VietCatholic News. 23/3/2000 JERUSALEM (TIME.COM) -- Moät vaán ñeà khoâng coøn phaûi tranh luaän nöõa (ngoaïi tröø, coù leõ trong nhöõng cuoäc vaän ñoäng tranh cöû taïi New York) laø vieäc goïi teân quoác gia Palestine, nhö khi Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ laøm trong ngaøy Thöù Tö ñeå laøm vui loøng laõnh tuï Yasser Arafat. Loái goïi teân ñoù cuûa Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ khoâng laøm cho nhöõng laõnh tuï Do Thaùi khoù chòu -- cuoái cuøng roài thì hieän hoï ñang thöông löôïng nhöõng ñieåm chính cuûa "thöïc theå" Palestine maø caû hai beân ñeàu hieåu laø seõ ñöôïc coâng boá laø moät quoác gia trong moät ngaøy raát gaàn, vaø ñieàu quan taâm haøng ñaàu cuûa Do Thaùi laø phaûi baûo ñaûm raèng vuøng ñaát cuûa Arafat coøn chieám giöõ ñöôïc nguïy trang ôû raõi raùc treân baûn ñoà cuûa vuøng West Bank coù cho pheùp löïc löôïng Do Thaùi thöïc hieän haøng raøo phoøng thuû cuûa hoï doïc theo doøng soâng Jordan hay khoâng.

Cuoäc thaêm vieáng traïi tî naïn Dheisheh ôû beân ngoaøi thò traán Bethlehem cuûa Ñöùc Thaùnh Cha trong ngaøy Thöù Tö cuõng gaây nhieàu khoù khaên cho Do Thaùi, vì töø ñoù seõ loâi keùo theá giôùi chuù yù ñeán caûnh ngoä cuûa nhöõng ngöôøi tî naïn Palestine töø cuoäc chieán tranh ñoäc laäp cuûa Do Thaùi maø ñaõ hôn moät nöûa theá kyû nay hoï bò caám khoâng ñöôïc trôû veà nhaø vì nhaø cöûa hoï laïi naèm trong laõnh thoå Do Thaùi. Ñöùc Gioan Phaoloâ II mong chôø vieäc xaùc ñònh quyeàn cuûa ngöôøi tî naïn laø ñöôïc trôû veà queâ nhaø; ñoù cuõng laø moät vaán ñeà trong soá nhöõng vaán ñeà voâ cuøng teá nhò trong "tình traïng chung quyeát" cuûa nhöõng nghò thaûo veà hoøa bình trong vuøng giöõa Do Thaùi vaø Palestine.

Cuøng luùc vôùi soá meänh cuûa nhöõng ngöôøi tî naïn, tình traïng cuûa thaønh phoá Jerusalem vaø nhöõng ranh giôùi cuoái cuøng giöõa hoï vaãn ñang coøn ñôïi chung quyeát trong nhöõng cuoäc thöông thuyeát giöõa Do Thaùi-Palestine ñang tieán haønh, roài Do Thaùi vaø Syria cuõng baùo caùo laø gaàn ñaït ñeán moät thoûa thuaän hoøa bình maëc duø khoâng coù nhöõng cuoäc thaûo luaän chính thöùc keå töø cuoäc thaát baïi nhöõng ñaøm phaùn trong thaùng Gieâng taïi Myõ cuûa Toång Thoáng Ai Caäp Hosni Mubarak vaø ñöôïc bieát trong moät cuoäc phoûng vaán laø seõ ñöôïc toå chöùc laïi giöõa Thuû Töôùng Do Thaùi Ehud Barak vaø ngoaïi tröôûng Syria Farouk al-Sharaa, ñöôïc höôùng daãn bôûi nhöõng vieân chöùc ngoaïi giao Myõ vaø Anh vaø nhöõng phaùi boä khaùc, ñaõ ñöa hai beân gaàn laïi vôùi nhau trong vieäc daøn xeáp caùc neùt chính cuûa thoûa hieäp.

Toång Thoáng Clinton döï truø gaëp gôõ vôùi Toång Thoáng Syria Hafez Assad taïi Geneva vaøo ngaøy Chuùa Nhaät -- moät cuoäc gôõ khaù ñaëc bieät taïi ngoaïi quoác ñoái vôùi moät vò laõnh ñaïo nhö Toång Thoáng Clinton -- ñeå ñeà nghò thöïc hieän nhöõng cuoäc ñaøm phaùn chính thöùc. Dó nhieân, vieäc ñaït ñeán moät thoûa hieäp giöõa hai chính phuû khoâng phaûi deã daøng vì caû hai beân ñeàu tieân lieäu seõ coù nhöõng söï choáng ñoái veà baát cöù söï thoûa hieäp cuûa caùc nhoùm dieàu haâu taïi trong nöôùc. Laïi nöõa, cuõng moät vaán ñeà ñaõ ñöôïc noùi tröôùc laø veà nhöõng trieãn voïng khieán Do Thaùi vaø Palestine trao ñoåi laõnh thoå cho hoøa bình. (Ñoã Höõu - Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 BETHLEHEM, West Bank– Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ coá traùnh ñuïng chaïm tröïc tieáp vaøo xung ñoät chính trò giöõa ngöôøi AÛ-raäp vaø Do thaùi, nhöng nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Ngaøi ñaõ ñöôïc caét nghóa nhö laø moät söï uûng hoä roõ raøng cho tính caùch quoác gia cuûa moät nöôùc Palestine, nhö lôøi baø Sha Arafat vôï cuûa chuû tòch Arafat quan nieäm.

Khi ñeán Bethlehem, Ñöùc Thaùnh Cha coù noùi tôùi “nhöõng nguyeän voïng hôïp phaùp cuûa ngöôøi palestine” vaø“quyeàn töï nhieäm coù laõnh thoå nhaø” nhöng Ngaøi khoâng coâng khai roõ raøng keâu goïi coù moät quoác gia Palestine.

Baø Soha Arafat noùi trong cuoäc phoûng vaán cuûa ñaøi CNN raèng:“BaÏn bieát maø, Ngaøi khoâng phaûi laø moät vò giaùo hoaøng chính trò hoùa. Ngaøi laø moät vò giaùo hoaøng tinh thaàn vôùi moät söù ñieäp chính trò... Moãi moät ngöôøi trong daân chuùng Palestine ñeàu ñaõ hieåu ñieàu maø Ñöùc Giaùo Hoaøng keâu goïi laø cho coù moät quoác gia Palestine ñoäc laäp”.

Baø Soha Arafat coøn bình laäun theâm laø Ñöùc Giaùo Hoaøng “nhaän bieát ñöôïc nhöõng ñau khoå ngaøy nay cuûa ngöôøi Palestine, neân trong baøi dieãn vaên raát caûm ñoäng vaø ñi saâu vaøo taâm hoàn chuùng toâi khi Ngaøi tuyeân boá“Ñöøng sôï, Toâi bieát anh chò em ñau khoå raát nhieàu”.

Trong cuoäc haønh höông moät tuaàn leã taïi Thaùnh Ñòa, haàu nhö caû ngaøy thöù Tö hoâm nay Ñöùc Thaùnh Cha ôû trong phaàn ñaát ngöôøi Palestine. Saùng nay Ngaøi daâng thaùnh leã taïi coâng tröôøng nhaø thôø Giaùng Sinh, sau ñoù thaêm traïi tò naïn, vaø sau ñoù thì gaëp gôõ rieâng tö vôùi gia ñình chuû tòch Arafat taïi tö dinh ôû Bethlehem.

