I. YÙ NIEÄM VEÀ BÍ TÍCH

1. YÙ nieäm chung veà caùc Bí Tích

Bí Tích laø daáu beân ngoaøi ñeå chæ ôn Chuùa ban beân trong haàu giuùp ta neân thaùnh.

Coù baûy Bí Tích: Röûa Toäi, Theâm Söùc, Thaùnh Theå, Saùm Hoái, Xöùc Daàu Beänh Nhaân, Truyeàn Chöùc vaø Hoân Phoái.

Chuùa Gieâsu laø ngöôøi thieát laäp caùc Bí Tích, Giaùo Hoäi chæ coù quyeàn ban haønh caùc Bí Tích thoâi.

Caùc Bí Tích coù theå phaân bieät:
1) Bí tích keû cheát (Röûa Toäi, Saùm Hoái, Xöùc Daàu) vaø bí tích keû soáng (Theâm Söùc, Mình Thaùnh, Truyeàn Chöùc, Hoân Phoái);
2) Bí tích chæ chòu moät laàn (Röûa Toäi, Theâm Söùc, Truyeàn Chöùc) vaø bí tích ñöôïc chòu nhieàu laàn (Mình Thaùnh, Saùm Hoái, Xöùc Daàu, Hoân Phoái).

Baûy Bí Tích quan heä ñeán taát caû caùc giai ñoaïn vaø caùc giôø phuùt quan troïng cuûa ñôøi soáng ngöôøi kitoâ höõu : Bí tích thai sinh (Röûa Toäi), taêng tröôûng (Theâm Söùc, Thaùnh Theå), chöõa laønh (Saùm Hoái, Xöùc Daàu) vaø trao söù maïng (Truyeàn Chöùc, Hoân Phoái). Nhôø laõnh nhaän caùc bí tích, ngöôøi kitoâ höõu soáng vöõng vaø tuyeân chöùng ñöùc tin.

Xem GL 834-848; GLCG 1210-1211.

2. YÙ nieäm rieâng veà bí tích Hoân Phoái

Hoân phoái tröôùc tieân laø moät giao öôùc hay moät kheá öôùc ñöôïc töï do kyù keát giöõa moät ngöôøi nam vaø moät ngöôøi nöõ vaø coù giaù trò troïn ñôøi cuûa caû hai ngöôøi.

Chuùa Gieâsu laø ngöôøi ñaõ naâng giao öôùc hoân phoái leân haøng Bí Tích haàu giuùp ñoâi baïn neân thaùnh. (Ñoïc Phuùc aâm Mt 19,3-6).

Hoân phoái ñöôïc ñònh nghóa laø "moät coäng ñoàng ñích thöïc veà söï soáng vaø tình yeâu ñuùng nhö Giaùo Hoäi Coâng Giaùo vì trung thaønh vôùi Ñöùc Kitoâ maø chuû tröông" (Veùritable communauteù de vie et d'amour, telle que l'entend l'Eglise catholique dans sa fideùliteù au Christ)

Xem GL 1055; GLCG 1601-1604.

II. MUÏC ÑÍCH CUÛA HOÂN PHOÁI

. Töï baûn tính, hoân phoái höôùng veà 1) ích lôïi tinh thaàn vaø theå xaùc cuûa ñoâi baïn - 2) boån phaän sinh döôõng vaø giaùo duïc con caùi (GL 1055).

1. Ích lôïi tinh thaàn

Ñeå ñaït ñöôïc vaø laøm phaùt trieån doài daøo nhöõng ích lôïi tinh thaàn trong ñôøi soáng löùa ñoâi, ñoâi baïn phaûi yù thöùc vaø xaùc tín raèng:

1) Tình yeâu cuûa ñoâi baïn laø tình yeâu thaùnh thieän (amour sacreù), tình yeâu phaùt xuaát töø Thieân Chuùa.

2) Böôùc vaøo ñôøi soáng hoân nhaân laø ñoâi baïn töï do choïn löïa moät ôn goïi "soáng haïnh phuùc vaø thaùnh thieän trong ñôøi soáng gia ñình".

3) Söï thaùnh thieän vaø haïnh phuùc cuûa ñoâi baïn, cuûa gia ñình tröïc tieáp aûnh höôûng ñeán haïnh phuùc vaø söï thaùnh thieän cuûa Giaùo Hoäi vaø nhaân loaïi.

