Yeâu laø gì? Khoù maø ñònh nghóa. Thoâng thöôøng nhö hôi thôû. Mong manh nhö tô trôøi. Maïnh meõ hôn söï cheát. Bao la nhö truøng khôi. Khoù goùi troïn vaøo moät ñònh nghóa. Haøn Maëc Töû ñaõ nhôø tôùi trôøi: «Ai haõy laëng thinh, chôù noùi nhieàu... vaø ñeå xem trôøi giaûi nghóa yeâu». Trôøi cao xanh. Trôøi caâm laëng. Giaûi nghóa maø khoâng giaûi nghóa gì heát.

Bao giôø bieát yeâu? Khoù maø xaùc ñònh. Khoù nhö xaùc ñònh bao giôø seùt ñaùnh trong côn möa. Coät thu loâi cuõng chaúng bieát. «Em ñeán nhö maây chaúng heïn kyø» (ÑH)(*). Tuoåi taùc ö? «Vaäy ñoù boãng nhieân maø hoï lôùn. Tuoåi hai möôi ñeán coù ai ngôø. Moät hoâm traän gioù tình yeâu laïi. Ñöùng ngaån troâng vôøi aùo tieåu thô » (HC). Cuõng khoù. Vì ngay caùi luùc «Moøn con maét ñôïi coång tröôøng. Ngöôøi ta veà... caùc ngaû ñöôøng xoân xao» (VHC) hay «Loøng baêng töôûng nguoäi töø laâu laém. Nay boãng böøng leân ngoïn ñuoác tình» (BÑ), tình yeâu ñaõ ñeán goõ cöûa coâng khai hoaëc aâm thaàm leùn luùt «Tieáng muøa veà goïi loøng em daäy, Lô ñaõng loøng toâi chaúng kòp raøo» (HC).

Ai yeâu vaø ai khoâng? Khoù maø phaân bieät. Tieáng seùt aùi tình, dieãn taû theo ngöôøi Phaùp (coup de foudre). Seùt ñaùnh khoûi ñôõ. Seùt ñaùnh khoâng tröø ai. Seùt coøn coù thu loâi, tình laáy gì maø chaén?!

Taïi sao yeâu? Khoù maø traû lôøi «Toâi yeâu laø bôûi toâi yeâu. Caàm tay coâ hoûi, hoûi nhieàu laøm chi?» (NÑT), vì «Yeâu laø khoù noùi cho xuoâi, Bôûi ai hieåu ñöôïc sao trôøi laïi xanh» (HD).

Bao giôø heát yeâu? Khoù maø quaû quyeát. Yeâu gaén lieàn vôùi hieän höõu cuûa ngöôøi ñaõ moät laàn yeâu. Quaû quyeát khi naøo heát yeâu cuõng khoù nhö khi quaû quyeát bao giôø doøng soâng thoâi chaåy. «Khuya nay trong nhöõng maïch ñôøi. Maùu thanh xuaân daäy thuùc ngöôøi heùo hon» (HC).

Laøm sao bieát ñöôïc khi naøo ñaõ yeâu: Deã hôn. Caên cöù vaøo hieän töôïng. Nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi vaø nhöõng hieän töôïng beân trong.

Nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi: laøm thô, ñaët nhaïc, vieát thö hay nhaät kyù nhö nhöõng phöông tieän caàn thieát ñeå dieãn taû vaø ghi cheùp noãi loøng vui, buoàn, nhôù nhung, hy voïng, raïo röïc vaø ñau khoå. «Yeâu em toâi boãng thaønh thi só, laøm nhöõng vaàn thô taû moái tình» (CT). Nhöõng doøng nhaïc vuïng veà, laïc ñieäu vì khoù taû. Caùi khoù taû trong söï meânh moâng cuûa moät baàu vuõ truï rieâng tö vöøa ñöôïc taùc thaønh. «Yeâu em, yeâu em anh ñaët nhaïc... Thuôû ñoù tieáng ñaøn nghe vuïng quaù» (CT). Trang nhaät kyù ñaõ vieát nhöng khoâng muoán ai xem. Coù xem cuõng chaúng hieåu. «Tình môùi cheùp moät vaøi doøng nhaät kyù. Teân vieát taét tin raèng loøng nhôù kyõ» (HC). Nhöõng böùc thö vieát baèng caû khoái oùc, linh hoàn vaø con tim nhöng roài khoâng göûi. Ñaâu phaûi vì queân. «Tình queân ñi ôû trong nhöõng böùc thö. Vieát khoâng gôûi, xeáp naèm trong saùch cuõ» (HC).

