Dieäu Hieàn

(Trích baùo Laâm Ñoàng, Soá 1600 Thöù Naêm 23. 9. 1999)

Quy Hoøa naèm veà phía Nam caùch thaønh phoá Quy Nhôn baûy caây soá. Töø Quy Nhôn ra Quy Hoøa phaûi baêng qua con ñeøo nhoû maø treân ñeøo xöa kia laø thaønh luõy phoøng thuû cuûa nghóa quaân Taây Sôn. Vôùi dieän tích treân 500 maãu ñaát, hieän nay Quy Hoøa laø trung taâm ñieàu trò phong lôùn nhaát nöôùc. Thaùng 9 naøy Quy Hoøa kyû nieäm 70 naêm hình thaønh vaø phaùt trieån (1929 – 1999), cuõng laø dòp trung taâm ñieàu trò phong Quy Hoøa ñoùn nhaän Huaân chöông Lao ñoäng haïng nhaát cuûa chuû tòch nöôùc trao taëng vaø coâng boá quyeát ñònh lôùn nhaät cuûa Boä Y Teá veà vieäc giao chöùc naêng, nhieäm vuï môùi: töø khu ñieàu trò phong Quy Hoøa tröïc thuoäc Boä Y Teá tröôùc ñaây, nay ñoåi teân thaønh beänh vieän Phong - Da Lieãu Quy Hoøa giuùp Boä tröôûng Boä Y Teá phuï traùch 7 tænh mieàn Trung vaø 3 tænh Cao nguyeân (GiaLai – Kontum – Ñaéc Laéc). So vôùi chöùc naêng nhieäm vuï cuõ, beänh vieän môû ra chuyeân khoa Da lieãu vaø môû roäng ñòa baøn hoaït ñoäng.

Aán töôïng ñaàu tieân vôùi chuùng toâi laø quy moâ, caùch toå chöùc cuûa moät beänh vieän heát söùc ñoäc ñaùo. Quy Hoøa chia laøm 4 khu vöïc chính: nôi laøm vieäc haønh chính, beänh vieän ña khoa 100 giöôøng, khu ôû cho beänh nhaân phong vaø khu tham quan du lòch. Vôùi toång soá 160 caùn boä – coâng nhaân vieân trong ñoù coù 3 thaïc só, 19 baùc só chuyeân khoa I trôû leân, 1 baùc só ñöôïc ñaøo taïo chuyeân khoa taïi Nhaät goùp phaàn naâng cao khaû naêng phuïc vuï beänh nhaân. Beänh vieän ñieàu trò kheùp kín coù ñaày ñuû trang thieát bò hieän ñaïi: maùy X quang, sieâu aâm, ñieän taâm ñoà, maùy thôû, maùy ñeám teá baøo maùu… taïi noäi vieän coù 600 beänh nhaân phong ñieàu trò noäi truù, 500 beänh nhaân phong ñaõ hoaøn thaønh ñieàu trò ôû noäi truù vaø 250 con em beänh nhaân sinh soáng thaønh laøng ôû ñaây. Beänh nhaân ña soá ñaõ laønh beänh, coù moät cô sôû ngoaïi vi cuûa laøng veà maïn Taây nam laø xoùm nha 250 caên xaây caát cho beänh nhaân vaø gia ñình cuûa hoï. Nhaø gaïch, lôïp ngoùi laùt gaïch hoa. Nhaø naøo cuõng troàng raát nhieàu hoa: Anh ñaøo, Hoàng, Tigoân, hoa Möôøi giôø, hoa Söù, hoa Giaáy, xung quanh nhaø troàng caây thuoác Daáu, caùc loái ñi xanh ngaùt boùng döøa, boùng kheá… cô sôû haï taàng phuïc vuï cho moïi sinh hoaït beänh nhaân ñaõ ñöôïc kieán thieát : nhaø treû, tröôøng caáp I… Hoïc sinh ñoä tuoåi hoïc phoå thoâng ñöôïc Tu vieän Quy Hoøa boá trí 1 chieác oâtoâ 30 choã ngoài ñöa caùc chaùu ra thaønh phoá Quy Nhôn hoïc. Giöõa Quy Hoøa coù moät caùi chôï phuïc vuï cho caû laøng phong.