Ñöùc Thaùnh Cah khoâng ñaù ñoäng tôùi vaán ñeà teá nhò vaø soâi boûng laø vieäc chuû quyeàn ñieàu khieån thaønh Jerusalem coøn ñang trong voøg tranh chaáp. Ngöôøi Do thaùi noùi hoï khoâng bao giôø coù yù ñònh nhöôøng baát cöù phaàn naøo cuûa thaønh Jerusalem cho ai caû, ñang khi ñoù thì ngöôøi Palestine muoán phaàn phía Ñoâng thaønh Jerusalem thuoäc veà hoï ñeå laøm thuû ñoâ sau naøy.

Baø Arafat, khi lôùn leân laø moät Kitoâ höõu, nhöng sau naøy trôû laïi ñaïo Hoài giaùo khi baø ta cöôùi laõnh tuï Palestine. Baø coøn noùi theâm raèng raát laø thích hôïp cho ngöôøi Palestine tuyeân boá phaàn Jerusalem thuoäc veà chuùng toâi trong dòp thaêm vieáng cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng“Toâi nghó chuùng toâi coù quyeàn noùi raèng jerusalem laø kinh ñoâ muoân thuôû cuûa chuùng toâi. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 DHEISHEH, West Bank– Sau thaùnh leã taïi coâng tröôøng Maùng Coû vaø quì suy nieäm tröôùc nôi maø Chuùa Giaùng Sinh trong nhaø thôø Giaùng Sinh, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ leân ñöôøng ñi thaêm traïi tò naïn ngöôøi Palestine ôû West Bank.

Ñöôïc sung söôùng vui möøng vaø raát khích leä vì nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Ñöùc Thaùnh Cha veà‘laõnh thoå nhaø” cho daân Palestine, neân daân chuùng trong traïi tò naïn haøng ngaøn ngöôøi tuoán ra ñöôøng trong traïi ñeå tung hoâ Ñöùc Thaùnh Cha ñeán ôû giöõa hoï.

Ñöùc Thaùnh Cha trong dòp naøy cuõng keâu goïi caùc nhaø laõnh ñaïo chính trò “haõy mang ra thöïc haønh nhöõng ñieàu ñaõ thuaän thaûo trong hieäp ñònh” vaø keâu goïi ngöôøi Palestine ñöøng coù "thoái chí maát loøng tin”. Ngaøi höùa“Giaùo hoäi seõ tieáp tuïc ñöùng veà phía hoï vaø tieáp tuïc hoã trôï muïc tieâu cuûa hoï tröôùc theá giôùi”.

Ngaøi tuyeân boá:“Chuùng ta haõy quay ñeán vôùi Thieân Chuùa trong nieàm tin töôûng va caàu xin Ngöôøi soi loøng trí nhöõng ai ôû ñòa vò coù traùch nhieäm haõy coå voõ coâng lyù, an ninh vaø hoøa bình khoâng caàn chaàn chöø nöõa maø phaûi tìm ra con ñöôøng thöïc teá ngay”.

Chuû tòch Palestine Arafat ñaõ thaêm Vatican toång coäng laø 9 laàn vaø giôø ñaây Ñöùc Thaùnh Cha ñaùp leã laïi thaêm vieáng oâng, caùc nhaø quan saùt cho raèng oâng Arafat seõ nhaân cô hoäi cuoäc thaêm vieáng naøy taêng theá ñöùng cuûa oâng tröôùc coâng luaän quoác teá.

Nhaø bình luaän chính trò Palestine laø oâng Mahdi Abdel Hadi phaân tích nhö sau: “Arafat raát quan taâm tôùi vieäc taêng tieán moái giao haûo cuûa oâng vôùi taát caû caùc nhaø laõnh ñaïo treân theá giôùi ngoõ haàu duy trì ñöôïc tính caùch hôïp phaùp cuûa oâng, vai troø cuûa oâng thaønh hình ñöôïc moät quoác gia Palestine. Vaø nhö vaäy baïn khoâng theå boû qua troïng löôïng vaø giaù trò cuûa Vatican– ñaëc bieät laø vò Giaùo hoaøng”.

Trong lôøi chaøo möøng khi ñeán Bethlehem, Ñöùc Thaùnh Cha noùi:“Hoøa bình cho daân toäc Palestine! Hoøa bình cho taát caû caùc daân toäc soáng trong vuøng! Khoâng ai coù theå nhaém maét laøm ngô tröôùc bieát bao ñau thöông cuûa daân toäc Palestine ñaõ phaûi chòu khoå trong nhöõng thaäp nieân vöøa qua. Söï daèn vaët ñau thöông cuûa anh em ñaõ traûi ra tröôùc maét cuûa theá giôùi. Vaø noù ñaõ keùo daøi quaù laâu.”.

Ngaøi noùi tieáp:“Toøa Thaùnh Vatican töø tröôùc tôùi nay vaãn luoân luoân coâng nhaän raèng: ngöôøi Palestine coù quyeàn töï nhieân treân laõnh thoå nhaø cuûa hoï, vaø quyeàn coù theå soáng hoøa bình vaø khoâng bò quaáy nhieãu vôùi caùc daân toäc soáng trong vuøng”
TAÏi traïi tò naïn naøy Ngaøi laïi leân tieáng xin caùc nhaø laõnh ñaïo theá giôùi tìm giaûi phaùp cho nhöõng ngöôøi Palestine voâ gia cö naøy.

Ngaøi noùi vôùi gia ñình tò naïn raèng:“Chæ coù coá gaéng quyeát taâm töø phía caùc nhaø laõnh ñaïo trong mieàn Trung Ñoâng vaø trong coäng ñoàng theá giôùi cuøng chung nhau ... môùi coù theå xoùa ñi nhöõng caên nguyeân cuûa tình traïng hieän thôøi cuûa anh chò em thoâi”.

Ñöùc Thaùnh Cha sau ñoù baøy toû loøng thöông caûm cuûa Ngaøi ñoái vôùi ngöôøi tò naïn taïi Dheisheh, vaø noùi raèng“nhöõng nhu caàu nhaân baûn coát yeáu nhaát hoï cuõng bò töø choái.”

Traïi tò naïn Dheisheh ñöôïc thaønh laäp vaøo naêm 1949, moät naêm sau chieán tranh Trung Ñoâng vôùi haèng traêm ngaøn ngöôøi Palestine ñaõ bò toáng coå ra ngoaøi hoaëc troán thoaùt khoûi nhaø hoï maø phaàn ñaát ñoù ngaøy nay goïi laø Do thaùi. Nhieãu ngöôøi di cö thuôû ñoù ngaøy nay vaãn coøn soáng trong caùc traïi raûi raéc khaép ôû Jordan, Syria vaø moät soá nôi khaùc, ñang ñôïi chôø cho coù cô hoäi trôû veà“nhaø” maø ngaøy nay coù khi khoâng coøn toàn taïi nöõa.

OÂng thôï moäc teân laø Deeb Badah, naêm nay 52 tuoåi, ngöôøi ñaõ soáng caû cuoäc ñôøi trong traïi tò naïn, giô cho xem nhöõng töôïng nhoû Gia Ñình Thaùnh Gia Giuse kem theo nhöõng ñoà kæ nieäm gia truyeàn – trong ñoù coù giaáy keá öôùc ñaát nhaø cuûa oâng– nhöng oâng ta vaø gia ñình ñaõ bò baét buoäc töø giaõ ra ñi vaøo naêm 1948.