Ngoaøi nhöõng hieän töôïng raát ngheä só ñoù coøn coù nhöõng hieän töôïng döôøng-nhö-maâu-thuaãn-raát-aù-ñoâng nhö laøm daùng, ngöôïng nguøng, phôùt tænh vaø laëng caâm...

«Em nhôù naêm em leân möôøi hai, Moät mình em laáy troäm göông soi» (JL). Yeâu chöa? Chöa yeâu! Yeâu roài! Coù maø trôøi bieát. Ranh giôùi naøo laø bieân thuøy cuûa yeâu ñöông. Chæ bieát «soi göông» töø ñoù khoâng coøn laø «soi» vì mình nhöng vì ngöôøi khaùc. Chaêm soùc chuùt dung nhan ñeå söûa soaïn leân ñöôøng theo tieáng goïi roän raøng cuûa con tim. Ñöôøng ñaõ môû. Luùn phuùn chuùt hoa Xuaân. Nhöng chaân nai baét ñaàu caûm thaáy ngaïi nguøng, deø daët. «Em ñi, chaøng theo sau. Em khoâng daùm ñi mau. Ngaïi chaøng cheâ haáp taáp. Soá gian nan khoâng giaøu» (NNP).

Tieát trôøi vaøo Xuaân hay loøng ngöôøi vaøo Xuaân? Caû hai. Tình yeâu bieán ñoåi muøa Xuaân trong muøa Haï. Tình yeâu dìu daét vaøo muøa Xuaân loøng ngöôøi, ñeå laïi sau löng caû moät «muøa Ñoâng aên nguû» cuûa tuoåi thô. Raïo röïc nhö möa ñeâm. Cuoàn cuoän nhö soùng trieàu. Nhöng loøng nhuû loøng «caøng treo giaù ngoïc, caøng cao phaåm ngöôøi». Veû bình thaûn chæ laø beà maët cuûa doøng soâng eâm ñeàm, döôùi ñaùy chaûy ngaàm nhieàu thuûy löu thaùc loaïn. «Toâi laøm nuõng, quyeát giöõ loøng kieâu haõnh. Ngöôøi ôû ñoù toâi laøm nhö teû laïnh» (HC). Duø bieát, moät luùc naøo ñoù, nhöõng thuûy löu kia, baét ñaàu töø ñòa cöïc muøa Ñoâng tuyeát phuû vöøa tan loaõng, keùo veà seõ boäc phaùt thaønh thaùc ngaøn tröôùc khi troâi ra bieån moäng, nhöng vaãn coá gaéng xaây ñaäp «laëng caâm» ñeå chôø ngaøy con nöôùc lôùn. «Say mô vöông phaûi muøi höông öôùp, Yeâu caùi moâi höôøng chaúng noùi ra» (HMT) hoaëc nhaãn naïi rieâng tö «Yeâu thöông maø chaúng noùi naêng, Nhôù nhung maø chaúng than raèng nhôù nhung» (XÑ).

Nhöõng hieän töôïng beân trong: Loøng doái loøng, öa mô moäng, bieát töông tö, buoàn man maùc, ghen boùng gioù...

Bieân giôùi cuûa vöông quoác tình yeâu khoâng roõ raøng nhö töø Phaùp, Ñöùc... sang Bæ. Khôûi ñieåm cuûa muøa Xuaân loøng ngöôøi chöa haún ñaõ baét ñaàu vôùi muøng moät Teát Nguyeân Ñaùn hay 21 thaùng 3 döông lòch. Khoâng ai bieát. Ñöông söï cuõng chaúng hay hoaëc choái töø khoâng muoán hay ñeå loøng töï doái loøng, nhö chuù beù noâ ñuøa teù treân neàn gaïch, vaãn coá doái ngöôøi vaø doái mình baèng caâu noùi «khoâng ñau»: «Nhôù con böôùm traéng laï luøng. Nhôù tô vaøng nöõa, nhöng khoâng nhôù naøng» (NB), ñeán khi oøa khoùc môùi daùm nhaän laø «quaù ñau»: «Ñeâm qua naøng ñaõ cheát roài. Ngheïn ngaøo toâi khoùc... quaû toâi yeâu naøng» (NB).

