VietCatholic News(25/7/2000).
Hieäp hoäi Coâng Giaùo Baéc Haøn ñaõ môøi 4 ñaïi bieåu Coâng Giaùo Nam Haøn trong uûy ban hoøa giaûi Nam Baéc cuûa Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Nam Haøn ñeán thaêm Baéc Haøn trong 8 ngaøy töø 6/7/2000 ñeán 15/7/2000 ñeå chöùng kieán laø 2,000 taán luùa mì cöùu ñoùi cuûa Toång Giaùo Phaän Haùn Thaønh ñaõ ñöôïc phaân phoái. Moät cuoäc thaêm vieáng khaùc cuûa 4 linh muïc trong Hieäp Hoäi Linh Muïc Tu Só cho Coâng Lyù ñaõ ñeán thaêm Baéc Haøn töø ngaøy 1 ñeán 8/7/2000 mang theo phaåm vaät cöùu trôï vaø ñaõ cöû haønh caùc thaùnh leã.
Caùc ñaïi bieåu ñaõ mang theo thô tay cuûa Ñöùc Giaùm Muïc Peter Kang, chuû tòch Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Nam Haøn vieát cho Hieäp Hoäi Coâng Giaùo Baéc Haøn (NKCA), baøy toû loøng mong muoán ñöôïc thaêm vieáng ngöôøi Coâng Giaùo Baéc Haøn vaø môøi oâng Chang Jae-eun, chuû tòch NCKA ñeán thaêm mieàn Nam. OÂng Chang ñaõ hoan hæ nhaän lôøi môøi ñi thaêm Nam Haøn vaø höùa seõ xin pheùp nhaø caàm quyeàn Baéc Haøn ñeå môøi Ñöùc Giaùm Muïc Peter ñeán thaêm mieàn Baéc.
Cuoäc thaêm vieáng naøy mang laïi nhieàu keát quaû khaû quan. Moät nhaø maùy mì goùi seõ ñöôïc toång giaùo phaän Haùn Thaønh taøi trôï taïi Nampo-shi. Ñoàng thôøi, 2000 taán luùa mì nöõa seõ ñöôïc mang ra Baéc. Caùc linh muïc ñaõ laøm leã cho 140 ngöôøi Coâng Giaùo ôû nhaø thôø Changchung. Moät thaùnh leã ñoàng teá cuõng ñaõ ñöôïc cöû haønh ñeå caàu cho Ñöùc Thaùnh Cha vaø Giaùo Hoäi hai mieàn Nam Baéc.
Ñaëc bieät, theo moät thoûa thuaän ñöôïc kyù keát giöõa hai chính phuû, caùc linh muïc tu só mieàn Nam ñaõ ñöôïc pheùp hoaït ñoäng muïc vuï taïi mieàn Baéc. Moät phaùi ñoaøn goàm 22 linh muïc thuoäc toång giaùo phaän Haùn Thaønh ñaõ tình nguyeän ñi truyeàn giaùo taïi caùc tænh thuoäc Baéc Haøn. Caùc linh muïc seõ baét ñaàu nhieäm vuï töø ñaàu thaùng 8 naøy.
Chuùng ta vui möøng thaáy söï quan phoøng kyø dieäu cuûa Thieân Chuùa ñaõ gìn giöõ cho Giaùo Hoäi Baéc Haøn duø chòu bao gian nan thöû thaùch vaãn kieân vöõng trong ñöùc tin vaø giôø ñaây laïi baét ñaàu ñöôïc phaùt trieån.
Nguyeãn Vieät Nam
1.3.
Ñöùc Thaùnh Cha xin giaûm aùn cho moät töû toäi ôû Hoa Kyø
VietCatholic News(25/7/2000).
Hoâm thöù ba (25/07/2000) Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ laëp laïi lôøi keâu goïi xin giaûm aùn cho moät töû toäi ñang chôø leân gheá ñieän ôû Virginia vaøo cuoái naêm nay.
"Thaùng 12 naêm ngoaùi Ñöùc Thaùnh Cha qua vò söù thaàn Toøa Thaùnh ôû Hoa Kyø ñaõ tieáp xuùc vôùi thoáng ñoác bang Virginia ñeå xin giaûm aùn cho Derek Rocco Barnabei. Nay, trong tinh thaàn cuûa Naêm Thaùnh, Ñöùc Thaùnh Cha laëp laïi lôøi thænh caàu laàn nöõa veà vieäc naøy"
Barnabei, 33 tuoåi, ngöôøi goác YÙ, ñaõ can toäi haõm hieáp vaø gieát cheát vò hoân theâ naêm 1994. Meï cuûa Barnabei, Jane Barnabei ñaõ tieáp xuùc vôùi Ñöùc Giaùm Muïc Giovan Battista Re ôû boää Ngoaïi Giao Toøa Thaùnh ñeå xin Ñöùc Thaùnh Cha can thieäp cho con baø.
Nguyeãn Vieät Nam
1.4.
Moät thaøy caû Do Thaùi chæ trích ñeà nghò hoøa bình cuûa Ñöùc Thaùnh Cha
VietCatholic News(25/7/2000).
Hoâm thöù ba, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ keâu goïi moät tình traïng ñaëc bieät cuûa Jerusalem ñöôïc quoác teá baûo ñaûm nhö laø giaûi phaùp cho cuoäc hoäi ñaøm ñang beá taéc ôû traïi David. Vaøi giôø sau, laäp töùc, thaøy caû Do Thaùi Meir Lau, nhö thöôøng leä, ñaõ chæ trích nhöõng lôøi keâu goïi cuûa Ñöùc Thaùnh Cha.
OÂng ta noùi: "Vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng, ngöôøi ñaõ töøng goïi chuùng toâi laø nhöõng hieàn huynh (nguyeân vaên our senior brothers) , chuùng toâi keâu goïi phaûi ñeå quyeàn quaûn trò Jerusalem cho chuùng toâi vì chuùng toâi khoâng coù choã naøo khaùc ngoaøi Jerusalem".
OÂng nhaán maïnh laø Do Thaùi coù quyeàn quaûn trò Jerusalem vì nhöõng lyù do lòch söû vaø toân giaùo. Thaøy caû Lau cuõng theâm raèng "33 naêm qua sau khi chuùng toâi taùi chieám phaàn phía ñoâng Jerusalem töø tay ngöôøi Jordan trong cuoäc chieán 6 ngaøy naêm 1967 chuùng toâi ñaõ baûo veä an toaøn vieäc ra vaøo caùc thaùnh tích . Chaúng caàn coù baûo ñaûm quoác teá ñaâu."
Laäp tröôøng cuûa Do Thaùi laø Jerusalem phaûi laø thuû ñoâ vónh vieãn cuûa hoï, nhöng hoï saün saøng nhöôøng nhöõng phaàn ngoaïi oâ xa khu trung taâm cho ngöôøi Palestine. Trong khi ñoù, Palestine laïi muoán phaàn phía ñoâng Jerusalem ñeå döïng thuû ñoâ cuûa quoác gia töông lai.
Tröôùc khi ñi döï hoäi nghò G8, toång thoáng Myõ Bill Clinton cho bieát laø hoøa ñaøm thaønh coâng ñeán nôi roài. Tuy nhieân hoâm thöù ba, chính oâng naøy laïi cho bieát hoøa ñaøm taïi traïi David saép söûa gaãy ñoå. Caùc Thöôïng Phuï cuûa ba Giaùo Hoäi Kitoâ giaùo trong vuøng ñaõ tieáp xuùc vôùi Toøa Thaùnh vaø ñaõ gaëp gôõ caùc nhaø laõnh ñaïo hai phía Do Thaùi vaø Palestine trong
hai ngaøy qua. Nguyeãn Vieät Nam
|
THÔØI SÖÏ VIEÄT NAM |
2.1.
Ñaõ coù 33 ngöôì thieät maïng vì traän luõ luït ñang ñe doa vöïa luùa mieàn Nam
VietCatholic News. 27/7/2000 HAØ NOÄI (Tin Reuters, 25-7-2000) - Trong tuaàn vöøa qua, möa lôùn vaø luõ luït ñaõ gaây thieät maïng cho 33 ngöôøi vaø ñe doïa ít nhaát laø moät phaàn naêm dieän tích ruoäng luùa cuûa ñoàng baèng Cöûu Long.
