Daãn nhaäp

Trong Toâng Huaán Haäu Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc AÙ Chaâu môùi ñaây ñeå chuaån bò cho Ngaøn Naêm Thöù Ba, ÑGH Gioan Phaoloâ ñaõ vieát raèng : "Töông lai theá giôùi vaø Giaùo Hoäi thoâng qua gia ñình". Ñaây cuõng laø lôøi maø hai möôi naêm veà tröôùc Ngaøi ñaõ töøng noùi vôùi Lieân Hieäp caùc Vaên Phoøng Tö Vaán Gia Ñình vaøo naêm 1980 vaø sau ñoù Ngaøi coøn laëp laïi trong Toâng Thö Familiaris Consortio, keát quaû cuûa Khoùa Hoïp khoaùng ñaïi thöôøng kyø cuûa Thöôïng Hoäi Ñoàng caùc Giaùm Muïc veà Gia Ñình.

Vaø cuõng taïi Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc AÙ Chaâu, Ñöùc Cha Lawrence Thienchai Samanchit, GM Chanthaburi ñaõ nhaéc laïi : "Toâi muoán keùo caùc Nghò Phuï chuù yù tôùi söï canh taân Giaùo Hoäi ñeå möøng naêm 2000 qua vieäc chaêm soùc caùc gia ñình", vì "töông lai nhaân loaïi vaø Giaùo Hoäi ñi qua gia ñình", nhö ÑTC ñaõ noùi trong Toâng Huaán Familiaris Consortio.

Xaùc tín veà caâu khaúng ñònh cuûa ÑGH "töông lai nhaân loaïi vaø Giaùo Hoäi ñi qua gia ñình" vaø ñeå ñaùp laïi lôøi môøi goïi "canh taân Giaùo Hoäi ñeå möøng Naêm Thaùnh 2000 qua vieäc chaêm soùc gia ñình" vaø ñeå goùp phaàn vaøo vieäc chuaån bò cöû haønh Ngaøy Naêm Thaùnh cho Gia Ñình, baøi vieát naøy nhaèm ñöa ra moät vaøi gôïi yù veà tu ñöùc noùi chung vaø caùch rieâng trong cuoäc soáng hoân nhaân vaø gia ñình ñeå giuùp cho moãi ngöôøi bieát canh taân vaø soáng ñuùng vôùi ôn goïi cuûa mình, khaùm phaù ra moïi chieàu kích cuûa tình yeâu nhôø vieäc coäng taùc vôùi ôn Chuùa qua caùc bí tích. Taát nhieân ñaây khoâng phaûi laø nhöõng gì mang tính chaát môùi meõ, nhöng chæ laø nhöõng ñieàu caên baûn maø nhieàu luùc chuùng ta khoâng ñeå yù tôùi.

Ngaøy nay caàn coù moät neàn tu ñöùc khoâng?

Caâu hoûi naøy khoâng phaûi voâ ích, vaø cuõng khoâng deã gì coù ñöôïc moät caâu traû lôøi ñaày ñuû. Hôn nöõa, chuùng ta caàn phaûi ñaët vaán ñeà naøy luoân, vì thôøi ñaïi chuùng ta ñang soáng ngöôøi ta quaù quan taâm ñeán ñôøi soáng kinh teá, kyõ thuaät, vaø chuyeän laøm aên sinh soáng. Tuy nhieân cuõng coù nhöõng daáu vaø maàm moáng baùo hieäu loøng mong muoán coù moät neàn tu ñöùc cho cuoäc soáng taâm linh.

Coù ngöôøi ñaët caâu hoûi : "Coù phaûi con ngöôøi thôøi nay hôø höõng veà toân giaùo khoâng? Ngoaøi chuû thuyeát voâ thaàn, theá giôùi ngaøy nay noùi chung, nhaát laø taïi caùc nöôùc tieán boä veà khoa hoïc kyõ thuaät, caùc nöôùc AÂu Taây, ngöôøi ta khoâng maáy quan taâm ñeán ñôøi soáng toân giaùo; coù moät söï hôø höõng toân giaùo keøm theo caû söï höõng hôø veà cuoäc soáng xaõ hoäi vaø chính trò nöõa. Hình nhö ngöôøi daân khoâng muoán gaây nhieàu vaán ñeà; ngöôøi ta muoán soáng an bình, kheùp kín, höôûng thuï nhöõng gì mình ñang coù vaø vui möøng an phaän vì coù ñöôïc nhö vaäy.