Xuaân veà ñem theo hôi aám, gioù hiu hiu, naéng trong xanh, hoa maàu muoân saéc... taïo ñieàu kieän cho taâm hoàn mô moäng. Mô moäng ñöa moái tình ñi xa mieàn thöïc teá. Saün saøng chaáp nhaän moïi phieâu löu kyø thuù: «Laøm hoïc troø nhöng khoâng saùch caàm tay. Coù taâm söï ñi noùi cuøng caây coû.» (ÑH), mieãn laø trong coõi trôøi Xuaân rieâng tö aáy coù caû hai ngöôøi vaø chæ hai ngöôøi thoâi. «Ñöøng mong öôùc caû thieân ñöôøng. Haõy xin laáy nöûa taác vöôøn naéng hoa» (HÑ). Hoaëc thi vò vaø thanh baïch nhö «Anh vaø em seõ soáng, Trong moät maùi nhaø tranh. Laáy truùc thöa laøm coång. Laáy tô lieãu laøm maønh» (NB) vì «Moät thöông laø söï ñaõ lieàu, Thì theo cho ñeán xeá chieàu chöù sao» (NÑT).

Xuaân ñaõ veà. Ong rôøi toå. Nuï ñaõ heù. Nhöng coøn chôø ngaøy nuï seõ ñôm hoa. Chôø ñôïi naøo cuõng ñoøi hoûi nhaãn naïi. Thôøi gian taâm lyù vaø vaät lyù khoâng ñoàng nhaát. «Nhaát nhaät baát kieán nhö tam thu heà.» Moät ngaøy vaéng boùng maø nhö ñaõ ba naêm. Kinh khuûng! Nhöng raát taâm lyù. Taâm lyù cuûa nhöõng ngöôøi ñaõ ngaõ beänh töông tö. «Gioù möa laø beänh cuûa trôøi. Töông tö laø beänh cuûa toâi yeâu naøng » (NB).

Muøa Xuaân ñaõ veà coù nghóa laø muøa Xuaân seõ qua. «Tình yeâu ñeán, tình yeâu ñi ai bieát. Trong gaëp gôõ ñaõ coù maàm ly bieät » (XÑ) hoaëc «Em chôït ñeán, chôït ñi anh vaãn bieát. Trôøi chôït möa, chôït naéng chaúng vì ñaâu» (NS). Chính trong caùi caûm thöùc lo aâu, baáp beânh aáy baét ñaàu nhen nhuùm moät noãi buoàn man maùc, khoâng teân khoâng tuoåi. «Hoâm nay trôøi nheï leân cao. Toâi buoàn khoâng hieåu vì sao toâi buoàn» (HC).

Söï lo aâu ñoøi hoûi moät «nhu caàu quoác phoøng» ñeå baûo veä «nöûa taác vöôøn naéng hoa» vöøa nôû roä. Chieán thuaät vaây raøo. Chieán thuaät duïng nhaân. Chieán thuaät nghi quaân. Chieán thuaät phæ baùng... Taát caû ñeàu döôùi quyeàn chæ huy cuûa oâng töôùng «ghen töông» ñoäc taøi vaø ñoâi khi muø quaùng. Nhöng, ngöôïc laïi, ñoù laø daáu chæ con nöôùc lôùn ñaõ veà, seõ cuoán troâi nhöõng trôû ngaïi treân doøng soâng tình caûm. «Toâi muoán coâ ñöøng nghó tôùi ai. Ñöøng oâm chieác goái ñeâm nay nguû. Ñöøng taém chieàu nay beå laém ngöôøi» (NB).

