ÑOÅ VÔÕ TRONG GIA ÑÌNH

ÑÔØI SOÁNG HOÂN NHAÂN: VIEÄC ÑOÅ VÔÕ TRONG GIA ÑÌNH

I. TRAÙCH NHIEÄM LUAÂN LYÙ TRONG ÑÔØI SOÁNG VÔÏ CHOÀNG

1) Thôøi gian ñính hoân.

Thoâng thöôøng thì söï chuaån bò cho hoân nhaân ñöôïc dieãn ra sau thôøi gian maø hai anh chò ñaõ quen nhau vaø ñaõ trôû neân thaân thieát. Sau thôøi gian naøy, neáu ñöôïc tieáp tuïc, hoï seõ ñi ñeán thôøi ñính hoân. Caùi ñoäng löïc chính ñeå ñöa hai taâm hoàn ñeán vôùi nhau trong nhieàu tröôøng hôïp, ñoù chính laø tình yeâu maø hoï ñaõ caûm nghieäm ñöôïc töø nôi nhau, Ngöôøi thanh nieân kia vaø thieáu nöõ noï töï khaùm phaù ra nhöõng caùi neùt ñoäc ñaùo nôi ñoái töôïng cuûa mình maø ngöôøi ngoaøi khoâng theå nhìn thaáy, vaø ñieàu ñoù khieán cho hoï caûm thaáy hoï thöïc söï thuoäc veà nhau. Coù theå trong moät vaøi tröôøng hôïp khaùc caùi ñoäng löïc chính trong vieäc choïn löïa cho mình moät ngöôøi baïn ñôùi laïi laø nhöõng yeáu toá coù tính thöïc tieãn vaø do bôûi lyù luaän töï nhieân, tyû duï nhö cuøng moät ngheà nghieäp hay cuøng chung moät sôû thích. Nhöng cuõng coù tröôøng hôïp maø khi hai ngöôøi hoï môùi gaëp nhau thì ñaõ yeâu nhau ngay laäp töùc. Ngöôøi ta hay ñeà caäp ñeán tieáng seùt aùi tình nhö trong moät baøi ca maø tröôùc ñaây toâi coøn nhoû thöôøng hay nghe nam ca só Evis Phöông haùt: "phuùt ñaàu gaëp em tinh tuù quay cuoàng, loøng ñang baêng giaù, boãng traøn ngaäp muoân tia saùng …". Nhöng daàu sao ñi chaêng nöõa, thì chuùng ta cuõng khoâng loaïi tröø vai troø cuûa lyù trí vaø tieáng noùi cuûa löông taâm trong vieäc choï löïa ngöôøi baïn ñôøùi cho chính mình.

Ngöôøi baïn ñöôøng töông lai (ngöôøi phoái ngaãu) phaûi coù traùch nhieäm xem xeùt vaø tìm hieåu coi ñoái töôïng vaø mình coù theå hoaø hôïp vôùi nhau vaø coù saün saøng chia seû vôí nhau nhöõng khoù khaên ñeå cuøng nhau xaây döïng haïnh phuùc löùa ñoâi cho beàn laâu. Ñaây thieát nghó laø coâng vieäc cuûa thôøi gian ñính hoân.

2) YÙ nghóa cuûa giai ñoaïn ñính hoân.

Thôøi gian ñính hoân laø moät cô hoäi thuaän tieän cho pheùp caû hai tìm hieåu ñeå xem tình yeâu cuûa mình coù ñöôïc ñaët treân moät neàn taûng vöõng chaéc hay khoâng? Trong giai ñoaïn naøy, hoï coù theå coù nhöõng tranh luaän hoaëc baát ñoàng yù kieán vôùi nhau trong khi thaûo luaän hay noùi chuyeän. Hoï coù theå doø xeùt nhöõng sôû thích cuûa nhau, tìm hieåu nhöõng öu khuyeát ñieåm cuûa nhau vaø giuùp nhau vöôït qua nhöõng tính hö neát xaáu neáu coù. Daàn daø nhö theá, hoï coù theå hieåu roõ hôn veà ñoái töôïng cuûa chính mình ñeå coù moät caùi nhìn trung thöïc vaø chuaån xaùc hôn vaø hy voïng vôùi nhöõng chieàu höôùng nhö theá, sau naøy hoï seõ khaéc phuïc ñöôïc nhöõng khoù khaên khi veà chung soáng vôùi nhau vôùi tö caùch laø vôï choàng.

Coù theå noùi caùi ñieåm then choát hay cô baûn trong thôøi kyø ñính hoân laø thôøi gian ñeå caû hai beân xem xeùt laãn nhau. Vaø ñeå traùnh tình traïng ngoä nhaän veà ñoái töôïng cuûa mình thì chuùng ta caàn coù moät thôøi gian töông ñoái kha khaù, coù theå laø 6 thaùng trôû leân. Keûo sau naøy, khi laáy nhau veà, laïi coù ngöôøi than raèng: "Phaûi hoài aáy, con bieát aûnh nhö vaäy thì con ñaâu coù laáy"… Tính haáp taáp, voäi vaøng thöôøng hay daãn ñeán söï ngoä nhaän - "Duïc toác baát ñaït" - ngöôøi xöa vaãn noùi theá. Nhöng ngöôïc laïi, cuõng khoâng neân keùo daøi quaù, tæ duï nhö ñaõ ñính hoân caû hôn hai naêm maø vaãn chöa thaáy cöôùi nhö vaäy noù cuõng ñaâm ra thaát lôïi. Ngöôøi con gaùi hoï cuõng chæ coù moät thôøi maø thoâi!

Ngöôøi treû hoâm nay, coù raát nhieàu töï do trong vieäc choïn löïa cho mình moät ngöôøi baïn ñôøi, so saùnh vôùi baäc cha meï thuôû xöa. Nhöng ñieàu aáy cuõng ñi keøm theo vôùi söï gia taêng veà traùch nhieäm caù nhaân. Noùi moät caùch chung thì giôùi treû hoâm nay böôùc vaøo ngöôõng cöûa hoân nhaân muoän hôn so vôùi thôøi oâng baø cuûa chuùng ta. Ñieàu aáy, nhìn vôùi moät khía caïnh tích cöïc thì noù coù theå dieãn taû söï tröôûng thaønh trong caùi quyeát ñònh cuûa chính hoï. Tuy vaäy, ngöôøi treû hoâm nay cuõng gaëp raát nhieàu khoù khaên ñang khi böôùc vaøo ñôøi soáng hoân nhaân. Hoï bò aûnh höôûng bôûi nhöõng traøo löu tö töôûng hieän ñaïi, coi nheï caùi giaù trò cuûa ñôøi soáng gia ñình vaø ñònh cheá hoân nhaân. Coù moät soá caùc baïn treû quan nieäm nhö sau: Neáu thích thì ôû vôùi nhau, coøn khoâng thích nöõa thì ra toaø ly dò - roài ñöôøng ai naáy ñi, nhö vaäy laø eâm xuoâi, khoâng phieàn toaùi gì ñeán ai caû - Quan nieäm aáy ñaët giaù trò hoân nhaân nhö laø moät "hôïp ñoàng" giöõa hai ngöôøi, maát ñi caùi yù nghóa cuûa hoân öôùc hay giao öôùc, vaø maát ñi caùi giaù trò cuûa baát khaû phaân ly trong ñònh cheá hoân nhaân. Ñieàu naøy xaûy ra raát nhieàu ôû caùc nöôùc Taây phöông, vì leõ ñoù maø con soá ly dò cuûa hoï leân raát cao. Töø ñoù chuùng ta coù theå suy ra aûnh höôûng cuûa yù thöùc heä raát quan troïng. Toâi raát thích caùi caâu cuûa Steven Bido, moät nhaø ñaáu tranh cho nhaân quyeàn ôû Nam Phi trong gian ñoaïn kyø thò chuûng toäc, giöõa ngöôøi da traéng vaø ngöôøi da ñen taïi Nam Phi. Anh ta noùi nhö theá naøy: "neáu baïn muoán caûi toå xaõ hoäi, baïn tröôùc tieân, phaûi thay ñoåi caùi naõo traïng cuûa hoï."

Ñôøi soáng hoân nhaân seõ bò aûnh höôûng raát lôùn - ñieàu naøy coù theå xaáu hoaëc toát - tuyø theo caùi nhìn cuûa moãi ngöôøi chuùng ta vaø nhöõng giaù trò maø chuùng ta gaùn ñaët cho noù.