Trong baùo caùo hoâm chieàu thöù Hai, Ñôn Vò Quaûn Trò Thieân Tai do Lieân Hieäp Quoác baûo trôï cho bieát möïc nöôùc ôû mieàn Baéc vaø mieàn Nam ñang daâng leân ñeán möùc baùo ñoäng luït nguy hieåm, vaø coøn ñang leân cao hôn nöõa.
Hoâm thöù Ba, baùo Tuoåi Treû loan tin coù hôn 300.000 hec-ta ruoäng luùa cuûa naêm tænh ñoàng baèng Cöûu Long ñang bò ngaäp nöôùc. Saûn löôïng cuûa vuøng bò luït thoâng thöôøng coù theå saûn xuaát 1.05 trieäu taán luùa, soá saûn xuaát naøy seõ giaûm töø 20 ñeán 70 phaàn traêm.
Möa taàm taõ taïi nhieàu tænh mieàn Baéc ñaõ laøm thieät maïng 33 ngöôøi trong tuaàn qua trong ñoù coù 20 ngöôøi cheát vì bò ñaáùt lôõ taò vuøng Ñoâng Baéc tænh Laøo Cai.
Vieät Nam thöôøng biï baõo luït trong thôøi gian töø thaùng Baûy ñeán thaùng Möôøi. Thaùng Möôøi Moät naêm ngoaùi luõ luït maáy tænh mieàn Trung ñaõ gaây thieät maïng cho 730 ngöôøi. Naêm nay luït ñeán sôùm hôn thöôøng leä. Caùc nhaø nghieân cöùu khí töôïng ñoå cho hieän töôïng thôøi tieát La Nina.
Chính quyeàn ñaõ göûi quaân ñeán giuùp daân gaët luùa vaø ñaép ñeâ giöõ nöôùc taïi maáy tænh mieàn Nam.
Hoäi Hoàng Thaäp Töï cho bieát hoï ñang löôïng ñònh nhu caàu cöùu trôï nhaân ñaïo. Hoàng Thaäp Töï xaùc nhaän tình traïng raát nguy ngaäp.
Phaùt ngoân nhaân HTT cho bieát muøa luõ naêm nay ñeán sôùm vaø nhanh hôn döï tính vaø ngaäp luït moät vuøng roäng lôùn hôn thöôøng leä.
Chuoâng baùo ñoäng ñang reo leân khaép nôi, trong voøng moät hai ngaøy nöõa HTT seõ cöùu xeùt tình traïng vaø seõ gioùng chuoâng baùo ñoäng cho toaøn theá giôùi.
Thoâng taán xaõ nhaø nöôùc tieân lieäu möùc cöùu trôï caáp thôøi caàn coù 17 tyû VND hay $1.2 trieäu USD ñeå giuùp boán tænh ñoàng baèng mieàn Nam.
Baùo Tuoåi Treû khoâng cho bieát öôùc löôïng veà toån thaát. nhöng cho bieát rieâng tænh Long An bò thieät haïi 50.000 taán luùa vuï muøa Haï-Thu vì 14.000 hec-ta ruoäng luùa bò luït.
Ñoàng baèng Cöûu Long coù 12 tænh, saûn xuaát 60 phaàn traêm luùa gaïo cuûa Vieät Nam, hieän laø nöôùc xuaát caûng gaïo ñöùng thöù nhì theá giôùi.
Taïi Vieät Nam, moãi naêm noâng gia troàng ba muøa luùa, haàu heát gaïo xuaát caûng do muøa Ñoâng-Xuaân, Vuï muøa Haï- Thu coù naêng suaát thaáp hôn vaø phaàn lôùn ñeå tieâu duøng trong thò tröôøng noäi ñòa.
Thieät haïi töø 20 ñeán 70 phaàn traêm vuï muøa Haï-Thu taïi naêm tænh ñoàng baèng töông ñöông vôùi 210.000 ñeán 735.000 taán gaïo, hay laø 0.6 ñeán 2.3% toång saûn löôïng naêm vöøa qua.
Tình traïng coù theå teä hôn, khoâng ai coù theå tieân lieäu ñöôïc möùc ñoä thieät haïi cuûa luõ luït khi möïc nöôùc vaãn coøn leân cao.
Baùo Tuoåi Treû cho hay vaøi ñeâ choáng luït trong tænh An Giang saùt bieân giôùi Cam Boát ñaõ bò vôõ. Taïi Cam Boát luït laøm thieät haïi nhieàu vuøng ruoäng luùa, haøng chuïc ngaøn ngöôøi laâm caûnh maøn trôøi chieáu ñaát.
ÑOÃ-KHANH
2.2.
Haï Vieän Hoa Kyø chaáp thuaän lieân heä kinh teá vôùi Vieät Nam
VietCatholic News. 27/7/2000 HOA THÒNH ÑOÁN (tin AP, 26-7-2000) - Hoâm thöù Tö Haï Vieän Hoa Kyø chaáâùp thuaän cho Vieät Nam tieáp tuïc höôûng nhöõng trôï giuùp taøi chaùnh cuûa Myõ, taùn ñoàng quan heä kinh teá toát vôùi Vieät Nam sau khi Toång Thoáng Clinton cho kyù keát hieäp thöông caùch ñaây maáy tuaàn .
Vôùi tuùc soá 332-91 Haï Vieän baùc boû moät ñeà nghò choáng laïi quyeát ñònh cuûa toång thoáng keùo daøi theâm moät naêm nhöõng ñaëc quyeàn tín duïng cho Vieät Nam xöû duïng nhöõng taøi trôï lieân heä ñeán xuaát caûng do nhöõng cô quan nhö Ngaân Haøng Xuaát Nhaäp Caûng, Boä Canh Noâng, Coâng ty Tö Ñaàu Tö Ngoaïi Quoác.
Clinton boû lònh caám vaän vaøo naêm 1994 vaø noái laïi quan heä ngoaïi giao vôùi Haø Noäi moät naêm sau ñoù.
Naêm 1996 vaøØ 1998, Toång Thoáng Myõ cho Vieät Nam ñöôïc mieãn bò chi phoái bôûi moät ñaïo luaät caám lieân heä maäu dòch vôùi nhöõng nöôùc coäng saûn khoâng cho pheùp daân nöôùc naøy ñöôïc pheùp di daân hôïp phaùp.
Daân Bieåu Dana Rohrabacher, CH-Calif., ngöôøi caàm ñaàu vieäc choáng ñoái thöông öôùc vôùi Trung Quoác tuyeân boá raèng Vieät Nam chöa thöïc söï laøm heát nhöõng ñieàu hoï höùa trong vieäc tìm kieám haøi coát lính Myõ maát tích trong thôøi chieân tranh Vieät Nam, khoâng cho pheùp coâng daân Vieät Nam ñi di daân vaø haïn cheá nhaân quyeàn.
Brendan Daly, phaùt ngoân nhaân cuûa Ñaïi Bieåu Ngoaïi Thöông Charlene Barshefsky tuyeân boá raèng chính phuû Clinton raát haøi loøng vieäc Haï Vieän boû phieáu thuaän chæ môùi hai tuaàn sau ngaøy Hoa Kyø kyù thöông öôùc vôùi Vieät Nam.
"Söï can döï cuûa Hoa Kyø taïi Vieät Nam seõ goùp phaàn taïo döïng moät Vieät Nam cöôøng thònh, vaø ñieàu naøy seõ taïo neân oån ñònh trong vuøng.
ÑOÃ-KHANH
2.3.
Tìm hieåu thöông öôùc Vieät Myõ
VietCatholic News. 26/7/2000 Linh Muïc Traàn Quyù Thieän
Nhaän ñònh veà Thöông Öôùc Song Phöông Vieät Myõ vöøa kyù keát, oâng Carl Thayer, chuyeân vieân nghieân cöùu veà Vieät Nam thuoäc Trung Taâm AÙ Chaâu Thaùi Bình Döông, truï sôû taïi tieåu bang Hawaii Hoa Kyø, ñaõ vieát :“ Sau ngaøy 30 thaùng 4, 1975, coù theå noùi Hoa Kyø coi nhö ñaõ thua traän trong chieán tranh nhöng vôùi Hieäp Öôùc Maäu Dòch lòch söû song phöông Vieät Myõ môùi kyù keát, coù theå noùi Hoa Kyø coi nhö ñaõ thaéng traän hoaøn toaøn trong hoøa bình, sau khi ñaõ chaáp nhaän baõi boû caám vaän vaø bình thöôøng hoùa quan heä ngoaïi giao vôùi Vieät Nam.”