Taïi Quy Hoøa, coù caùc cô sôû saûn xuaát lieân heä chaët cheõ vôùi beänh nhaân. Xöôûng laøm chaân giaû giuùp cho caùc beänh nhaân coù theå ñi laïi ñöôïc, thaäm chí coøn ñi ñöôïc xe ñaïp, khu tieåu thuû coâng ngheä nhö ngheà moäc, ngheà reøn, ngheø haøn goø, thôï hoà, laøm gaïch goùi, khu deät vaûi, deät chieáu, ñan theâu, thôï ñuïc ñaù, maøi granit giuùp cho beänh nhaân coù theâm thu nhaäp. Beänh nhaân coøn laøm ngheà chaøi löôùi, laøm röoäng, troàng hoa, troàng rau, troàng caây aên traùi, chaên nuoâi. Moïi vieäc ñieàu haønh saûn xuaát ñeán vieäc ñaûm baûo an ninh traät töï ñeàu do beänh nhaân quaûn lyù. Toå chöùc cuoäc soáng cho beänh nhaân phong taïi laøng coù neà neáp quy cuû, saïch seõ, lao ñoäng ñoái vôùi beänh nhaân ngoaøi vieäc caûi taïo ñôøi soáng coøn laø phöông tieän hoùa giaûi ñau vaø reøn luyeän nghò löïc.

Nhöõng khu nhaø ôû Quy Hoøa ñöôïc kieán truùc theo loái Phaùp heát söùc ñoäc ñaùo. Khu nhaø ôû cuûa caùc nöõ tu doøng Phan sinh Thöøøa sai trong ñoù coù nhieàu tu só laø ñieàu döôõng, xeùt nghieäm vieân. Doøng Phan Sinh Thöøa sai theo tinh thaàn cuûa thaùnh Phanxicoâ soáng phuïc vuï cho ngöôøi ngheøo, beänh taät, baát haïnh. Doøng coù nhieàu nöõ tu trình ñoä chuyeân moân y hoïc cao vaø ñang ñaûm traùch 9 traïi phong treân theá giôùi. Phoù giaùm ñoác khu ñieàu trò phong Quy Hoøa – Leâ Minh Taøi cho bieát: Ban ñaàu Quy Hoøa chæ coù maáy caên nhaø tranh vaùch ñaát laøm nhaø chöõa beänh, phaùt thuoác, nhaø ôû cho beänh nhaân, nhaø nguyeän quy tuï 52 beänh nhaân do baùc só Le Moine – quaûn ñoác beänh vieän Quy Nhôn luùc baáy giôø, cuøng linh muïc Paul Andreù Maheùu thuoäc hoäi Thöøa sai Haûi ngoaïi Paris sang Vieät Nam truyeàn giaùo taïi giaùo phaän Quy Nhôn thaønh laäp naêm 1929. Theo döï ñònh nôi naøy seõ daønh rieâng cho beänh nhaân phong tænh Bình Ñònh. Daàn daàn, Quy Hoøa ñaõ môû roäng cöûa ñoùn nhieàu beänh nhaân töø caùc tænh. Töø naêm 1929 ñeán naêm 1975 khu ñieàu tri phong Quy Hoøa ñaõ chaêm soùc cöùu chöõa cho 5422 beänh nhaân. Naêm 1976, nôi ñaây quaûn lyù 1200 beänh nhaân. Cho ñeán nay Quy Hoøa khoâng coøn laø nôi giôùi haïn trong ñieàu trò beänh phong. Nhieàu döï aùn lôùn cuûa caùc toå chöùc quoác teá giuùp cho Quy Hoøa nhö: Ordre de Malte cuûa Phaùp giuùp phaãu thuaät baøn tay cho beänh nhaân, phaãu thuaät maét New Zealand, doøng tu Francisco taïi Paris… toå chöùc Handicap International (phuïc hoài chöùc naêng).

Quy Hoøa khoâng chæ laø trung taâm ñieàu trò phong lôùn nhaát nöôùc maø coøn laø nôi thu huùt nhieàu khaùch du lòch ñeán tham quan. Nôi ñaây gaén vôùi thi só Haøn Maïc Töû, ngöôøi beänh nhaân mang soá hieäu 1134 mang teân François Trí. ÔÛû phoøng löu nieäm Haøn Maïc Töû, toâi chôït nhôù taâm söï cuûa Trí thoå loä vôùi Nguyeãn vaên Xeâ – ngöoøi ñoàng beänh chaêm soùc cho Töû : "Ñeán Quy Hoøa naøy laø nôi coù baõi bieån, röøng döøa xanh, nuùi non huøng vó, cuø lao xanh huyeàn aûo, ñaëc bieät laø tình ngöôøi… ".