Leõ ñoù, maø anh chò em chuùng ta, nhöõng nhaø laõnh ñaïo tinh thaàn, chuùng ta coù moät troïng traùch raát lôùn trong vieäc baûo toàn, duy trì vaø phaùt trieån nhöõng giaù trò ñaëc bieät trong ñôøi soáng hoân nhaân Coâng Giaùo. Chuùng ta vaø nhöõng ngöôøi tín höõu trong coäng ñoaøn cuûa chuùng ta phaûi tìm caùch ñeà ra nhöõng phöông theá höõu hieäu ñeå giuùp ñôõ vaø höôùng daãn ngöôøi treû hoâm nay, ñeå hoï coù cô hoäi tìm hieåu vaø khaùm phaù ra cho chính mình nhöõng giaù trò hay ho vaø ñoäc ñaùo trong ñôøi soáng gia ñình; nhôø ñoù, hoï ñöôïc am hieåu moät caùch töôøng taän theá naøo laø ñôøi soáng hoân nhaân. Ñieàu naøy coù theå thöïc hieän caùch höõu hieäu qua caùc khoaù döï bò hoân nhaân, neáu chuùng ta toå chöùc cho ñeán nôi, ñeán choán. Ñaëc bieät laø taïi ñaây, anh em chuùng ta ñaõ coù moät truyeàn thoáng toát ñeïp veà caùc lôùp döï bò hoân nhaân, coù leõ luùc naøy chuùng ta caàn ñaåy maïnh vaø thaêng tieán noù ñeå cho noù ñöôïc hoaøn chænh hôn. Theo nhaän xeùt chung, thì nhöõng ngöôøi treû saép söûa böôùc vaøo ñôøi soáng hoân nhaân, neáu hoï baèng loøng chòu khoù chuaån bò cho mình moät caùch tæ mæ baèng vieäc tham döï hoïc hoûi cho ñeán nôi, ñeán choán caùc lôùp döï bò veà hoân nhaân, thì hoï seõ coù nhieàu ñieàu kieän vaø cô hoäi hôn ñeå xaây döïng maùi aám gia ñình ñöôïc beàn laâu, vaø hoï seõ soáng haïnh phuùc vôùi nhau hôn laø nhöõng anh chò em khoâng coù tham gia caùc lôùp döï bò hoân nhaân. Noùi nhö vaäy, khoâng coù nghóa laø heã ai ñi hoïc lôùp döï bò hoân nhaân thì ñeàu coù hy voïng laø ñôøi soáng löùa ñoâi cuûa mình seõ ñöôïc vöõng chaéc. Vì coù nhieàu ngöôøi ñeán tham döï lôùp döï bò hoân nhaân vôùi moät tính caùch mieãn cöôõng, baát ñaëng ñöøng, chöù cuõng chaû maáy gì laø tha thieát cho laém, mieãn sao cho noù xong, vaø hoaøn taát nhöõng thuû tuïc caàn thieát ñeå cha xöù cöû haønh thaùnh leã hoân phoái laø xong.

Noùi toùm laïi, caùc khoùa döï bò hoân nhaân laø ñieàu toái caàn thieát cho taát caû nhöõng ai muoán böôùc vaøo ñôøi soáng gia ñình, muoán xaây döïng moät cuoäc hoân nhaân haïnh phuùc. Thaät khoù coù theå hieåu ñöôïc khi coù nhöõng ngöôøi chæ muoán laùi xe hôi, nhöng khoâng bao giôø chòu khoù hoïc laùi, keát quaû laø hoï ñaõ gaây ra tai naïn, vaø thöông toån ñeán tính maïng, tröôùc tieân laø chính mình, sau ñoù laø nhöõng ngöôøi khaùc.

II. BAÛN CHAÁT CUÛA HOÂN NHAÂN

Trong ñôøi soáng hoân nhaân, ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ caû hai hôïp nhaát vôùi nhau trong coäng ñoàng yeâu thöông vôï choàng, taïo cho nhau moät maùi aám vaø söï hoã töông veà maët an toaøn; hoï ñaùp öùng nhöõng nhu caàu ham muoán veà phöông dieän theå xaùc trong yeâu thöông, töø ñoù phaùt sinh ra con caùi. Hoï cuõng laõnh nhaän vaø ñaûm nhieäm vai troø giaùo duïc con caùi. Quyeàn laäp gia ñình laø moät trong nhöõng quyeàn caên baûn cuûa con ngöôøi, cuõng nhö caùi quyeàn ñöôïc bình ñaúng giöõa nhöõng ngöôøi phoái ngaãu trong ñôøi soáng gia ñình ñaõ ñöôïc lieät keâ trong baûn tuyeân ngoân veà nhaân quyeàn cuûa theá giôùi. Con ngöôøi (nam laãn nöõ) khi ñeán tuoåi tröôûng thaønh, khoâng bò giôùi haïn bôûi chuûng toäc, quoác gia hay toân giaùo, ñeàu coù quyeàn (ñöôïc laäp gia ñình) ñi ñeán hoân nhaân vaø xaây döïng maùi aám gia ñình (ñieàu 16).

1) Nhöõng muïc ñích cuûa hoân nhaân.

Muïc ñích cuûa hoân nhaân thì noù gaén lieàn vôùi muïc ñích cuûa tình yeâu tình duïc, nhöng chuùng laïi khoâng nhaát thieát laø ñoàng nhaát. Ñôøi soáng hoân nhaân khoâng chæ coù muïc ñích duy nhaát laø sinh saûn con caùi (nhö vaãn thöôøng ñöôïc quan nieäm tröôùc ñaây - Cf. St Augustine vaø Coâng Ñoàng Va-ti-ca-noâ II veà ñôøi soáng gia ñình Gaudium et Spes., 48), nhöng noù coøn coù nhöõng muïc ñích khaùc, chaúng haïn nhö vieäc giaùo duïc con caùi. Moät trong nhöõng muïc ñích khaùc cuûa ñôøi soáng hoân nhaân laø söï töông trôï laãn nhau trong moät caùch thöùc raát cuï theå ñöôïc theå hieän ngang qua cuoäc soáng haèng ngaøy, ví duï nhö chaêm lo saên soùc cho nhau, ñaëc bieät khi ñau yeáu, ñaây cuõng laø moät hình thöùc bieåu loä söï yeâu thöông cuûa tình nghóa vôï choàng, song song vôùi vieäc chaên goái. Noùi caùch khaùc, ñôøi soáng vaø muïc ñích cuûa hoân nhaân khoâng chæ haïn heïp trong vieäc sinh saûn vaø caùc haønh ñoäng hôïp giao.

a) Sinh saûn vaø giaùo duïc con caùi.

Moät trong nhöõng muïc ñích cô baûn cuûa ñôøi soáng vôï choàng laø vieäc sinh saûn con caùi: "Hoân nhaân vaø tình yeâu vôï choàng, töï baûn tính qui höôùng veà söï sinh saûn vaø giaùo duïc con caùi. Con caùi laø aân hueä cao quí nhaát cuûa hoân nhaân vaø laø söï ñoùng goùp lôùn lao kieán taïo haïnh phuùc cuûa cha meï… Khi noùi nhö vaäy, khoâng coù nghóa laø Coâng Ñoàng xem thöôøng hay coi nheï nhöõng giaù trò khaùc trong ñôøi soáng hoân nhaân. Thöïc ra, hai muïc ñích naøy (vaø nhieàu muïc ñích khaùc ñeå phaùt trieån nhaân phaåm veà moïi phöông dieän…) ñeàu laø chính yeáu, nghóa laø hoân nhaân ñoøi hoûi quyeàn lôïi ñeå hai beân (vôï choàng) nhôø nhau maø ñaït tôùi muïc ñích aáy. Laäp kheá öôùc hoân nhaân, nhöng loaïi tröø quyeàn lôïi ñeå sinh saûn con caùi thaät laø voâ lyù vaø kheá öôùc khoâng thaønh. Vaäy thì, coá yù loaïi tröø quyeàn lôïi ñeå yeâu nhau vaø ñeå töï hieán cho nhau, cuõng laø voâ lyù, vì kheá öôùc naøy coát ñeå trao ñoåi cho nhau.

Do ñoù, vieäc theå hieän ñích thöïc tình yeâu vôï choàng cuõng nhö toaøn theå toå chöùc ñôøi soáng gia ñình phaùt sinh töø vieäc theå hieän aáy, ñeàu nhaèm giuùp ñoâi vôï choàng can ñaûm saün saøng coäng taùc vôùi tình yeâu cuûa Ñaáng Taïo Hoaù vaø Cöùu Theá, maëc duø khoâng loaïi boû caùc muïc ñích khaùc cuûa hoân nhaân (nhö ñaõ giaûi thích ôû treân). Nhôø ñôøi soáng löùa ñoâi, Ngaøi laøm cho gia ñình Ngaøi caøng ngaøy caøng baønh töôùng vaø phong phuù hôn.

Boån phaän truyeàn sinh vaø giaùo duïc phaûi ñöôïc coi laø söù meänh rieâng bieät cuûa vôï choàng. Trong khi thi haønh boån phaän aáy, hoï bieát raèng mình coäng taùc vôùi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa Taïo Hoaù vaø nhö trôû thaønh nhöõng keû dieãn ñaït tình yeâu cuûa Ngaøi. Bôûi vaäy, hoï seõ chu toaøn boån phaän mình vôùi traùch nhieäm cuûa con ngöôøi vaø cuûa Ki-toâ höõu.

Nhaèm chuù giaûi öôùc muoán cuûa Ñaáng Taïo Hoaù, Thaùnh Kinh ñaõ chí lyù khi coi vieäc löu sinh haäu theá laø moät muïc ñích thieát yeáu trong ñôøi soáng hoân nhaân. Lôøi chuùc laønh cuûa Thieân Chuùa cho caëp vôï choàng ñaàu tieân cuûa nhaân loaïi trong Saùch Saùng Theá kyù "Haõy sinh soâi naûy nôû thaät nhieàu, cho ñaày maët ñaát" (St 1, 28) ñaõ ban cho ñôøi soáng löùa ñoâi khaû naêng sinh saûn ôû taát caû moïi thôøi vaø moïi nôi. Lôøi chuùc phuùc naøy cuûa Thieân Chuùa daønh cho ñôøi soáng hoân nhaân ñöôïc theå hieän nôi nieàm tin cuûa daân Do-thaùi raèng con caùi laø aân hueä cuûa Thieân Chuùa. Vaø trong caùi keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi ñôøi soáng gia ñình laø hoï phaûi sinh soâi naûy nôû nhaèm baønh tröôùng nhaân loaïi.