4) Vì theá Giaùo Hoäi luoân caàu nguyeän cho caùc ñoâi baïn, ñeà cao tình yeâu vaø haïnh phuùc gia ñình, nhaéc nhuû ñoâi baïn soáng löông thieän vaø neân thaùnh.

5) Yeâu nhau laø ñoâi baïn "chòu traùch nhieäm veà nhau toaøn dieän" khoâng nguyeân veà ñôøi soáng theå xaùc vaø vaät chaát, maø caû ñôøi soáng tinh thaàn, ñaïo ñöùc vaø luaân lyù.

6) Chòu traùch nhieäm veà nhau coù nghóa laø moãi ngaøy vôï choàng phaûi caàu nguyeän cho nhau, cho tình yeâu cuûa hai ngöôøi; vôï choàng phaûi bieát xaây döïng laãn nhau, söûa loãi vaø chæ daãn cho nhau, khích leä nhau laøm ñieàu toát.

7) Vôï choàng caàn bieát "deïp töï aùi" ñeå laéng nghe nhau, phaûi bieát noùi lôøi "caùm ôn" hay "xin loãi" nhau.....

Toùm laïi, haõy soáng lôøi daïy cuûa thaùnh Phaoloâ: "Anh chò laø nhöõng ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa tuyeån choïn, nhöõng ngöôøi thaùnh thieän vaø ñöôïc yeâu thöông. Anh chò haõy maëc laáy nhöõng taâm tình töø bi, nhaân haäu, khieâm cung, oân hoøa, nhaãn naïi, chòu ñöïng laãn nhau vaø haõy tha thöù cho nhau, neáu ngöôøi naøy coù chuyeän phaûi oaùn traùch ngöôøi kia. Nhö Chuùa ñaõ tha thöù cho anh chò, anh chò cuõng haõy tha thöù cho nhau. Treân heát moïi söï, anh chò haõy coù ñöùc yeâu thöông, ñoù laø giaây raøng buoäc moïi ñieàu toaøn thieän. Nguyeän xin bình an cuûa Ñöùc Kitoâ laøm chuû trong loøng anh chò, söï bình an maø anh chò ñaõ ñöôïc keâu goïi tôùi höôûng thuï ñeå laøm neân moät thaân theå ... (Col 3,12-15)

2. Ích Lôïi veà theå xaùc

Tình yeâu cuûa ñoâi baïn laø tình yeâu thaùnh thieän, nhöng ñoàng thôøi cuõng laø tình yeâu nhaân baûn (Amour humain), tình yeâu giöõa moät ngöôøi vôùi moät ngöôøi. Noùi khaùc, tình yeâu cuûa ñoâi baïn phaûi ñöôïc baøy toû ra qua nhöõng theå thöùc cuûa con ngöôøi bình thöôøng. Vì theá, ñôøi soáng sinh lyù, vaø nhöõng cöû chæ hoân nhau, vuoát ve nhau, laøm tình vôùi nhau ... laø nhöõng ñieàu hôïp phaùp (leùgitime), caàn thieát (indispensable) vaø coâng phuùc (meùritoire). Ñöøng coi thöôøng ñôøi soáng sinh lyù vôï choàng. Ñaây laø vaán ñeà raát quan troïng, raát teá nhò cuûa ñôøi soáng löùa ñoâi. Moãi ngöôøi phaûi ñoïc moät vaøi cuoán saùch noùi veà "taâm sinh lyù" cuûa vôï choàng ñeå bieát hieåu nhau, kính troïng nhau, chia seû cho nhau vaø bieát hieán thaân cho nhau laøm sao cho ñuùng.

