Trong soá nhöõng töø ngöõ ñöôïc nhaéc ñi nhaéc laïi töø 2000 naêm nay, qua moïi thöù tieáng cuûa loaøi ngöôøi, ñeå xaây döïng neàn vaên minh cuûa söï soáng nhaân tính, coù leõ khoâng coù töø naøo laïi naëng nghóa baèng chöõ: yeâu.

Chöõ yeâu thöôøng coù moät haáp löïc quyeán ruõ kyø dieäu. Yeâu chieám ñòa vò naøo trong höôùng soáng cuûa moãi ngöôøi, cuûa bao nhieâu theá heä noái tieáp nhau keå töø khi khai thieân laäp ñòa ñeán nay?

Ñaõ laø ngöôøi khoâng theå naøo khoâng ñaët vaán ñeà yeâu. Nhöng tìm yeâu ôû ñaâu? Coù neân ñi tìm yeâu vôùi baát cöù giaù naøo? Coù theå naøo yeâu maø khoâng gaëp thöû thaùch hay aûo töôûng? Coù khi naøo soáng yeâu maø khoâng bieát mình ñang yeâu hay ñaõ ñöôïc yeâu?

Chöõ yeâu coù nhöõng taàm thöôùc raát thaâm saâu. Baøi naøy seõ chæ ñeà caäp tôùi moät khía caïnh ngöôøi ta thöôøng nhôù tôùi khi noùi ñeán chöõ yeâu. Ñoù laø taàm thöôùc tình yeâu nam nöõ, tình yeâu vôï choàng.

Ngaøy nay khi nghe noùi trai gaùi yeâu nhau, moïi ngöôøi ñeàu coi ñoù laø chuyeän thöôøng. Nhöng sau khi tìm hieåu veà truyeàn thoáng daân toäc vaø ñoïc laïi Thaùnh Kinh, môùi thaáy nam nöõ yeâu nhau khoâng phaûi laø chuyeän thöôøng, vaø hình nhö coù hai ñieåm noåi baät:

Ñieåm thöù nhaát: quan nieäm veà yeâu raát môùi ñoái vôùi truyeàn thoáng daân toäc.

Ñieåm thöù hai: quan nieäm veà yeâu theo Thaùnh Kinh raát laï luøng, vì Cöïu öôùc so saùnh tình cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi Daân Höùa laø Israel cuõng nhö tình yeâu nam nöõ, vaø Taân öôùc coi tình cuûa Chuùa Kitoâ ñoái vôùi Giaùo Hoäi gioáng nhö tình yeâu phu theâ.

CHÖÕ TÌNH TRONG TRUYEÀN THOÁNG

Truyeàn thoáng daân toäc chòu aûnh höôûng saâu ñaäm neàn vaên hoùa Trung Quoác maø nguoàn goác laø Tam Giaùo (Khoång giaùo, Laõo giaùo vaø Phaät giaùo), qua nhöõng thuaàn phong myõ tuïc nhö: thôø phuïng toå tieân, leã nghi cöôùi hoûi, ñaïo vôï choàng, coù nhieàu con noái doõi toâng ñöôøng, nhaát laø con trai... Tuy phong tuïc leã nghi coå truyeàn trong daân gian Vieät Nam coù nhöõng ñieàu khaùc vôùi Trung quoác, nhö: leã cheo, tuïc nam nöõ töông thaân...

Nhöõng tö töôûng höôùng ñaïo veà ñôøi soáng vôï choàng qua truyeàn thoáng daân toäc, khoâng thaáy ñeà caäp tôùi vaán ñeà "yeâu" nhö moät giaù trò toân giaùo, tuyeät ñoái, coät truï.

Tö töôûng Khoång giaùo, coøn ñöôïc goïi laø Nho giaùo hay Ñaïo Khoång, laø moät tö töôûng chuù troïng vaøo neà neáp traät töï, xaây döïng con ngöôøi coù traùch nhieäm vaø giöõ ñaïo ñöùc trong gia ñình vaø ngoaøi xaõ hoäi.