Nhöng trôû laïi vaán ñeà, coù phaûi chaêng con ngöôøi thôøi nay hôø höõng vôùi ñôøi soáng toân giaùo ? Söï höõng hôø trong vieäc soáng ñaïo laøm cho Giaùo Hoäi phaûi suy nghó veà nhöõng hoaït ñoäng cuûa mình. Coù theå ñaây laø moät daáu baùo hieäu söï khöôùc töø veà tính chaát toân giaùo naëng veà cô cheá, leã nghi vaø coi troïng hình thöùc maø beân trong thì troáng roãng, hoaëc laø vì quyeàn bính toân giaùo ñaõ laøm phai môø ñi neàn tu ñöùc ñích thöïc !

Bôûi vaäy, söï höõng hôø veà toân giaùo naøy coù theå ñöa ñeán keát luaän laø vì thieáu vaéng neàn tu ñöùc! Ngaøy nay, con ngöôøi mang nhieàu thöù dò öùng, nhaøm chaùn caû nhöõng leã nghi, choái boû caû tính chaát toân giaùo, mang naëng hình thöùc cuûa quaù khöù. Nhöõng phaûn öùng naøy coù theå môû ñöôøng daãn ñeán vieäc tìm kieám moät neàn tu ñöùc ñích thöïc, ít lyù thuyeát nhöng nhieàu thöïc haønh, ít thuï ñoäng vaø nhieàu saùng taïo hôn.

Cho duø nhieàu trieát gia nhö Freud, Nietzsche, Feuerbach, Compte töø theá kyû tröôùc ñaõ tieân ñoaùn veà söï suy taøn cuûa toân giaùo, ngaøy nay nhöõng ngöôøi naøy ñaõ cheát, nhöng toân giaùo vaãn coøn vaø coøn coù nhieàu phong traøo thieâng lieâng ñöôïc phaùt sinh cho thaáy söùc soáng cuûa yù nghóa toân giaùo trong theá giôùi vaãn coøn hoaït ñoäng. "Ñieàu kinh ngaïc maø thôøi ñaïi chuùng ta ñaõ daønh cho theá giôùi khoâng gaây ngaïc nhieân gì maáy nôi caùc lôøi tieân ñoaùn veà nhöõng söï kieän töông lai seõ xaûy ra laø do söï toàn taïi cuûa yeáu toá huyeàn bí, vaø khoâng nhöõng chæ naèm ñaèng sau cuûa vaên hoùa, nhöng ngay caû trong vieäc soáng coøn cuûa vaên hoùa nöõa" .

Ngaøy nay coù nhieàu nôi ñeå caùc baïn treû taäp hoïp soáng nhöõng kinh nghieäm caàu nguyeän, hoïc hoûi Lôøi Chuùa, nhöõng nôi giuùp hoï coù ñöôïc moät nieàm tin ñích thöïc. Vaø Ñaïi Hoäi Giôùi Treû vöøa qua laø moät baèng chöùng huøng hoàn cho chuùng ta veà ñieàu ñoù. Ñaøng khaùc, nhieàu ngöôøi cho raèng khoa hoïc kyõ thuaät ñaõ khoâng giöõ ñuùng ñöôïc nhöõng höùa heïn cuûa mình laø thay vì coáng hieán cho con ngöôøi moät theá giôùi töông xöùng vôùi con ngöôøi hôn, thì laïi laøm cho cuoäc soáng trôû neân phöùc taïp, con ngöôøi lo aâu vaø laïnh nhaït vôùi nhau, töông lai bò baáp beânh vaø moâi sinh caøng bò oâ nhieãm hôn !

Bôûi vaäy, con ngöôøi ngaøy caøng caûm thaáy caàn phaûi phaù ñoå söùc eùp aáy ñeå laøm soáng daäy nhöõng döï phoùng maø con ngöôøi mang trong chính mình, ñeå coù theå ñaùp traû ñöôïc nhöõng vaán naïn khaån thieát nhaát cuûa con ngöôøi vaø nhôø theá con ngöôøi môùi coù theå tìm gaëp laïi ñöôïc chính mình.

Nhöõng öôùc voïng naøy coù theå daãn ñeán nhöõng con ñöôøng sai laàm, chaúng haïn nhö nhöõng giaùo phaùi môùi xaûy ra trong nhöõng naêm gaàn ñaây taïi caùc nöôùc kyõ ngheä ñaõ phaùt trieån, vaø ngay taïi nhöõng Nöôùc keùm môû mang cuõng khoâng thieáu gì nhöõng hieän töôïng toân giaùo môùi. Tuy nhieân, trong moät khía caïnh khaùc thì chuùng ta coù theå nhaän ra ñöôïc laø con ngöôøi luoân nhaïy caûm tröôùc chieàu kích sieâu vieät cuûa cuoäc soáng.