Trong tình yeâu ngöôøi ta ñoøi hoûi caû hai chieàu: yeâu vaø ñöôïc yeâu. Nhöng khoâng nhaát thieát khi yeâu laø seõ ñöôïc yeâu. Vì coù theå chöa moät laàn noùi yeâu neân chöa ñöôïc yeâu. «Loøng em laø caû vöôøn hoa. Coù con böôùm traéng muø loøa bay quanh» (HV). Chæ im laëng aâm thaàm theo doõi ñeå haïnh phuùc nhö vöøa khaùm phaù moät kho taøng haïnh phuùc giaáu aån quanh ñaây. «Thuôû aáy anh hieàn vaø nhaùt quaù. Neùp mình beân gaùc thaùnh laàu chuoâng. Ñeå nghe khe kheõ lôøi em nguyeän. Thô thaån chôø em tröôùc thaùnh ñöôøng» (KG). Laøm sao noùi cho «ngöôøi ta» hieåu. Laøm sao noùi cho «ngöôøi ta» hay. Khoâng noùi ñöôïc ñieàu mình muoán noùi laø moät ñau khoå. «Toâi ñöùng beân naøy cöûa khoå ñau. Beân kia ngöôøi daïo bieát chi saàu » (HC), vì «Ta yeâu em baèng taâm tö thaàm kín. Muoán noùi nhieàu nhöng laïi quaù ngu ngô» (BÑ) hoaëc vì «Hai ngöôøi coù buoåi baâng khuaâng quaù. Keå chuyeän möa Xuaân vôùi naéng Heø» (HÑ). Nhöng neáu coù noùi cuõng chaúng heát! «Tình ñoâi ta vôøi vôïi. Coù noùi cuõng khoâng cuøng» (LTL) cho neân «Toâi nghe em noùi baèng im laëng» (ÑH). Thaät laø moät theá giôùi nhieäm laï, ñaày nhöõng laåm caåm deã thöông... Sau khi dieãn taû ñöôïc nhöõng uaån khuùc thaàm kín, loøng vaãn khoâng yeân, traùi laïi, hoài hoäp chôø ñôïi moät caâu traû lôøi: ñöôïc yeâu hay khoâng ñöôïc yeâu? «Vì maáy khi yeâu maø chaéc ñöôïc yeâu. Cho raát nhieàu, song nhaän chaúng bao nhieâu. Ngöôøi ta phuï, hoaëc thôø ô, chaúng bieát» (XD). Nhöng khoâng haún con ñöôøng naøo cuõng theá. «Anh ñaõ yeâu vaø ñaõ ñöôïc yeâu» (CT). Vuõ truï voâ-bieân- cöông vöøa môû roäng theo lôøi töï tình ñöôïc ñaùp traû. «Yeâu giöõa ñôøi maø hoàn ôû trong mô. Tình roäng quaù, ñôøi khoâng bieân giôùi nöõa» (HC). Lôøi ñaùp traû chæ laø haäu quaû taát yeáu cuûa moät cuoäc heïn hoø ñaõ xa xöa. «Loøng anh nhôù em töø vaïn kyû. Gaëp hoâm nay nhöng heïn ñaõ ngaøn xöa» (HC). Söï hieän höõu cuûa hai ngöôøi töø ñoù trôû neân caàn thieát cho nhau. «Toâi khoâng yeâu, sao coù maù em hoàng. Toâi khoâng buoàn sao coù maét em trong. Toâi khoâng moäng sao coù tình em ñeïp» (ÑH).

Trong caùi theá giôùi voâ-bieân-cöông vöøa ñöôïc taùc thaønh do traùi tim cuûa hai ngöôøi coùn noùng hoåi vaø soâi suïc yeâu ñöông, nhaõn quan taâm lyù bò giôùi haïn vaø ñoâi khi leäch laïc. «Treân ñôøi hai ñöùa yeâu nhau. Quaàn ñen hoaù ñeïp, aùo saàu hoùa vui» (HD). Ngöôøi ta deã daøng yeâu ngöôøi-mình-yeâu. Ñoàng-nhaát-  hoùa ngöôøi vaø ta. «Naéng Saøi goøn anh ñi maø chôït maùt, Bôûi vì em maëc aùo luïa Haø Ñoâng» (NS). Cöôøng ñoä taêng daàn. Ñoâi maét nhaém nghieàn vaø töôûng töôïng caû moät baàu vuõ truï giôø ñaây chæ coøn hai ngöôøi. «Cöù nhaém maét cöù yeâu nhau nhö cheát» (HMT). Khoâng phaûi chæ «yeâu nhau nhö cheát», hôn theá nöõa, saün saøng «Em aï! yeâu nhau cheát cuõng ñaønh» (HD). Tình yeâu maõnh lieät hôn söï cheát!