Nhaän ñònh treân ñaây cuûa Carl Thayer coù ñuùng vôùi thöïc teá Vieät Nam hieän nay khoâng ? Ñeå traû lôøi, chuùng toâi ñaõ coá gaéng toång hôïp tin töùc taøi lieäu cuûa caùc cô quan truyeàn thoâng nhö caùc haõng tin CNN, Reuters, AP, AFP, VietCatholic News, caû baùo Vieät trong nöôùc, ñeå trình baøy vôùi quyù ñoäc giaû toaøn boä vaán ñeà lieân quan tôùi thöông öôùc Vieät Myõ, sau ñoù xin ñoùng goùp moät vaøi nhaän ñònh caù nhaân, ñeå quyù ñoäc giaû coù moät caùi nhìn toång quaùt nhöng ñaày ñuû veà bieán coá lòch söû naøy ñoái vôùi ñaát nöôùc Vieät Nam chuùng ta.
Baát cöù ngöôøi Vieät Nam naøo, duø chæ laø ngöôøi daân bình thöôøng ñang soáng trong nöôùc cuõng hieåu raèng : Vieäc kyù keát thöông öôùc Vieät Myõ vöøa qua laø moät bieán coá raát quan troïng caàn thieát ñeå cöùu nguy tình traïng suy suïp toaøn dieän neàn kinh teá Vieät Nam hieän nay. Ngay caû giôùi laõnh ñaïo Haø Noäi vaø toaøn ñaûng coäng saûn khoâng phaûi khoâng bieát roõ ñieàu naøy !! Nhöng hoï cuõng nhaän thöùc raèng muoán cöùu vaõn tình traïng kinh teá quaù beát baùt coù theå keùo theo söï suïp ñoå ñoäc quyeàn laõnh ñaïo cuûa hoï,ï khoâng coøn giaûi phaùp naøo toát hôn laø caàu mong sôùm ñöôïc kyù keát hieäp öôùc maäu dòch naøy.
TIEÁN TRÌNH DAÃN TÔÙI THÖÔNG ÖÔÙC LÒCH SÖÛ VIEÄT MYÕ.
Ñeå hieåu roõ thöông öôùc vöøa kyù keát, thieát töôûng ngöôøi ta caàn nhìn laïi quaù trình nhöõng thôøi ñieåm chính trong bang giao giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam trong suoát thôøi gian moät phaàn tö theá kyû vöøa qua, töø ñoù ngöôøi ta seõ voâ tö nhaän ñònh nhöõng khía caïnh, nhöõng nguyeân nhaân naøo ñaõ thuùc ñaåy hoï, sau khi hueânh hoang tuyeân boá chieán thaéng teân ñeá quoác ñaàu soû Hoa Kyø vaø ” nguïy quaân nguïy quyeàn” thì nay laïi van xin keû chieán baïi thi aân cho mình.
Coù theå noùi Hieäp öôùc Thöông maïi Vieät Myõ laø moät daáu moác kinh teá quan troïng nhaát cho Vieät Nam, khi quoác gia naøy quyeát ñònh môû cöûa thò tröôøng vôùi ngoaïi quoác töø ngaøy ñoåi môùi naêm 1986 ñeán nay. Döôùi ñaây laø nhöõng thôøi ñieåm chính trong tieán trình daãn tôùi Hieäp Öôùc Maäu Dòch Lòch Söû ( The Historic Trade Pact) nhö caùc cô quan truyeàn thoâng Hoa Kyø thöôøng nhaéc tôùi :
- Ngaøy 30 thaùng 4, 1975 : Quaân ñoäi coäng saûn BaécVieät chieám Saøi Goøn. Hoa Kyø nôùi roäng bieän phaùp caám vaän treân toaøn laõnh thoå Vieät Nam, keå caû mieàn Baéc Vieät Nam.
- Naêm 1979 : Boä ñoäi coäng saûn Vieät Nam chieám Nam Vang laät ñoå chính quyeàn Khmer Ñoû. Ñeå phaûn ñoái haønh ñoäng naøy, caùc nöôùc Taây AÂu vaø Ñoâng Nam AÙ ñoàng tham gia bieän phaùp caám vaän Vieät Nam cuøng vôùi Hoa Kyø.
- Naêm 1988 : Ñeå toû thieän chí,Vieät Nam hôïp taùc vôùi Hoa Kyø trong vieäc tìm kieám ngöôøi Myõ maát tích.
- Naêm 1991 : Hoa Thònh Ñoán ñöa “ loä trình“ (roadmap) cho Haø Noäi, vaïch ra tieán trình ñi ñeán giaûi toûa caám vaän vaø bình thöôøng hoùa ngoaïi giao.
- Ngaøy 3 thaùng 2, 1994 : Toång Thoáng Hoa Kyø Bill Clinton kyù saéc leänh baõi boû caám vaän ñoái vôùi Vieät Nam.
- Ngaøy 11 thaùng 7, 1995 : Toång Thoáng Hoa Kyø Bill Clinton kyù saéc leänh bình thöôøng hoùa quan heä ngoaïi giao giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam.
- Ngaøy 6 thaùng 8, 1995 : Ngoaïi tröôûng Hoa Kyø Warren Christopher ñeán Vieät Nam döï leã thöôïng kyø taïi toøa Ñaïi Söù Myõ taïi Haø Noäi.
- Thaùng 9, 1996 : Hoa Kyø vaø Vieät Nam khôûi ñaàu voøng ñaøm phaùn thöù I veà maäu dòch.
- Ngaøy 7 thaùng 4, 1997 : Thöôïng Nghò Vieän Hoa Kyø chaáp thuaän vieäc ñeà cöû oâng Douglas“Pete” Peterson, cöïu phi coâng tuø binh chieán tranh Vieät Nam, laøm Ñaïi Söù Myõ ñaàu tieân taïi Vieät Nam.
- Ngaøy 25 thaùng 4, 1997 : Ñaïi Söù coäng saûn Vieät Nam Leâ Vaên Baèng nhaän nhieäm sôû taïi Thuû Ñoâ Hoa Thònh Ñoán.
- Naêm 1999 : Sau 8 laàn ñaøm phaùn, Hoa Kyø vaø Vieät Nam ñoàng loan baùo “ thoûa thuaän nguyeân taéc“ veà Hieäp Öôùc Maäu Dòch, nhöng sau ñoù Haø Noäi ruùt lui khoâng kyù keát vôùi lyù do coù moät soá chi tieát khoâng coâng baèng.
- Ngaøy Thöù Naêm 13 thaùng 7, 2000 : Luùc 4 giôø chieàu, Hieäp Öôùc Maäu Dòch giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam ñaõ ñöôïc kyù keát giöõa Ñaïi Söù Charlene Batshefsky, Ñaïi Bieåu Ngoaïi Thöông Hoa Kyø vaø Boä Tröôûng Thöông Maïi Vieät Nam Vuõ Khoan, sau boán naêm thöông thaûo.
TÌM HIEÅU THÖÔNG ÖÔÙC SONG PHÖÔNG VIEÄT MYÕ.
Taïi Thuû ñoâ Hoa Thònh Ñoán, haàu heát caùc cô quan truyeàn thanh truyeàn hình, ñaëc bieät hai haõng tin CNN vaø Reuters ñoàng loaït loan tin nhö sau : Luùc 4 giôø chieàu hoâm nay, thöù Naêm 13 thaùng 7 naêm 2000, trong moät buoåi leã ñôn sô taïi Vöôøn Hoàng trong khuoân vieân Toøa Baïch OÁc, Toång Thoáng Hoa Kyø Bill Clinton ñaõ coâng boá raèng : Thoûa Hieäp Maäu Dòch Lòch Söû giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam ñaõ ñöôïc kyù keát do Ñaïi söù Charlene Batshefsky, Ñaïi Bieåu Boä Ngoaïi Thöông Hoa Kyø vaø Boä Tröôûng Thöông Maïi Vieät Nam, oâng Vuõ Khoan, sau 4 naêm ñaøm phaùn.