Trong yù nghóa ñoù, boån phaän cuûa ngöôøi tín höõu laø ñöøng bao giôø thieáu hy voïng, hay noùi ñuùng hôn laø phaûi ñaët hy voïng vaøo töông lai, tuy nhieân vôùi ñieàu kieän laø ñöøng tìm traû lôøi nhöõng vaán naïn toân giaùo hieän thôøi baèng nhöõng caùch traû lôøi coå xöa cuûa quaù khöù. Nhöõng vaán naïn môùi caàn coù nhöõng tìm toøi môùi vaø nhöõng caâu giaûi ñaùp môùi. Vaø ñoù chính laø boån phaän vaø laø thaùch ñoá cuûa Giaùo Hoäi vaø cho Giaùo Hoäi ngaøy hoâm nay caàn tìm ra con ñöôøng tu ñöùc cho cuoäc soáng cuûa moãi ngöôøi tín höõu.

Theá naøo laø Tu Ñöùc?

Vaán ñeà tröôùc heát laø Giaùo Hoäi phaûi laøm sao cho ngöôøi tín höõu hieåu ñöôïc theá naøo laø "tu ñöùc"? Danh töø "tu ñöùc" naøy coù yù nghóa gì ? Phaûi chaêng tu ñöùc chæ ñöôïc xöû duïng cho giôùi "tu trì" maø thoâi hay coù theå aùp duïng cho moïi ngöôøi ?

Sau ñaây, chuùng ta thöû tìm hieåu vaø ñöa ra moät ñònh nghóa veà tu ñöùc ñeå coù theå hieåu aùp duïng vaøo trong laõnh vöïc hoân nhaân vaø gia ñình.

"Tu ñöùc" laø "caùch theá rieâng bieät" nhôø ñoù moät ngöôøi coù theå ñaùp laïi lôøi môøi goïi cuûa Thieân Chuùa giuùp mình tröôûng thaønh hôn "trong chöông trình cuûa Ngaøi", laøm phaùt trieån nhöõng ñaëc tính cuûa ñôøi soáng lieân quan ñaëc bieät vôùi nhöõng aân hueä maø mình laõnh nhaän cuøng vôùi ôn goïi cuûa mình.

Chöông trình cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi cuoäc ñôøi toâi qua Lôøi môøi goïi cuûa Ngaøi, toâi coù theå nhaän bieát ñöôïc qua hai ñieåm : thöù nhaát laø töø nhöõng aân hueä maø Ngaøi trao ban vaø thöù ñeán laø töø ôn goïi maø Ngaøi ñaõ ñaët ñeå nôi moãi ngöôøi.

Traû lôøi ñöôïc hai ñieåm naøy töùc laø toâi ñang soáng ñöôïc neàn tu ñöùc cuûa toâi.

Vì vaäy, tu ñöùc coù nghóa cuoäc haønh trình maø toâi coá gaéng thöïc hieän ñeå ñöôïc tröôûng thaønh hôn trong moïi laõnh vöïc nhö moät con ngöôøi ñöôïc taùc ñoäng vaø ñöôïc höôùng daãn bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn.

Caùi "con ngöôøi toâi" ôû ñaây bao goàm caû theå lyù, taâm lyù, tinh thaàn. Vaø caàn nhôù luoân raèng tinh thaàn con ngöôøi ñöôïc taïo döïng thì luoân höôùng veà vôùi Thaàn Trí cuûa Thieân Chuùa.

Chuùa Thaùnh Thaàn haèng lieân tuïc môøi goïi toâi baèng Lôøi Ngaøi (Lôøi Ngaøi ôû ñaây chuùng ta coù theå hieåu taát caû nhöõng phöông theá qua ñoù Ngaøi môøi goïi con ngöôøi : nhöõng khaû naêng gaén lieàn trong con ngöôøi, Lôøi Chuùa trong Kinh Thaùnh, trong Giaùo Hoäi, nhöõng Bí Tích, ôn goïi rieâng bieät, v, v,… ).

Neáu toâi ñaùp traû ñöôïc Lôøi môøi goïi naøy cuûa Thieân Chuùa töùc laø toâi ñang soáng ñöôïc neàn tu ñöùc cuûa toâi. Nhö theá, tu ñöùc coù nghóa laø caû cuoäc haønh trình giuùp toâi tröôûng thaønh hôn trong chöông trình cuûa Chuùa veà phöông dieän nhaân baûn vaø caû kitoâ giaùo. Ñeå hieåu ñöôïc ñònh nghóa naøy con ngöôøi caàn phaûi xaùc tín nhöõng ñieåm sau ñaây :

1. Tình yeâu voâ bieân cuûa Chuùa ñoái vôùi moïi ngöôøi. Ngaøi thöông yeâu heát moïi ngöôøi vaø muoán cho moïi ngöôøi ñöôïc cöùu roãi, höôûng haïnh phuùc vôùi Ngaøi cho ñeán muoân ñôøi.