Höôùng chæ ñaïo ñôøi soáng con ngöôøi theo Khoång giaùo coù theå toùm löôïc vaøo boán chöõ "Nguõ luaân, nguõ thöôøng" ñöôïc goïi laø Luaân Thöôøng Ñaïo Lyù. Nguõ luaân laø tình vua toâi, tình cha con, tình vôï choàng, tình anh em, tình beø baïn. Nguõ thöôøng laø nhaân, leã, nghóa, trí, tín.

Nhöõng nguyeân taéc vaø nghi leã cuûa Ñaïo Khoång coù kyø voïng ñaûm baûo söï haøi hoøa nhöõng töông quan giöõa trôøi ñaát vaø con ngöôøi. Söï haøi hoøa naøy khi ñaït ñöôïc seõ daãn ñeán haïnh phuùc cho con ngöôøi.

Hoïc thuyeát Khoång Giaùo muoán oån ñònh theá quaân bình cuûa hai naêng löïc ñöôïc coi nhö ñoäng löïc hoùa sinh moïi söï vaät, laø khí aâm vaø khí döông.

Theo Kinh Dòch trôøi ñaát do hai nguyeân toá AÂm Döông taïo neân. AÂm döông laø ñaïo cuûa trôøi ñaát, cöông kyû cuûa vaïn vaät. "AÂm döông giaû, thieân ñòa chi ñaïo giaû, vaïn vaät chi cöông kyû". (Hoaøng ñeá Noäi kinh Toá vaán).

Theo Kinh Leã, khí aâm hay sinh nhöng phaûi coù khí döông môùi sinh ñöôïc, khí döông hay nuoâi vaät nhöng neáu khoâng coù khí aâm thì khoâng lôùn ñöôïc.

Cho neân trai phaûi coù vôï gaùi phaûi coù choàng, phoái hôïp aâm döông môùi coù theå sinh tröôûng ñöôïc. Vì vaäy theo leõ töï nhieân cuûa Taïo Hoùa, ñaõ coù khí aâm khí döông aét phaûi coù ñoâi löùa vôï choàng. Duø laø trôøi ñaát cuõng coù voøng phu theâ. Coù aâm döông phoái hôïp môùi coù trôøi ñaát.

Nhöõng tö töôûng naøy ñöôïc dieãn taû trong boán caâu thô töø 125 ñeán 128 trong "Cung oaùn ngaâm khuùc" cuûa OÂn Nhö Haàu nhö sau:

Kìa ñieåu thuù laø loaøi vaïn vaät
Daãu voâ tri cuõng baét ñeøo boøng
Coù aâm döông coù vôï choàng
Daãu töø thieân ñòa cuõng voøng phu theâ.

Khoång Giaùo coi ñôøi soáng vôï choàng laø leõ töï nhieân cuûa trôøi ñaát. Nhö vaäy vaán ñeà chæ ñöôïc nhìn duy nhaát döôùi moät khía caïnh, laø khía caïnh thieân nhieân nhö moät haáp löïc ñöïc caùi gioáng nhö caùc sinh vaät khaùc, vaø khoâng ñaët vaán ñeà yeâu ñöông.

Ngöôøi nöõ coù hieåu bieát ngaøy nay chaéc cuõng khoâng deã daøng gì chaáp nhaän moät maãu gia ñình trong ñoù ngöôøi vôï phaûi chaáp nhaän chöõ "toøng" chöù khoâng ñöôïc nghó ñeán chöõ "yeâu".

Laõo Töû laø moät ngöôøi coù tö töôûng phoùng khoaùng, thích soáng ñôøi aån daät, ñôn giaûn vaø khieâm toán.

Nhöõng tö töôûng cuûa Laõo Töû ñöôïc ghi cheùp trong cuoán: "Ñaïo Ñöùc Kinh", neân phaùi cuûa Laõo Töû ñöôïc goïi laø Ñaïo giaùo, Laõo giaùo hay Ñaïo Laõo. Danh töø "Ñaïo Ñöùc" cuûa Laõo Töû khoâng coù yù nghóa nhö chuùng ta hieåu ngaøy nay.