Maëc daàu,moät soá gia ñình hoâm nay ñaõ giôùi haïn soá con maø hoï seõ coù, so vôùi thôøi gian tröôùc ñaây,vì nhöõng lyù do chính ñaùng vaø daãu cho chuùng ta hieän taïi ñang nhaán maïnh ñeán khía caïnh tình yeâu töông trôï vaø söï aân caàn naâng ñôõ laãn nhau trong ñôøi soáng löùa ñoâi hôn so vôùi quaù khöù, thì moät soá ñoâng vôï choàng vaãn tieáp tuïc khao khaùt vaø öôùc mong coù con. Ñieàu naøy ñöôïc theå hieän qua caùc caëp vôï choàng hieám muoän veà vieäc sinh con. Hoï noå löïc vaø ñaõ tìm ñuû phöông phaùp chöõa trò haàu coù theå thuï thai. Vaø ngay caû nhöõng caùch thöùc treân ñaõ khoâng thaønh coâng, thì hoï ñaõ nhaän moät con nuoâi. Ñieàu naøy laø moät chöùng côù hieån nhieân, coù söùc thuyeát phuïc chuùng ta veà söï thaät raèng: ñònh cheá hoân nhaân vaø tình duïc töï baûn chaát cuûa noù qui höôùng veà vieäc sinh saûn con caùi.

Ñònh cheá hoân nhaân vaø maùi aám gia ñình taïo neân nhöõng ñieàu kieän hay moâi tröôøng thuaän lôïi cho vieäc sinh saûn con caùi vaø giaùo duïc chuùng. Quaû thöïc ñôøi soáng hoân nhaân vaø gia ñình chuaån bò moät baàu khí caàn thieát cho tình yeâu vôï choàng vaø hoa traùi cuûa tình yeâu ñoù laø nhöõng ñöùa con. Vì theá caùc quan heä veà tình duïc chæ hôïp phaùp trong laõnh vöïc ñôøi soáng hoân nhaân.

b) Söï giuùp naâng ñôõ laãn nhau vaø loøng thuûy chung trong tình yeâu.

Moät muïc ñích quan troïng khaùc ñöôïc ñaït ñeán ngang qua giao öôùc hoân nhaân, ñoù chính laø söï giuùp ñôõ laãn nhau vaø loøng thuûy chung trong tình yeâu cuûa ñôøi soáng vôï choàng. Trong hoân nhaân, ngöôøi nam cuõng nhö ngöôøi nöõ: "phuïc vuï vaø giuùp ñôõ laãn nhau baèng söï keát hôïp maät thieát trong con ngöôøi vaø haønh ñoäng cuûa hoï, caûm nghieäm vaø hieåu ñöôïc söï hieäp nhaát vôùi nhau moãi ngaøy moãi ñaày ñuû hôn. Söï lieân keát maät thieát vaãn laø söï töï hieán cuûa hai ngöôøi cho nhau, cuõng nhö lôïi ích cuûa con caùi buoäc vôï choàng phaûi trung tín vaø ñoøi hoûi keát hôïpp vôùi nhau baát khaû phaân ly (Gadium et Spes, 48). Trong giao öôùc hoân nhaân, ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ vôùi nhöõng naêng khieáu vaø khaû naêng khaùc bieät boå tuùc laãn nhau moät caùch heát söùc hoaøn haûo. Noùi caùch khaùc, hoï boå sung cho nhöõng khieám khuyeát cuûa nhau.

Chính muïc ñích naøy trong ñôøi soáng hoân nhaân ñaõ ñöôïc Saùng Theá Kyù xaùc ñònh vaø thuaät laïi trong Thaùnh Kinh, noù xaûy ra trong vöôøn ñòa ñaøng - Lyù do taïi sao Thieân Chuùa phuù ban moät ngöôøi noäi trôï vaø cuõng laø baïn ñöôøng cho ngöôøi ñaøn oâng laø ñeå naâng ñôõ laãn nhau vaø trôû thaønh baïn ñoàng haønh. "Ngöôøi nam ôû moät mình khoâng toát. Ta seõ laøm cho noù moät ngöôøi trôï taù töông xöùng vôùi noù" (St 2,18).Vì vaäy, Thieân Chuùa ñaõ döïng neân moät ngöôøi nöõ. Nhìn thaáy ngöôøi phuï nöõ, Adam ñaõ noùi: "Phen naøy, ñaây laø xöông bôûi xöông toâi, thòt bôûi thòt toâi!" Vaø Thaùnh Kinh ñaõ keát luaän: "Bôûi theá, ngöôøi ñaøn oâng lìa cha meï maø gaén boù vôùi vôï mình, vaø caû hai thaønh moät xöông moät thòt" (St 1, 23tt). Caùch dieãn taû "moät xöông moät thòt" xaùc ñònh moät caùch heát söùc thöïc tieãn vaø roõ reät söï troïn veïn vaø giuùp ñôõ laãn nhau giöõa ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ trong ñôøi soáng hoân nhaân. Ñieàu ñoù nguï yù raèng hoân nhaân khoâng chæ laø moät söï raøng buoäc, nhöng noù laø moät thöïc theå môùi, hay laø moät ñôøi soáng môùi, moät cuoäc soáng chung vôùi nhau, ñaõ ñöôïc caáu taïo vaø trong thöïc teá chuùng ta khoâng bao giôø coù theå thaùo gôõ.

Söï giuùp ñôõ laãn nhau giöõa vôï choàng trong ñôøi soáng hoân nhaân, khoâng chæ trong nhöõng khi vui töôi phaán khôûi hay laø haïnh phuùc ngaäp traøn, maø ngay caû nhöõng khi gaëp khoán khoù, hoaïn naïn hay öu saàu. Noùi toùm laïi, ñaõ laø vôï choàng thì chuùng ta phaûi ñoàng löng, song caät cuøng chia seû vôùi nhau taát caû moïi öu tö lo laéng trong ñôøi soáng löùa ñoâi. Söï so saùnh giöõa hoân nhaân loaøi ngöôøi vaø söï keát hieäp maät thieát giöõa Chuùa Gieâ-su vaø Giaùo Hoäi ñöôïc moâ taû trong thö göûi tín höõu EÂ-pheâ-soâ (Ep 5,21-33).

"Ñoù laø ñieàu thaùnh Phaoloâ muoán chuùng ta naém giöõ khi ngaøi noùi: "Hôõi caùc ngöôøi choàng, haõy yeâu meán vôï mình nhö Chuùa Ki-toâ ñaõ yeâu thöông Giaùo Hoäi, vaø ñaõ noäp mình vì Giaùo Hoäi, ñeå thaùnh hoaù Giaùo Hoäi" (Ep 5,25-26), vaø thaùnh nhaân theâm luoân raèng: "Naøy ngöôøi nam seõ rôøi boû cha meï mình ñeå gaén boù vôùi vôï mình, vaø caû hai seõ laøm thaønh moät xaùc thòt duy nhaát. Maàu nhieäm naøy thaät lôùn lao: toâi muoán aùm chæ veà Chuùa Ki-toâ vaø Giaùo Hoäi"(Ep5 31-32). (GLCG, soá 1616)

"Taát caû cuoäc ñôøi Ki-toâ höõu mang ghi daáu cuûa tình yeâu hoân nhaân giöõa Chuùa Gieâ-su vaø Giaùo Hoäi. Pheùp Röûa Toäi, söï böôùc vaøo daân Thieân Chuùa, ñaõ laø moät maàu nhieäm hoân nhaân: coù theå noùi, ñaây laø söï taém röûa ñeå döï tieäc cöôùi, ñi tröôùc tieäc cöôùi laø pheùp Thaùnh Theå. Roài cuoäc hoân nhaân Ki-toâ giaùo trôû thaønh moät daáu hieäu höõu hieäu, bí tích cuûa Giao Öôùc giöõa Chuùa Ki-toâ vaø Giaùo Hoäi. Vì noùi leân vaø thoâng ban aân suûng cuûa Giao Öôùc, cho neân hoân nhaân giöõa hai Ki-toâ höõu thaät laø bí tích cuûa Giao Öôùc Môùi." (GLCG, soá 1617).

Ñieàu maø toâi vöøa trích daãn ôû treân, nhaèm muïc ñích noùi leân moät thöïc taïi trong ñôøi soáng hoân nhaân ñoù laø yù nghóa cuûa söï khoå ñau, ñöôïc coi nhö thaäp giaù. Quaû thöïc, trong baát kyø baäc soáng naøo, tu trì hay laäp gia ñình, chuùng ta ñeàu coù thaäp giaù maø Chuùa trao gôûi cho chuùng ta. Ñieàu aáy khoâng coù nghóa laø chuùng ta dô tay ñaàu haøng khi ñoái dieän vôùi nhöõng khoå ñau, thaát baïi hoaëc ñieàu baát haïnh xaûy ñeán. Laø Ki-toâ höõu chuùng ta ñöôïc keâu môøi ñeå khoâng ngöøng noå löïc ñem heát moïi coá gaéng haàu baûo veä vaø duy trì haïnh phuùc gia ñình,ngay caû nhöõng khi gaëp truïc traëc. Ñoâi khi chuùng ta cuõng caàn nhaéc nhôû chính mình laø nhöõng baát haïnh aáy cuõng coù theå laø nhöõng cô may cho chuùng ta, nhaèm ñieàu chænh moät vaøi söï sai traùi cuûa baûn thaân vaø cuõng coù theå trôû thaønh tröôøng daïy cuûa tình yeâu, giuùp ta khaùm phaù ra nhöõng giaù trò cao hôn cuûa ñôøi soáng vôï choàng.

2) Söï baát khaû phaân ly trong ñôøi soáng vôï choàng.