Caùc haõng tin nhaán maïnh : Laàn ñaàu tieân keå töø ngaøy chieán tranh Vieät Nam keát thuùc, thoûa hieäp quan troïng kyù keát thöù Naêm hoâm nay seõ khai thoâng quan heä kinh teá coâng khai giöõa hai nöôùc. Noù seõ laøm giaûm thueá quan haøng hoùa vaø dòch vuï, baûo veä taøi saûn trí tueä vaø caûi thieän quan heä ñaàu tö. – Do ñoù, Toång Thoáng Hoa Kyø Bill Clinton ñaõ phaûi boû thôøi giôø taïm dôøi cuoäc Hoïp Thöôïng Ñænh ñaøm phaùn Hoøa Bình giöõa Do Thaùi vaø Palestine taïi traïi Camp Davis, tieåu bang Maryland, ñeå bay veà toøa Baïch OÁc loan baùo tin hieäp ñònh naøy. OÂng noùi hieäp öôùc seõ môû roäng neàn kinh teá Vieät Nam, taïo coâng aên vieäc laøm vaø gia taêng maäu dòch giöõa hai nöôùc.
Toång Thoáng Clinton tuyeân boá : “ Töø quaù khöù cay ñaéng, chuùng ta gieo maàm cho moät töông lai töôi saùng...Vieät Nam ñaõ höôùng veà vôùi moät theá giôùi ñang bieán ñoåi... Chuùng ta hy voïng raèng vaán ñeà môû roäng maäu dòch seõ ñi lieàn tay vôùi Nhaân quyeàn...” OÂng cuõng ca ngôïi caùc nhaø laäp phaùp Hoa Kyø coù taàm nhìn vaø söï laõnh ñaïo quaû caûm. OÂng cuõng nhaéc raèng söï hôïp taùc cuûa Vieät Nam trong vieäc truy taàm haøi coát chieán binh Myõ maát tích trong cuoäc chieán ñaõ laø chìa khoùa mang laïi söï uûng hoä cho hieäp thöông, cuõng nhö söï hoã trôï cuûa haàu heát nhöõng vò daân cöû trong Quoác Hoäi töøng laø cöïu chieán binh taïi Vieät Nam.
Hieäp thöông chæ coù hieäu löïc sau khi Quoác Hoäi Hoa Kyø pheâ chuaån vaø Quoác Hoäi Vieät Nam ñoùng con daáu cao su vaøo ! Cho ñeán nay Vieät Nam vaãn coøn naèm trong danh saùch saùu quoác gia khoâng coù hieäp thöông vôùi Hoa kyø laø Baéc Haøn, Cuba, Laøo, AÙ Phuù Haõn vaø Nam Tö. Chæ sau khi Quoác Hoäi hai nöôùc pheâ chuaån, Hieäp Thöông seõ giaûm thueá quan caùc haøng hoùa nhaäp caûng cuûa Vieät Nam vaøo Hoa Kyø, töø möùc 40 % xuoáng chæ coøn 3 % nhö giaù bieåu daønh cho caùc quoác gia khaùc ngoaøi danh saùch treân. Ngöôïc laïi, Vieät Nam seõ haï suaát thueá quan cuûa mình ñaùnh treân haøng hoùa Myõ, baûo veä taùc quyeàn cuûa caùc coâng ty Hoa Kyø, ñoàng thôøi boû bôùt nhöõng haïn cheá ñaàu tö cuûa nhöõng coâng ty Myõ taïi Vieät Nam.
Chính phuû Hoa Kyø raát laïc quan laø hoï seõ coù ñuû phieáu thuaän cuûa Quoác Hoäi ñeå thöông öôùc ñöôïc pheâ chuaån. Tuy nhieân seõ coù vaøi söï choáng ñoái, vì lyù do lyù lòch khoâng maáy toát cuûa Vieät Nam veà Nhaân quyeàn vaø ñaøn aùp toân giaùo. – Trong soá nhöõng nhaø laäp phaùp Hoa Kyø höùa seõ vaän ñoäng söï chaáp thuaän cuûa Quoác Hoäi coù Thöôïng Nghò Só John Mc Cain, Coäng Hoøa, tieåu bang Arizona, ngöôøi ñaõ töøng chieán ñaáu vaø bò tuø treân 5 naêm taïi Hoûa Loø Vieät Nam. OÂng noùi vôùi phoùng vieân CNN raèng :“Thöông Öôùc laø böôùc tieán tôùi vaø ñeå laïi ñaøng sau boùng ñen cuûa chieán tranh... Toâi khoâng nghó raèng cuoán saùch ñaõ hoaøn toaøn ñoùng laïi ! Nhöng ñaây laø moät tieán boä ! Toâi nghó thöông öôùc laø toát cho daân chuùng Hoa Kyø vaø Vieät Nam, vì noù giuùp môû roäng kinh teá vaø gia taêng maäu dòch giöõa hai nöôùc. Thöông öôùc naøy quan troïng cho Vieät Nam hôn laø cho chuùng ta.”
Thöôïng Nghò Só John Kerry, Daân Chuû, bang Massachusetts, hieän dieän trong leã kyù keát cuõng baøy toû söï uûng hoä cho hieäp thöông. OÂng noùi : “Lôïi ích lôùn lao cuûa Hieäp Thöông laø gia taêng söï oån ñònh trong vuøng Ñoâng Nam AÙ, laø coù moät nöôùc tham döï vaø nhaän traùch nhieäm quoác teá. Toâi nghó raèng ñaây laø giai ñoaïn tích cöïc cho söï tieán hoùa cuûa bang giao môùi vôùi Vieät Nam.” - Tuy nhieân moät Hieäp öôùc maäu dòch giöõa hai cöïu thuø coù theå coù aûnh höôûng lôùn veà taâm lyù. Ñaïi söù Hoa Kyø taïi Vieät Nam, oâng Peterson, moät cöïu tuø binh chieán tranh cuûa nhaø tuø noåi tieáng mang teân Haø Noäi Hilton, tuyeân boá : “Hieäp ñònh naøy seõ ñaët caên baûn cho quan heä giöõa hai nöôùc chuùng ta trong 50 naêm saép tôùi“.
Sau khi ñöôïc pheâ chuaån,Thöông Öôùc song phöông Vieät Myõ vaãn phaûi ñöôïc Quoác Hoäi Hoa Kyø taùi xeùt haøng naêm, lyù do vì Vieät Nam laø moät nöôùc coäng saûn vaø chöa thöïc döï toân troïng Töï Do Daân Chuû vaø Nhaân Quyeàn.– Tuy nhieân, theo haõng thoâng taán Reuters, moät töôøng trình môùi ñaây cuûa Ngaân Haøng Theá Giôùi öôùc tính raèng : Sau khi kyù hieäp thöông vôùi Hoa Kyø, Vieät Nam coù theå gia taêng möùc xuaát caûng saûn phaåm leân ñeán möùc gaàn 800 trieäu myõ kim haøng naêm, töùc taêng gaáp ñoâi möùc 338 trieäu myõ kim cuûa naêm 1996. Vaø thöông öôùc coù theå boäc phaùt ñaàu tö cuûa nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam, hieän ñang suy suïp tôùi möùc nay chæ coøn 500 trieäu myõ kim töø möùc 2,8 tyû myõ kim trong naêm 1996.
Cuõng theo haõng tin Reuters, theo lôøi yeâu caàu cuûa Vieät Nam, Hoa Kyø ñaõ ñoàng yù söûa ñoåi ñieàu khoaûn quan troïng nhaát cuûa baûn vaên Hieäp Thöông sô boä ñaõ kyù taét hoài thaùng 7 naêm 1999. Ñieàu khoaûn naøy tröôùc ñaây noùi : “Vieät Nam laø moät quoác gia ñang phaùt trieån “. Baây giôø ñöôïc ghi theâm vaøo caâu :” coù möùc phaùt trieån thaáp “ seõ taïo nhieàu ñieàu kieän deã daõi cho Chính phuû Clinton, khi muoán ñieàu chænh laïi nhöõng ñieåm quan troïng nhaát cuûa hieäp ñònh sô boä. Trong soá caùc ñieåm ñöôïc ñieàu chænh, tyû leä huøn voán maø caùc thöông gia Hoa Kyø ñöôïc quyeàn ñoùng goùp khi laäp nhöõng coâng ty hôïp doanh vôùi nhaø nöôùc Vieät Nam trong caùc laõnh vöïc ñaàu tö noøng coát nhö vieãn thoâng, ngaân haøng vaø giao thoâng laø 49 % thay vì 50– 50 % nhö ñaõ töøng ñoàng yù tröôùc ñaây.