Chöõ "ñaïo" cuûa Laõo Töû coù raát nhieàu nghóa: vöøa laø nguyeân thuûy cuûa vuõ truï, vöøa laø toaøn theå vuõ truï, vöøa laø nguyeân toá cuûa vaïn vaät, vöøa laø con ñöôøng tu daãn nhöõng ngöôøi tu theo Ñaïo Giaùo (caû nam laãn nöõ) tôùi nhòp chuyeån vaän cuûa vuõ truï ñeå ñöôïc tröôøng sinh baát töû trong "voâ vi".

Laõo Giaùo khoâng noùi gì veà hoân nhaân vaø vôï choàng, khoâng noùi gì veà vaán ñeà yeâu ñöông. Laõo Giaùo khuyeân con ngöôøi neân soáng tieâu dao, dinh döôõng theå xaùc vaø taâm hoàn, caøng hoøa hôïp vôùi thieân nhieân bao nhieâu caøng ñöôïc haïnh phuùc baáy nhieâu.

Trong saùch Ñaïo Ñöùc Kinh chæ coù moät ñoaïn noùi sô qua, moät caùch giaùn tieáp, veà ñôøi soáng vôï choàng. Ñoaïn ñoù nhö sau:

"Bôûi vì ñaïo lôùn bò boû neân môùi coù nhaân nghóa. Bôûi vì saùu ngöôøi thaân baát hoøa vôùi nhau neân môùi coù ngöôøi hieáu ngöôøi thaûo..."

"Ñaïi ñaïo pheá, höõu nhaân nghóa. Luïc thaân baát hoøa, höõu hieáu töø..."

Trong ñoaïn naøy danh töø "luïc thaân" nghóa laø "saùu ngöôøi thaân", töùc laø cha, con, anh, em, vôï vaø choàng.

Laõo Töû tin raèng: döùt nhaân boû nghóa con ngöôøi seõ trôû laïi thuaàn löông chaân chính.

Nguyeãn Traõi khi veà trí só ñaõ coù nhöõng baøi thô chòu aûnh höôûng cuûa Ñaïo Giaùo nhö baøi "Coân Sôn Ca". Baøi naøy vieát baèng chöõ Haùn. Döôùi ñaây xin trích dòch maáy caâu ñaàu laøm thí duï:

"Coân Sôn coù suoái
Tieáng laï chaûy trieàn mieân
Ta nghe nhö huyeàn caàm.
Coân Sôn coù ñaù
Möa traûi phuû reâu xanh
Ta ngoài nhö treân chieáu.
Trong hang coù thoâng
Vaïn lyù xanh truøng truøng
Nhaøn haï ta ngaû löng.
Trong röøng coù truùc
Ngaøn maãu in maàu luïc
Thong dong ta daïo böôùc
Ngaâm vònh ôû nôi ñaây. "

Sau 2500 naêm nhöõng kinh ñieån Phaät Giaùo töø phaïn ngöõ ñeán haùn ngöõ coù nhieàu voâ keå. Nhöõng cuoán kinh coå nhaát ñöôïc bieát tôùi chæ vieát thaønh vaên haøng theá kyû sau khi Ñöùc Phaät ñaõ "nhaäp dieät". Tröôùc ñoù nhöõng kyû nieäm veà cuoäc ñôøi vaø caùc lôøi thuyeát giaûng cuûa Ñöùc Phaät chæ ñöôïc gìn giöõ qua truyeàn khaåu trong 5 theá kyû.

Tuy khôûi nguyeân töø AÁn Ñoä, Ñaïo Phaät ñaõ khoâng phaùt trieån ôû xöù naøy, nhöng ñaõ theo con ñöôøng thöông maïi tô luïa di chuyeån sang phöông Ñoâng, tôùi Taây Taïng, Trung Quoác, Ñaïi Haøn, Nhaät Baûn, Vieät Nam, Ñoâng Nam AÙ... mang maàu saéc ñaëc thuø cuûa moãi ñòa phöông.