Moät soá xaõ hoäi trong theá giôùi ngaøy nay ñaõ cho pheùp ly dò trong moät vaøi tröôøng hôïp khi coù söï baát töông xöùng giöõa nhöõng caëp vôï choàng. Trong soá nhöõng caên côù ñeå laøm neàn taûng cho vieäc ly dò ñöôïc coâng nhaän, ñoù laø vaán ñeà ngoaïi tình, ñaëc bieät laø ñieàu aáy neáu ñöôïc gaây ra do ngöôøi vôï. Moät nguyeân nhaân nöõa gaây neân söï ly dò, ñoù laø tình traïng hieám muoän khoâng theå sinh con do ngöôøi vôï, moät giaûi phaùp ñöôïc ñöa ra cho vaán naïn treân laø cho pheùp ngöôøi ñaøn oâng ñöôïc cöôùi vôï beù. Tuy nhieân, chuùng ta cuõng caàn ghi nhaän raèng: phaàn ñoâng caùc quoác gia khoâng coi vieäc ly dò laø moät giaûi phaùp lyù töôûng. Vì theá vieäc ly dò tuy ñöôïc chaáp nhaän ôû moät vaøi xaõ hoäi, nhöng ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø taát caû moïi nôi ñeàu nhaát trí vaø uûng hoä laäp tröôøng ñoù.

Vaán ñeà ly dò, trong nhöõng thaäp nieân gaàn ñaây ñaõ trôû thaønh moät vaán naïn khaù thöông ñau. Caáp ñoä ly dò ñaõ gia taêng moät caùch heát söùc nhanh choùng. Nhieàu lyù do dieãn ra hay ñöôïc vòn tôùi, theâm vaøo soá nhöõng lyù do ñaõ ñöôïc neâu treân. Söï töï do phoùng tuùng trong vaán ñeà tình duïc ñaõ ñöôïc chaáp nhaän caùch roäng raõi hôn tröôùc. Trong theá giôùi kyû ngheä hoaù vaø vôùi nhöõng thaønh phoá khoång loà ngaøy nay, con ngöôøi khoâng coøn chung soáng nhö moät ñaïi gia ñình (large extended family); traùi laïi, hoï soáng nhö kieåu gia ñình haït nhaân (nuclear family) hay coøn goïi laø tieåu gia ñình: goàm chæ coù ba meï vaø con caùi (chöù khoâng coù oâng baø noäi, ngoaïi, hay coâ chuù, dì döôïng…). Ñieàu naøy, moät maët, ñaùnh maát ñi söï naâng ñôõ höõu hieäu cuûa nhöõng thaân nhaân ruoät thòt, baø con trong hoï haøng ñoái vôùi vôï choàng; ñaøng khaùc, ñoái vôùi nhöõng caëp vôï choàng maø hoï phaûi soáng xa nhau taïm thôøi, vì coâng aên vieäc laøm. Trong nhöõng hoaøn caûnh nhö vaäy seõ gia taêng caùi nhu caàu tìm cho mình moät ngöôøi baïn ñöôøng khaùc. Theâm vaøo ñoù, con ngöôøi ngaøy hoâm nay döôøng nhö soáng laâu hôn, ñaëc bieät trong nhöõng quoác gia phaùt trieån vaø vaên mình so vôùi 3 chuïc naêm tröôùc ñaây. Trong quaù khöù, caùi cheát cuûa hai vôï choàng seõ keát thuùc hoân nhaân, tröôùc caùi thôøi ñieåm maø hoï coù theå cöùu xeùt ñeán vieäc ly dò; traùi laïi, ngaøy hoâm nay, neáu coù söï ly thaân, thì ñieàu aáy quaû laø moät gaùnh naëng ñau khoå bôûi vì söï soáng cuûa con ngöôøi hoâm nay keùo daøi hôn. Nhieàu ñaïo luaät cho pheùp vieäc ly dò maø chuùng ta thaáy trong theá giôùi ngaøy nay taïi moät vaøi quoác gia, chaúng qua ñoù cuõng laø moät phaûn aûnh cuûa thöïc teá veà nhöõng söï kieän thay ñoåi trong cuoäc soáng con ngöôøi; nhöng cuøng luùc ñieàu aáy cuõng laø moät lôøi môøi haáp daãn vaø deã daøng bò caùm doã. Noù ñöa ñeán cho chuùng ta moät giaûi phaùp raát thuaän tieän cho nhöõng khoù khaên maø chuùng ta ñang gaëp trong ñôøi soáng hoân nhaân, nhaát laø khi côm khoâng ngon, canh khoâng ngoït.

Moät maët khaùc, ñieàu naøy cuõng ghi nhaän raèng,"theo con soá thoáng keâ cho bieát, moät tyû leä khaù ñaùng keå cuûa caëp vôï choàng ñaõ ly dò, hoï ñaõ coâng khai chaáp nhaän raèng: hoân nhaân cuûa hoï coù theå ñöôïc cöùu vaõn. Daùm thuù nhaän ñieàu naøy, quaû thöïc laø moät haønh ñoäng khieâm toán vaø laø moät lôøi khuyeán khích thaät quí baùu cho nhöõng caëp vôï choàng khaùc khi hoï ñang gaëp khoù khaên" (x. Bernard Haring, No way out? (1989), tr. 67)

Cöïu Öôùc

Thaùi ñoä cuûa Cöïu Öôùc ñoái vôùi vieäc ly dò thì ñoàng quan ñieåm vôùi nhöõng döõ kieän maø ngöôøi ta tìm thaáy döïa vaøo xaõ hoäi nhaân hoïc. Trong thôøi Giaùo phuï, chæ coù moät tröôøng hôïp ly dò ñöôïc nhaéc tôùi: ñoù laø vieäc Toå phuï Abraham ñuoåi naøng thieáp (vôï leõ) cuûa mình theo yeâu caàu cuûa Sarah (St 21,9-14). Söï vieäc khöôùc töø moät coâ vôï neáu khoâng coù lyù do chính ñaùng, thì tieàn noäp cho phía coâ daâu seõ khoâng ñöôïc traû laïi cho chuù reã, haün nhieân ñieàu naøy cuõng nhaèm ñeå ngaên ngöøa tình traïng töø choái hoân nhaân hay ly dò moät caùch töï tieän, vaø baûo veä quyeàn lôïi cuûa ngöôøi phuï nöõ. Nhöng trong thöïc teá, hay treân phöông dieän nguyeân taéc, ly dò vaãn coù theå xaûy ra, vaø luaät leä cuûa ngöôøi Do-thaùi cho pheùp thöïc hieän ñieàu aáy vaø chaáp nhaän ñieàu ñoù laø hôïp phaùp. Neáu ngöôøi ñaøn oâng ñaõ laáy vôï vaø ñaõ cöôùi hoûi roài, maø sau ñoù vôï khoâng ñeïp loøng ngöôøi aáy nöõa, vì ngöôøi aáy thaáy nôi naøng coù ñieàu gì chöôùng, thì seõ vieát cho naøng moät chöùng thö ly dò, trao taän tay vaø ñuoåi ra khoûi nhaø (x. Ñnl 24,1). Ñieàu noåi baät vaø ñaùng chuù yù cuûa chöùng thö ly dò laø ngöôøi phuï nöõ ñoù ñöôïc quyeàn taùi giaù vôùi moät ngöôøi ñaøn oâng khaùc maø khoâng phaïm toäi ngoaïi tình (x. Ñnl 24, 2).

Lyù chöùng ñeå laøm neàn taûng cho vieäc ly dò ñöôïc moâ taû khaù chi tieát trong baûn vaên cuûa saùch Ñeä Nhò Luaät, vaø ñaõ laø nguyeân nhaân cho nhöõng cuoäc caûi vaû tranh luaän trong giôùi caùc luaät só. Trong thôøi buoåi Chuùa Gieâ-su, coù hai loái giaûi thích khaù quan troïng ñoái vôùi luaät cho pheùp ñöôïc ly dò, xuaát phaùt töø hai tröôøng phaùi. Tröôøng phaùi thöù nhaát laø cuûa Shammai, coù veû nhaët nhieäm hôn, chæ coù vieäc ngoaïi tình cuûa ngöôøi vôï laø ñuû lyù chöùng cho vieäc ly dò; Tröôøng phaùi thöù hai laø cuûa Hillel, ñöôïc ñaët treân neàn taûng cuûa ñoaïn vaên (chöông 24, caâu1) trong saùch Ñeä Nhò Luaät, cho raèng baát cöù lyù do gì cuõng ñöôïc. Trong soá ñoù, moät vaøi lyù do ñöôïc nhaéc tôùi, tyû duï nhö vieäc ngöôøi vôï naáu thöùc aên bò chaùy, hoaëc ngay caû neáu ngöôøi choàng tìm thaáy moät ngöôøi phuï nöõ khaùc ñeïp hôn, thì oâng ta cuõng coù quyeàn ly dò vôï mình ñeå ñính hoân vôùi ngöôøi aáy. Daân chuùng thôøi Chuùa Gieâ-su trong caùc hoäi ñöôøng uûng hoä laäp tröôøng cuûa phaùi Hillel. Daãu vaäy, vieäc ly dò cuõng ñaõ khoâng xaûy ra thöôøng xuyeân, chæ coù nhöõng keû giaøu coù lôïi duïng chuyeän naøy.