Chuùng ta haõy ñoïc ôû ñaây lôøi giaùo huaán cuûa Coâng Ñoàng Vatican II: "Tình yeâu vôï choàng cao caû, vì töø moät nhaân vò höôùng ñeán moät nhaân vò khaùc baèng moät tình caûm töï nguyeän, do ñoù bao goàm haïnh phuùc toaøn dieän cuûa con ngöôøi. Neân tình vôï choàng coù theå loàng vaøo nhöõng bieåu loä cuûa theå xaùc vaø taâm hoàn moät phaåm giaù ñaëc bieät, vaø khieán chuùng trôû neân cao quùy nhö nhöõng yeáu toá vaø daáu hieäu ñaëc thuø cuûa tình yeâu ñoâi baïn. Bôûi moät aân hueä ñaëc bieät cuûa aân suûng, vaø cuûa tình laân maãn, Chuùa ñaõ ñoaùi thöông chöõa trò, caûi thieän vaø naâng cao tình yeâu ñoâi baïn. Moät tình yeâu keát hôïp yeáu toá nhaân loaïi vôùi yeáu toá thaàn linh, nhö theá phaûi thaám nhuaàn vaøo caû ñôøi soáng vaø höôùng daãn ñoâi baïn bieát töï do trao hieán cho nhau, qua nhöõng taâm tình vaø cöû chæ trìu meán. Hôn nöõa, chính nhôø nhöõng haønh vi quaûng ñaïi cuûa mình maø tình yeâu giöõa hai ngöôøi ñöôïc troïn veïn vaø lôùn theâm. Tình yeâu vôï choàng do ñoù vöôït xa xu höôùng nhuïc duïc thuaàn tuùy, vaø xu höôùng naøy, neáu ñöôïc toân thôø moät caùch ích kyû, seõ mau tan bieán vaø keùo theo nhöõng haäu quaû thaûm haïi. Söï aâu yeám treân ñöôïc bieåu loä vaø hoaøn haûo caùch ñaëc bieät qua nhöõng ñoäng taùc rieâng cuûa hoân nhaân. Bôûi vaäy, nhöõng haønh vi thöïc hieän söï keát hôïp thaân maät vaø thanh khieát cuûa ñoâi vôï choàng ñeàu cao quùy vaø chính ñaùng. Ñöôïc thi haønh caùch thaät söï nhaân linh, nhöõng haønh vi aáy bieåu hieän vaø khích leä söï trao hieán hoã töông, nhôø ñoù hai ngöôøi laøm cho nhau theâm phong phuù trong hoan laïc vaø bieát ôn nhau.... (MV 49)

3. Sinh döôõng vaø giaùo duïc con caùi

Taâm lyù bình thöôøng, ñoâi baïn naøo cuõng muoán tình yeâu cuûa mình laø tình yeâu phong nhieâu (Amour feùcond), nghóa laø muoán coù con. Gia ñình khoâng con nhö loàng khoâng chim. Vì theá con caùi laø keát tinh cuûa tình yeâu vôï choàng, laø töông lai cuûa löùa ñoâi, laø hoàng aân vaø phuùc loäc Chuùa ban. Trôøi coù cho môùi ñöôïc. Tuy nhieân khoâng thieáu gì nhöõng tröôøng hôïp "baát thöôøng", cha meï coi con nhö moät gaùnh naëng, moät cuûa nôï, moät söï chaúng ñaëng ñöøng ... Ñoâi baïn ñöøng queân raèng, ngay töø ñaàu Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi loaøi ngöôøi "haõy sinh con caùi cho ñaày maët ñaát" (St 2,28), vaø ñòa vò cao caû cuûa nhöõng ngöôøi theo ôn goïi gia ñình laø trôû thaønh nhöõng ngöôøi coäng taùc vôùi Chuùa trong vieäc truyeàn sinh, töùc laø vieäc tieáp tuïc taïo döïng con ngöôøi. Töï noù "vieäc vôï choàng hieán thaân cho nhau phaûi höôùng veà muïc ñích sinh saûn con caùi". Ñoù laø lyù do taïi sao Giaùo Hoäi khuyeán khích vôï choàng ñoùn nhaän con caùi (J'accepte les enfants qui pourront naitre de notre union).

Tuy nhieân, khoâng phaûi laø quyeàn haïn hay boån phaän Giaùo Hoäi aán ñònh cho ñoâi baïn phaûi sinh maáy ñöùa con, hoaëc sinh theo nhòp ñoä hai naêm hay ba naêm moät ñöùa.

Vieäc coù con hay khoâng, coù bao nhieâu ñöùa, khi naøo coù con, laø quyeàn lôïi vaø boån phaän cuûa ñoâi baïn. Giaùo Hoäi chæ höôùng daãn, nhaéc nhôû. Ñoâi baïn phaûi laõnh nhaän laáy traùch nhieäm vaø quyeàn lôïi cuûa mình vôùi MOÄT LÖÔNG TAÂM COÙ TRAÙCH NHIEÄM (une conscience responsable). Nghóa laø ñeå quyeát ñònh sinh con hay khoâng sinh con, ñoâi baïn phaûi caàu nguyeän, cuøng nhau suy nghó ñaén ño, ñoái chieáu vôùi Giaùo Huaán cuûa Giaùo Hoäi vaø döïa treân nhöõng ñieàu kieän thöïc teá cuûa baûn thaân, cuûa gia ñình vaø cuûa xaõ hoäi maø ñoâi baïn ñang soáng.

