Ñaõ töø ngaøn naêm xöa, maùi toùc luoân luoân töôïng tröng cho nhöõng gì ñeïp, cao quyù, duyeân daùng, ñoùng moät vai troø khoâng keùm phaàn quan troïng qua caùch aên vaän, chaûi chuoát beân ngoaøi haún seõ taêng theâm phaàn naøo trang nhaõ. Rieâng ñoái vôùi giôùi nöõ, maùi toùc coøn laø moät lôïi khí beùn nhoïn, nhaäy caûm chieám haàu heát treân moïi ñòa haït töø caùch giao thieäp cho ñeán moïi ngaønh ngheä thuaät. Nhìn qua maùi toùc chaám ngang vai cuûa ngöôøi thieáu nöõ, phaát phô tröôùc gioù,

"...ñeïp nhö luïa laø, eâm aû nhö beå laëng, ñen nhö suoái huyeàn..."

laø caû moät nguoàn caûm höùng cho caùc vaên, thi, ngheä só, ñaõ chaúng ngaàn ngaïi laøm thaønh thô, keát thaønh baøi, naén neân ñieäu ñaøn, keát thaønh khuùc nhaïc, haùt leân nhöõng baøi ca ñaày tröõ tình muoân thuôû. Qua caùc ca dao, caùc thaønh ngöõ, chuùng ta ñaõ ñöôïc thaû hoàn maëc cho doøng thôøi gian loâi cuoán vaøo nhöõng caûnh moäng mô, vôùi nhöõng lôøi thô

"Toùc theà ñaõ chaám ngang vai,
naøo lôøi non nöôùc, naøo lôøi saét son..."

Taû sao heát ñöôïc yù nhö...
"Maây thua nöôùc toùc, tuyeát nhöôøng maøu da..."

Ta ñaõ ñöôïc thöôûng thöùc qua nhöõng khuùc ca:

"Toùc em ñeïp nhö maây chieàu, thôm nhö loaøi hoa daïi, Anh mô ñöôïc ngoài beân em, ñöôïc vuoát toùc em, vaø ñöôïc hoân leân maùi toùc em".

Thaät vaäy, toùc ñaâu phaûi laø vaät voâ tri, maø caû moät taâm hoàn soáng ñoäng, moät hình aûnh quyeán ruõ, gaén lieàn vôùi con ngöôøi.

Toùc coøn laø caû moät söùc maïnh voâ song nhö nhaân vaät trong truyeàn thuyeát, "Samson..., coù moät söùc maïnh hercules voâ thöôøng nhôø maùi toùc huyeàn bí... vaø Dalila, naém ñöôïc nhöôïc ñieåm cuûa Samson, ngöôøi nöõ dieãm kieàu ñaõ troäm goït heát maùi toùc cuûa Samson ñang giaác nguû. Khi tænh daäy, thì ñaõ muoän, söùc maïnh phi thöôøng cuûa Samson ñaõ bieán maát, nhöng sau ñoù..."

Toùc coøn laø töôïng tröng cho moät baùu vaät cuûa con ngöôøi. Coù nhöõng taâm hoàn cao caû daâng troïn maùi toùc ñeå theo moät lyù töôûng ñaïo ñöùc cao sieâu cuûa caùc vò tu haønh, soáng ñôøi aån daät taâm nieäm ngaøy ñeâm. Qua Phuùc AÂm, coù ñoaïn noùi:

"Thaùnh nöõ Madelena laáy maùi toùc cuûa mình ñeå chuøi chaân Chuùa..."

Thaùnh kinh cuõng coù ñoaïn noùi:

"Moät sôïi toùc treân ñaàu con ruïng xuoáng, laø do thaùnh yù ta..."

Maùi toùc daøi vaãn laø truyeàn thoáng coøn laïi ôû moät vaøi quoác gia AÂu Chaâu laøm töôùc hieäu daønh rieâng cho caùc baäc vua chuùa, quyù toäc, coâng haàu baù töôùc, vì vaäy moãi laàn nghi leã troïng ñaïi, hoï vaãn thöôøng mang boä toùc giaû (perruque).

Toùc coøn laø tieâu bieåu cho nhöõng gì ñau thöông, tang toùc, khi ta thaáy ngöôøi phuï nöõ "ñaàu tang toùc roái", toùc xoõa maét nhoøa, coøn thöôøng thaáy ôû xöù ta.