Baûn tin Reuters noùi treân cuõng cho bieát : Vieät Nam vieän daãn lyù do phaûi “ baûo veä an ninh quoác phoøng“, Thöù tröôûng Thöông Maïi Vuõ Khoan noùi laø nhaø caàm quyeàn Haø Noäi khoâng theå trình baøy toaøn boä ngaân saùch haøng naêm nhö Hoa Kyø ñoøi hoûi. Coù tin noùi raèng khi oâng Vuõ Khoan naên næ xin Hoa Kyø ñöøng eùp buoäc phaûi coâng boá ngaân saùch haøng naêm, baø Charlene Barshefsky, ñaïi dieän maäu dòch cuûa Myõ, khoâng theå töï yù quyeát ñònh ñöôïc vaø phaûi tham khaûo yù kieán vôùi Toång Thoáng Clinton. Cuõng vì theá maø tin beân leà cuoäc thaûo luaän maäu dòch Vieät Myõ cho bieát, chính oâng Clinton laø ngöôøi ñoàng yù huûy boû ñieàu khoaûn noùi treân. Ngoaøi ra caùc vieân chöùc haønh phaùp nhaán maïnh Hoa Kyø khoâng söûa ñoåi ñieåm naøo khaùc maø hai beân ñaõ töøng kyù keát, maø chæ ñieàu chænh cho phuø hôïp vôùi tình traïng kinh teá Vieät Nam, ngoõ haàu coù theå thoâng qua maø caû hai beân cuøng mong ñôïi töø laâu.
Cuõng gioáng nhö caùc thöông öôùc khaùc treân theá giôùi, noäi dung baûn vaên Hieäp Öôùc Maäu Dòch Song Phöông Vieät Myõ goàm 7 Chöông, 71 ñieàu khoaûn, vôùi 5 phaàn chính quan troïng maø chuùng toâi xin löôïc toùm döôùi ñaây :
1) Vaán ñeà Xuaát Nhaäp Caûng Saûn phaåm Kyõ Ngheä vaø Noâng Nghieäp :
Vieät Nam ñoàng yù cho taát caû caùc coâng ty vaø xí nghieäp Vieät Nam, vaø qua thôøi gian, cho caùc caù nhaân xí nghieäp Hoa Kyø ñöôïc quyeàn töï do hoaït ñoäng xuaát nhaäp caûng taïi Vieät Nam. Vieät Nam seõ giaûm quan thueá ñeán möùc ñaùng keå treân toaøn boä haøng hoùa vaø noâng phaåm saûn xuaát taïi Hoa Kyø, baõi boû daàn nhöõng bieän phaùp ngaên caûn khoâng baèng quan thueá ( thí duï nhö aán ñònh quota moãi loaïi haøng nhaäp caûng ) vaø tuaân haønh caùc tieâu chuaån maø Toå Chöùc Maäu Dòch Theá Giôùi (WTO) ñöa ra lieân quan ñeán vaán ñeà quan thueá, giaáy pheùp nhaäp caûng, mua baùn vôùi cô quan nhaø nöôùc vaø nhöõng quy ñònh veà kyõ thuaät vaø veä sinh.
2)Veà Taùc Quyeàn :
Trong thôøi gian 18 thaùng, Vieät Nam phaûi aùp duïng caùc quy ñònh cuûa WTO veà vieäc baûo veä baûn quyeàn caùc saûn phaåm trí tueä, ñoàng thôøi tieán haønh caùc bieän phaùp treân nhieàu laõnh vöïc khaùc nhau nhö baûo veä laøn soùng voâ tuyeán truyeàn thanh truyeàn hình phaùt qua veä tinh v.v..
3)Veà Hoaït Ñoäng Dòch Vuï :
Vieät Nam phaûi cho pheùp caùc caù nhaân vaø coâng ty Hoa Kyø ñöôïc gia nhaäp thò tröôøng dòch vuï treân taát caû moïi laõnh vöïc hoaït ñoäng, bao goàm caùc dòch vuï taøi chaùnh (baûo hieåm, ngaân haøng), vieãn thoâng, phaân phoái, thính thò, keá toaùn, phaùp lyù, thieát keá, ñieän toaùn vaø nhöõng dòch vuï lieân heä, nghieân cöùu thò tröôøng, xaây döïng, giaùo duïc.. Nhöõng cam keát naøy phaûi ñöôïc thöïc hieän trong thôøi gian töø 3 ñeán 5 naêm.
4) Veà Ñaàu Tö :
Vieät Nam ñoàng yù baûo veä ñaàu tö cuûa Hoa Kyø choáng laïi vieäc quoác höõu hoùa, chieám ñoaït, loaïi boû nhöõng ñoøi hoûi söû duïng nguyeân lieäu ñòa phöông vaø tyû leä xuaát caûng, giaûm daàn cheá ñoä giaáy pheùp ñaàu tö treân nhieàu laõnh vöïc.
5) Vaán ñeà Coâng Khai Hoùa Luaät Leä :
Vieät Nam phaûi ban haønh moät quy cheá hoaøn toaøn minh baïch, coâng khai, toân troïng boán khu vöïc noùi treân baèng caùch phoå bieán caùc döï thaûo luaät, nghò ñònh vaø quy ñònh ñeå moïi ngöôøi goùp yù kieán, baûo ñaûm caùc luaät leä seõ ñöôïc thoâng baùo tröôùc vaø caùc aán baûn ñoù phaûi ñöôïc phaùt haønh phoå bieán, cho pheùp coâng daân Hoa Kyø ñöôïc pheùp xin giaûi thích chính thöùc caùc luaät leä lieân heä.
TRIEÅN VOÏNG VIEÄT NAM XUAÁT CAÛNG HAØNG SANG HOA KYØ.
Sau khi Thöông Öôùc Vieät Myõ ñöôïc kyù keát, dö luaän quaàn chuùng trong nöôùc raát phaán khôûi. Theo VietCatholic News, Nhaät baùo Thanh Nieân phaùt haønh ngaøy 18 thaùng 7, 2000 taïi Saøi Goøn ñaõ ñöa ra trieån voïng raát hoà hôûi veà haøng Vieät Nam xuaát caûng sang Hoa Kyø. Chuùng toâi ghi laïi nhöõng nhaän ñònh ñaùng löu yù cuûa tôø Thanh Nieân döôùi ñaây :
Hoa Kyø laø thò tröôøng tieâu thuï lôùn nhaát theá giôùi. Trong naêm 1999, haøng xuaát caûng cuûa Myõ ñaït möùc 960 tyû myõ kim nhöng möùc nhaäp caûng leân tôùi 1,230 tyû myõ kim. Maëc daàu söùc mua raát cao nhöng ñoøi hoûi cuûa ngöôøi tieâu thuï veà tieâu chuaån haøng hoùa laïi khoâng quaù khaét khe nhö AÂu Chaâu vaø Nhaät Baûn. Hieäp Ñònh vöøa kyù keát ñang môû nhieàu trieån voïng lôùn lao cho haøng Vieät Nam thaâm nhaäp thò tröôøng naøy. Nhöng noù cuõng ñaët caùc nhaø doanh nghieäp Vieät Nam phaûi ñöùng tröôùc nhöõng thaùch thöùc gay gaét : vöøa caïnh tranh vôùi haøng caùc nöôùc treân thò tröôøng Myõ vöøa caïnh tranh vôùi haøng cuûa Myõ saûn xuaát taïi Vieät Nam. Trieån voïng haøng Vieät Nam xuaát caûng sang Hoa Kyø töïu trung coù 6 loaïi sau ñaây :
- Haøng Deät May : Hoa Kyø laø moät trong nhöõng thò tröôøng nhaäp caûng haøng deät may lôùn nhaát theá giôùi vôùi möùc 40 tyû myõ kim haøng naêm. Haøng deät may Vieät Nam ñaõ xuaát hieän treân thò tröôøng Myõ nhöng möùc ñoä raát nhoû 70 trieäu myõ kim naêm 1999, vì möùc cheânh leäch thueá quan quaù cao töø 30 ñeán 40 %. – Sau khi hieäp ñònh coù hieäu löïc, caùc doanh nghieäp Vieät Nam coù theå taän duïng môû roäng thò tröôøng baèng caùch chuaån bò toát vaø coù theå ñöa möùc xuaát caûng haøng deät may Vieät Nam vaøo Myõ leân tôùi gaàn moät tyû myû kim moãi naêm.