Ba boä kinh laâu ñôøi nhaát ñöôïc goïi laø "Ngoâi Tam Baûo" goàm coù boä "Phaät Baûo", boä "Taêng Baûo", boä "Phaùp Baûo". Boä thöù nhaát vieát veà nhöõng lôøi thuyeát phaùp cuûa Ñöùc Phaät coøn ñöôïc nhôù laïi. Boä thöù hai veà nhöõng ñöôøng loái tu haønh cuûa caùc coäng ñoàng tín höõu. Boä thöù ba gom goùp nhöõng thaønh phaàn lyù thuyeát taûn maùt ñoù ñaây.

Nhöõng tö töôûng chính yeáu cuûa Ñaïo Phaät ñöôïc trình baày trong "Töù Dieäu Ñeá" nghóa laø boán chaân lyù nhieäm maàu, maø Ñöùc Phaät ñaõ giaùc ngoä, ñaõ ñoán ngoä sau khi tham thieàn döôùi goác Caây Boà Ñeà. Boán chaân lyù ñoù laø:

1) Khoå ñeá: ñôøi laø beå khoå.
2) Taäp ñeá: nguoàn goác cuûa ñau khoå laø ham muoán.
3) Dieät ñeá: muoán dieät khoå phaûi thaéng ñöôïc ham muoán.
4) Ñaïo ñeá: con ñöôøng thaéng ham muoán laø con ñöôøng tu, laø chieâm nieäm, töø bi, thôø ô vôùi phuùc hoïa, ñeå ra khoûi voøng luaân hoài cuûa coõi "voâ thöôøng", tôùi ñöôïc naùt baøn laø nôi thinh khoâng thanh tònh khoâng coøn ham muoán.

Chöõ "AÙi" nghóa laø "yeâu" ñöôïc xeáp vaøo "Thaäp nhò nhaân duyeân" laø moät trong möôøi hai söï ham muoán loâi cuoán con ngöôøi vaøo voøng luaân hoài cuûa coõi "voâ thöôøng".

Nhöõng tö töôûng naøy ñaõ ñöôïc nhieàu nhaø thô dieãn taû. Ngöôøi dieãn taû thaâm thuùy vöøa goïn vöøa hay laø thi haøo Nguyeãn Du trong caâu thô:

Tu laø coõi phuùc, tình laø daây oan.

Trong caâu thô naøy chöõ tình coù nghóa laø söï löu luyeán nam nöõ muoán ñöôïc keát toùc se tô. Tình laø daây oan, vì tình laø moät ham muoán maõnh lieät troùi buoäc con ngöôøi vaøo ñau khoå nhö sôïi daây oan nghieät.

Tu laø coõi phuùc coù nghóa laø: chæ coù con ñöôøng tu, xa laùnh traàn tuïc vui vôùi caâu kinh tieáng keä nuoâi taâm döôõng tính, môùi gôõ thoaùt khoûi daây oan nghieät cuûa chöõ tình ñeå tôùi coõi phuùc laø naùt baøn.

Noùi toùm laïi, veà vaán ñeà tình nam nöõ vaø vôï choàng, nhöõng tö töôûng höôùng ñaïo trong Tam Giaùo thay ñoåi tuøy theo moãi ñaïo. Ñaïo Khoång coi ñaây laø leõ töï nhieân cuûa trôøi ñaát vaø ñeà ra moät soá leà luaät ñeå ñoái xöû vôùi nhau giöõ toân ti traät töï trong gia ñình vaø ngoaøi xaõ hoäi. Ñaïo Laõo khoâng ñaët vaán ñeà trong ñöôøng tu ñaïo tôùi huyeàn ñoàng vôùi thieân nhieân. Ñaïo Phaäp xeáp chöõ tình vaøo thaäp nhò nhaân duyeân cuûa coõi voâ thöôøng.