Coøn anh Badah thì phaùt bieåu raèng “khoâng giaù tieàn baïc naøo coù theå laøm anh xaùc tín maø thoâi yù ñònh boû caên nhaø maø boá meï anh ñaõ boû troán ra ñi, maø baây giôø thuoäc veà thaønh phoá ngöôøi Do thaùi goâi teân laø Ramleh”. Anh Badah laø ngöôøi Hoài giaùo hieän nay coù hai con, anh noùi:“Cuoäc trôû veà cuûa chuùng toâi laø moät giaác mô thaùnh vaø vì theá chuùng toâi khoâng bao giôø queân!”.(Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 QASR EL YAHUD, Israel --Buoåi saùng sôùm hoâm nay tröôùc khi ñi Bethlehem, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ thaêm vieáng ñòa danh Qasr el Yahud– moät ñòa danh beân soâng Jordan phía Taây Ngaïn nôi maø ngöôøi Do thaùi tin raèng Chuùa Gieâsu ñaõ chòu pheùp Thaùnh Taåy.

Cuoäc thaêm vieáng naøy dung hoøa cuoäc thaêm vieáng ñòa ñieåm beân phía Ñoâng bôø soâng Jordan thuoäc nöôùc Jordan maø Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ thaêm vieáng vaøo hoâm qua.

Ñòa ñieåm Qasr el-Yehud, chæ ñöôïc môû cöûa vaøi laàn trong moät naêm cho khaùch haønh höông tôùi röûa trong doøng soâng ñuïc ngaàu buøn. Ñòa ñieåm naøy thöïc ra luùc ñaàu khoâng coù trong chöông trình thaêm vieáng cuûa Ñöùc Thaùnh cha nhöng sau naøy ñöôïc theâm vaøo qua lôøi yeâu caàu cuûa Chuû tòch Arafat vôùi Thuû töôùng Do thaùi Ehud Barak vaø Ñöùc Thaùnh Cha. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 BETHLEHEM– Taïi coâng tröôøng Maùng Coû ôû Bethlehem coù 20,000 tín höõu ñaõ tham döï Thaùnh leã vôùi Ñöùc Thaùnh Cha. Trong baøi giaûng -- coù söï hieän dieän cuûa chuû tòch Palestine laø Yasser Arafat vaø quan khaùch ñaïo ñôøi vaø caùc tín höõu Coâng giaùo -- Ñöùc Thaùnh Cha nhaén nhuû nhö sau:

“Ngaøy hoâm nay taïi coâng tröôøng Maùng Coû, chuùng toâi keâu to leân cho moïi thôøi moïi nôi vaø cho töøng ngöôøi moät‘Bình An cho quí vò’ Ñöøng sôï!” ... Ñaây laø nhöõng lôøi thaàn linh, noùi bôûi chính Ñöùc Gieâsu”.

Ñöùc Thaùnh Cha nhaân dòp naøy cuõng thuùc ñaåy coäng ñoàng thieåu soá nhöõng ngöôøi tín höõu Kitoâ giaùo vaø ñaëc bieät ngöôøi Coâng giaùo haõy tieáp tuïc ôû laïi Thaùnh Ñòa, döøng di daân ñi nôi khaùc.

Ngaøi noùi:“Ñöøng sôï seät baûo toàn söï hieän dieän Kitoâ giaùo vaø di saûn Kitoâ trong chính nôi maø Chuùa Cöùu Theá ñaõ haï sinh”.

Ngaøi chaøo möøng coäng ñoaøn ña soá Hoài giaùo soáng taïi Bethlehem vaø keâu goïi“moät kyû nguyeân môùi hieåu bieát vaø coäng taùc giöõa taát caû caùc daân toäc soáng trong Thaùnh Ñòa”.

Raful Rofa, ngöôøi Palestine tích cöïc tranh ñaáu cho nhaân quyeàn co maët taïi thaùnh leã phaùt bieåu vcaûm töôûng nhö sau:“Toâi nghó daân chuùng ñaët raát nhieàu hy voïng vaøo Ñöùc Giaùo Hoaøng. Ngaøi coù theå ñöa vaán ñeà cuûa chuùng toâi leân baøn moå theá giôùi. Ngaøi coù theå chæ cho theá giôùi laø chuùng toâi hieän dieän vaø caàn taát caû nhöõng giuùp ñôõ maø chuùng toâi coù theå coù ñöôïc”.(Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 Khi Ñöùc Thaùnh Cha ñaët chaân ñeán ñaát Palestine ngaøy 22/03/2000, laäp töùc ngaøi ñaõ baøy toû caûm tình cuûa ngaøi ñoái vôùi thaân phaän ngöôøi daân Palestine.

Khi ñeán Beâlem, Ñöùc Thaùnh Cha noùi: "Hoøa bình cho daân chuùng Palestine! Hoøa bình cho taát caû caùc daân toäc trong mieàn ñaát naøy! Khoâng ai coù theå baát chaáp bao nhieâu nhöõng ñau khoå maø daân chuùng Palestine phaûi chòu trong nhöõng thaäp nieân gaàn ñaây. Nhöõng ñau thöông thoáng khoå cuûa anh chò em dieãn ra tröôùc maét theá giôùi naøy ñaõ quaù laâu."

Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ ñöôïc noàng nhieät chaøo ñoùn bôûi nhaø laõnh ñaïo Palestine, oâng Yasser Arafat, taïi dinh toång thoáng. Sau khi moät chieác tröïc thaêng nhoû ñaõ ñöa Ñöùc Thaùnh Cha ñeán töø Jerusalem, nôi ngaøi nghæ chaân trong suoát cuoäc haønh höông ñaát thaùnh, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ hoân ñaát Palestine ñöôïc hai treû em daâng leân trong moät caùi cheùn . Ñaây laø cöû chæ chaân thaønh ngaøi thöôøng laøm khi ñeán moät phaàn ñaát môùi. Tröôùc ñaây, ngaøi thöôøng quøy xuoáng ñeå hoân ñaát, nhöng vì yeáu khoâng theå quyø hoân ñaát neân caùc treû em ñöa leân cho ngaøi hoân trong moät caùi cheùn. Phaùt ngoân vieân cuûa Ñöùc Thaùnh Cha, Joaquin Navarro-Valls, ñaõ löu yù caùc phoùng vieân khoâng neân dieãn dòch cöû chæ naøy theo nghóa chính trò nhö laø söï coâng nhaän cuûa Vatican veà chuû quyeàn laõnh thoå cuûa Palestine. Traùi laïi, ngaøi noùi, "seõ raát laï neáu Ñöùc Thaùnh Cha laïi khoâng hoân ñaát nôi Ñöùc Gieâsu Kitoâ ñaõ giaùng sinh" 

Trong soá nhöõng nhaân vaät theá giaù ra ñoùn Ñöùc Thaùnh Cha coù caùc quan chöùc khaùc trong chính quyeàn Palestine, Ñöùc Giaùm Muïc Coâng Giaùo vaø caùc nhaø laõnh ñaïo cuûa Chính Thoáng Giaùo vaø Hoài Giaùo. OÂng Yasser Arafat vaø vôï laø Susha ngoài tröôùc moät taám hình ñeàn thôø Al-Aqsa ôû Jerusalem ñaõ laéng nghe Ñöùc Thaùnh Cha noùi vôùi moät nieàm haân hoan ñaëc bieät.