- Giaøy Deùp vaø caùc Saûn Phaåm Baèng Da. Moãi naêm Hoa Kyø nhaäp caûng khoaûng 14 tyû myõ kim giaøy deùp caùc loaïi. Nhôø xuaát caûng nhöõng saûn phaåm coù möùc cheânh leäch thueá quan thaáp, möùc nhaäp caûng haøng naøy cuûa Vieät Nam vaøo Myõ ñaõ taêng raát nhanh, töø con soá khieâm toán 69,000 myõ kim naêm 1994 ñaõ vöôn leân 115 trieäu myõ kim naêm 1998. Hieän nay Vieät Nam ñöùng thöù 12 trong danh saùch caùc nöôùc nhaäp caûng giaøy deùp vaøo Myõ, treân caû Canada laø nöôùc ñöôïc höôûng thueá nhaäp caûng raát thaáp theo NAFTA. Sau khi coù hieäp ñònh, vôùi thueá quan thaáp vaø khoâng bò quota giôùi haïn, maët haøng xuaát caûng naøy vaøo Myõ seõ taêng maïnh vôùi toác ñoä töông ñoái beàn vöõng.
- Haøng Goám Söù : Hoa Kyø laø nöôùc coù nhu caàu raát lôùn veà ñoà goám, ñoà söù nhöng gaàn nhö khoâng saûn xuaát (?). Trung bình moãi naêm Myõ nhaäp caûng maët haøng naøy 3 tyû myõ kim vaø seõ taêng maïnh trong nhöõng naêm tôùi. Sau hieäp ñònh, neáu caùc doanh nghieäp Vieät Nam bieát khai thaùc coù theå ñaït haøng traêm trieäu myõ kim moãi naêm.
- Caø Pheâ : Moãi naêm Hoa Kyø nhaäp caûng 3,5 tyû myõ kim vaø döï tính 10 naêm tôùi nhu caàu nhaäp caûng taêng khoaûng 10 % moãi naêm. Töø naêm 1994, Vieät Nam ñaõ baét ñaàu nhaäp caûng caø pheâ “ robusta “ vaøo Myõ vaø ngay naêm ñaàu tieân ñaõ ñaït 32 trieäu myõ kim. Hieän nay Vieät Nam ñöùng thöù 7 trong soá nhöõng nöôùc nhaäp caø pheâ vaøo Hoa Kyø vôùi khoaûng 150 trieäu myõ kim moãi naêm. Maët haøng caø pheâ khoâng phuï thuoäc hieäp ñònh maäu dòch vaø thueá xuaát coi nhö 0 %. Trieån voïng taêng nhaäp caûng caø pheâ Vieät Nam vaøo Myõ phuï thuoäc vaøo söùc caïnh tranh caø pheâ cuûa Vieät Nam vaø söï thaønh coâng trong chöông trình troàng caø pheâ “ arbica ” cuûa Vieät Nam, vì thò tröôøng Myõ chuû yeáu tieâu thuï loaïi caø pheâ naøy.
- Haûi Saûn : Sau Nhaät Baûn, Hoa Kyø laø nöôùc nhaäp haûi saûn lôùn thöù hai treân theá giôùi vôùi gaàn 7 tyû myõ kim haøng naêm. Chuû yeáu maët haøng naøy laø toâm, cua, caù ñoâng laïnh v. v.. Möùc nhaäp haûi saûn cuûa Vieät Nam vaøo Hoa Kyø taêng raát nhanh, töø 6 trieäu myõ kim naêm 1996 ñaõ ñaït tôùi möùc 130 trieäu myõ kim naêm 1999. Trieån voïng gia taêng xuaát caûng haûi saûn, nhaát laø toâm, vaøo thò tröôøng Myõ raát lôùn, neáu vaán ñeà veä sinh thöïc phaåm ñöôïc quan taâm ñuùng möùc chu ñaùo.
- Thöïc Phaåm Cheá Bieán : Hoa Kyø laø nöôùc nhaäp caûng 2 tyû myõ kim maët haøng cheá bieán moãi naêm. Thöïc phaåm cheá bieán cuûa Vieät Nam xuaát caûng sang Myõ hieän nay laø toâm cheá bieán, chieám 3 % möùc nhaäp toâm cheá bieán cuûa Myõ. Sau hieäp ñònh, caùc chuyeân gia döï ñoaùn trieån voïng thöïc phaåm cheá bieán cuûa Vieät Nam taêng 30 % moãi naêm vaø tôùi naêm 2005, Vieät Nam coù theå ñöùng thöù nhì sau Thaùi Lan trong soá caùc nöôùc nhaäp caûng thöïc phaåm cheá bieán vaøo Myõ. Ngoaøi ra vôùi caùc maët haøng khaùc nhö gaïo, traùi caây, rau töôi, haït ñieàu, haït tieâu, traø, queá, gia vò, saûn phaåm nguõ coác khaùc cuõng coù khaû naêng taêng maïnh sang Myõ khi hieäp ñònh coù hieäu löïc.
DUYEÄT LAÏI THAØNH QUAÛ VIEÄT MYÕ SAU KHI KYÙ THÖÔNG ÖÔÙC.
Theo caùc nhaø bình luaän quoác teá : Roõ raøng Vieät Nam, sau 10 thaùng luùng tuùng vaø chia reõ, ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh quaû qua vieäc kyù keát thöông öôùc vôùi Hoa Kyø nhö mong öôùc moät caùch gaáp ruùt vaø thöông thuyeát trong tình traïngkhaån tröông vì nhöõng kyù do sau ñaây :
- Vieät Nam nhaän thöùc raèng caàn sôùm kyù thöông öôùc vôùi Chính quyeàn Hoa Kyø trong buoåi chôï chieàu cuûa naêm cuoái cuøng nhieäm kyø Clinton. Neáu chôø sang naêm coù theå phaûi ñöông ñaàu vôùi noäi caùc Coäng Hoøa thì nhöõng haïch saùch veà nhaân quyeàn, ñaøn aùp ñoái laäp vaø toân giaùo chaéc chaén seõ gay go boäi phaàn ! Maëc daàu thöông öôùc coù phaûi chôø sang naêm ñöôïc Quoác Hoäi pheâ chuaån nhöng ít ra cuõng ñaõ ñöôïc Chính quyeàn Hoa Kyø kyù roài. Ñaøng khaùc nhöõng nhaø laäp phaùp Hoa kyø töøng laø cöïu chieán binh Vieät Nam toû yù uûng hoä thöông öôùc, ngay caû Thöôïng Nghò Só Mc Cain khoâng maáy coù thieän caûm vôùi nhaø nöôùc coäng saûn Vieät Nam.
- Vieät Nam caûm thaáy tình traïng caáp baùch caàn phaûi kyù thöông öôùc, vì Trung Quoác ñaõ qua maët, ñaõ thaønh coâng trong vieäc kyù thöông öôùc vôùi Myõ thaùng 11 naêm 1999 vöøa qua vaø ñang chuaån bò gia nhaäp Toå Chöùc Maäu Dòch Theá Giôùi (WTO). Gaàn ñaây Haï Vieän Myõ ñaõ chaáp thuaän luaät chaám döùt vieäc taùi xeùt tình traïng maäu dòch haøng naêm cuûa Trung Quoác. Vieät Nam cuõng muoán ñöôïc Hoa Kyø baûo trôï vieäc gia nhaäp WTO (World Trade Organization) vaø Thöông Öôùc laø moät ñieàu kieän tieân quyeát ñeå ñöôïc gia nhaäp toå chöùc WTO.
- Vieät Nam raát lo ngaïi seõ laø caùi boùng môø sau Trung Quoác! Caùc maët haøng Vieät Nam xuaát caûng sang Myõ ñaïi loaïi cuõng nhö haøng Trung Quoác cuõng tô sôïi, may maëc, giaøy deùp, gaïo, caø pheâ, haûi saûn, daàu thoâ. Caàn caáp thôøi kyù keát thöông öôùc vôùi Myõ ñeå höôûng quy cheá thueá quan nhaäp caûng vaøo Hoa Kyø laø 3 % thay vì 40 % neáu khoâng kyù thöông öôùc ! Ñaøng khaùc haøng hoùa Vieät Nam seõ khoâng theå caïnh tranh vôùi haøng Trung Quoác moät khi Trung Quoác ñaõ traøn ngaäp vaøo thò tröôøng Hoa Kyø tröôùc.