Hoäi tuï cuûa hai doøng thaùc luõ trong doøng soâng tình yeâu khoâng luoân luoân laø moät hoäi tuï mieân vieãn vaø hoaøn hôïp. Töø ñieåm hoäi tuï ñaày aép yeâu ñöông ñoù seõ chia daàn thaønh nhöõng nhaùnh nhoû buoàn ñau: keû maát xaùc, ngöôøi maát hoàn; keû sang soâng ngöôøi ñaém ñoø; keû leo haïnh phuùc, ngöôøi tìm laõng queân? Vì maáy ai laáy ñöôïc ngöôøi tình ban ñaàu. «Naøng ñaõ qua ñôøi ñeå toái nay, Cho chaøng ñi höùng gioù heo may. Beân hoà ñeå maëc möa rôi rôùt. Ñeám maõi baâng khuaâng nhöõng goùt giaày» (NB). Moät cuoäc tình ñau khoå nhöng coøn ñeïp. Ñeïp trong caùi chöa chia seû cho ai. Nhöng nhieàu cuoäc tình, trong vaên chöông cuõng nhö trong thöïc teá, ñau khoå trong caùi tình ñaõ bò seû chia. «Coù ngöôøi toâi goïi baèng em. Nhôù toâi nhöng cuõng thaønh duyeân laâu roài» (HD) hoaëc «Tình côø gaëp giöõa phoá ñoâng. Em ñi ríu rít, tay choàng tay con» ñeå töø ñoù «Em ôi! anh lôõ chuyeán ñoø. Chuyeán ñoø thöù nhaát, chuyeán ñoø ñôøi anh » (HD). Lôõ ñoø chöa ñaùng ngaïi. Coøn ñoø khaùc. «...Thoâi veà laáy vôï theá laø xong. Vôï anh khoâng ñeïp baèng em maáy. Anh laáy cho anh ñôõ laïnh loøng» (?). Nhöng ñaém ñoø thì teä haïi hôn nhieàu. «Ngöôøi ñi moät nöûa hoàn toâi maát. Moät nöûa hoàn toâi boãng daïi khôø» (HMT). Khôûi ñieåm buoàn ñau ñaõ baét ñaàu. Coù ngöôøi can ñaûm aâm thaàm chòu ñöïng. «Yeâu moät khaéc ñeå mang saàu troïn kieáp» (VHC). Coù ngöôøi gaäm nhaám noãi buoàn saâu thaúm, do khung trôøi voâ-bieân-cöông cuûa tình aùi vöøa suïp ñoå, baèng caùch tìm laïi nhöõng kyû nieäm xöa cuõ ñeå oân laïi nhöõng giaây phuùt roän raøng nhöng eâm ñeàm vaø mong manh nhö tô trôøi, sôïi tô quyù giaù chæ ñeán moät laàn vaøo muøa Xuaân ñaàu ñôøi eâm aû. «Ta veà nhaët laáy hoa thu ruïng. Ñaëng nhôù beân loøng noãi nhôù thöông» (TC). Coù ngöôøi ñem giaáu haún nhöõng chuyeän xöa tình cuõ vaøo ngaên hoàn kyû nieäm. «Em giaáu ñi nhöõng noãi loøng vôõ raïn. Anh cuõng theà giaáu heát gioù möa ñi. Bao nhieâu aùnh ñeøn ruõ röôïi, taùi teâ. Ngoõ vaéng toái taêm, anh giaáu heát? » (HAT). Giaáu ngöôøi nhöng coù giaáu noåi mình khoâng? «Ta muoán loøng ta cöù laïnh luøng. Gaùc tình duyeân cuõ thaúng ñöôøng troâng. Song le höông khoùi yeâu ñöông vaãn, Phaûng phaát coøn vöông vaán chaïnh loøng » (TL). Döôøng nhö khoâng. Vì theá laïi aâm thaàm traùch ngöôøi «Ai baûo em laø giai nhaân, cho ñôøi anh ñau khoå!? (LTL) vaø traùch mình «Mong troán traùnh bô vô. Toâi ñem tình baùn reû. Cho vaïn khaùch thôø ô. Vaø loøng toâi ñaõ eá » (HC) hoaëc toû chuùt aên naên «Loøng toâi sao chaúng ñôïi. Voäi vaõ böôùc vaøo troøng. Boán muøa yeâu moät loái. Chaân moûi vaïn ñöôøng cong» (HC). Coù ngöôøi, trong ñeâm toái buoàn ñau cuûa phuï baïc, laïi mô veà moät coõi trôøi khaùc, baát cöù ôû ñaâu, ñeå mong tìm queân laõng. «Thöôïng Ñeá hôõi! toâi cuùi ñaàu traû laïi, Linh hoàn toâi ñaõ moät kieáp ñi hoang, Saàu ñaõ chín xin Ngöôøi thoâi haõy haùi. Nhaän toâi ñi daàu ñòa nguïc thieân ñöôøng» (HC) hoaëc ñeå mong veà vôùi ngöôøi xöa queân nghóa cuõ, duø chæ laø moät boùng ma caâm. «Hoàn anh seõ nhaäp vaøo trong gioù. Löu luyeán beân em chaúng noùi gì » (HMT). Theøm chung thuûy vôùi ngöôøi khoâng chung thuûy!