Tình yeâu voâ bieân cuûaChuùa ñoái vôùi moïi ngöôøi, nhöng tình yeâu ñoù ñöôïc bieåu loä trong nhieàu caùch theá khaùc nhau. Trong duï ngoân nhöõng taù ñieàn laøm vöôøn nho : coù ngöôøi ñöôïc môøi goïi töø luùc chín giôø, möôøi hai giôø, ba giôø roài naêm giôø chieàu. Moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc môøi goïi, nghóa laø Thieân Chuùa baøy toû tình yeâu cuûa Ngaøi cho moãi ngöôøi vaø moãi ngöôøi phaûi bieát traû lôøi ñoái vôùi lôøi môøi goïi cuûa Ngaøi.

2. Lôøi môøi goïi moïi ngöôøi ñeán vôùi söï cöùu ñoä, nhöng baèng nhöõng con ñöôøng khaùc nhau. Lôøi môøi goïi aáy ñöôïc thöïc hieän baèng nhöõng con ñöôøng khaùc nhau. Moãi ngöôøi coù moät con ñöôøng phaûi ñi, nhöng taát caû ñeàu naèm trong ôn goïi chung laø daãn tôùi söï cöùu ñoä, laø ôn goïi neân thaùnh. "Caùc con haõy neân thaùnh nhö Cha treân trôøi laø Ñaáng Thaùnh".

3. Phuïc vuï Giaùo Hoäi vaø theá giôùi. Ñaõ laø ngöôøi vaø laø ngöôøi kitoâ höõu hay Giaùo Hoäi, taát caû chuùng ta ñeàu ñöôïc Thieân Chuùa môøi goïi ñeán vôùi söï cöùu ñoä, nhöng taát caû ñeàu naèm trong keá hoaïch cuûa chöông trình phoå quaùt. Thieân Chuùa môøi goïi con ngöôøi ñeán vôùi Ngaøi laø ñeå Ngaøi sai ñi cöùu ñoä theá giôùi vaø xaây döïng Giaùo Hoäi cuûa Ngaøi.

Vì vaäy, chuùng ta phaûi caûm nhaän raèng chuùng ta ñöôïc môøi goïi phuïc vuï trong moät ôn goïi ñaëc bieät naøo ñoù. Vaø do ñoù coù nhieàu ôn goïi vaø moãi ôn goïi ñeàu coù con ñöôøng tu ñöùc rieâng : Tu ñöùc cho giaùo daân, tu ñöùc cuûa linh muïc, cuûa tu só, v.v.. ., nhöng taát caû ñeàu naèm trong neàn tu ñöùc kitoâ giaùo, chung cho taát caû moïi ngöôøi trong nhieàu caùch theá rieâng bieät lieân heä ñeán ôn goïi vaø aân hueä cuûa moãi ngöôøi vaø moãi loái soáng khaùc nhau.

Tu Ñöùc trong hoân nhaân vaø gia ñình

Vôùi nhöõng khaùi nieäm vöøa ñöôïc trình baøy, chuùng ta coù theå hieåu ñöôïc veà tu ñöùc cho hoân nhaân töùc laø ñeà caäp ñeán cuoäc soáng cuûa hai vôï choàng vaø tu ñöùc cho gia ñình töùc laø bao goàm caû vôï choàng vaø con caùi.

Ñeå hieåu roõ hôn veà tu ñöùc cho hoân nhaân chuùng ta caàn nghó ñeán moät laõnh vöïc bao quaùt hôn, laøm coäi nguoàn cuûa moïi neàn tu ñöùc ñoù laø bí tích röûa toäi. Tieáp ñeán laø laõnh vöïc rieâng bieät hôn baét nguoàn töø bí tích hoân nhaân. Bôûi vì khoâng theå noùi ñeán tu ñöùc cho hoân nhaân vaø gia ñình maø queân ñi neàn tu ñöùc tröôùc tieân daønh cho moïi ngöôøi qua bí tích röûa toäi ñöôïc.

Bí Tích Röûa Toäi

Tu ñöùc cho vôï choàng tröôùc heát phaûi laø neàn tu ñöùc kitoâ giaùo. Vaäy, ñaâu laø neàn tu ñöùc kitoâ giaùo? Bí tích Röûa Toäi ban cho toâi ñieàu gì ? vaø toâi phaûi thöïc hieän laøm sao trong chöông trình cuûa Thieân Chuùa trong cuoäc ñôøi toâi?

Vôùi Bí tích Röûa Toäi chuùng ta trôû thaønh con caùi cuûa Chuùa, chi theå cuûa Ñöùc Kitoâ, thaønh phaàn cuûa Daân Chuùa laø Hoäi Thaùnh Ngaøi. Vaø baèng Bí tích Röûa Toäi chuùng ta ñöôïc noái keát vôùi maàu nhieäm cuûa Ñöùc Kitoâ, chuùng ta ñöôïc thoâng döï vaøo ba ñaëc tính cuûaNgaøi trong keá hoaïch cöùu ñoä laø : tieân tri, tö teá vaø vöông giaû. Nhö nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc Röûa Toäi, chuùng ta ñöôïc thoâng döï vaøo söù vuï linh muïc, tieân tri vaø vöông ñeá cuûa chính Ñöùc Kitoâ. Bôûi theá neàn tu ñöùc kitoâ giaùo mang laáy nhöõng ñaëc ñieåm aáy qua vieäc thoâng döï vaøo ba söù vuï ñaëc bieät aáy cuûa Ngaøi.