Trong soá 10 cuûa thoâng ñieäp "Söï Soáng vaø Con Ngöôøi" (Humanae Vitae), Ñöùc Phaoloâ VI nhaán maïnh "löông taâm traùch nhieäm" naøy, vaø Ngaøi caét nghóa: "Löông taâm coù traùch nhieäm ",

1) theo phöông dieän sinh lyù, laø toân troïng leà luaät cuûa caùc tieán trieån sinh lyù (noù cuõng thuoäc veà nhaân vò);

2) theo phöông dieän cheá ngöï caùc xu höôùng baûn naêng vaø duïc voïng, laø bieát töï chuû theo lyù trí;

3) theo phöông dieän hoaøn caûnh kinh teá, taâm lyù xaõ hoäi, laø quyeát ñònh tuøy theo hoaøn caûnh cho pheùp theâm con hay khoâng;

4) theo phöông dieän luaân lyù, laø quyeát ñònh vaø thöïc hieän quyeát ñònh ñoù moät caùch thích hôïp vôùi nhieäm vuï ñoái vôùi Chuùa, ñoái vôùi chính mình, ñoái vôùi gia ñình vaø xaõ hoäi.

5) theo phöông dieän kitoâ höõu, laø coá trung thaønh vôùi Giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi veà Hoân nhaân. (xem "Coâng Ñoàng Chung Vatican II", chuù thích trg.804).

Töø ñoù, hai vaán ñeà cuï theå phaûi noùi ñeán:

1. Vaán ñeà haïn cheá sinh saûn (contraception)

Theo giaùo huaán cuûa Coâng ñoàng Vatican II trong Hieán cheá Muïc Vuï "Nieàm Vui vaø Hy Voïng" (Gaudium et Spes) soá 51, chuùng ta thaáy:

1) Coâng ñoàng coâng nhaän raèng: Vôï choàng muoán soáng theo lyù töôûng hoân nhaân, nhieàu luùc seõ phaûi haïn cheá soá con. Nhöng khoâng gaàn guõi nhau, hay chæ theo chu kyø cuûa ngöôøi vôï, coù theå laøm haïi cho tình yeâu nhau, do ñoù cuõng laøm haïi cho ñôøi soáng hoân nhaân vaø cho con caùi nöõa.

2) Vaäy khi caàn haïn cheá sinh saûn, coù theå duøng phöông phaùp naøo? Coâng Ñoàng chæ traû lôøi moät caùch ñaïi cöông maø thoâi: Phaûi loaïi tröø phöông phaùp xaáu xa nhö gieát ngöôøi, phaù thai vaø gieát treû em. Roài Coâng Ñoàng daïy nguyeân taéc phaûi aùp duïng trong vieäc choïn löïa phöông phaùp.

3) Ñieàu kieän ñeå choïn moät phöông phaùp ngöøa thai: a) Vôï choàng phaûi coù yù ngay laønh, töùc laø phaûi coù LÖÔNG TAÂM TRAÙCH NHIEÄM. b) Phöông phaùp phaûi xöùng hôïp vôùi caùc quy taéc khaùch quan veà luaân lyù, nghóa laø phaûi toân troïng giaù trò cuûa söù meänh löu truyeàn söï soáng vaø toân troïng phaåm giaù con ngöôøi. c) Vôï choàng yù thöùc raèng "khieát tònh hoân nhaân laø caàn thieát". d) Vôï choàng phaûi coá trung thaønh vôùi Giaùo Huaán cuûa Giaùo Hoäi.