Nhö vaäy quan nieäm veà yeâu nhö moät höôùng soáng coù theå coi nhö moät quan nieäm raát môùi trong vaán ñeà nhaân sinh, khoâng nhöõng cho daân toäc chuùng ta, maø coøn caû cho nhöõng daân toäc chòu aûnh höôûng cuûa Tam Giaùo töø haøng ngaøn naêm.

CHÖÕ YEÂU TRONG THAÙNH KINH

Traùi laïi theo Thaùnh Kinh, yeâu laø taát caû. Trôøi yeâu, ngöôøi yeâu. Ñôøi naøy yeâu, ñôøi sau yeâu. Soáng ngoaøi ñôøi hay soáng ñöôøng tu, höôùng soáng ñeàu laø yeâu.

Theo Phuùc AÂm chöõ "yeâu" gaén lieàn vôùi chöõ "thaäp" nhöng cuõng vaãn laø yeâu. Yeâu baát chaáp ñau khoå vaø söï cheát, vì "tình maïnh nhö söï cheát" (Ct 8,6).

Chuùng ta thöôøng nghe giaûng "Thieân Chuùa laø tình yeâu" (1 Jn 4,8). Thieân Chuùa vaø tình yeâu khoâng ai nhìn thaáy. Nhöng neáu "ngöôøi yeâu ngöôøi" chuùng ta nhaän thaáy. Qua tình ngöôøi ñoái vôùi ngöôøi chuùng ta bieát tình yeâu. Vaø qua tình yeâu chuùng ta gaëp Thieân Chuùa khi thaáu caûm moái tình cuûa ngöôøi ñoái vôùi ngöôøi sôû dó coù ñöôïc vaø beàn vöõng laø nhôø tình Thieân Chuùa.

Trong nhöõng moái tình cuûa ngöôøi ñoái vôùi ngöôøi, moái tình maø ñaïi ña soá nhaân loaïi coù nhieàu hy voïng gaëp laø tình yeâu nam nöõ, tình yeâu vôï choàng.

Thaùnh Kinh noùi gì veà moái tình naøy?

Trong Cöïu öôùc theo saùch Saùng Theá ngay töø khi taïo döïng ra trôøi ñaát vaø con ngöôøi, Thieân Chuùa ñaõ chuùc phuùc cho söï keát hôïp nam nöõ ñöôïc coi nhö coù moät giaù trò toân giaùo ñoäc ñaùo. Caû nam laãn nöõ con ngöôøi ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh gioáng nhö Thieân Chuùa.

Ngöôøi nam khi thaáy ngöôøi nöõ ñaõ keâu leân: "Ñaây laø xöông thòt cuûa toâi". Do ñoù ngöôøi nam töø boû cha meï löu luyeán ngöôøi nöõ vaø caû hai trôû thaønh "nhaát theå" (Gn 1-2), moät thaân xaùc (une seule chair).

Nhieàu ñaáng Tieân Tri trong Cöïu Öôùc, nhö Oseùe (1,2+), Jeùreùmie (18,1+), Isaie (1,21), Ezeùchiel (16;23)... khi ñeà caäp tôùi moái lieân quan giöõa Thieân Chuùa vaø Daân Cöïu Do Thaùi (Israel) ñaõ xöû duïng hình aûnh tình yeâu nam nöõ.

Caùc tieân tri coi tình cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi daân ñöôïc choïn (Israel) cuõng nhö tình cuûa ngöôøi nam. Moät ngöôøi nam vöøa hieàn töø chung thuûy, vöøa ñoøi hoûi ghen tuoâng. Caùc tieân tri cuõng noùi veà nhöõng phaûn boäi, choái boû, taø ñaïo cuûa daân cöïu do thaùi (Israel) ñöôïc coi nhö ngöôøi nöõ baát trung. Coù khi coøn duøng caû danh töø naëng hôn chöõ baát trung.