Nhöng xaõ hoäi ngaøy nay qua nhieàu bieán chuyeån, maùi toùc cuõng theo theá heä maø ñoåi theo ñaø soáng vaên minh cho hôïp thôøi trang. Ñaâu coøn nhöõng maùi toùc chaám goùt, hình aûnh ñoù nay ñaõ nhöôøng laïi cho loái toùc hôùt thaät cao (coiffure garçonne) nhö caùc chaøng trai treû. Vai troø giôùi nöõ taân tieán ngaøy nay ñaõ thay ngoâi vò, loâi cuoán hoï vaøo moät ñôït soáng môùi.

Toùc coøn laø phaûn aûnh nhöõng gì baát maõn, nhöõng thaùi ñoä choáng ñoái. Coù nhöõng thaønh phaàn giôùi treû hoïp töøng nhoùm, keát thaønh ñaûng, phaùt bieåu coâng phaãn qua xaõ hoäi ngaøy nay baèng caùch "xuoáng toùc", caïo goït ñaàu nhaün truïi "skinheads", moät hieän töôïng môùi laï cuûa theá heä hieän ñaïi, hay ñeå laïi chuøm toùc ñöôøng giöõa soï nhö bôøm ngöïa, toâ ñieåm theâm son, sôn traéng nhuoäm vaøng, ñoám xanh ñoám ñoû muoân maøu goïi laø "punks", hoaëc toùc chaûi theo loái bôøm xôøm nhö baøn chaûi ngöïa (cheveux en bataille), hoaëc hôùt nhö baøn chaûi reã döøa (brosse carreùe), hoaëc maëc cho "toùc xôøm nhö oå quaï".

Moät soá lôùn taøi töû teân tuoåi quoác teá, ngheä só danh tieáng, cuõng chen ñua "xuoáng toùc" ñaàu nhaün truïi nom raát ngoä nghónh ban ñaàu, nhöng theùt roài cuõng quen, moát (mode) môùi, laø thôøi trang hieän ñaïi raát ñöôïc quaàn chuùng ngöôõng moä.

Toùc coøn noùi leân nhöõng gì beänh hoaïn, laø daáu hieäu cuûa yeáu ñuoái: "toùc xanh nanh vaøng, toùc roái, toùc saâu, toùc khoâng hoàn..."

Chung quy, maùi toùc, tuøy loái trang phuïc, caùch chaûi chuoát, ñöôøng ngoâi ngang doïc, theâm caùnh hoa caøi leân maùi toùc, ñuû laøm thay ñoåi neùt maët vaø dieän maïo cuûa ngöôøi phuï nöõ, seõ gia taêng boäi phaàn xinh ñeïp, vaø kieàu dieãm cuûa moät coâ gaùi. Chaúng may cho moät thieáu nöõ maát truïi caû maùi toùc, thì thaät laø ñieàu baát haïnh, moät hình phaït quaù khaét khe giaùng xuoáng cho ñôøi ngöôøi con gaùi ñang tuoåi xuaân thì.

Hoûi: Toùc ruïng (alopecies), loâng ruïng, phaûi chaêng laø beänh?
Ñaùp: Thöa ñuùng vaäy.

Hoûi: Toùc laø gì, quan heä vôùi cô theå laø theá naøo?

Ñaùp:

A) Lyù thuyeát Taây phöông:

Treân ñaàu ta trung bình, coù chöøng moät traêm ngaøn ñeán moät traêm naêm chuïc ngaøn sôïi toùc, raäm hay thöa tuøy thuoäc qua nhieàu yeáu toá, nam hay nöõ, di truyeàn, beänh taät, moâi sinh, ñòa theá, thôøi khí... Cuõng nhö vaïn vaät, sôïi toùc coù sanh, coù tröôûng, vaø coù töû, cuõng ñöôïc nuoâi döôõng nhö moïi phaàn cô theå khaùc. Trung bình sôïi toùc soáng ñöôïc töø 3 ñeán 5 naêm; coù khi hôn vaø traûi qua ba giai ñoaïn: thôøi kyø sinh tröôûng (anageøne) laø thôøi kyø maø sôïi toùc ñaït ñeán möùc ñoä vöôïng nhaát, chieám ñeán tæ leä töø 80% ñeán 85% treân toaøn boä toùc. Thôøi kyø chuyeån tieáp (catageøne), 1% sôïi toùc ngöng hoaït ñoäng ñoä chöøng 3 tuaàn leã tröôùc khi ruïng. Thôøi kyø cuoái (teùlogeøne) 20%, chaân toùc vaø reã toùc khoâ heùo, chæ chôø ngaøy ruïng. Ta thöôøng thaáy "traêm ngaøy" sau khi sanh ñeû, soá toùc ruïng gia taêng ñeán 30%. Soá toùc ruïng trung bình moãi ngaøy töø 50 ñeán 100 sôïi vaø seõ ñöôïc thay theá ngay baèng soá toùc töông ñöông. Söùc deûo dai cuûa toùc raát ñaùng keå, chöøng moät traêm ngaøn sôïi toùc coù theå chòu ñöïng ñöôïc söùc naëng naêm traêm kilogrammes.