Caùc ngoân söù moät ñaøng toû ra chaáp nhaän vieäc ly dò nhö moät thöïc taïi cuûa hoaøn caûnh. Nhöng ñaøng khaùc, hoï nhìn nhaän söï baát khaû phaân ly trong hoân nhaân laø moät lyù töôûng. Tuy nhieân, ñieàu roõ neùt nhaát trong toaøn boä caùc lôøi giaûng daïy cuûa caùc ngaøi veà hoân nhaân vaø söï trung tín giöõa vôï choàng thì vieäc ly dò laø ñieàu khoâng theå xaûy ra. Söï baát khaû hoân nhaân trong ñôøi soáng vôï choàng thì cuõng gioáng nhö caùi lyù töôûng moät vôï moät choàng, ñöôïc caùc ngoân söù bao haøm trong loái so saùnh cuûa mình giöõa moái lieân heä maät thieát cuûa Ñöùc Chuùa Yaveâ vaø daân Do-thaùi, töïa nhö moät hoân öôùc (marriage covenant). Toät ñænh cuûa lyù töôûng hoân nhaân ñöôïc ñeà moâ taû trong Cöïu Öôùc qua ñoaïn saùch cuûa ngoân söù Malachi (2,14-16). "Bôûi Ñöùc Chuùa Trôøi laø chöùng nhaân giöõa ngöôi vaø ngöôøi ñaøn baø ngöôi ñaõ cöôùi trong tuoåi thanh xuaân. Chính ngöôi ñaõ phaûn boäi noù, maëc daàu noù laø baïn ñöôøng vaø laø ngöôøi vôï keát öôùc vôùi ngöôi. Ngöôøi ñaõ chaúng laøm neân moät höõu theå duy nhaát coù xaùc thòt vaø Thaàn Khí ñoù sao? Vaäy höõu theå duy nhaát naøy tìm caùi gì? Moät doøng doõi cuûa Thieân Chuùa. Caùc ngöôi haõy coi chöøng vaø chôù phaûn boäi ngöôøi ñaøn baø ngöôi ñaõ cöôùi trong tuoåi thanh xuaân. Quaû thaät, Ta gheùt vieäc raãy vôï, Ñöùc Chuùa, Thieân Chuùa Ít-ra-en phaùn." Caùi lyù töôûng naøy cuõng ñöôïc phaûn aûnh trong ñoaïn Saùch Saùng Theá noùi veà vieäc taïo döïng ngöôøi phuï nöõ nôi vöôøn ñiaï ñaøng, trong caùi khung caûnh maø hoân nhaân ñaàu tieân ñöôïc moâ taû nhö laø chæ coù moät vôï vaø moät choàng vaø hoân nhaân coù tính caùch vónh vieãn.

Taân Öôùc

Nhöõng tranh luaän veà vieäc ly dò giöõa nhöõng ngöôøi Do-thaùi vôùi nhau taïo cô hoäi cho Chuùa Gieâ-su traû lôøi cho vaán ñeà, vaø ñöa ra caùi quan ñieåm cuûa Ngaøi moät caùch coâng khai, vaø thaúng thöøng leân aùn caùch maïnh meõ nhöõng söï öôn heøn cuûa caùc luaät só Do-thaùi vaø laäp tröôøng cuûa chính hoï veà vaán ñeà ly dò.

Lôøi leõ phaùt bieåu cuûa Ngaøi ñaõ ñöôïc ghi laïi trong Tin Möøng cuûa Maùt-theâ-oâ 5, 31tt; Lu-ca 16,18 vaø thö göûi giaùo ñoaøn 1Coâ-rin-toâ 7,10tt. Cuõng nhö trong caùc cuoäc thaûo luaän ñöôïc ghi laïi do Maùc-coâ (10,2-12) vaø Mt (13, 3-9). Trong khi tranh luaän vôùi caùc bieät phaùi, Chuùa Gieâ-su ñaõ huûy boû vieäc cho pheùp ly dò theo luaät cuûa Moâ-seâ, ñieàu aáy ñaõ ñöôïc ban cho vì taám loøng chai ñaù cuûa hoï. Chuùa Gieâ-su ñaõ tröng daãn hai ñoaïn Saùch Thaùnh nhaèm choáng laïi - phaûn ñoái söï vieäc Moâ-seâ ñaõ chuaån cho daân Do-thaùi ñöôïc pheùp vieát chöùng thö ly dò. Theo Saùch Saùng Theá Kyù, phuï nöõ ñöôïc coi nhö ngang haøng vaø bình ñaúng veà nhaân phaåm vôùi nam giôùi. " Caû nam laãn nöõ Thieân Chuùa ñaõ döïng neân hoï." (St 1,27) " vaø caû hai thaønh moät xöông moät thòt" (St 2,21). Söï hieäp nhaát beàn vöõng giöõa ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ ñöôïc Ñöùc Ki-toâ noùi roõ khi nhaéc laïi yù ñònh "töø nguyeân thuûy" cuûa Ñaáng Saùng Taïo. "Hoï khoâng coøn laø hai; nhöng chæ laø moät xöông moät thòt" (Mt 19,6). Leõ ñoù, hoï khoâng theå phaân ly.

Lôøi Chuùa Gieâ-su cho bieát Ngaøi khaúng ñònh choái töø baát cöù tröôøng hôïp ly dò naøo. Nhöng chaúng phaûi trong Tin Möøng ñaõ chaû cho pheùp raãy vôï (ly dò ) trong tröôøng hôïp ngoaïi tröø ñoù sao, söï kieän naøy ñaõ ñöôïc hôïp thöùc hoaù trong ñieàu khoaûn phaïm toäi gian daâm (fornication clause) vôùi ngöôøi khaùc.

"Coøn Thaày, Thaày baûo cho anh em bieát, ngoaïi tröø tröôøng hôïp hoân nhaân baát hôïp phaùp, ai raãy vôï laø ñaåy vôï tôùi choã ngoaïi tình; vaø ai cöôùi ngöôøi ñaøn baø bò raãy, thì cuõng phaïm toäi ngoaïi tình" (xem Tin Möøng Maùt-theâ-oâ 5,32).

Vaø Mt 19,9 " Toâi noùi cho caùc oâng bieát: Ngoaïi tröø tröôøng hôïp hoân nhaân baát hôïp phaùp, ai raãy vôï maø cöôùi vôï khaùc thì phaïm toäi ngoaïi tình".

I say to you that every man who divorce his wife, except on the ground of unchastity (porneia), maker her an adulteress; and whoever marries a divorced woman commits adultery." (Mt 19,9).

Phaûi coâng taâm maø noùi vieäc chuù giaûi ñoaïn vaên treân vôùi "meänh ñeà ñaët ñieàu kieän" laø moät vieäc khaù phöùc taïp vaø nhieàu khoù khaên. Tuy nhieân, ñieàu aáy vaãn khoâng coù hieäu löïc ñeå laøm maát ñi caùi giaù trò caên baûn maø Chuùa Gieâ-su ñaõ tuyeân boá veà vieäc ly dò. Maùc-coâ, Lu-ca vaø Phao-loâ khoâng heà hay bieát veà tröôøng hôïp ngoaïi tröø naøy. Khoâng theå hình dung ñöôïc laø hoï ñaõ boû soùt moät tuyeân ngoân khaù quan troïng nhö vaäy.

Vaäy thì chuùng ta phaûi giaûi thích nhö theá naøo caùi ñieàu khoaûn gian daâm (fornication clause)? Nhieàu hocï giaû Thaùnh Kinh ñaõ coá gaéng chuù giaûi ñieàu aáy vôùi nhöõng lyù leõ khaùc nhau. Hai giaû thuyeát ñaõ ñöôïc nhieàu ngöôøi chaáp nhaän. Giaû thuyeát thöù nhaát cho raèng töø ngöõ "Porneia" trong meänh ñeà nhaém tôùi vieäc cöôùi hoûi laãn nhau giöõa nhöõng ngöôøi trong hoï haøng thaân toäc, ñieàu naøy ñaõ ñöôïc caám ñoaùn trong Cöïu Öôùc (x. Lv 18, 6t) vaø vì theá ñöôïc coi nhö laø baát hôïp phaùp bôûi ngöôøi Do-thaùi cuõng nhö bôûi Giaùo Hoäi thôøi sô khai, trong khi ñieàu aáy ñöôïc coi nhö laø hôïp phaùp ñoái vôùi daân ngoaïi (tæ duï ñaùm cöôùi giöõa chuù vaø chaùu hoaëc giöõa anh em hoï vôùi nhau). Nhöõng cuoäc hoân nhaân nhö vaäy, sau naøy coù theå bò khaùm phaù ra khi hoï noäp ñôn xin röûa toäi trôû laïi ñaïo, vaø hoân nhaân phaûi ñöôïc keát thuùc hoaëc giaûi theå. Ñieàu naøy mang laïi caùi aán töôïng laø cho pheùp ly dò ñoái vôùi ngöôøi löông daân, sau naøy caùc nhaø soaïn thaûo laïi Tin Möøng theo thaùnh Maùt-theâ-oâ ñaõ noã löïc coá gaéng ñeå ñöa ra moät giaûi phaùp cho vaán ñeà nan giaûi naøy.

Giaû thuyeát thöù hai thì cho raèng caùi meänh ñeà (ñaët ñieàu kieän) aáy moâ taû moät tröôøng hôïp ngoaïi tröø thaät söï ñoái vôùi vieäc caám ñoaùn ly dò "Porneia" (nguyeân ngöõ Hy laïp) ñöôïc chuyeån dòch laø gian daâm (Fornication) hoaëc ngoaïi tình (adultery). Loái chuù giaûi naøy ñöôïc caùc nhaø chuù giaûi Kinh Thaùnh cuûa giaùo phaùi Tin Laønh vaø Chính Thoáng chaáp nhaän caùch roäng raõi, vaø cho ñeán nay thì moät soá ñoâng caùc taùc giaû Coâng Giaùo cuõng ñaõ chaáp nhaän. Haàu heát caùc nhaø chuù giaûi Kinh Thaùnh (trong soá ñoù coù caû Coâng Giaùo) hieän nay coù xu höôùng chaáp nhaän tröôøng hôïp ngoaïi leä cho vaán ñeà ly dò trong tröôøng hôïp ngöôøi vôï phaïm toäi ngoaïi tình.