Ñöùc Thaùnh Cha noùi: "Toøa Thaùnh luoân coâng nhaän quyeàn töï nhieân cuûa daân chuùng Palestine ñeå coù moät ñaát nöôùc rieâng. Nhöõng ngöôøi tieàn nhieäm cuûa toâi vaø toâi ñaõ laëp ñi laëp laïi nhieàu laàn laø cuoäc xung ñoät ñau buoàn ôû Thaùnh Ñòa khoâng theå naøo chaám döùt neáu khoâng coù moät baûo ñaûm oån ñònh veà quyeàn lôïi cho taát caû caùc daân toäc coù lieân quan, treân caên baûn luaät phaùp quoác teá vaø nhöõng nghò quyeát vaø tuyeân boá cuûa Lieân Hieäp Quoác."

Sau khi caùm ôn söï ñoùn tieáp noàng nhieät cuûa oâng Yasser Arafat vaø daân chuùng Palestine, Ñöùc Thaùnh Cha tieáp tuïc quaûng dieãn yù töôûng cuûa ngaøi veà phaàn ñaát Beâlem, ñòa danh ñaõ ñöôïc ghi khaéc trong tim cuûa taát caû Kitoâ Höõu: "Beâlem laø nôi maø lôøi thieân thaàn tung hoâ 'Vinh danh Thieân Chuùa treân trôøi vaø bình an cho ngöôøi döôùi theá' ñaõ vang leân ôû moïi nôi, moïi thôøi ñaïi nhö lôøi höùa long troïng cuûa Thieân Chuùa seõ cho chuùng ta moùn quaø quyù giaù laø hoøa bình. Thoâng ñieäp Beâlem laø tin möøng veà söï hoøa giaûi giöõa con ngöôøi, ôû baát cöù caáp ñoä töø caù nhaân ñeán quoác gia. Beâlem laø nôi giao löu quoác teá, laø nôi maø moïi daân toäc coù theå gaëp gôõ nhau ñeå cuøng chung xaây moät theá giôùi xöùng ñaùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi."

Ñöùc Thaùnh Cha keát luaän: "Lôøi höùa hoøa bình cuûa Thieân Chuùa ôû Beâlem seõ trôû thaønh hieän thöïc cho theá giôùi chæ khi naøo phaåm giaù vaø quyeàn cuûa taát caû con ngöôøi ñaõ ñöôïc taïo neân gioáng hình aûnh Chuùa ñöôïc coâng nhaän vaø toân troïng." (Nguyeãn Vieät Nam)

50,000 ngöôøi döï thaùnh leã do Ñöùc Thaùnh Cha cöû haønh taïi vaän ñoäng tröôøng thuû ñoâ Amman

VietCatholic News. 21/3/2000 Saùng nay thöù ba (21/3/2000, giôø Jordan), Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ cöû haønh thaùnh leã taïi vaän ñoäng tröôøng thuû ñoâ Amman cuûa Jordan. Moät ñaùm ñoâng khoaûng 50,000 ngöôøi ñaõ tham döï thaùnh leã Ñaây laø con soá kyû luïc trong moät ñaát nöôùc maø ña soá laø Hoài Giaùo.

Coù khoaûng 10,000 giaùo höõu Coâng Giaùo Iraq löu vong ñaõ tham döï thaùnh leã. Hoï ñaõ.xin Ñöùc Thaùnh Cha caàu nguyeän cho leänh caám vaän maø Myõ vaø Lieân Hieäp Quoác aùp ñaët leân Iran sôùm ñöôïc baõi boû. 

Ñöùc Thaùnh Cha seõ ñeán thaêm thaêm vieáng Wadi al-Kharrar, moät nôi maø theo truyeàn thuyeát Chuùa Gieâsu ñaõ ñöôïc röûa toäi. Sau ñoù, ngaøi seõ leân ñöôøng sang Jerusalem. (Nguyeãn Vieät Nam)

1.8. Thaùnh leã taïi saân vaän ñoäng thuû ñoâ Amman, Jordan

VietCatholic News. 21/3/2000 Trong thaùnh leã taïi saân vaän ñoäng cuûa thuû ñoâ Amman, Jordan, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ keâu goïi söï ñoaøn keát, tình lieân ñôùi vaø coâng lyù cho vuøng Trung Ñoâng. Ngaøi ñaõ caàu xin cho moái lieân keát giöõa Kitoâ Höõu vaø caùc toân giaùo lôùn khaùc trong vuøng ñöôïc ngaøy caøng beàn chaët. 

"Caàu xin cho nhöõng taøi nguyeân cuûa Giaùo Hoäi ñöôïc duøng ñeå phuïc vuï cho söï thoáng nhaát vaø yeâu thöông nhö laø muïc tieâu toái thöôïng cuûa chuùng ta."
Moät trong nhöõng chuû ñeà cuûa chuyeán haønh höông naøy cuûa Ñöùc Thaùnh Cha laø phaùt trieån caùc moái lieân heä vôùi Do Thaùi Giaùo, Kitoâ Giaùo vaø Hoài Giaùo, ba toân giaùo lôùn ñang hoäi tuï ôû Jerusalem.

Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ di chuyeån ñeán ñòa ñieåm treân chieác xe choáng ñaïn vaø ñaõ chaïy quanh saân vaän ñoäng moät voøng. Haøng ngaøn ngöôøi ñaõ coá gaéng ñeå chaïm ñöôïc tay vaøo xe cuûa ngaøi. Nhieàu ngöôøi baän aùo thun (T-shirt) coù in hình Ñöùc Thaùnh Cha vaø vua Adullah vôùi doøng chöõ "Jordan chaøo ñoùn Ñöùc Thaùnh Cha John Paul II".

Nhöõng thaønh vieân trong hoaøng toäc bao goàm caû Thaùi Haäu, tuy laø ngöôøi Hoài Giaùo, ñaõ tham döï thaùnh leã vôùi nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo.

Ñöùc Thaùnh Cha seõ thaêm thò traán Wadi al-Kharrar ôû bôø ñoâng soâng Jordan, nôi maø ngöôøi Jordan cho raèng Ñöùc Gieâsu Kitoâ ñaõ chòu thanh taåy ôû ñaây. Tuy nhieân, theo ngöôøi Do Thaùi vaø Palestine thì Ñöùc Gieâsu ñaõ chòu thanh taåy ôû moät ñòa ñieåm khaùc beân bôø taây soâng Jordan. Ñeå khoûi bò cho laø thieân vò, Ñöùc Giaùo Hoaøng cuõng seõ vieáng thaêm ñòa ñieåm kia.

Khoaûng hôn 10,000 ngöôøi Coâng Giaùo Iraq löu vong ñaõ tham döï thaùnh leã vaø ñaõ xin Ñöùc Giaùo Hoaøng caàu nguyeän ñeå cho leänh caám vaän do Myõ aùp ñaët leân Iraq sôùm ñöôïc baõi boû. Hoï raát caûm ñoäng tröôùc nhöõng lôøi an uûi cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng: "Anh chò em Coâng Giaùo ôû Iraq vaø taát caû ngöôøi Iraq, nhöõng ngöôøi ñang phaûi ñau khoå quaù nhieàu vì leänh caám vaän khoâng ngöøng naèm trong suy nghó cuûa toâi. Toâi ñoan chaéc vôùi taát caû nhöõng ai ñang ñau khoå, ñaëc bieät laø nhöõng phuï nöõ, treû em vaø ngöôøi giaø caû, söï uûng hoä cuûa toâi trong lôøi caàu nguyeän."