B) Quan nieäm Ñoâng phöông:

Toùc laø do thaän sinh ra. Tinh hoa cuûa thaän ñöôïc bieåu hieän ôû toùc. Tinh hoa cuûa phoåi ñöôïc bieåu hieäu ôû loâng. Toùc sanh tröôûng ñöôïc laø nhôø coù söï nuoâi döôõng cuûa Döông minh, nhö thöùc aên chaùnh. Döông minh ñöôïc doài daøo, thì toùc ñöôïc raäm raïp, sum seâ, daøi ra. Chaúng may keùm, thì toùc seõ thöa daàn, vaø moïc ít ñi. Toùc coøn ñöôïc toàn taïi treân da ñaàu cuõng nhôø ñeán thaän khí giöõ gìn chaêm boùn. Thaän mang laïi cho toùc nhöõng gì tinh nhueä. Khi ñeán tuoåi giaø nua, thaän keùm, khí suy, toùc seõ thöa daàn, khoâ heùo vaø maøu saéc cuõng thay ñoåi maø ta thöôøng noùi: "Toùc hoa raâm (toùc muoái tieâu), toùc baïc". Toùc coù ñöôïc möôït maø, töôi nhuaän, oùng aùnh laø nhôø ñeán pheá khí. Vì vaäy phoåi yeáu keøm thì laøn da, maùi toùc maát saéc, da nhaên nheo, toùc phôø phaïc, khoâ heùo vaø quaét laïi. (Tröôøng hôïp lao taâm, saàu naõo, buoàn phieàu dai daúng khoâng giaûi quyeát ñöôïc). Cho thaáy moãi sôïi toùc treân ñaàu ñeàu ñöôïc nuoâi döôõng vôùi söï phoái hôïp nhòp nhaøng ñeàu ñaën cuûa bao nhieâu thaønh phaàn vöøa noùi treân, nhö caùc ñöôøng kinh laïc vaø khí huyeát qua laïi chaèng chòt treân ñaàu.

Yeáu toá naøo laøm ruïng toùc?

A) Yeáu toá beân ngoaøi (ngoaïi nhaân)

Ta nhaän thaáy toùc ruïng vaøo muøa thu nhieàu hôn, vaø vaøo muøa xuaân, toùc laïi moïc nhieàu hôn. Toùc thöôøng ruïng sau thôøi kyø sanh ñeû, ta thöôøng noùi sau "traêm ngaøy", thôøi kyø saåy thai, phaù thai, caùc beänh nhieãm truøng, thöông haøn, maøng oùc, beänh giang mai... sau cuoäc giaûi phaãn, trò lieäu cho oám ngöôøi (cures d'amaigrissement) quaù nhanh, thuoác trò lieäu ung thö... vaø moät soá raát nhieàu loaïi thuoác ñöôïc ghi laø ñoäc döôïc thöôøng laøm cho ruïng toùc.

Beänh toùc ruïng coøn coù raát nhieàu nguyeân nhaân, do beänh hoaïn, do taêng tieát baõ nhôøn (alphaieùcies seùborrheùiques), hay do kích thích toá nam.

B) Yeáu toá beân trong (noäi nhaân):

Noäi Kinh, ñaõ hôn boán ngaøn naêm nay, coù noùi roõ: tình chí con ngöôøi, coù moái quan heä maät thieát vôùi moâi sinh, nhö vui buoàn, giaän döõ, suy tö, lo aâu, sôï haõi, neáu quaù ñoä, seõ aûnh höôûng ñeán cô theå beân trong, do ñoù gaây neân beänh hoaïn, vaø ñeán thôøi kyø naëng seõ gaây neân toùc ruïng, loâng ruïng:

"Quaù ñoä bi ai, buoàn raàu seõ aûnh höôûng tôùi taâm hoàn, maø phaùt cuoàng ñieân, gaân maïch co quaép... thôøi kyø naëng, laøm cho toùc ruïng, loâng ruïng, saéc da khoâ heùo...