2. Vaán ñeà phaù thai (avortement)

Phaù thai laø toäi traïng ñi ngöôïc vôùi söï soáng (MV 51). Gieát thai nhi khi chöa thaønh hình (chöøng 6 tuaàn ñaàu) coù leõ khoâng phaûi saùt nhaân (thaàn hoïc cuõng nhö khoa hoïc chöa chaéc veà vaán ñeà thai nhi aáy ñaõ soáng do linh hoàn nhaân loaïi chöa), nhöng chaéc chaén söï phaù thai ñoù laø gieát maïng soáng ñaõ coù ñaëc tính nhaân loaïi. Hôn nöõa, vì coù leõ ñaõ coù linh hoàn nhaân loaïi roài, neân phaù thai laø lieàu lónh gieát ngöôøi vaø ñoù laø moät toäi, vaø saùt haïi moät keû khoâng nhöõng hoaøn toaøn voâ toäi maø coøn laø ñöùa con cuûa chính keû saùt nhaân. Duø tröôøng hôïp ngöôøi meï laâm nguy, cuõng khoâng theå gieát thai nhi ñeå cöùu meï, vì maïng soáng cuûa thai nhi cuõng nhö cuûa chính ngöôøi meï laø thuoäc quyeàn cuûa Chuùa, khoâng ai coù quyeàn caát ñi. Khoâng bao giôø ñöôïc pheùp laøm söï döõ, duø vôùi muïc ñích toát laønh. Chaúng may vì lyù do nhieàu vuï phaù thai baát hôïp phaùp vaø laøm trong hoaøn caûnh thieáu caån thaän (nhieàu khi do ngöôøi khoâng phaûi laø baùc só vaø thieáu phöông tieän), neân nhieàu quoác gia ñaõ laäp luaät cho pheùp phaù thai vôùi moät soá ñieàu kieän baûo ñaûm. Phaûi hieåu roõ laø duø coù luaät nhö theá ñi chaêng nöõa, "cho pheùp" chæ coù theå coù nghóa laø luaät phaùp khoâng coi vuï phaù thai ñoù laø toäi traïng maø caùc toøa aùn phaûi tröøng phaït, chöù khoâng coù nghóa phaù thai khoâng phaûi laø toäi. Coâng Ñoàng khaúng ñònh: "Phaù thai laø toäi aùc ñaùng gheâ tôûm" (MV 27, 51). Vì theá Giaùo Luaät hieän nay quy ñònh nghieâm khaéc nhö sau:

Taát caû nhöõng ai thi haønh vieäc phaù thai vaø vieäc phaù thai coù keát quaû, seõ maéc vaï tuyeät thoâng tieàn keát (Excommunicatio latae sententiae) (GL 1398) Vaï naøy khoâng "daønh rieâng cho toøa thaùnh", Ñöùc Giaùm Muïc giaùo phaän coù quyeàn tha vaï naøy (GL 1355,2) vaø thöôøng Ngaøi uûy quyeàn naøy cho caùc cha sôû.

Nhöõng ngöôøi phaïm toäi coá saùt hoaëc phaù thai coù hieäu quaû vaø taát caû nhöõng ngöôøi coäng taùc tích cöïc vaøo caùc toäi ñoù ñeàu bò caám: 1) khoâng ñöôïc chòu chöùc thaùnh (GL 1041,4), 2) khoâng ñöôïc haønh xöû caùc chöùc thaùnh ñaõ laõnh nhaän (GL 1044,3).

Chæ mình Toaø Thaùnh coù quyeàn mieãn chuaån cho nhöõng ngöôøi ñaõ coâng khai hay kín ñaùo "phaù thai coù hieäu quûa hoaëc coäng taùc tích cöïc vaøo vieäc phaù thai" ñeå hoï ñöôïc chòu chöùc thaùnh (GL 1047,2/2). Trong ñôn xin mieãn chuaån, ñöông söï phaûi khai roõ soá laàn ñaõ phaïm (GL 1049,2)

III. ÑAËC TÍNH CUÛA HOÂN PHOÁI

Theo Phuùc AÂm thaùnh Mattheâu, sau khi tuyeân boá "Bôûi leõ ñoù, ngöôøi ñaøn oâng seõ boû cha meï, vaø luyeán aùi ngöôøi vôï cuûa mình, vaø caû hai seõ thaønh neân moät huyeát nhuïc, nhö theá hoï khoâng coøn phaûi laø hai, nhöng laø moät huyeát nhuïc", Chuùa Gieâsu keát luaän: "Vaäy ñieàu gì maø Thieân Chuùa ñaõ lieân keát, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc phaân ly" (Mt 19,4-6). Döïa vaøo ñoù, Giaùo Luaät ñieàu 1056 quy ñònh: "Nhöõng ñaëc tính caên baûn cuûa hoân phoái laø söï duy nhaát baát khaû phaân ly. Nhôø tính caùch Bí Tích, nhöõng ñaëc tính aáy ñöôïc kieän toaøn trong hoân phoái Kitoâ giaùo". Thöïc teá maø noùi "hoân phoái duy nhaát" laø "chæ coù moät vôï moät choàng" hay "nhaát phu nhaát phuï", vaø "hoân phoái baát khaû phaân ly "laø khoâng "coù vaán ñeà ly dò".