Ñöùc Thaùnh Cha thöôøng xuyeân chæ trích maïnh meõ vieäc söû duïng leänh caám vaän ôû Iraq vaø nhöõng nôi khaùc treân theá giôùi vì chæ nhöõng keû yeáu ñuoái trong nhöõng xaõ hoäi ñoù, nhöõng ngöôøi ñaõ chòu nhieàu ñau khoå roài, laø phaûi traû giaù cao nhaát. (Nguyeãn Vieät Nam)

 

VietCatholic News. 23/3/2000 HAØNOÄI – Nguoàn tin töø Vieät Nam cho bieát Boä tröôûng Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo vöøa kyù quyeát ñònh veà vieäc boå sung, söûa ñoåi moät soá ñieàu trong quy cheá thi toát nghieäp tieåu hoïc.

Theo ñoù, töø naêm hoïc naøy (1999-2000) boû caùc ñoái töôïng ñöôïc coâng nhaän toát nghieäp tieåu hoïc, moïi hoïc sinh ñeàu phaûi döï thi toát nghieäp tieåu hoïc.

Vieäc toå chöùc coi thi ñöôïc tieán haønh taïi caùc tröôøng tieåu hoïc coù hoïc sinh döï thi, vieäc chaám thi ñöôïc toå chöùc theo caùc ñôn vò tröôøng hoïc hoaëc taäp trung caùc tröôøng tieåu hoïc theo nhoùm tröôøng hay quaän, huyeän.

Giaùo vieân ñang daïy lôùp 5 seõ khoâng ñöôïc laøm giaùm thò taïi Hoäi ñoàng coi thi cuûa tröôøng mình.

Ngaøy thi cuï theå seõ do Sôû Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo tænh, thaønh phoá quyeát ñònh: seõ coù ñeà thi chính thöùc vaø döï bò, ñeà thi ñöôïc in ñeán töøng hoïc sinh hoaëc töøng phoøng thi, giaùm thò ñoïc vaø vieát ñeå hoïc sinh töï cheùp ñeà. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 23/3/2000 HAØNOÄI -- Baùo Nhaân Daân hoâm nay ñöa tin cho bieát vì soá haønh khaùch taêng leân, neân töø muøa heø naêm 2000, Vieät Nam Airlines ñaõ quyeát ñònh taêng theâm nhieàu chuyeán bay treân moät soá ñöôøng bay quoác teá:

-Saigoøn - Osaka vaø ngöôïc laïi töø 3 chuyeán/tuaàn, taêng leân 4 chuyeán/tuaàn.
-Saigoøn - Phnom Penh töø 18 chuyeán/tuaàn, nay seõ bay 3 chuyeán/ngaøy.
-Saigoøn - Xieâm Rieäp vaø ngöôïc laïi töø 5 chuyeán/tuaàn seõ thöïc hieän 2 chuyeán/ngaøy.
-Saigoøn - Hoàng Koâng töø 1 chuyeán/tuaàn, nay lieân doanh vôùi Pacific Airlines naâng toång soá leân 2 chuyeán/tuaàn. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 HAØ NOÄI – Theo tin thoâng taán xaõ VN hoâm nay cho hay thì cuoäc Hoäi thaûo quoác teá “ Baûo toàn khu phoá coå Hoäi An vaø Ñieàu tra nhaø ôû daân gian Vieät Nam” ñang ñöôïc toå chöùc trong 2 ngaøy 21 vaø 22/3/2000, taïi Haø Noäi.


Hoäi thaûo naøy do Cuïc Baûo toàn Baûo taøng thuoäc Boä Vaên hoùa Thoâng tin Vieät Nam phoái hôïp vôùi tröôøng Ñaïi hoïc Nöõ Chieâu Hoøa, Nhaät Baûn toå chöùc.

Hoäi thaûo ñöôïc toå chöùc nhaèm xaùc ñònh noäi dung Döï aùn baûo toàn khu phoá coå Hoäi An vaø ñaùnh giaù keát quaû vieäc ñieàu tra nhaø ôû daân gian truyeàn thoáng vôùi söï goùp maët cuûa caùc chuyeân gia haøng ñaàu cuûa Vieät Nam vaø quoác teá, nhöõng ngöôøi ñaõ tham gia ñieàu tra nhaø ôû daân gian taïi caùc tænh Baéc Ninh, Ñoàng Nai, Thöøa Thieân Hueá, Ngheä An vaø Nam Ñònh.

Quaàn theå di tích kieán truùc khu phoá coå Hoäi An ñöôïc xem nhö moät baûo taøng soáng töø bao ñôøi naøy. Tröôùc theá kyû 15, Hoäi An laø moät cöûa caûng troïng yeáu cuûa Vöông quoác Chaêmpa. Töø cuoái theá kyû 16 ñeán ñaàu thöù kyû 19, nôi ñaây ñaõ trôû thaønh moät trung taâm giao löu kinh teá-vaên hoùa cuûa Vieät nam vaø khu vöïc Ñoâng Nam aù. Thuyeàn buoân vaø thöông nhaân cuûa nhieàu nöôùc aù- AÂu ñaõ ñeán Hoäi An buoân baùn, laäp thöông ñieám, xaây döïng phoá phöôøng vaø laøm aên sinh soáng. Hoäi an cuõng laø nôi hoäi nhaäp cuûa Thieân chuùa giaùo, Phaät giaùo vaøo theá kyû 17. Hoäi an laø nôi duy nhaát ôû Vieät Nam coù nhöõng phoá coå ñan xen vôùi nhöõng coâng trình kieán truùc toân giaùo tín ngöôõng nhö ñình, chuøa, mieáu vaø hoäi quaùn, ñöôïc gìn giöõ nguyeân traïng vôùi kieán truùc thuaàn coå, xaây döïng chuû yeáu baèng goã. Hieän Hoäi An coù 197 di tích coå trong ñoù coù 87 ñình chuøa hoäi quaùn, 82 nhaø oáng coå, 24 gieáng coå ñöôïc phaân boå ñeàu treân toaøn thò xaõ.

Hieän nay, caùc coâng trình kieán truùc ôû ñaây haàu heát ñeán giai ñoaïn xuoáng caáp laïi bò ñe doïa bôûi thieân tai, oâ nhieãm moâi tröôøng, keå caû höôùng ñoâ thò hoùa, phaùt trieån du lòch.

Caùc yù kieán phaùt bieåu taïi hoäi thaûo ñaõ ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà nhö coâng cuoäc baûo toàn phoá coå Hoäi An; chính saùch baûo toàn khu phoá coå Hoäi An; phuïc cheá nhaø coå Hoäi An; ñieàu tra veà nhaø ôû daân gian noâng thoân taïi caùc tænh Baéc Ninh, Nam Ñònh, Ngheä An, Thöøa Thieân Hueá, Ñoàng Nai; nhöõng ñaëc tröng kieán truùc cuûa nhaø ôû daân gian Vieät Nam nhìn töø goùc ñoä ñieàu tra. Caùc yù kieán ñoù ñaõ goùp phaàn khaúng ñònh noäi dung Döï aùn baûo toàn khu phoá coå Hoäi An cuõng nhö vieäc ñieàu tra nhaø ôû daân gian laø vieäc laøm heát söùc caàn thieát.