Coøn keû «sang ngang» thì sao? Coù thöïc «Duyeân haún thaém ôû phöông trôøi ñaâu ñoù» (VHC) khoâng? Caâu traû lôøi cuûa moät kieáp chim loàng: «Nhö con chim nhoát trong loàng, vaãn vöông vaãn nhôù aùnh hoàng naêm nao» (T. T. KH.). AÙnh hoàng naêm nao vaãn coøn, baàu trôøi loàng loäng vaãn coøn nhöng ôû beân ngoaøi nhöõng song tre nho nhoû cuûa chieác loàng con con! Chim-  ngoaøi, chim-trong, chim-cuøng-trong, chaúng con naøo haïnh phuùc. «Choàng toâi vaãn bieát toâi thöông nhôù, Ngöôøi aáy, cho neân vaãn höõng hôø» (T. T. KH.)

Ngoaøi ra cuõng coù nhöõng doøng soâng hoäi tuï roài xuoâi doøng. Nhöng thôøi gian laø moät «ngaõ ba» laïnh luøng, nhieàu thöû thaùch vaø buoäc choïn löïa. Neáu khoâng «queân mình» ñeå chaáp nhaän xuoâi-maõi-moät-doøng vôùi ngöôøi-mình-ñaõ-coù-thôøi-  yeâu-ñöông, ngöôøi ta seõ deã daøng chia doøng ñeå «Anh ñi ñöôøng anh, toâi ñi ñöôøng toâi. Tình nghóa ñoâi ta coù theá thoâi» (TL). Töø thöïc teá ñau thöông ñoù ngöôøi ta hoïc ñöôïc caùi döôøng-nhö-chaân-lyù buoàn ñau trong tieåu thuyeát «Öôùc gì baïn maõi laø coâ, Ñeå duyeân hai ñöùa bao giôø cuõng töôi» (HD), neân ñaõ voäi daën doø ngay khi tình môùi chôùm: «Em cöù heïn nhöng em ñöøng ñeán nheù, Ñeå cho loøng buoàn daïo khaép trong saân, Ngoù treân tay thuoác laù chaùy lui daàn. Toâi kheõ noùi: Gôùm! Sao maø nhôù theá » (HD) hay khi tình ñaõ moïng: «Haõy yeâu nhau nhöng xin ñöøng cöôùi nheù, Ñeå traùi tình chín moïng maõi treân caây» (HV) vì «Tình maát vui khi ñaõ veïn caâu theà. Ñôøi chæ ñeïp nhöõng khi coøn dang dôû. Thö vieát ñöøng xong...thuyeàn troâi chôù ñoã. Ñeå nghìn sau... lô löûng...vôùi nghìn xöa» (HD). Thaät laø thuù yeâu thöông. Thöïc teá vaø vaên chöông coù khaùc nhau khoâng? Khoâng bieát. Chæ bieát haàu heát caùc thi só ñeàu vieát veà tình ñau khoå. Ñau khoå laøm neân thi só hay thi só laøm neân ñau khoå? Caâu hoûi cuõng gioáng nhö tröùng nôû ra gaø hay gaø ñeû ra tröùng!