1. Nhaát phu nhaát phuï

Thieân Chuùa ñaõ aán ñònh ñaëc tính naøy cuûa hoân nhaân ngay trong vieäc saùng taïo loaøi ngöôøi. Ngaøi chæ döïng neân moät Adong vaø moät Eva, chöù khoâng hai Adong vaø moät Eva hay moät Adong vaø hai Eva. Do ñoù "moät vôï, moät choàng laø quy luaät cuûa Thieân Chuùa". Luaät naøy ñaõ bò vi phaïm raát nhieàu laàn, keå caû bôûi caùc toå phuï trong thôøi Cöïu Öôùc. Ñöùc Kitoâ ñaõ taùi laäp laïi traät töï cuûa thuôû ban ñaàu vaø ban ôn thaùnh ñeå giuùp vôï choàng soáng chung thuûy vôùi nhau. Nghòch vôùi ñaëc tính "nhaát phu nhaát phuï" laø "ña theâ hay ña phu" hieän ñang coù ôû nhieàu toân giaùo, nhieàu phaàn ñaát treân theá giôùi. Daân luaät cuûa nöôùc Phaùp chæ chaáp nhaän cheá ñoä "nhaát phu nhaát phuï" (xem baøi cuûa Ls Leâ Ñình Thoâng).

2. Baát khaû phaân ly

Ñeå trung thaønh vôùi leänh truyeàn cuûa Chuùa Gieâsu "Ñieàu maø thieân Chuùa lieân keát loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc phaân ly", moãi ngöôøi treû saép böôùc vaøo ñôøi soáng hoân nhaân xaùc tín trong tôø "khai chí höôùng" (Deùclaration d'intention) raèng: "Vôùi söï quyeát tuyeån töông hoã naøy, toâi muoán thieát laäp giöõa hai chuùng toâi moät moái giaây thaùnh maø troùt ñôøi chuùng toâi, khoâng moät nguyeân nhaân naøo coù theå phaù huûy. Toâi quyeát taâm laøm moïi caùch ñeå tình yeâu cuûa hai chuùng toâi lôùn maïnh trong söï chung thuûy toaøn dieän". Noùi moät caùch khaùc ñoâi baïn nhaát trí chung thuûy, soáng vôùi nhau troïn ñôøi, khoâng chaáp nhaän vieäc ly dò.

Khoâng chaáp nhaän vieäc ly dò, ñoù laø ñieàu ñaõ ñöôïc khaúng ñònh trong Giaùo Luaät ñieàu 1141: "Hoân phoái thaønh nhaän vaø hoaøn hôïp khoâng theå bò thaùo gôõ bôûi moät quyeàn bính nhaân loaïi hay moät nguyeân do naøo khaùc ngoaïi tröø söï cheát". Hoân phoái thaønh nhaän (conclu) laø khi ñoâi baïn ñaõ laøm hoân thuù, ñaõ laõnh bí tích vaø hoân phoái hoaøn hôïp (consommeù) laø sau ngaøy cöôùi, ñoâi baïn ñaõ giao hôïp vôùi nhau.

Taïi sao Giaùo Hoäi khoâng cho pheùp ly dò ?

Coù nhieàu lyù do:

1) Trung thaønh vôùi luaät cuûa Chuùa, Ñaáng ñaõ döïng neân ñoâi vôï choàng ñaàu tieân, chæ coù moät oâng Adong vaø moät baø Eva (xem St 2,21-23), vaø ñaõ aán ñònh tính caùch vöõng beàn cuûa hoân nhaân khi truyeàn leänh "Ñieàu maø Thieân Chuùa lieân keát, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc thaùo gôõ" (Mt 19,6).