Hoäi thaûo goùp phaàn ñònh höôùng cho söï hôïp taùc quoác teá nhaèm baûo toàn phaùt huy giaù trò khu phoá coå Hoäi An vaø nhaø ôû daân gian truyeàn thoáng Vieät Nam. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 HANOI (Reuters)– Vieät Nam chính thöùc göûi thö xin baøn laïi moät soá ñieåm trong thöông öôùc döï ñònh kyù vôùi Hoa Kyø ñang bò trì treä, 8 thaùng sau khi baûn vaên ñöôïc ñoàng yù treân nguyeân taéc.

Moät nhaân vieân laøm vieäc taïi Toøa Ñaïi Söù Myõ ôû Haø Noäi noùi raèng 1 laù thö töø chính phuû VN ñaõ göûi tôùi muoán trình baøy quan ñieåm cuûa VN veà baûn thöông öôùc maø môùi ñaây Ñaïi Dieän Thöông Maïi Hoa Kyø taïi Washington môùi nhaän ñöôïc.

Chính quyeàn Haø Noäi noùi raèng hoï muoán noùi chuyeän theâm veà moät soá ñieåm trong thöông öôùc. Ñang khi vaø caùc nguoàn tin thaân caän vôùi cuoäc thöông thuyeát noùi raèng laù thö seõ ghi nhaän moät soá "ñieåm thaûo luaän" naøo ñoù maø Haø Noäi muoán ñöa ra.

Hoa Kyø ñaõ noùi raèng Myõ seõ khoâng taùi thöông thuyeát baûn thöông öôùc ñaõ ñoàng yù tröôùc ñaây, nhöng cuõng seõ vui veû laøm saùng toû hôn moät soá vaán naïn neáu coù.

Tuy nhieân, ñaàu thaùng naøy oâng Ñaïi söù Pete Peterson, noùi laø baûn thöông öôùc hieän neáu caàn thì phaûi taùi thöông thuyeát toaøn boä, vaø cho bieát raèng neáu noù khoâng ñöôïc chaáp thuaän naêm nay, bôûi vì baûn vaên coù theå ñaõ loãi thôøi.

Nhieàu thöông gia vaø kinh doanh töôûng raèng Haø Noäi ñaùng leõ phaûi kyù keát baûn hieäp thöông naøy vaøo giöõa naêm 1999 taïo höùng kôûi cho vieäc ñaàu tö quoác teá vaø hy voïng VN coù theå saün saøng môû cöûa kinh teá. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 21/3/2000 HOÄI AN – Theo baùo Nhaân Daân cho bieát thì töø ñaàu naêm 2000 ñeán nay, soá löôïng khaùch du lòch ñeán tham quan phoá coå Hoäi An vaø khu Ñeàn thaùp Myõ Sôn taêng nhanh.

Chæ tính rieâng ñaàu thaùng 3 naøy löôïng khaùch ñeán Hoäi An ñaõ taêng gaáp ñoâi so vôùi cuøng kyø naêm ngoaùi, trong ñoù khaùch du lòch quoác teá ñeán Hoäi An chieám gaàn 80%.

Sau khi ñöôïc coâng nhaän laø di saûn vaên hoùa theá giôùi, Hoäi An vaø Myõ Sôn ñaõ coù söùc thu huùt maïnh khoâng nhöõng ñoái vôùi khaùch du lòch maø coøn haáp daãn caû caùc nhaø nghieân cöùu trong vaø ngoaøi nöôùc.

Ñang khi ñoù thì baùo Lao Ñoäng cho bieát vaøo ngaøy 18-3, taïi Hoäi An, Boä Vaên hoùa - Thoâng tin ñaõ chuû trì cuoäc hoïp ñeå chia 10% soá coå vaät truïc vôùt ñöôïc ngoaøi vuøng bieån Cuø Lao Chaøm cho caùc baûo taøng.

Cuï theå, 23.944 hieän vaät goám söù Chu Ñaäu coù nieân ñaïi theá kyû 17 ñöôïc chia ñeàu cho 5 baûo taøng: Baûo taøng Lòch söû Haø Noäi, Baûo taøng Myõ thuaät Haø Noäi, Baûo taøng Haûi Döông, Baûo taøng TP Saigoøn vaø Baûo taøng Quaûng Nam.

Ñöôïc bieát, chieác taøu coå bò ñaém töø theá kyû 17 ôû ngoaøi khôi vuøng bieån ñaûo Cuø Lao Chaøm thuoäc Hoäi An ñöôïc caùc ngö daân phaùt hieän vaøo naêm 1995. Sau hôn moät naêm, coâng ty truïc vôùt cuûa nöôùc ngoaøi ñöôïc thueâ vaø ñaõ thu ñöôïc toång soá 239.440 hieän vaät bao goàm ñóa, baùt, bình coå goám söù Chu Ñaäu. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 21/3/2000 HAØNOÄI– Theo Sôû Vaên hoùa - thoâng tin Haø Noäi, trong toång soá 1.774 di tích lòch söû, di tích caùch maïng vaø di tích vaên hoùa cuûa thaønh phoá, hieän chæ coù 1.540 di tích coøn hoaït ñoäng vaø phaùt huy taùc duïng, 13% soá di tích coøn laïi haàu nhö ñaõ khoâng hoaït ñoäng töø laâu vì nhieàu lyù do.

Ñöôïc bieát, naêm 1999, Haø Noäi ñaõ daønh gaàn 9,2 tyû ñoàng töø ngaân saùch thaønh phoá ñeå ñaàu tö tu boå, naâng caáp caùc coâng trình treân, theá nhöng theo moät baùo caùo môùi ñaây, vaãn coøn coù 1.163 di tích khaùc ñang tieáp tuïc bò xuoáng caáp vôùi nhieàu möùc ñoä khaùc nhau.

Ñeå kyû nieäm 990 naêm Thaêng Long-Haø Noäi, ngaønh vaên hoùa-thoâng tin TP Haø Noäi ñaõ hoaøn thaønh xaây döïng laïi khu Thaùi Hoïc thuoäc di tích Vaên Mieáu-Quoác Töû Giaùm.

Chính quyeàn cuõng toân taïo, tu boå ba di tích Baéc Moân, Ñoan Moân, Haäu Laâu trong khu Thaønh coå, caùc di tích caùch maïng ôû soá 48 phoá Haøng Ngang, soá 5D phoá Haøm Long, soá 90 phoá Thôï Nhuoäm, moät soá haïng muïc nhö vöôøn caây vaên hoùa, chuøa Maïch Traøng, ñình Ngöï Trieàu Di Quy ôû khu di tích Coå Loa.

Caùc döï aùn xaây döïng Coâng vieân vaên hoùa Meã Trì, khu baûo toàn, phaùt huy caùc giaù trò ngheä thuaät truyeàn thoáng ôû huyeän Ñoâng Anh, Baûo taøng Haø Noäi ñang ñöôïc trieån khai.