Doøng soâng ñaõ chia nguoàn. Ñöôøng tình ñaõ queïo khuùc quanh. Vì sao? Tình yeâu daãn tôùi hoân nhaân. Nhöng chæ tình yeâu khoâng maø thoâi thì chöa ñuû. Trong hoân nhaân ban ñaàu soáng vôùi nhau baèng tình yeâu sau soáng vôùi nhau baèng tình thöông. Vì theá caàn thöïc teá. Nhöng khoâng luoân luoân deã daøng, vì khi yeâu seõ mô moäng. Mô moäng ñöa xa mieàn thöïc teá. «Haõy yeâu toâi vì toâi laøm neân moäng». (ÑH). Vì theá caàn suy nghó. Nhöng khoâng luoân luoân deã daøng, vì khi yeâu seõ muø quaùng. «Ñeán nhöõng keû môùi vôø duyeân höùa heïn. Toâi cuõng cho troïn veïn caû linh hoàn» (HC). Vaø cuoái cuøng laø löïa choïn. Nhöng cuõng khoâng luoân luoân deã daøng, vì con ngöôøi vaän duïng hai cô naêng: Tình caûm ñeå yeâu vaø lyù trí ñeå suy nghó. Chuùng phaùt trieån ngöôïc chieàu nhau. Tình caûm maïnh, lyù trí yeáu, roài ñi daàu veà hö cöïc luùc ñam meâ. Neáu lyù trí ñaõ veà tôùi hö cöïc thì coøn khaû naêng ñaâu maø suy nghó noùi chi ñeán löïa choïn. Vì suy nghó ñi tröôùc löïa choïn. «Ñöøng ñeïp quùa ñeå anh ñöøng roái trí» (HAT). Nhöng ñeïp trong tình yeâu laø caùi ñeïp chuû quan. Anh chaøng laáy vôï moät maét thì cheâ moïi ngöôøi dö maét. Anh ta coù lyù. Moät maét khoâng ñuû nhìn sao?! Chæ coøn thôøi gian. Thôøi gian laø lieàu thuoác an thaàn. Thôøi gian laø phöông tieän tinh luyeän vaø gaïn loïc taát caû nhöõng gì khoâng beàn vöõng ñeå chæ coøn laïi giaù trò. «Taëng anh moät traùi ñaøo tieân. Haùi vöôøn thöôïng uyeån giöõa mieàn tình yeâu. Duø anh theøm öôùc cho nhieàu, cuõng ñöøng caén voäi trong chieàu ñam meâ. Deã gì anh ñöôïc no neâ. Ñaøo tieân em maát - Ñöôøng veà leû ñoâi. Ñòa ñaøng traùi moät maø thoâi, Xin ñöøng caén vuïng treân ñoài Buoâng Troâi» (HV).

Vôùi chuùt tình-yeâu-ban-saùng, tình-thöông-ban-tröa, trung-   tín-ban-chieàu vaø chòu-ñöïng-ban-ñeâm xeáp trong ba-loâ- queân-mình baïn haõy leân ñöôøng ñi heát quaõng thôøi gian ñeå tìm veà moät muøa Xuaân loøng mình trong vuõ truï bao la traøo vui haïnh phuùc. «Laïi moät muøa Xuaân cuûa chuùng ta, Möôøi naêm höông löûa, tình chöa giaø» (XH) hoaëc xa hôn nöõa: «Em vaãn laø muøa Xuaân cuûa anh. Baày con quaán quít roän theâm tình» (XH). Chuùc nhau may maén!