Nhöng duø vaäy tình cuûa Thieân Chuùa cuõng khoâng daäp taét vì Thieân Chuùa yeâu cho ñeán cuøng (Jn 13,1).

Khi noùi ñeán tình yeâu nam nöõ trong Cöïu öôùc khoâng theå naøo khoâng noùi tôùi baøi Dieãm ca (Cantique des Cantiques) moät ñieäp khuùc noùi veà tình yeâu nam nöõ thaém thieát vaø chung thuûy.

Lôøi thô laø lôøi cuûa ngöôøi nöõ ñöôïc yeâu (la bien aimeùe) noùi veà tình cuûa ngöôøi yeâu ñoái vôùi mình. Theo truyeàn thuyeát taùc giaû baøi naøy laø vua Saloâmoâng. Ñaây laø moät baøi thô nguï ngoân ca ngôïi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi daân Israel gioáng nhö tình yeâu nam nöõ.

Baøi Dieãm ca ñöôïc trình baày vaø saép xeáp theo nhöõng ñoaïn ñöôøng trôû laïi vaø nhöõng hy voïng cuûa daân Israel, goàm coù 5 baøi ca, moät phaàn môû ñaàu vaø moät phaàn keát, xen laãn (theo kieåu kòch thuaät Hy laïp) moät vaøi ñoaïn ñoàng ca hoaëc song ca ñoái ñaùp vôùi ngöôøi nöõ.

Nhieàu nhaø thaàn hoïc coi baøi Dieãm ca nhö moät baøi thaùnh ca thaùnh nhaát trong caùc baøi thaùnh ca. Theo toâi baøi Dieãm ca laø moät baøi tình ca tình nhaát trong caùc baøi tình ca. Ñaây chæ laø moät caùch noùi, vì theo ñaïo cuûa chuùng ta, thaùnh vaø tình laø moät, thaùnh laø yeâu maø tình cuõng laø yeâu.

Xin neâu laøm thí duï ba caâu ñaàu lôøi noùi cuûa ngöôøi nöõ ñöôïc yeâu (la bien aimeùe), ñeå coù moät yù nieäm veà tính chaát dieãm tình cuûa baøi Dieãm ca dieãn taû moái tình ñaém say caû hoàn laãn xaùc. Ba caâu naøy trích trong cuoán Bible de Jeùrusalem vieát baèng Phaùp nhöõ:

"Qu'il me baise des baisers de sa bouche
Tes amours sont plus deùlicieuses que le vin
L'aroâme de tes parfums est exquis". (Ct 1, 2-3)

Theo aán baûn Kinh Thaùnh môùi nhaát vöøa ñöôïc Toøa Toång Giaùm Muïc Saøigoøn thöïc hieän naêm 1998 (trang 1231) ba caâu naøy ñöôïc dòch nhö sau:

Öôùc gì chaøng hoân ta nhöõng nuï hoân chính moâi mieäng chaøng!
AÂn aùi cuûa anh coøn ngoït ngaøo hôn röôïu.
Muøi höông anh thôm ngaùt.

Minh Chaâu dòch:

Moâi tìm moâi ñoùn nuï hoân tình aùi
Ngaây ngaát say hôn haún röôïu ngoït buøi
Höông ai toûa xaùc hoàn xao xuyeán maõi...

Vaân Uyeân dòch:

Ñôïi moâi aâu yeám tôùi hoân em
Keát tình dòu ngoït hôn Boà töûu
Ngaây ngaát höông ngöôøi thaät aám eâm...

Ñieåm laï luøng cuûa chöõ yeâu trong Cöïu öôùc laø tình yeâu nam nöõ caû hoàn laãn xaùc ñöôïc ñaët taän ñænh cao cuûa tình thieân tính.

Theo Taân öôùc, tình yeâu nam nöõ chæ tìm thaáy toaøn veïn yù nghóa vaø ñaït tôùi söï thaät, khi qua hoân nhaân bí tích trôû thaønh tình yeâu vôï choàng.