Nhöng neáu chuùng ta ñoái chieáu vôùi phaàn chuù giaûi ôû cuoái trang cuûa baûn dòch Taân Öôùc do Ban PhuïngVuï Caùc Giôø Kinh thöïc hieän, thì chuùng ta thaáy vaên baûn ñöôïc dòch laø " ngoaïi tröø tröôøng hôïp HOÂN NHAÂN BAÁT HÔÏP PHAÙP" (Mt 5,32) vaø cuïm töø hoân nhaân baát hôïp phaùp ñöôïc giaûi thích nhö sau: dieãn dòch töø Hy laïp "porneia". Theo vaên maïch ôû ñaây cuõng nhö ôû Mt 19,9 vaø so vôùi Mc 10,11-12; Lc 16,18; 1Cr 7,10-11, thì Chuùa Gieâ-su thaét chaët laïi khoaûng luaät loûng leûo cuûa Cöïu Öôùc veà ly dò (x. Ñnl 24,1-2). Tröôøng hôïp ngoaïi tröø ôû ñaây khoâng phaûi laø ly dò vì ngoaïi tình (Hy Laïp: moikheia). Porneia cuõng khoâng hieåu laø gian daâm theo nghóa thoâng thöôøng, maø theo luaät Do-thaùi thôøi xöa. Nhöõng cuoäc soáng chung giöõa nhöõng ngöôøi hoï haøng vôùi nhau maø Leâ-vi 18 keâ khai ñöôïc coi laø gian daâm, nghóa laø baát hôïp phaùp. Coù leõ Maùt-theâu muoán ñöa veà Coâng Vuï Toâng Ñoà 15, 29 (cuõng töø porneia): caùc tín höõu goác ngoaïi phaûi traùnh keát hoân vôùi ngöôøi coù hoï traùi luaät Do-thaùi, duø raèng theo luaät ñôøi, caùc hoân nhaân giöõa hoï haøng nhö vaäy coù theå hôïp phaùp.

Chuùa Gieâ-su trieät ñeå töø choái vieäc ly dò khoâng ñaët thaønh vaán ñeà ñoái vôùi giaû thuyeát thöù hai, nhöng ñöôïc xem nhö laø söï bieåu loä moät lyù töôûng, khoâng phaûi laø luaät haoøn toaøn coù tính caùch tuyeät ñoái. Quan ñieåm naøy ñöôïc uûng hoä döïa vaøo chöùng côù tìm thaáy trong ñoaïn vaên cuûa Maùt-theâ-oâ 5, 3tt laïi rôi vaøo khung caûnh cuûa Baøi Giaûng Treân Nuùi. Taïi ñaây, chính Chuùa Gieâ-su, trong moät dieãn ñaït caáp tieán ñaõ môøi goïi con ngöôøi ñaït tôùi möùc thieän haûo voâ song. Nhöng ñieàu aáy khoâng coù nghóa laø ñaët ra nhöõng luaät leä buoäc con ngöôøi phaûi tuaân giöõ theo saùt baûn vaên.

Trong Baøi Giaûng Treân Nuùi, coù raát nhieàu lôøi tuyeân boá vôùi tính caùch xaùc quyeát. Tuy nhieân, Giaùo Hoäi chæ coi ñoù laø nhöõng lyù töôûng chöù khoâng phaûi laø giôùi luaät (ví duï nhö nhöõng huaán duï veà lôøi theà höùa vaø baát baïo ñoäng). Vì theá, vieäc Chuùa Gieâ-su khaêng khaêng phaûn ñoái vieäc baát khaû phaân ly trong ñôøi soáng hoân nhaân coù theå mang moät tính chaát gioáng nhö vaäy, noù chæ laø moät lyù töôûng maø ngöôøi ta phaûi noã löïc ra söùc theo ñuoåi chöù khoâng haún laø moät leà luaät aùp cheá taát caû moïi ngöôøi tuaân theo theo nghóa ngöõ cuûa noù.

Noùi toùm laïi, quan ñieåm cuûa Chuùa Gieâ-su thì ñôn giaûn: lyù töôûng cho caùc caëp vôï choàng Ki-toâ giaùo laø hoï neân trung tín vôùi nhau, cho neân vieäc ly dò xeùt ra khoâng caàn thieát. Nhöng moät maët khaùc, Giaùo Hoäi tieân khôûi döôøng nhö cuõng ñaõ xem xeùt ñeán nhöõng ñieàu kieän thöïc tieãn cuûa moät theá giôùi bò giôùi haïn bôûi nhöõng khieám khuyeát khoâng theå traùnh khoûi vaø ñaõ ñieàu chænh sao cho phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh thöïc taïi. Nôi ñaây ta cuõng neân nhaéc laïi tröôøng hôïp ngoaïi tröø ñöôïc Phao-loâ cho pheùp, trong tröôøng hôïp, moät ngöôøi ngoaïi giaùo maø hoï ñaõ muoán ly thaân vôùi ngöôøi phoái ngaãu cuûa hoï ñaõ trôû thaønh Ki-toâ höõu. Trong tröôøng hôïp naøy, Phao-loâ phaùn quyeát nhö sau: Ngöôøi tín höõu khoâng bò boù buoäc phaûi duy trì ñôøi soáng ñoäc thaân. " Coøn vôùi nhöõng ngöôøi khaùc, thì toâi noùi chính toâi chöù khoâng phaûi Chuùa: neáu anh em naøo coù vôï ngoaïi ñaïo maø ngöôøi naøy baèng loøng ôû vôùi ngöôøi aáy, thì ngöôøi aáy ñöøng raãy vôï. Ngöôøi vôï naøo coù choàng ngoaïi ñaïo maø ngöôøi naøy baèng loøng ôû vôùi ngöôøi aáy, thì ngöôøi aáy ñöøng boû choàng. Thaät vaäy, choàng ngoaïi ñaïo ñöôïc thaùnh hoaù nhôø vôï, vaø vôï ngoaïi ñaïo ñöôïc thaùnh hoaù nhôø ngöôøi choàng coù ñaïo. Chaúng vaäy, con caùi anh em seõ laøm oâ ueá, trong khi thaät ra chuùng laø thaùnh. Neáu ngöôøi ngoaïi ñaïo muoán boû ngöôøi kia thì cöù boû; trong tröôøng hôïp ñoù, choàng hay vôï coù ñaïo khoâng bò luaät hoân nhaân raøng buoäc: Thieân Chuùa ñaõ keâu goïi anh em soáng bình an vôùi nhau! Chò laø vôï, bieát ñaâu chò chaúng cöùu ñöôïc choàng? Hay anh laø choàng, bieát ñaâu anh chaúng cöùu ñöôïc vôï?" (1Cr 7,12-16) .

Giaùo Huaán cuûa Huaán quyeàn

Ñaïi ña soá caùc giaùo phuï uûng hoä laäp tröôøng tuyeät ñoái baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân. Tuy theá, cuõng coù moät soá vò ñaõ beânh vöïc tröôøng hôïp ngoaïi tröø cho moät soá tröôøng hôïp nan giaûi. Hoï thöôøng xuyeân tröng daãn ñoaïn vaên cuûa Mt 5,32, ñeå uûng hoä cho quan ñieåm cuûa hoï.

Thaùi ñoä cuûa Huaán Quyeàn Toái Cao ñaõ ñöôïc ñaëc ñieåm hoaù baèng nhöõng xaùc tín khoâng lay chuyeån raèng söï raøng buoäc hoân nhaân Coâng Giaùo ngang qua bí tích, thì khoâng theå thaùo côûi, noù mang tính chaát baát khaû phaân ly. Giaùo huaán cuûa caùc Ñöùc giaùo hoaøng vaø cuûa Coâng Ñoàng chung thì kieân vöõng vaø haàu nhö ñoàng taâm nhaát trí: vieäc taùi hoân hay laäp gia ñình laïi sau khi ñaõ ly dò laø ñieàu khoâng theå ñöôïc, vaø khoâng theå chaáp nhaän, ngoaïi tröø trong tröôøng hôïp ñaõ ñöôïc pheùp chuaån cuûa Toøa Thaùnh, tuyeân boá laø hoân nhaân ñaàu tieân khoâng thaønh söï .

Giaùo Hoäi Coâng Giaùo haèng leân tieáng baûo ve äsöï tuyeät ñoái baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân ngay caû khi phaûi traû moät giaù raát ñaét. Moät ví duï ñieån hình noåi baät laø thaùi ñoä khaúng ñònh cuûa giôùi giaùo quyeàn La Maõ ñoái vôùi vua Henry VIII cuûa Anh quoác, ngöôøi ñaõ gaây neân cuoäc ly khai khoûi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo La Maõ vaø thaønh laäp Anh giaùo, bôûi vì Ñöùc Giaùo hoaøng thôøi baáy giôø ñaõ khöôùc töø thænh nguyeän thö cuûa ngaøi nhaèm ñeå xin pheùp giaûi hoân phoái ñaàu tieân, vaø cho pheùp ngaøi ñöôïc keát hoân moät laàn nöõa.