Vaøo dòp kyû nieäm 990 naêm Thaêng Long-Haø Noäi, thaønh phoá seõ toå chöùc chöông trình leã hoäi tuoåi treû vaø Tuaàn vaên hoùa döï kieán töø ngaøy 2 ñeán 10-10. (Thieân Aân)

THÔØI SÖÏ    THEÁ GIÔÙI

3.1. LHQ vaø Cam Boát khoâng ñaït ñöôïc thoûa thuaän cho Toøa AÙn hoãn hôïp xöû Khmer Ñoû

VietCatholic News. 23/3/2000 PHNOM PENH (AP) (VB) - Sau moät tuaàn leã thöông thuyeát gay go, hoâm thöù tö 22-3 Cam Boát vaø LHQ loan baùo hai beân ñaõ khoâng ñaït ñöôïc thoûa hieäp veà phöông caùch trieäu taäp moät toøa aùn hoãn hôïp xöû caùc laõnh tuï Khmer ñoû bò caùo giaùc ñaõ gaây ra caùi cheát cuûa 1.7 trieäu daân Cam Boát.

Nhöng khi keát thuùc cuoäc hoäi ñaøm, hai beân baày toû hy voïng moái baát ñoàng seõ ñöôïc san baèng trong töông lai vaø noùi cuõng ñaõ coù tieán boä trong keá hoaïch chöa töøng coù laø laäp moät toøa aùn xöû ôû Cam Boát coù LHQ yeåm trôï.

Sau cuoäc hoïp vôùi Thuû töôùng Hun Sen, Tröuôûng phaùi ñoaøn thöông thuyeát LHQ Hans Corell noùi: "Chuùng toâi chöa ñaït ñöôïc thoûa hieäp. Coøn vaøi vaán ñeà baát ñoàng. Nhöng chuùng toâi ñaõ ñaït ñöôïc tieán boä lôùn vaø toâi raát haøi loøng ñeå xaùc nhaän raèng chuùng toâi ñaõ tieán ñöôïc raát xa so vôùi moät tuaàn tröôùc ñaây".

LHQ quan taâm heä thoáng phaùp lyù yeáu ôùt cuûa Cam Boát seõ bò aûnh höôûng cuûa chính quyeàn Hun Sen ñaõ töøng thoûa hieäp vôùi caùc laõnh tuï Khmer ñoû ñeå chaám döùt cuoäc noäi chieán.

Cho ñeán nay Cam Boát khoâng chòu cho LHQ kieåm soaùt toøa aùn, laáy côù ñieàu ñoù seõ vi phaïm chuû quyeàn cuûa Cam Boát laøm nguy ñeán neàn hoøa bình môùi ñöôïc taùi laäp.

Trong 4 ngöôøi daân Cam Boät gaàn nhö coù 1 ngöôøi bò gieát trong möu toan taøn baïo cuûa Khmer ñoû thöïc hieän aûo töôûng noâng tröôøng coäng saûn vaøo nhöõng naêm cuoái cuûa thaäp nieân 70.

Maëc duø chính quyeàn Khmer ñoû bò laät ñoå naêm 1979, nhöng caùc saùch löôïc trong thôøi chieán tranh laïnh vaø nhöõng röøng raäm cuûa Cam Boát ñaõ giuùp cho Khmer ñoû toàn taïi cho ñeán cuoái thaäp nieân 80.

Caùc giôùi chöùc thaân caän vôùi cuoäc thöông thuyeát noùi söï baát ñoàng chuû choát laø LHQ ñoøi coù moät coâng toá ngoaïi quoác vôùi quyeàn keát toäi ñoäc laäp.

Cam Boát muoán coù ñoàng coâng toá - moät Cam Boát, moät ngoaïi quoác - vaø ñöa ra baûn keát toäi chung. Theå thöùc naøy bò LHQ coi laø moät caùch cho Cam Boát quyeàn phuû quyeát. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 ÑAØI BAÉC (Reuters) -- Hoâm thöù ba 21-3 Quoác hoäi Ñaøi Loan ñaõ bieåu quyeát boû moät leänh caám vaän giao thöông tröïc tieáp vôùi Trung coäng ñaõ coù töø 50 naêm nay veà maäu dòch, vaän taûi vaø böu ñieän tröïc tieáp, ñeå môû ra nhöõng söï trao ñoåi coù giôùi haïn giöõa moät soá ñaûo vaø caùc thaønh phoá Trung Quoác. Caùc nhaø laõnh ñaïo kinh doanh hoan ngheânh quyeát ñònh naøy coi nhö böôùc môû ñaàu ñeå ñi ñeán vieäc môû roäng hôn nöõa veà sau naøy.

Maëc duø ñaây chæ laø nghò quyeát kinh teá coù tính caùch töôïng tröng nhöng cuõng cho thaáy moät cöû chæ thieän chí ñoái vôùi Baéc Kinh sau khi oâng Traàn Thuûy Bieån ñaéc cöû Toång Thoáng. Ñang khi ñoù Ñaûng cuûa oâng ñaõ coâng khai chuû tröông ñoäc laäp cho Ñaøi Loan.

Moät phaùt ngoân vieân Quoác hoäi Ñaøi Loan tuyeân boá laø Quoác hoäi ñaõ chaáp thuaän môû caùc moái quan heä tröïc tieáp giöõa caùc ñaûo ngoaøi khôi Ñaøi Loan - trong ñoù coù caùc ñaûo Queá Moân, Maõ Toå vaø Baønh Hoà - vôùi caùc thaønh phoá Hoa luïc tröôùc eo bieån Ñaøi Loan.

Caùc ñaûo cuûa Ñaøi Loan aùn ngöõ tröôùc bôø bieån Trung Quoác ñeàu laø nhöõng phaùo ñaøi quaân söï kieân coá, nhöng laâu nay ñaõ coù giao thöông buoân baùn laäu ngaám ngaàm vôùi caùc thaønh phoá bôø bieån Tröng Quoác.

Töø laâu Trung Quoác vaãn ñoøi hoûi phaûi coù quan heä giao thöông tröïc tieáp, nhöng chính quyeàn Quoác Daân Ñaûng khoâng chòu, vì sôï an ninh cuûa ñaûo laâm nguy neáu kinh teá Ñaøi Loan hoäi nhaäp quaù nhieàu vôùi kinh teá Trung Quoác.

Ngay sau khi tin treân ñöôïc loan ra, Phaùt ngoân nhaân cuûa boä Ngoaïi giao Trung Quoác noùi Baéc Kinh "ghi nhaän söï kieän ñoù nhöng khoâng coù lôøi bình luaän naøo".

Taïi Baéc Kinh caùc nhaø phaân tích noùi Trung Quoác coù theå ghi nhaän cöû chæ thieän chí cuûa Ñaøi Loan ngay sau khi baàu cöû Toång Thoáng, nhöng khoâng chaéc coù söï xeâ xích naøo trong laäp tröôøng cöùng raén veà vaán ñeà ñaøm phaùn giöõa hai beân.

Trung Quoác döôøng nhö ñang suy nghó xem laø phaûi ñoái phoù caùch naøo vôùi vieäc oâng Traàn Thuûy Bieån ñaéc cöû Toång Thoáng.

Moät nhaø ngoaïi giao Taây phöông noùi vieäc giaûm bôùt leänh caám vaän "vaãn chöa ñuû nhöng noù chaéc chaén seõ giuùp cho moät tieán trình töø töø trao ñoåi caùc thoâng tin qua laïi giöõa hai beân vôùi nhau". (Thieân Aân)

VietCatholic News. 22/3/2000 NEW DELHI -- Toång thoáng Clinton ñang trong chuyeán thaêm vieáng caùc nöôùc Chaâu AÙ ñaõ thuùc ñaãn noã löïc Hoøa Bình giöõa AÁn ñoä vaø Pakistan vaø oâng ñaõ ñöôïc cam keát cuûa AÁn ñoä raèng” seõ khoâng coù söï ñe doïa xaåy ra vôùi Pakistan maëc daàu tình theá giöõa hai nöôùc vaãn tieáp tuïc caêng thaúng.