Trong thö göûi tín höõu thaønh EÂ-pheâ-soâ, thaùnh Phaoloâ goïi tình yeâu vôï choàng laø "huyeàn nhieäm lôùn" (grand mysteøre). Huyeàn nhieäm ñaõ kyø laï. Huyeàn nhieäm lôùn laø kyø laï treân söï kyø laï (Ep 5,32).

Tình yeâu vôï choàng ñöôïc Thaùnh Phao-loâ so saùnh vôùi tình cuûa Chuùa Kitoâ ñoái vôùi Giaùo Hoäi. Tình yeâu vôï choàng, maø thöôøng tình cho laø traàn tuïc, trôû thaønh "kyø laï treân söï kyø laï" vì ñöôïc coi nhö moái tình maàu nhieäm khoâng bao giôø phai, keùo daøi voâ taän trong thôøi gian, cuûa "Thieân Chuùa laøm ngöôøi" keát hôïp vôùi "nhieäm theå" cuûa mình laø Giaùo Hoäi (Ep 5, 23-25).

Nhö vaäy tình yeâu vôï choàng trôû thaønh nhö moät trong nhöõng trung taâm ñieåm cuûa ñöùc tin. Noùi caùch khaùc tình vôï choàng khi ñaït tôùi möùc "yeâu" cuõng laø moät con ñöôøng daãn tôùi Thieân Chuùa, daãn tôùi coõi phuùc.

Theo Taân öôùc, nhieàu laàn Chuùa Kitoâ ñaõ ví Nöôùc Trôøi nhö moät Tieäc Cöôùi vaø töï ví mình nhö chaøng reå (Mt 9,15; 22,1-14; 25,1-13; Ga 3,29).

Chuùa Kitoâ ñaõ giaûng veà tính chung thuûy gaén boù, khoâng coù gì coù theå phaân chia cuûa tình vôï choàng trong hoân nhaân bí tích. Theo Phuùc AÂm cuûa Thaùnh Maùt-theâu, Chuùa Gieâsu ñaõ noùi: "Vôï choàng khoâng coøn laø hai maø laø moät. Nhöõng ngöôøi Thieân Chuùa ñaõ keát hôïp, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc chia reõ" (Mat 19,6).

Ñoái vôùi ngöôøi ñôøi xöa cuõng nhö ñôøi nay, nhöõng lôøi noùi naøy thaät khoâng phaûi deã hieåu vaø deã chaáp nhaän. Chính nhöõng moân ñeä cuûa Chuùa Kitoâ cuõng ñaõ thoát leân: "Neáu soá phaän cuûa ngöôøi nam phaûi ñoái xöû vôùi vôï nhö vaäy, thaø ñöøng keát hoân coøn hôn".

Vaø Chuùa Kitoâ ñaõ traû lôøi: "Khoâng phaûi ai cuõng hieåu ñöôïc. Chæ coù keû Chuùa cho hieåu môùi hieåu" (Mat 19,10-11).

Ñeå keát luaän xin neâu leân moät yù nghó vöøa vui vöøa hy voïng cuõng laø moät lôøi caàu nguyeän trong ñöùc tin.

Nhö vaäy, chöõ yeâu trong tình nam nöõ vaø vôï choàng, theo Thaùnh Kinh baét nguoàn töø Thieân Chuùa Tình Yeâu. Thieân yù mong muoán con ngöôøi baét ñaàu ñöôïc höôûng coõi phuùc ngay taïi ñôøi naøy qua kieáp soáng phu theâ vaø seõ coøn noái tieáp ñôøi ñôøi trong tình yeâu cuûa Thieân Chuùa.

Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa laø nhö vaäy. Con ngöôøi laáy gì ñeå ñeàn ñaùp laïi? Chæ coù yeâu môùi ñeàn ñaùp ñöôïc tình yeâu.

Ñoù laø nguoàn thi höùng daãn ñeán caâu thô:

Yeâu laø coõi phuùc, ñeàn nghì tình Ai.

VAÂN UYEÂN (BS Nguyeãn Vaên AÙi)