Giaùo thuyeát veà vieäc baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân Coâng Giaùo ñöôïc coâng boá moät caùch roõ reät, toû töôøng bôûi Coâng Ñoàng Trentoâ. Nhöng coù moät ñieåm ñaùng chuù yù laø caùc nghò phuï ñeå chuû taâm traùnh neù vieäc leân aùn caùch thöïc haønh cuûa caùc Giaùo Hoäi ñoâng phöông lieân quan ñeán vieäc ly dò. Theo caùc giaùo hoäi naøy thì quan ñieåm cuûa hoï cho raèng: hieäu löïc cuûa bí tích Hoân phoái khoâng coù giaù trò suoát caû cuoäc ñôøi, ñoái vôùi ngöôøi phoái ngaãu ñaàu tieân. Tuy vaäy, hoân nhaân thöù hai chæ laø vieäc baát ñaëng ñöøng phaûi chaáp nhaän vaø cho pheùp ñoùn nhaän Bí tích Hoân phoái.

Coâng Ñoàng Va-ti-ca-noâ II coâng boá vieäc baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân, maëc daàu coù moät soá nghò phuï ñeà nghò cho pheùp ly dò trong moät vaøi tröôøng hôïp nan giaûi.

"Nhö theá, bôûi moät haønh vi nhaân linh, trong ñoù, hai vôï choàng töï hieán cho nhau vaø ñoùn nhaän nhau nhôø söï an baøi cuûa Thieân Chuùa, phaùt sinh moät ñònh cheá vöõng chaéc coù giaù trò tröôùc maët xaõ hoäi nöõa. Vì ích lôïi cuûa löùa ñoâi, cuûa con caùi vaø cuûa xaõ hoäi, neân sôïi daây lieân keát thaùnh thieän naøy khoâng leä thuoäc sôû thích cuûa con ngöôøi. Chính Thieân Chuùa laø Ñaáng taùc taïo hoân nhaân, phuù baåm nhöõng lôïi ích vaø muïc tieâu khaùc… Söï lieân keát maät thieát vaãn laø söï töï hieán cuûa hai ngöôøi cho nhau cuõng nhö lôïi ích cuûa con caùi buoäc hai vôï choàng phaûi hoaøn toaøn trung tín vaø ñoøi hoï keát hôïp vôùi nhau baát khaû phaân ly." (G.S, soá 48).

Boä Giaùo luaät cuõng ñaõ dieãn giaûi moät caùch chi tieát hôn lieân quan ñeán Bí tích Hoân Nhaân Coâng Giaùo maø ñaõ ñöôïc thaønh söï troïn veïn bôûi haønh vi quan heä vôï choàng thì khoâng theå thaùo côûi do quyeàn löïc con ngöôøi, hoaëc baát cöù ñieàu gì ngoaøi söï cheát. (x. Giaùo luaät, soá 1141). Tuy nhieân, neáu nhö Bí tích Hoân nhaân chöa thaønh söï troïn veïn thì ñieàu aáy coù theå côûi thaùo, neáu coù lyù do chính ñaùng (x. Giaùo Luaät, soá 1142). Theâm vaøo ñoù, vieäc keát hoân hôïp phaùp giöõa nhöõng ngöôøi chöa chòu pheùp Röûa Toäi, tuy raèng hoân nhaân aáy ñaõ thaønh söï troïn veïn, thì ñieàu aáy vaãn coù theå côûi thaùo nhaèm uûng hoä ñöùc tin theo ñaëc aân cuûa thaùnh Phao-loâ (Pauline privilege) [CIC 1143]. Ñaëc aân naøy ñöôïc döïa treân ñoaïn thaùnh thö göûi cho tín höõu Coârintoâ (1Cr 7, 12-16).

Nhöõng lyù do noäi taïi.

Baûn vaên cuûa Coâng Ñoàng Va-ti-ca-noâ II lieät keâ ba lyù do chính nhaèm phaûn ñoái vieäc ly dò goàm coù: 1) Lôïi ích cuûa löùa ñoâi, 2) cuûa con caùi vaø 3) cuûa xaõ hoäi (x. GS, soá 48). Lyù do thöù tö coù tính caùch thaàn hoïc ñöôïc ruùt ra töø vai troø cuûa bí tích trong hoân nhaân Coâng Giaùo.

1) Ly dò bò phaûn ñoái vì lôïi ích cuûa ñoâi vôï choàng.

Vieäc ly dò seõ ñaùnh maát ñi caùi yù nghóa vaø muïc ñích cuûa söï töï hieán cuûa hai ngöôøi cho nhau vaø loøng trung tín trong tình yeâu. Ngöôøi choàng vaø ngöôøi vôï khoâng theå taän hieán cho nhau moät caùch troïn veïn khi maø trong ñaàu oùc cuûa hoï vaãn laáp loù moät yù nghó laø moái daây lieân heä maät thieát raøng buoäc trong tình nghóa vôï choàng vaãn coù theå bò tan vôõ. Xeùt veà phöông dieän taâm lyù thì töï baûn chaát tình yeâu cuûa con ngöôøi ñaõ qui höôùng veà baïn ñöôøng traêm naêm. Muïc ñích cuûa veäc baûo veä vaø giuùp ñôõ chaêm soùc laãn nhau laø moät ñieàu toái caàn thieát nhaát laø trong khi gaëp hoaøn caûnh khoù khaên, ñieàu naøy chæ coù theå ñaûm baûo trong baäc soáng hoân nhaân khi quan heä vôï choàng laø moät quan heä vónh vieãn. Quaû vaäy, tình yeâu chaân thaät trong ñôøi soáng hoân nhaân khoâng theå giôùi haïn trong moät khoaûng khaéc naøo ñoù. Nghóa laø hoâm nay thì toâi yeâu em, nhöng ngaøy mai thì khoâng coøn nöõa.

Vieäc khaúng ñònh raèng moái daây raøng buoäc trong ñôøi soáng hoân nhaân laø baát khaû phaân ly taïo neân moät theá löïc raát maïnh nhaèm ñeå baûo veä lôïi ích tình yeâu vôï choàng vaø loøng trung thaønh. Noù mang laïi moät ñoäng löïc raát maïnh haàu giuùp cho ñoâi vôï choàng chaáp nhaän chòu ñöïng nhöõng khuyeát ñieåm cuûa nhau trong kieân nhaãn vaø baûo toàn söï hieäp nhaát cuõng nhö hoaø thuaän vôùi nhau. "Neáu ñònh cheá hoân nhaân vaø gia ñình khoâng coù moät neàn taûng vöõng chaéc, thì xaõ hoäi seõ trôû neân ngheøo naøn, vaø ñieàu ñoù ñaõ laøm maát ñi caùi neùt yeâu kieàu cuûa boä maët con ngöôøi. Con ngöôøi seõ trôû neân coâ laäp, tính toaùn so ño vôùi nhau vaø nhöõng moái lieân heä giöõa con ngöôøi vôùi nhau chaúng qua laø ñeå vuï lôïi. Noù coøn laøm cho söï ñoaøn keát moãi ngaøy moät raïn nöùt lôùn hôn." Quûa thaät chí lyù khi noùi raèng : "Meï ñeû cuûa tình yeâu chaân thaät laø loøng trung thaønh."

2) Söï phaân ly trong hoân nhaân gaây taùc haïi cho treû em.

Moät khi maø moái daâylieân heä raøng buoäc trong ñôøi soáng hoân nhaân bò loûng leûo, thì con caùi bò töôùc ñoaït ñi tình caûm cuûa boá hoaëc meï noù hay caû hai, vaø ñieàu aáy hieån nhieân aûnh höôûng ñeán söï töï tin cuûa chuùng, vieäc hoïc haønh vaø gaây söï baát oån trong taâm hoàn. Söï maát maùt vôùi treû em thì khoâng theå boài hoaøn laïi ñöôïc.

"Coù theå noùi khoâng ai chòu nhieàu ñau khoå hôn caùc em khi ba meï chuùng ly dò. Caùc em laø naïn nhaân chính trong caùc cuoäc ly dò… Thaät vaäy, caùc em laø cuûa hy sinh cho söï yeáu heøn cuûa cha meï. Ly dò ñöôïc caûm nhaän bôûi caùc em nhö laø moät söï khöôùc töø cuûa cha meï ñoái vôùi chuùng ." (x. "Love Is For Life" - Laù thö muïc vuï cuûa HÑGM AÙi Nhó Lan (1985) .

Thoâng thöôøng thì caùc em seõ gaëp phaûi nhieàu vaán naïn vaø khoù khaên khi chuùng phaûi traûi qua cuoäc ly dò cuûa ba meï. Moät cha gheû hay dì gheû khoâng theå naøo coù theå thay theá cho moät ngöôøi cha hay ngöôøi meï cuûa caùc em,maëc daàu coù raát nhieàu nhöõng cha meï gheû ñaõ laøm heát söùc cuûa hoï. Moät em khi phaûi soáng vôùi cha hay meï gheû cuûa mình thì khaû naêng bò ñoái xöû taøn teä coù theå dieãn ra thöôøng xuyeân hôn khi em aáy soáng vôùi cha meï ruoät cuûa mình ( theo thoáng keâ cuûa moät tôø baùo Myõ: New Week, March 12, 1989, p.27).

Lôïi ích cuûa con caùi ít khi ñöôïc söû duïng ñeå coi ñoù nhö moät söï eùp buoäc cha meï khoâng ñöôïc pheùp ly dò, nhöng ngöôïc laïi, noù duøng ñeå ñaáu tranh cho söï beàn vöõng cuûa maùi aám gia ñình.