- Trong 4 naêm vöøa qua, kinh teá Vieät Nam raát beát baùt, toång saûn löôïng quoác gia chæ baèng 1/2 naêm naêm tröôùc. Caùc nhaø ñaàu tö nöôùcngoaøi theo nhau ra ñi trong traät töï ! Taøi lieäu haõng tin AP cho bieát ñaàu tö ngoaïi quoác ñaõ giaûm theâ thaûm 85 %: töø 2,8 tyû myõ kim naêm 1996 naêm nay chæ coøn 500 trieäu myõ kim. Ñaøng khaùc nhaø nöôùc khoâng coù khaû naêng taïo coâng vieäc laøm cho moät trieäu ngöôøi gia nhaäp thò tröôøng nhaân duïng haøng naêm. Vôùi thöông öôùc, caùc nhaø ñaàu tö ngoaïi quoác vaø Myõ seõ trôû laïi, phuïc hoài sinh khí ñaàu tö laøm phaùt trieån kinh teá,thoaùt khoûi tình traïng suy thoaùi töø maáy naêm qua.
- Theo caùc nhaø bình luaän kinh teá : Thöïc ra Hoa Kyø khoâng caàn kyù thöông öôùc naøy baèng Vieät Nam, vì giaù trò cheânh leäch maäu dòch hai beân chæ baèng moät tyû myõ kim ! Con soá naøy xeùt treân bình dieän kinh teá toaøn caàu cuûa Myõ chæ laø moùn tieàn leû trong tuùi aùo thoâi !! Tuy nhieân baùo chí coù theå ñeà caäp ñeán nhöõng lôïi ích cho moät soá doanh nghieäp Hoa Kyø hieän ñang hoaït ñoäng taïi Vieät Nam nhö Coâng ty Nike, Caterpillar, ñaïi coâng ty noâng phaåm Cargill. Nhieàu coâng ty Hoa Kyø ñaõ coù nhieàu kinh nghieäm eâ cheà taïi Vieät Nam nhö coâng ty Daimler-Chysler ñaõ huûy keá hoaïch xaây döïng xöôûng raùp xe hôi trò giaù 190 trieäu myõ kim, coâng ty Procter & Gamble, moät trong nhöõng doanh nghieäp saûn xuaát haøng tieâu thuï tieàn phong cuûa Hoa Kyø taïi Vieät Nam, ñaõ gaùnh chòu möùc loã haøng trieäu myõ kim vì lieân doanh vôùi xí nghieäp quoác doanh Vieät Nam.
ÑOÙNG GOÙP MOÄT VAØI NHAÄN ÑÒNH VEÀ THÖÔNG ÖÔÙC VIEÄT MYÕ.
Ñeå coù nhöõng nhaän ñònh chính xaùc vaø cuï theå veà vieäc kyù keát thöông öôùc giöõa Vieät Nam vaø Hoa kyø, chuùng toâi xin ñoùng goùp vaøi nhaän ñònh thoâ thieån vaø nghó raèng ngöôøi ta caàn nhìn vaán ñeà naøy qua hai bình dieän Kinh teá vaø Chính Trò.
Treân Bình Dieän Kinh Teá : Tröôùc heát thöông öôùc Vieät Myõ naøy seõ mang laïi cho Hoa Kyø moät öu theá maïnh ñeå caïnh tranh vôùi caùc tö baûn ngoaïi quoác khaùc ñang ñaàu tö taïi Vieät Nam nhö Ñaøi Loan, Nam Haøn, Singapore, Thaùi Lan, Nhaät Baûn, UÙc, Phaùp, Ñöùc v.v..Nhöõng haøng hoùa maø caùc coâng ty Myõ seõ ñöa vaøo thò tröôøng Vieät Nam laø nhöõng saûn phaåm vaø duïng cuï kyõ ngheä maø Vieät Nam ñang caàn nhö thuoác men, phaân boùn, caùc saûn phaåm cheá bieán, maùy moùc duïng cuï xaây caát. Ngoaøi ra trong töông lai Hoa Kyø seõ ñaåy maïnh vieäc khai thaùc vaø thaêm doø caùc moû daàu khí treân theàm luïc ñòa Vieät Nam, vì kyõ thuaät khai thaùc daàu khí cuûa Hoa Kyø toái taân vöôït haún hôn caùc nöôùc khaùc.
Nhìn kyõ vaøo söï ñaàu tö cuûa Hoa Kyø vaøo Vieät Nam, ngöôøi ta thaáy naëng veà ñaàu tö tieâu thuï hôn laø ñaàu tö tö baûn !! Haäu quaû cuûa ñaàu tö tieâu thuï seõ khoâng giuùp Vieät Nam xaây döïng moät neàn kyõ ngheä cheá bieán vöõõng maïnh vaø hieän ñaïi, ñeå trong töông lai Vieät Nam coù khaû naêng töï xuaát caûng caùc saûn phaåm cheá bieán, khoâng chæ thu heïp vaøo caùc saûn phaåm thuû coâng ngheä.- Ñaøng khaùc, tö baûn Hoa Kyø seõ lôïi duïng khai thaùc toái ña khoái coâng nhaân to lôùn taïi Vieät Nam vôùi giaù thueâ möôùn reû maït ñeå saûn xuaát haøng hoùa, traùi laïi neáu saûn xuaát taïi Myõ thì tieàân coâng traû cho nhaân coâng cao gaáp 20 laàn taïi Vieät Nam. - Hôn nöõa, moät soá nhaø maùy cheá bieán nhö xöôûng loïc daàu, laép raùp xe hôi, saûn xuaát baùnh xe hôi seõ ñöôïc thieát laäp taïi Vieät Nam, vì caùc luaät leä vaø ñieàu kieän baûo veä moâi sinh haàu nhö khoâng coù neân seõ giaûm bôùt raát nhieàu chi phí ñieàu haønh nhaø maùy.
Nhöõng ai nghó raèng : Veà phía Vieät Nam, caùc noâng saûn, haûi saûn vaø laâm saûn cuõng nhö caùc maët haøng thuû coâng ngheä maø Vieät Nam ñöa vaøo thò tröôøng Myõ seõ ñöôïc höôûng thueá nhaäp caûng raát nheï laø ñieàu toát. Ñieàu naøy chöa chaéc laø moät lôïi theá cho caùc maët haøng Vieät Nam, vì haøng Trung Quoác ñang coù maët taïi thò tröôøng Hoa Ky øthöôøng coù phaåm chaát toát hôn haøng Vieät Nam vaø ngöôøi tieâu thuï ñaõ quen duøng haøng cuûa Trung Quoác töø laâu roài !- Ñaøng khaùc, neáu trong töông lai caùc baûn thoáng keâ coù ghi toång saûn löôïng xuaát caûng nhieàu hôn toång saûn löôïng nhaäp caûng cuõng chöa haún laø moät daáu chæ toát cho kinh teá Vieät Nam, vì haàu heát caùc maêït haøng cheá bieán taïi Vieät Nam ñeàu do tö baûn ngoaïi quoác boû voán, trong caùc xí nghieäp ñaàu tö hoãn hôïp Vieät My,õ neân dó nhieân lôïi nhuaän tö baûn ngoaïi quoác vaø Hoa Kyø thu vaøo bao giôø cuõng nhieàu hôn Vieät Nam.
Treân Bình Dieän Chính Trò : Theo baûn tin Nhaät baùo San Jose Mercury : Moät nhaø ngoaïi giao Hoa Kyø taïi Haø Noäi noùi raèng hieäp öôùc maäu dòch naøy seõ coù gaân guoác vaø raêng coû saéc beùn ! Ñaây chính laø moät hieäp ñònh maø ngöôøi coäng saûn Vieät Nam khoâng theå huûy ñöôïc. Khoâng nhö haøng traêm hieäp ñònh maø hoï ñaõ kyù. Ñaây khoâng phaûi laø taám giaáy daùn treân töôøng ! Ñaây cuõng khoâng phaûi laø maûnh giaáy loän, cuõng khoâng phaûi laø maûnh giaáy ñeå hoï gaén leân töôøng ñeå thöôûng ngoaïn !!