Sôï haõi quaù möùc seõ laøm toån thöông ñeán tinh thaàn..., maø haäu quaû laø caùc baép thòt bò teo..., loâng, toùc ñeàu ruïng, da bì khoâ heùo...

Buoàn baõ quaù ñoä, thôøi gian keùo daøi dai daúng, seõ chaïm tôùi tyø, laøm cho trong taâm ngöïc buoàn raàu phieàn loaïn, töù chi khoâng söùc cöû ñoäng,... loâng toùc ruïng, saéc da khoâ heùo...

Vui möøng quaù ñoä, khoâng keàm haõm ñöôïc laøm toån thöông ñeán phoåi, daãn ñeán ñieân cuoàng, maát caû yù thöùc... loâng vaø toùc ruïng, saéc da maát töôi nhuaän...

Töùc giaän quaù ñoä khoâng kieàm cheá ñöôïc, laøm cho trí nhôù giaûm suùt... thôøi kyø naëng seõ laøm cho loâng, toùc ruïng, saéc da heát töôi nhuaän, vaø seõ cheát vaøo Quyù haï (cuoái muøa heø)."

Noäi Kinh coøn noùi raèng: "Haõy giöõ cho ñöôïc tinh thaàn yeân tònh beàn vöõng beân trong, thì khoâng beänh taät naøo ñe doïa caû...

... Khi tinh thaàn ñöôïc vöõng chaéc thì chaúng sôï gì cheát non." Ñoù laø neàn taûng cuûa thuaät döôõng sinh.

Noùi moät caùch cuï theå, muoán cho toùc ngöng ruïng baát thöôøng, aáy laø giöõ gìn tình chí ñöôïc vöõng chaéc beân trong. Tình chí beân trong ñöôïc kieân coá, thì chaúng toùc, loâng naøo coøn ruïng böøa baõi. Toùc, vaø da bì beân ngoaøi ñöôïc vöõng beàn, ñeå che chôû cô theå beân trong laïi ñöôïc höõu hieäu hôn, maø khoûi sôï naéng möa xaâm nhaäp. Ñaáy laø bí quyeát cuûa Ñoâng y chuùng ta, noù voâ cuøng teá nhò, yù nghóa thaät laø saâu saéc.

Ruïng toùc, vaø loâng mang nhieàu hình daïng khaùc nhau:

Giai ñoaïn khôûi ñaàu, toùc baét ñaàu hoùi ôû vuøng tröôùc traùn nhö caùc vònh bieån (golfe) chieám daàn vaøo maët ñaát, song song laø nôi ñòa ñieåm xoaùy toùc, laøm thaønh khoanh troøn nhö toân leã goït toùc ñænh ñaàu (tonsure). Cöù nhö theá toùc ruïng tieáp tuïc lan daàn ra ñöôøng ngoâi giöõa vaø chieám töø tröôùc traùn ra sau ñeán quaù ñænh ñaàu (vertex), ñeå laïi phaàn toùc voøng quanh hai beân vuøng thaùi döông vaø xöông chaåm, sau ñoù moät thôøi gian maùi toùc coøn laïi veõ thaønh hình nhö moät vaønh toùc troøn cuoán quanh soï ñaàu (couronne).

Nhöõng tröôøng hôïp naëng, loâng maøy, loâng nheo, loâng naùch, loâng ôû boä phaän sinh duïc, loâng bì da khaép chaâu thaân ñeàu bò nhaün truïi.

Trò beänh ruïng toùc theá naøo?

A) Phöông phaùp Taây phöông:

1) Neân choïn löïa loaïi thuoác goäi ñaàu, coù loaïi maïnh, nheï (Shampooing) tuøy thuoäc vôùi da ñaàu. Caån thaän khi xaáy toùc, uoán toùc, hay laøm cho toùc giaõn thaúng, cuõng nhö nhieàu loaïi thuoác nhuoäm toùc khaùc nhau, ñeå traùnh caùc dò öùng.
2) AÂu döôïc nhö: B5, B, Cystine, Meùthionine.. nhau (placenta)...
3) Corticoides
4) Psoraleønes
5) Loaïi môùi ñaây: Minoxidil duøng ngoaøi da, tình côø tìm ñöôïc trong khi chöõa beänh aùp huyeát cao.
6) Loaïi môùi nhaát: Finasteùride duøng ñeå uoáng, nhöng chöa ñöôïc phoå bieán roäng lôùn.
7) Giaûi phaùp cuøng keá: Kyõ thuaät giaûi phaãu ngaøy nay tieán raát xa ñaõ mang laïi nhieàu keát quaû v.v...