3) Lôïi ích cuûa xaõ hoäi ñoøi hoûi gia ñình phaûi beàn vöõng.

Chæ coù phöông caùch aáy thì vieäc giaùo duïc laønh maïnh cho caùc theá heä treû coù theå ñöôïc baûo ñaûm; vaø söï töông thaân, töông trôï ñoaøn keát laãn nhau trong cuøng moät coäng ñoaøn môùi ñöôïc baûo veä vaø naâng ñôõ. Chính quyeàn khoâng nhöõng chæ coù traùch nhieäm vaø boån phaän giaûi theå nhöõng cuoäc hoân nhaân bò truïc traëc, nhöng hoï coøn phaûi coù traùch nhieäm cung caáp nhöõng dòch vuï tö vaán veà phöông dieän gia ñình haàu giuùp ñôõ vieäc hoaø giaûi vaø taùi laäp nhöõng hoân nhaân ñaõ bò ñoå vôõ.

4) Lyù luaän sau cuøng laø moät lyù luaän mang tính chaát thaàn hoïc.

Ñieàu naøy ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng cuûa Bí tích Hoân nhaân Coâng Giaùo, bôûi ñoù noù chæ ñöôïc aùp duïng cho Ki-toâ höõu maø thoâi. Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ gôïi laïi cho nhöõng keû ñi theo Ngaøi vieäc nhaân nhöôïng cho pheùp ngöôøi Do-thaùi raãy vôï theo luaät cuûa Moâ-seâ; vaø trong thö gôûi cho giaùo ñoaøn Coârintoâ (1Cr 7,12-16), thaùnh Phaoloâ cuõng ñaõ nhaân nhöôïng cho pheùp hoï ñöôïc ly dò chæ trong tröôøng hôïp hoân nhaân khoâng Coâng Giaùo (nghóa laø giöõa 2 ngöôøi chöa chòu pheùp Thanh Taåy). Ngöôïc laïi hoân nhaân Coâng Giaùo, moät khi ñaõ thaønh söï vaø trôû neân bí tích thì khoâng theå giaûi ñöôïc.

Chuùng ta thaáy Bí tích Hoân nhaân Coâng Giaùo cuõng ñöôïc nhaéc ñeán trong thö cuûa thaùnh Phao-loâ göûi cho giaùo ñoøn Epheâsoâ (Ep 5, 21-33). Baûn vaên naøy ñaõ so saùnh giöõa hoân nhaân Ki-toâ giaùo vaø söï hieäp nhaát cuûa Ñöùc Ki-toâ vôùi Giaùo Hoäi, nhö ñaõ nhaéc tôùi ôû phaàn treân "Hoân nhaân Ki-toâ giaùo laø daáu chæ höõu hieäu, laø Bí tích cuûa Giao Öôùc giöõa Ñöùc Ki-toâ vaø Hoäi Thaùnh" (x. GLCG, soá 1617).

Thaùnh Phao-loâ coøn noùi theâm: "Ngöôøi laøm choàng haõy yeâu thöông vôï nhö Ñöùc Ki-toâ yeâu thöông Hoäi Thaùnh, vaø hieán mình vì Hoäi Thaùnh … Coøn nhöõng ngöôøi laøm vôï thì haõy tuøng phuïc choàng mình, nhö Hoäi Thaùnh tuøng phuïc Chuùa Ki-toâ". Nhöng chuùng ta caàn ghi nhôù ñieàu naøy laø chuùng ta ñang söû duïng phöông phaùp loaïi suy, ñeå so saùnh, do vaäy ñieàu aáy coù theå trôû thaønh quaù khaéc khe khi chuùng ta ñi ñeán moät keát luaän ñöôïc suy ra töø moät giao öôùc sieâu vieät coù tính caùch vónh cöûu, tuyeät ñoái giöõa Ñöùc Ki-toâ vaø Hoäi Thaùnh (Hoäi Thaùnh ñöôïc ví nhö naøng daâu, chæ laø moät caùch noùi boùng baåy, ñaày tính chaát aån duï; vaø nhöõng phaàn töû caù nhaân cuûa Hoäi Thaùnh thì ñaõ luoân luoân khoâng trung thaønh vôùi giao öôùc.), roài ñaët noù ngang haøng vôùi vónh vieãn tuyeät ñoái cuûa giao öôùc hoân nhaân, ñieàu naøy xeùt cho kyõ thì noù raát khaùc bieät, moät traät töï khoâng chaéc chaén. T. Mackin Divorce and Remarriage (1984), pp. 530-537, nhaän xeùt nhö sau: Ñieåm then choát trong vieäc so saùnh ( baèng phöông phaùp loaïi suy cuûa thaùnh Phao-loâ trong Ep 5,21-33) giöõa Chuùa Ki-toâ vaø Hoäi Thaùnh, chính laø tình yeâu töï hieán vaø nieàm tin töôûng, ñieàu aáy cuøng luùc cuõng coù hieäu löïc phaùt sinh vaø gaây soáng ñoäng cho söï lieân heä maät thieát giöõa vôï choàng vôùi nhau, chöù khoâng coù yù aùm chæ ñeán vieäc baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân. Ñeå coù moät chöùng côù roõ reät nhaèm ñi ñeán keát luaän veà vieäc baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân qua Bí tích Hoân Phoái, chuùng ta caàn phaûi coù theâm nhöõng lyù chöùng khaùc nöõa. Noùi vaén goïn, chuùng ta khoâng theå chæ naïi ñeán moái lieân heä maät thieát giöõa Chuùa Ki-toâ vaø Hoäi Thaùnh ñeå ñöa ra moät heä luaän cho vieäc caám khoâng ñöôïc ly dò.

Ñeå keát luaän, vì hoân nhaân töôïng trung cho moät moái lieân heä heát söùc maät thieát giöõa ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ vaø ñöôïc noái keát trong vieäc sinh saûn vaø giaùo duïc, cho neân hoân nhaân mang tính caùch hôïp nhaát vaø vónh vieãn. Laïi ñoù, maø ngay töø giaây phuùt ban ñaàu, vôï choàng phaûi mang moät traùch nhieäm lôùn lao vaø coù boån phaän phaûi gìn giöõ, baûo veä vaø laøm cho ñôøi soáng hoân nhaân caøng ngaøy caøng thaém thieát, keát hôïp chaët cheõ hôn. Hoï coù troïng traùch khoâng ñeå cho hoân nhaân cuûa mình bò tan vôõ vaø cheát ñi. Ñaây laø ñieàu caàm buoäc rieâng cho nhöõng ai ñaõ ñi vaøo ñôøi soáng hoân nhaân, vì ñoù laø bí tích, laø daáu chæ cho traàn gian, baèng cuoäc soáng toát ñeïp löùa ñoâi cuûa hoï, hoï chieáu giaûi khuoân maët vaø tình yeâu cuûa Ñöùc Ki-toâ cuõng nhö loøng tín trung cuûa Ngaøi ñoái vôùi Hoäi Thaùnh.


CHUÙ THÍCH:

Hoân nhaân laø ñeå vôï choàng yeâu nhau; hieäp nhaát vôùi nhau; boå tuùc cho nhau, hay laø ñeå sinh saûn con caùi? Tröôùc khi coù Coâng Ñoàng, Giaùo lyù Coâng Giaùo traû lôøi: muïc ñích thöù nhaát laø ñeå sinh saûn con caùi. Coøn vieäc vôï choàng giuùp ñôõ nhau vaø vieäc hoaït ñoäng xaùc thòt ñeå "xoa dòu tình duïc" laø muïc ñích thöù nhì vaø phuï thuoäc. Dó nhieân giaùo lyù ñaõ khoâng coi thöôøng tình yeâu vôï choàng, bôûi vì hai muïc ñích aáy ñeàu phaûi ñöôïc thöïc hieän trong baàu khí yeâu thöông. Coâng Ñoàng ñaõ nhaán maïnh ñeán tình yeâu trong khi khoâng chæ löu yù ñeán khía caïnh phaùp lyù cuûa hoân nhaân, nhöng ñaõ ñeà cao phöông dieän nhaânvò. Neân, baây giôø ta phaûi noùi raèng hoân nhaân laø ñeå hai beân yeâu nhau vaø töï hieán cho nhau, nhôø ñoù maø sinh saûn con caùi, vì chính tình yeâu vôï choàng cuõng nhö hoân nhaân ñeàu höôùng veà vieäc sinh saûn. Giöõa tình yeâu vôï choàng vaø vieäc sinh saûn con caùi khoâng coù söï maâu thuaãn gì caû, traùi laïi neáu boû moät trong hai, seõ khoâng theå hieåu ñieàu kia ñöôïc. Yeâu nhau vôùi tình yeâu naøy (hoân nhaân) maø laïi coá gaéng ngaên caûn vieäc sinh saûn con caùi, ñaáy laø ñieàu maâu thuaãn. Traùi laïi, muoán coù con caùi maø khoâng chòu yeâu nhau thì khoâng xöùng hôïp vôùi phaåm giaù con ngöôøi.

Nghóa laø vieäc töï hieán cho nhau vaø ñoùn nhaän con caùi do Chuùa ban.
Xem yù nghóa cuûa vaø tieán trình cuûa vieäc Annument trong saùch Marriage Divorce and Nullity: A Guide to the Annulment Process in the Catholic Church (Melbourne: Colin Dove, 1989). Ñöôïc vieát bôûi Giaùm muïc Geoffrey Robinson. Love is for life: A Pastoral Letter of the Irish Bishops (1985).

Rev. Traàn Maïnh Huøng - Hoïc Vieän DCCT/VN

VietCatholic News, 10. 8. 00