Söù vuï tieân tri : Nhôø ôn Bí tích Röûa Toäi toâi ñöôïc thuùc ñaåy ñeå rao giaûng cho moïi ngöôøi anh em veà Lôøi Chuùa, veà Tình Yeâu cuûa Ngaøi, veà yù ñònh cöùu roãi cuûa Ngaøi ñoái vôùi hoï. Ngöôøi tín höõu thöïc haønh vieäc tu ñöùc cuûa mình qua vieäc phuïc vuï Lôøi Chuùa, rao giaûng, thoâng truyeàn cho ngöôøi khaùc söùc maïnh cuûa Lôøi cöùu roãi ñeán töø Thieân Chuùa.

Söù vuï tö teá : Qua Bí tích Röûa Toäi, vaø nhaát laø nhôø Bí tích Thaùnh Theå, chuùng ta ñöôïc môøi goïi trôû neân ngöôøi trung gian giöõa Thieân Chuùa vaø moïi ngöôøi anh em. Chuùng ta phaûi bieát daâng leân Thieân Chuùa vieäc thôø phöôïng, tình yeâu, lôøi ca ngôïi, taâm tình taï ôn cuûa caû Giaùo Hoäi vaø chuùng ta coøn phaûi bieát giuùp ñôõ anh chò em chuùng ta baèng lôøi caàu nguyeän, baèng söï hy sinh, baèng vieäc toâng ñoà ñeå hoï cuõng ñöôïc cöùu roãi vaø thaùnh hoùa chính hoï nöõa.

Söù vuï vöông ñeá : Ñöùc Kitoâ trôû neân Vua cuûa tình yeâu vaø phuïc vuï, qua vieäc tuøng phuïc thaùnh yù cuûa Chuùa Cha vaø Ngaøi ñaõ cheát cho moïi ngöôøi. Thoâng döï vaøo tö caùch vöông ñeá cuûa Ñöùc Kitoâ coù nghóa laø thöïc hieän ñöùc aùi muïc töû cuûa Ngaøi giaûi thoaùt moïi ngöôøi khoûi noâ leä toäi loãi vaø söï cheát. Vieäc thoâng döï naøy ñoøi buoäc chuùng ta laøm moïi söï ôû traàn gian naøy theo yù ñònh cuûa Thieân Chuùa. Ngaøi ñaõ ñaët ñeå moïi söï trong tay con ngöôøi ñeå con ngöôøi cuõng bieát ñaët moïi söï vaøo baøn tay cuûa Ngaøi. Laøm theá naøo ñeå con ngöôøi ñöøng trôû neân noâ leä cuûa caûi, nhöng giuùp hoï hieåu phaûi duøng cuûa caûi cho ñuùng vôùi mình vaø anh em ñoàng loaïi ngoõ haàu hoï ñöôïc thaêng tieán vaø cho moïi ngöôøi cuøng thaêng tieán, ñoàng thôøi giuùp con ngöôøi ñoùn nhaän tính caùch vöông ñeá cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng giaûi thoaùt moïi ngöôøi.

ÔÛ ñaây, thieát töôûng cuõng neân nhaéc laïi vai troø cuûa ngöôøi tín höõu trong Giaùo Hoäi, vì ngaøy nay ngöôøi ta noùi nhieàu ñeán vai troø cuûa ngöôøi giaùo daân, nhaát laø töø sau Coâng Ñoàng Vaticanoâ II, ngay caû trong laõnh vöïc thaàn hoïc, nhöng vì hieåu khoâng ñuùng neân nhieàu luùc cuõng gaây hieåu laàm, tranh luaän vaø choáng ñoái trong Giaùo Hoäi.

Caàn ñoïc nhieàu Taøi Lieäu cuûa Giaùo Hoäi noùi veà ngöôøi tín höõu ñeå coù ñöôïc moät caùi nhìn ñuùng nghóa : "Moät ngöôøi tín höõu laø ngöôøi thoâng döï vaøo söù vuï tieân tri, tö teá vaø muïc vuï cuûa chính Ñöùc Kitoâ, vaø ñöôïc môøi goïi, trong moät caùch theá rieâng, ñeå duøng moïi thöïc taïi traàn theá (ñôøi soáng löùa ñoâi, gia ñình, vaên hoùa, chính trò, xaõ hoäi, kinh teá, nhöõng phöông tieän truyeàn thoâng xaõ hoäi, kyõ thuaät, v. v...) ñeå taát caû trôû neân moät söï khôûi ñaàu cho Nöôùc Chuùa".