Lôïi ích laâu daøi do thöông öôùc naøy mang laïi laø tö baûn Myõ vôùi soá voán keách xuø seõ daàn daàn loaïi tröø caùc coâng ty khaùc vôùi soá voán nhoû hôn nhö cuûa Ñaøi Loan, Ñaïi Haøn, Maõ Lai, Thaùi Lan, Singapore ra khoûi thò tröôøng Vieät Nam !! Moät khi tö baûn Myõ ñaõ ñoäc chieám thò tröôøng Vieät Nam thì hoï seõ xöû duïng söùc maïnh cuûa ñoàng Myõ kim ñeå chi phoái sinh hoaït chính trò taïi Vieät Nam, nghóa laø Hoa Kyø seõ duøng söùc maïnh kinh teá ñeå sai khieán chính phuû coäng saûn Vieät Nam. Neáu Vieät Nam khoâng thoûa maõn nhöõng yeâu saùch cuûa tö baûn Myõ thì chæ moät quyeát ñònh taêng giaù laõi suaát cho vay cuûa chính phuû Hoa Kyø, cuõng ñuû laøm cho neàn kinh teá Vieät Nam ñi vaøo khuûng hoaûng kinh teá nhö kinh nghieäm môùi xaûy ra gaàn ñaây taïi Nam Döông, Thaùi Lan, Nam Haøn, Hoàng Koâng, Ñaøi Loan v.v.
Chính vì lyù do söû duïng quyeàn löïc kinh teá ñeå chi phoái quyeàn löïc chính trò cuûa Hoa Kyø, sau cuoäc chieán tranh laïnh, caùc quoác gia AÂu Chaâu nhö Phaùp, Ñöùc, Anh, Hoøa Lan, Taây Ban Nha v.v.ñaõ thaønh laäp Lieân Hieäp AÂu Chaâu ñeå choáng laïi baù quyeàn kinh teá cuûa Myõ taïi AÂu Chaâu.– Ngöôïc laïi, Hieäp Hoäi Ñoâng Nam AÙ goàm Thaùi Lan, Nam Döông, Maõ Lai, Phi Luaät Taân, Brunei vaø Vieät Nam chæ laø moät söï lieân keát loûng leûo vì khoâng coù moät chính saùch kinh teá thoáng nhaát nhö Lieân Hieäp AÂu Chaâu!! Treân bình dieän coâng phaùp quoác teá, Vieät Nam laø moät quoác gia ñoäc laäp coù chuû quyeàn nhöng treân thöïc teá, vôùi vieäc kyù keát thöông öôùc, Vieät Nam seõ bò chi phoái naëng neà khoâng nhöõng veå kinh teá maø daàn daø veà caû chính trò nöõa !!..
Muoán phaùt trieån kinh teá, cheá ñoä chính trò hieän nay taïi Vieät Nam phaûi thay ñoåi. Lyù do raát deã hieåu laø nhöõng nhaø laõnh ñaïo coäng saûn Vieät Nam hieän nay khoâng phaûi laø nhöõng nhaân taøi cuûa ñaát nöôùc, ñöôïc nhaân daân choïn löïa vaø baàu ra ñeå laõnh ñaïo quoác gia. Vôùi kieán thöùc haïn heïp vaø tuaân phuïc giaùo ñieàu Maùc Leâ loãi thôøiâ, hoï khoâng coù khaû naêng hoaïch ñònh moät chính saùch quoác gia höõu hieäu, ñeå ñaùp öùng vôùi tình hình theá giôùi luoân thay ñoåi, cuõng nhö thoûa maõn nguyeän voïng chính ñaùng côm no aùo aám cuûa toaøn theå nhaân daân Vieät Nam.
Nguyeãn Vieät Nam
|
THÔØI SÖÏ THEÁ GIÔÙI |
3.1.
Theo TT. Clinton: Hoøa ñaøm Do Thaùi–Palestine phaûi baøn laïi veà Jerusalem
VietCatholic News. 27/7/2000 WASHINGTON D.C.(VB) - Tieáp baùo chí saùng Thöù Tö, TT Clinton tuyeân boá raèng cuoäc ñaøm phaùn Israel Palestine chöa ñuû thôøi gian ñeå giaûi quyeát quy cheá töông lai cuûa thaønh phoá Jerusalem. OÂng noùi "Vieäc ñoù khoâng theå xong trong 15 ngaøy".
Moät ngaøy sau khi tan vôõ hoäi nghò Tay Ba ôû Traïi David, nhaø laõnh ñaïo Hoa Kyø toû yù tin raèng vaán ñeà hieän nay laø phaûi baét ñaàu laïi töø ñaâu, vaø Hoa Kyø ñang tìm toøi phöông caùch thuyeát phuïc 2 beân.
Trong khi ñoù, Chuû Tòch Arafat veà tôùi Gaza City ñaõ ñöôïc ngheânh ñoùn nhö moät vò anh huøng, vaø oâng cuõng khoâng queân ngoû lôøi tri aân veà söï tieáp söùc cuûa TT Clinton taïi cuoäc ñaøm phaùn.
Theo caùc nhaø thöông thuyeát cuûa 2 phaùi ñoaøn, nguyeân nhaân ngöng ñoái thoaïi vaãn laø vaán ñeà thaønh phoá Jerusalem maø beân naøo cuõng muoán giaønh chuû quyeàn ñeå ñaët laøm thuû ñoâ.
Trong khi ñoù, Thuû Töôùng Barak khi veà tôùi Israel tuyeân boá vôùi caùc Boä Tröôûng vaø thaân quyeán ra ñoùn raèng khi sang Hoa Kyø ñaøm phaùn, oâng ñaõ nhaän thöùc raèng hoøa bình khoâng theå ñoå baèng baát cöù giaù naøo, duø raèng phaûi traû giaù. OÂng noùi theâm raèng ngöôøi ñoái thoaïi chöa saün saøng ñeå quyeát ñònh nhöõng vaán ñeà gai goùc trong cuoäc thöông thuyeát.
NGUYEÃN TRUNG LANG
3.2.
Maùy bay Concorde cuûa Air France boác chaùy luùc caát caùnh taïi Paris
ÑOÃ-KHANH
3.3.
Haï Vieän Hoa Kyø taùn thaønh giöõ caâu "In God We Trust" vôùi chæ moät phieáu choáng
VietCatholic News(25/7/2000).
Tröôùc nhöõng ñeà nghò oàn aøo cuûa moät soá nhaân vaät trong chính quyeàn Clinton veà vieäc trieät boû caâu noåi tieáng "In God We Trust." treân giaáy baïc Hoa Kyø, hoâm thöù hai (24/07/2000), Haï Vieän Hoa Kyø ñaõ nhoùm phieân khoaùng ñaïi ñeå xem xeùt döï luaät cuûa daân bieåu Coäng Hoøa oâng Bob Schaffer, ñaïi bieåu Colorado.
Theo döï luaät cuûa oâng Bob Schaffer, chính quyeàn Hoa Kyø phaûi khuyeán khích ngöôøi daân baûo toàn nhöõng giaù trò toân giaùo truyeàn thoáng. Sau nhöõng lôøi huøng hoàn cuûa oâng Bob Schaffer vaø caùc ñoàng vieän, döï luaät cuûa oâng Bob Schaffer ñaõ ñöôïc thoâng qua vôùi chæ moät phieáu choáng.
Cuoái thaùng qua, Haï Vieän cuõng thoâng qua moät baûn quyeát taâm uûng hoä cho khaåu hieäu cuûa bang Ohio, "With God, all things are possible," (vôùi Thieân Chuùa, moïi chuyeän ñeàu coù theå thaønh söï) sau khi toøa aùn lieân bang phaùn quyeát laø caâu ñoù vi phaïm luaät taùch toân giaùo khoûi chính quyeàn.
OÂng Schaffer cho bieát caâu "In God We Trust" ñaõ coù töø naêm 1864, khi oâng Abraham Lincoln kyù moät saéc leänh phaûi vieát caâu ñoù leân taát caû giaáy baïc Myõ. Toång thoáng Eisenhower naêm 1956, chính thöùc quy ñònh duøng caâu aáy nhö laø khaåu hieäu cuûa quoác gia (national motto) vaø caâu aáy ñaõ xuaát hieän treân cöûa ra vaøo Thöôïng Vieän vaø treân buïc phaùt bieåu ôû Haï Vieän.
Nguyeãn Vieät Nam
|