B) Chöõa trò theo Ñoâng phöông:

Phaûi chaån beänh vaø tìm cho ñöôïc nguyeân nhaân, baèng khoâng chæ laø keát quaû nhaát thôøi maø thoâi. Tìm hieåu caên nguyeân cuûa beänh haàu aùp duïng phöông phaùp trò lieäu cho ñöôïc thích öùng, nhö ñaõ neâu treân, coù ñöôïc nhö vaäy thì keát quaû mang laïi môùi ñöôïc laâu beàn. Coâng vieäc chöõa trò seõ laâu daøi.

Sau ñaây laø aûnh cuûa hai nöõ beänh nhaân, töôïng tröng cho moät soá ñaùng keå trong giôùi treû ngaøy nay, maø toâi ñöôïc dòp chöõa trò sau moät thôøi gian, ñaõ cho haùi ñöôïc keát quaû khích leä. Caû hai nöõ thaân chuû ñeàu cho hay, tröôùc ñaáy ñaõ ñöôïc ñieàu trò theo loái Taây phöông thuaàn tuùy theá nhöng khoâng mang laïi nhöõng gì mong muoán.

Keát luaän

Beân Taây phöông, ruïng toùc, ruïng loâng ñöôïc xeáp vaøo moät chuyeân khoa, beänh ngoaøi da, ñieàu trò vôùi loái chöõa toái taân qua nhöõng maùy moùc cöïc kyø tinh xaûo ñaõ mang laïi nhieàu keát quaû. Tuy nhieân beänh tình taùi phaùt khoâng phaûi laø ít. Lyù do thôøi ñaïi ngaøy nay, giôùi treû ña soá laø naïn nhaân, haàu heát laø nam giôùi, baét ñaàu tuoåi môùi hai möôi toùc ñaõ thöa daàn. Theo baùo chí hieän nay cho bieát, tæ leä chieám tôùi 30% vaøo löøa tuoåi ba möôi, toùc ruïng nhieàu, vaø cöù moät treân hai ngöôøi, tuoåi töø naêm möôi trôû leân bò maéc phaûi. Soá ngöôøi ruïng toùc ngaøy caøng nhieàu, coù ñeán saùu ngöôøi treân möôøi than phieàn vì chöùng naøy. Trong moïi tröôøng hôïp, chöùng ruïng toùc ñaõ aûnh höôûng ñeán nhieàu veà maët noäi taâm, vaø töï mang moät maëc caûm treân nhieàu ñòa haït, qua söï giao thieäp ngoaøi xaõ hoäi cuõng nhö moái lieân laïc veà caù nhaân. Noùi chung, chöùng ruïng toùc, moät beänh cuûa thôøi ñaïi, maø trong ñoù tình chí con ngöôøi, daàu muoán daàu khoâng, ñaõ bò sa vaøo löôùi nheän cuûa xaõ hoäi ngaøy nay, nhö theå voøng xoaùy oác cuûa moät nhòp soáng ganh ñua khoâng ngöøng ñaày gay go, taâm thaàn luoân luoân caêng thaúng maø khoù tìm thaáy ñöôïc moät loái thoaùt... ñuû chöùng minh raèng, moät sôïi toùc treân ñaàu khoâng ñaùng chi, moät sôïi loâng phuû treân thaân ngöôøi khoâng nghóa gì, nhöng daàu nhoû ñeán ñaâu, ñeàu mang moät söï soáng, coù lieân heä maät thieát vôùi moïi cô theå beân trong. Trong ngoaøi ñeàu mang moät vai troø quan troïng nhö nhau. Trong ñöôïc maïnh, ngoaøi môùi ñöôïc phaùt trieån, ngoaøi che chôû höõu hieäu, trong môùi ñöôïc taêng suaát vöõng beàn. Ñoù laø luaät aâm döông, quy luaät chung cuûa taïo hoùa, chính laø bí quyeát cuûa ngaønh Ñoâng y vaäy. Neáu chöõa trò theo quy ñònh cuûa thieân nhieân, lyù luaän tuaàn töï, khoâng voäi vaõ, aùp duïng theo ñöôøng loái thích ñaùng, töông xöùng, thì bao giôø cuõng mang laïi cho ta khoâng nhieàu thì ít nhöõng keát quaû mong muoán.