Söù vuï rieâng bieät cuûa linh muïc laø coäng taùc chaët cheõ vôùi söù vuï cuûa giaùm muïc, nhöõng ngöôøi keá vò caùc toâng ñoà. Neân caùc ngaøi coù boån phaän thöïc haønh baèng vieäc rao giaûng Lôøi Chuùa, thaùnh hoùa caùc tín höõu baèng caùc bí tích vaø höôùng daãn coäng ñoaøn ñeán vôùi söï cöùu ñoä.

Qua vieäc taän hieán, ngöôøi tu só quyeát taâm yeâu meán Thieân Chuùa vaø anh em baèng moät tình yeâu hoaøn toaøn vaø ñoäc höõu; nhôø ñoù maø trong Giaùo Hoäi vaø treân theá giôùi, hoï trôû neân daáu chæ cuûa söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa, cuûa Nöôùc Chuùa vaø cuûa cuoäc soáng töông lai. Ngöôøi tu só soáng ngaøy hoâm nay thöïc taïi mai ngaøy, nôi khoâng coøn döïng vôï gaõ choàng (lôøi khaán khieát tònh); nôi khoâng coøn söû duïng cuûa caûi vaät chaát (lôøi khaán khoù ngheøo); nôi con ngöôøi haïnh phuùc traøn ñaày trong söï chieâm ngöôõng thaùnh nhan Chuùa vaø hoaøn toaøn trong thaùnh yù Ngaøi (lôøi khaán vaâng lôøi).

Söù vuï rieâng bieät cuûa ngöôøi tín höõu laø thaùnh hoùa chính mình vaø giuùp thaùnh hoùa anh em, trong khi söû duïng moät caùch ñaïo ñöùc toát laønh nhöõng gì thuoäc laõnh vöïc traàn theá chuaån bò cho Nöôùc Chuùa. Trong moïi laõnh vöïc cuûa thöïc taïi traàn theá, ngöôøi tín höõu caàn phaûi laøm sao ñeå ñem tinh thaàn kitoâ giaùo ñeán trong coâng vieäc laøm, giuùp phaùt trieån con ngöôøi vaø caùc daân toäc, töông quan xaõ hoäi, coâng lyù vaø hoøa bình treân theá giôùi, laõnh ñaïo caùc daân toäc, chính trò xaõ hoäi, kinh teá, quaûn trò, v. v...

Bí tích hoân nhaân

Bí tích hoân nhaân laø neàn taûng cuûa neàn tu ñöùc cho ñoâi vôï choàng thuùc baùch hoï thöïc hieän söï tröôûng thaønh con ngöôøi cuûa hoï, tröôûng thaønh theo tinh thaàn kitoâ giaùo, daãn ñöa hoï veà vôùi söï cöùu ñoä vaø thaùnh thieän nhö laø lôøi ñaùp traû voâ ñieàu kieän ñoái vôùi chöông trình cuûa Thieân Chuùa.

Hoï phaûi thöïc hieän cho baèng ñöôïc nhöõng muïc tieâu tuyeät vôøi aáy laø soáng tình yeâu nhaân loaïi theo tinh thaàn kitoâ giaùo, moät tình yeâu daãn ñöa vôï choàng ñeán vôùi nhau, ñi ñeán vieäc quyeát ñònh cuøng nhau chia seû caû cuoäc soáng.

Thöïc taïi cuûa tình yeâu nhaân loaïi ñöôïc bí tích hoân nhaân thaùnh hoùa seõ laøm neàn taûng cho neàn tu ñöùc cuûa ñôøi soáng vôï choàng : "Bôûi theá, ngöôøi nam seõ lìa boû cha meï mình vaø keát hôïp vôùi vôï mình vaø hai ngöôøi trôû neân moät thaân theå".

Vôï choàng seõ khoâng bao giôø neân thaùnh ñöôïc neáu khoâng ñaït ñeán vieäc yeâu thöông nhau baèng moät tình yeâu nhöng khoâng vaø daâng hieán cho nhau.

Vieäc tu ñöùc vôï choàng phaûi baét ñaàu töø nôi hai ngöôøi vaø roài roäng môû ñeán nôi con caùi. Vieäc naøy lieân heä ñeán vaán ñeà truyeàn sinh coù traùch nhieäm vaø giaùo duïc con caùi, nhö laø nhöõng ngöôøi ñoàng haønh trong vieäc ñaùp traû laïi chöông trình cuûa Thieân Chuùa.