2) Baûo ñaûm haïnh phuùc cho ñoâi baïn, baèng caùch giuùp ñoâi baïn giöõ troïn lôøi ñaõ giao öôùc vôùi nhau. Quaû vaäy, sau nhöõng ngaøy thaùng tìm hieåu, suy nghó vaø caàu nguyeän, ñoâi baïn ñaõ long troïng vaø coâng khai giao öôùc vôùi nhau trong ngaøy leã thaønh hoân, tröôùc söï chöùng giaùm cuûa linh muïc, hai nhaân chöùng vaø caû coäng ñoaøn. Ngöôøi nam giao öôùc vôùi ngöôøi nöõ : "Anh nhaän em laøm vôï vaø höùa seõ giöõ loøng chung thuûy vôùi em khi thònh vöôïng cuõng nhö luùc gian nan, khi beänh hoaïn cuõng nhö luùc maïnh khoûe, ñeå yeâu thöông vaø toân troïng em moïi ngaøy suoát ñôøi anh". Ngöôøi nöõ cuõng giao öôùc vôùi ngöøôi nam nhö vaäy. Soáng troïn lôøi giao öôùc ñoù moãi ngaøy laø chìa khoùa taïo haïnh phuùc cho nhau.

3) Baûo ñaûm haïnh phuùc cho con caùi cuûa hoï. Caøng thöông nhau, caøng chung thuûy vôùi nhau, ñoâi baïn caøng chung söùc trong traùch nhieäm "sinh döôõng vaø giaùo duïc con caùi". Kinh nghieäm thöïc teá minh xaùc ñieàu ñoù.

Nhöõng ñieàu treân ñaây ñöôïc ñuùc keát trong giaùo huaán cuûa Coâng Ñoàng Vatican II: "Bôûi giao öôùc hoân nhaân, ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ‘khoâng coøn laø hai nhöng laø moät xöông thòt’ (Mt 19,6) phuïc vuï vaø giuùp ñôõ laãn nhau baèng söï keát hôïp maät thieát trong con ngöôøi vaø haønh ñoäng cuûa hoï, caûm nghieäm vaø hieåu ñöôïc söï hieäp nhaát vôùi nhau moãi ngaøy moãi ñaày ñuû hôn. Söï lieân keát maät thieát vaãn laø söï töï hieán cuûa hai ngöôøi cho nhau cuõng nhö lôïi ích cuûa con caùi buoäc hai vôï choàng phaûi hoaøn toaøn trung tín vaø ñoøi hoûi keát hôïp vôùi nhau baát khaû phaân ly" (MV 48).

IV. TOÙM KEÁT

Nhö vaäy, veà phaïm vi xaõ hoäi, hoân phoái laø moät kheá öôùc giöõa moät ngöôøi nam vaø moät ngöôøi nöõ ñaõ töï do keát öùôc vaø do ñoù, coù giaù trò troïn ñôøi cuûa ñoâi baïn; veà phaïm vi giaùo lyù coâng giaùo, hoân phoái laø moät bí tích Chuùa Gieâsu ñaõ laäp vaø Giaùo Hoäi ban haønh ñeå thaùnh hieán tình yeâu vôï choàng vaø giuùp ñoâi baïn höôûng troïn veïn haïnh phuùc vaø ñaûm nhaän moïi traùch nhieäm cuûa hoân nhaân. Ñoâi baïn chæ laø vôï choàng thaät tröôùc maët Giaùo Hoäi khi hoân phoái cuûa ñoâi baïn ñöôïc cöû haønh ñuùng theo luaät daân söï vaø luaät giaùo hoäi. Theo giaùo lyù coâng giaùo, muïc ñích cuûa hoân phoái laø vôï choàng töông hoã nhau veà moïi phöông dieän trong ñôøi soáng taâm linh vaø sinh lyù, tinh thaàn vaø vaät chaát, ñeå nhôø ñoù, ñoâi baïn chung söùc sinh, döôõng vaø giaùo duïc con caùi. Ñeå ñaït tôùi nhöõng muïc ñích treân, hoân phoái coâng giaùo mang hai ñaëc tính caên baûn laø "nhaát phu nhaát phuï" vaø "baát khaû phaân ly". Noùi moät caùch khaùc, neáu tình yeâu laø yeáu toá neàn taûng cuûa hoân phoái thì tình yeâu aáy mang boán ñaëc tính caên baûn: thaùnh thieän, nhaân baûn, chung thuûy vaø phong nhieâu.

Ñöùc OÂng Mai Ñöùc Vinh, Paris