Laøm sao coù theå goïi laø soáng tu ñöùc hoân nhaân ñöôïc neáu vôï choàng khoâng thi haønh vieäc truyeàn sinh coù traùch nhieäm theo tinh thaàn kitoâ giaùo vaø khoâng daïy doã chuùng moät caùch nhaân baûn vaø phuø hôïp vôùi kitoâ giaùo ?

Vaø roài boån phaän loan truyeàn ôn cöùu roãi vaø thaùnh hoùa ñoøi buoäc vôï choàng haõy bieát thöông yeâu giuùp ñôõ baø con hoï haøng caùch höõu hieäu hôn nöõa : oâng baø, cha meï, chuù baùc, caäu dì, ngöôøi giaø caû, yeáu ñuoái taät nguyeàn, nhöõng ngöôøi bò boû rôi khoâng ai nghó tôùi. Moät gia ñình bieát roäng môû hôn.

Sau heát, hoï coøn phaûi bieát môû roäng ñeán vôùi ñôøi soáng coäng ñoaøn kitoâ höõu vaø caû daân söï nöõa, ñeán vôùi toaøn theå Giaùo Hoäi vaø caû theá giôùi.

Neáu muoán noùi ñeán tu ñöùc veà hoân nhaân thì phaûi baét ñaàu töø caùch theá aáy, baèng khoâng thì seõ khoâng ñi ñeán ñaâu hoaëc ñi laïc ñöôøng, bôûi moät ñeà taøi veà tu ñöùc hoân nhaân luoân gaén lieàn vôùi ñaëc tính giaùo daân vaø giaùo hoäi, nghóa laø phaûi gaén lieàn vôùi neàn tu ñöùc phaùt sinh töø Bí tích Röûa toäi.

Keát luaän

Chuùa ñaõ ban cho ñôøi soáng vôï choàng ba suoái nguoàn baát taän ñeå xaây döïng neàn tu ñöùc cuûa hoï. Nhöõng suoái nguoàn nuoâi döôõng baèng aân suûng, baèng söï hieän dieän thieâng lieâng, baèng tình yeâu suoát caû cuoäc soáng

Qua Bí tích Röûa toäi

Ngay caû ngaøy hoâm nay Bí tích Röûa toäi vaãn tieáp tuïc hoaït ñoäng trong ñôøi soáng cuûa hai vôï choàng. Khoâng phaûi chæ laø moät bieán coá xaûy ñeán luùc hoï coøn chöa hieåu bieát gì hay chæ keát thuùc khi hoï laõnh nhaän bí tích aáy maø thoâi. Bí tích Röûa toäi vaãn luoân coù hieäu löïc trong suoát caû cuoäc soáng nhö laø moät thöïc theå soáng ñoäng, thaùnh hoùa trong taát caû con ngöôøi vaø nhöõng hoaït ñoäng cuûa hai ngöôøi.

Qua Bí tích Hoân nhaân

Bí tích tích naøy cuõng taùc ñoäng trong caû ñôøi soáng thieâng lieâng cuûa hai ngöôøi chöù khoâng chæ döøng laïi ôû luùc hai ngöôøi noùi leân söï öng thuaän hay trong thôøi gian ñaàu sau ngaøy cöôùi maø thoâi. Bí tích gaén boù hai ngöôøi neân moät vaø trao ban aân suûng cho hoï suoát caû cuoäc ñôøi neáu hoï bieát coäng taùc ñeå laøm phaùt trieån nhöõng aân suûng ñoù.

Nhöõng gì maø hai ngöôøi laøm moãi ngaøy, moãi giaây phuùt cuûa cuoäc soáng trong tình yeâu ñeå giaùo duïc con caùi hay phuïc vuï cho ngöôøi khaùc ñeàu laøm cho aân suûng trôû neân phong phuù vaø mang laïi söï cöùu roãi chính nhôø bí tích tieáp tuïc hoaït ñoäng trong suoát ñôøi cuûa hoï.

Qua Bí tích Thaùnh Theå

Trong Bí tích Thaùnh Theå ñôøi soáng kitoâ höõu cuûa moãi ngöôøi chuùng ta ñeàu coù theå lieân tuïc ñöôïc ñoåi môùi.

- Yeáu toá ñaàu tieân cuûa Bí tích Thaùnh Theå laø vieäc taäp trung, laøm thaønh moät daân, tieán veà moät thöïc taïi duy nhaát.

Yeáu toá quan troïng thöù hai laø vieäc ñoái thoaïi giöõa Thieân Chuùa vaø daân Ngaøi : ñoái thoaïi taïo neân hieäp thoâng vaø xaây döïng Giaùo Hoäi : Giaùo Hoäi coù ñöôïc xaây döïng treân vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa baèng söï vaâng phuïc.

Vieäc ñoái thoaïi naøy ñöa ñeán vieäc thöïc hieän nhöõng gì Chuùa muoán, chia seû ñôøi soáng vôùi anh chò em, hieán thaân phuïc vuï ngöôøi khaùc.

Bí tích Thaùnh Theå laø chính Ñöùc Kitoâ dieãn laïi cho chuùng ta treân baøn thôø leã hy sinh cuûa Ngaøi leân Chuùa Cha cho söï cöùu roãi nhaân loaïi. Trong daáu chæ baùnh vaø röôïu ñöôïc thaùnh hieán chuùng ta coù ñöôïc Thaân theå vaø Maùu Thaùnh Ngaøi ñoå ra cho chuùng ta, roài chuùng ta ñöôïc môøi goïi ñeå chính chuùng ta trôû neân taám baùnh ñöôïc beû ra vaø röôïu cuøng chia seû ôn cöùu ñoä cho anh chò em chuùng ta.

Böõa Tieäc Thaùnh keát thuùc baèng lôøi caàu chuùc : "Chuùc Anh Chò Em ra ñi bình an" nhö moät leänh truyeàn : "Anh Chò Em haõy ra ñi cuøng Ñöùc Kitoâ khaép moïi neûo ñöôøng theá giôùi". Lôøi caàu chuùc naøy raát quan troïng khi hai vôï choàng cuøng ñi tham döï Thaùnh Leã vaø ra veà vôùi cuøng moät loøng moät yù : cuøng thöông yeâu nhau hôn, cuøng giuùp cho con caùi lôùn khoân, hy sinh nhieàu hôn, ñoàng haønh treân moïi neûo ñöôøng ñeå cöùu roãi anh chò em, thaùnh hoùa moïi thöïc taïi traàn theá, baèng moät nieàm xaùc tín böôùc theo Ñöùc Kitoâ nhö lôøi môøi goïi cuûa Ngaøi :"Haõy theo Ta" ! Theo Ngaøi ñeå laøm chöùng cho Ngaøi trong cuoäc soáng thöôøng ngaøy. Ñoù laø yù nghóa cuûa con ñöôøng tu ñöùc vaäy.

Tieác raèng vaán ñeà tu ñöùc cho hoân nhaân vaø gia ñình khoâng maáy ai löu yù tôùi, bôûi vì thöôøng ngöôøi ta nhìn hoân nhaân nhö moät ñònh cheá ñeå kieåm soaùt vaø boån phaän ñoøi buoäc con ngöôøi phaûi tuaân giöõ ñeå cho hoân nhaân ñöôïc baát khaû phaân ly. Ñònh cheá vaø luaät leä laø hai coät truï cuûa hoân nhaân vaø gia ñình, nhöng khoâng phaûi laø nhöõng coät truï duy nhaát vaø chính yeáu cuûa ñôøi soáng löùa ñoâi. Tình yeâu môùi laø trung taâm, laø nguoàn maïch cuûa ñôøi soáng vôï choàng. Vaø chính tình yeâu aáy maø chuùng ta caàn phaûi löu yù ñeán hôn caû ñeå nuoâi döôûng vaø laøm cho taêng tröôûng nhôø aân hueä cuûa caùc bí tích. Ñoù chính laø con ñöôøng tu ñöùc maø moãi ngöôøi caàn phaûi ñi qua ñeå tìm thaáy ñöôïc haïnh phuùc.

Vaäy, vieäc tu ñöùc khoâng nhöõng chæ nhaèm giuùp cho hai ngöôøi soáng ñuùng vôùi ôn goïi cuûa mình vaø cho ñôøi soáng vôï choàng ñöôïc vöõng beàn, nhöng nhaát laø giuùp hoï khaùm phaù ra ñöôïc tình yeâu chaân thöïc, caûm nghieäm ñöôïc haïnh phuùc vaø tìm thaáy ñöôïc nieàm vui trong ôn goïi cuûa mình nhôø vieäc soáng ñôøi soáng bí tích.

Vaø ñeå keát luaän nhöõng tö töôûng vuïn vaët treân ñaây, chuùng ta coù theå trích laïi lôøi cuûa Ñöùc Hoàng Y Danneels taïi Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc veà gia ñình vaøo naêm 1980 : "Ngaøy nay gia ñình khoâng caàn nhöõng leà luaät ñeå tuaân giöõ hay nhöõng gaùnh naëng phaûi chòu nöõa. Ngaøy nay gia ñình caàn ñeán tu ñöùc, tìm thaáy yù nghóa cuûa ñôøi soáng löùa ñoâi, gia ñình, caàn taùi laäp laïi yù thöùc luaân lyù vì khoâng coù thì ñôøi soáng löùa ñoâi vaø gia ñình seõ cheát. Neáu chuùng ta trao ban theâm leà luaät hay boån phaän thì khoâng khaùc gì chuùng ta ñeø beïp gia ñình xuoáng nöõa".

Lm. Agostino Nguyeãn Vaên Duï