Ñang khi ñoù AÁn ñoä cöông quyeát baùc boû ñeà nghò cuûa Hoa kyø veà vieäc giaûm chöông trình phaùt trieån vuõ khí nguyeân töû.

Hoa Kyø vaø AÁn ñoä cuõng ñaõ ñaït nhöõng böôùc tieán cuï theå taêng cöôøng hôïp taùc kinh teá, trong ñoù coù thoûa thuaän nôùi roäng tieáp caån 40 trieäu myõ kim haøng xuaát caûng noâng nghieäp vaøo AÁn ñoä.

Cuøng ngaøy thöù Ba TT Bill Clinton ñi ñeán kính vieáng ñeàn thaùnh Gandhi taïi Taân Delhi, oâng ñaõ ñaõ tuït gìay theo taäp quaùn toân kính cuûa ngöôøi AÁn Ñoä khi tôùi thaêm Ñaøi kæ nieäm nhaø laõnh ñaïo giaønh ñoäc laäp Mahatma Gandhi. OÂng vaø aùi nöõ Chelsea, chaân mang vôù, ñi treân loái ñi traûi thaûm maøu xanh laù caây cuûa Ñeàn Raj Ghat, ngoài chieâm ngöôõng vaø ñi thaêm khu vöïc naøy ñang khi quanh ñoù hoa nôû roä vaøo muøa xuaân.

TT Clinton ñaõ ghi laïi vaøi doøng vaøo taäp löu nieäm, vaø oâng cuõng troàng töôïng tröng moät caây hoa moäc lan laøm kæ nieäm. Thaùnh Gandhi chính laø nguoàn caûm höùng ñoái vôùi laõnh tuï daân quyeàn cuûa Hoa Kyø laø Martin Luther King trong thaäp nieân 1960. OÂng Clinton laø vò Toång thoáng Hoa Kyø ñaàu tieân tôùi AÁn Ñoä keå töø 22 naêm. OÂng Clinton cuõng ñaõ coù caùc cuoäc hoäi ñaøm vôùi caùc nhaø laõnh ñaïo AÁn Ñoä veà caùc vaán ñeà taøi binh, kinh teá, vaø cuoäc khuûng hoaûng Kashmir.

Gandhi bò aùm saùt thaùng Gieâng naêm 1948, 5 thaùng sau khi AÁn ñoä giaønh ñoäc laäp töø tay ngöôøi Anh.

Sau cuoäc thaêm vieáng chính thöùc ngaøy thöù ba ôû Delhi, TT Clinton ñaõ cuøng con caùi daønh 3 ngaøy du lòch nöôùc AÁn. OÂng ñaõ ñeán ngoâi ñeàn Taj Mahal noåi tieáng laø moät kyø quan theá giôùi, ñi xem coïp taïi khu baûo toàn thieân nhieân vaø côõi voi ñi thaêm moät laâu ñaøi lòch söû. (Thieân Aân)

3.4. Trung quoác di chuyeån haøng traêm phaûn löïc cô xuoáng Phuùc Kieán ñoái ñaàu ñe doïa Ñaøi Loan

VietCatholic News. 21/3/2000 PHUÙC KIEÁN, Trung quoác– Nhaät baùo South China Morning Post cho tin raèng saùng hoâm thöù Hai 20- 3 haèng traêm phaûn köïc cô cuûa Trung quoác ñaõ ñöôïc chuyeån tôùi Phuùc Kieán. Ñaây laø bieän phaùp Trung Coäng nhaèm doïa Ñaøi loan vì môùi baàu oâng Traàn Thuûy Bieån laân laøm Toång thoáng.

Nhaân chuùng ñaõ keå: "Caùch khoaûng hai hay ba phuùt coù chieác phaûn löïc cô chieán ñaáu bay ngang treân ñaàu chuùng toâi. Chuyeän xaåy ra nhö theá keùo daøi tôùi boán tieáng ñoàng hoà môùi ngöng." Theo nhaân chöùng öôùc ñoaùn, coù khoaûng 100 phaûn löïc cô chieán ñaáu ñaõ bay ngang baàu trôøi veà höôùng Phuùc Kieán.

" Caùc phaûn löïc cô naøy bay ñeàu ñeàu nhö theá, moãi laàn moät chieác. Nhöõng phaûn löïc cô ñaõ bay cao nhöng gioø ñaùp vaãn coøn chöa co vaøo vì lyù do naøo ñoù maø toâi khoâng ñöôïc bieát."

Phaûn löïc cô naøy ñaõ bay chung vôùi ñuû loaïi maùy bay môùi vaø cuõ.

Nhaân chöùng cho bieát : "Caùc maùy bay naøy bay daân chuùng ñòa phöông thöôøng thaáy, nhöng hoï chöa thaáy laàn naøo ñöôïc bay nhieàu nhö theá."

Caên cöù cho phaûn löïc cô chieán ñaáu kieåu Sukhoi-27 cuûa Boä ñoäi Nhaân daân Giaûi phoùng naèm taïi huyeän Suixi cuûa tænh Quaûng ñoâng, ngay Maoming, nôi chuû tòch Giang Traïch Daân ñaõ duyeät binh trong khi coâng du tænh hoài cuoái thaùng. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 21/3/2000 ÑAØI BAÉC (Reuters) - Toång Thoáng ñaéc cöû Ñaøi Loan vaøo hoâm thöù hai 20-3 ñeà nghò hoïp Thöôïng ñænh Hoøa bình vôùi Baéc Kinh, nhöng Chuû tòch Trung Quoác Giang Traïch Daân töø choái, noùi raèng muoán gaëp thì tieân quyeát phaûi chaáp nhaän chính saùch‘moät Trng quoác’ ñaõ , ñieàu kieän maø taân TT Traàn Thuûy Bieån khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc.

Traàn Thuûy Bieån ñeà nghò cuoäc hoïp treân moät ñieàu caên baûn laø Ñaøi Loan phaûi ñöôïc ñaõi ngoä bình ñaúng trong moïi cuoäc thöông thuyeát.

OÂng noùi Ñaøi Loan khoâng theå chaáp nhaän nguyeân taéc "moät nöôùc Trung Hoa" cuûa Baéc Kinh keøm theo quan ñieåm Ñaøi Loan chæ laø moät tænh cuûa Hoa Luïc.

OÂng Giang Traïch Daân laäp laïi laäp tröôøng chính trò cuûa Trung Quoác, trong khi Traàn cuõng nhaéc laïi laäp luaän cuûa Toång Thoáng Lyù Ñaêng Huy töøng noùi moái quan heä giöõa Ñaøi Loan vaø Hoa luïc phaûi laø "quan heä giöõa quoác gia vaø quoác gia".

Traàn Thuûy Bieån noùi "moät nöôùc Trung Hoa" khoâng theå laø caên baûn tieân quyeát cho cuoäc thöông thuyeát ñöôïc... Chuùng toâi hy voïng moät cuoäc hoäi nghò Thöôïng ñænh giöõa hai beân eo bieån Ñaøi Loan seõ thuùc ñaåy tieán boä moät caùch cuï theå vaø höõu hieäu... Chuùng toâi khoâng coù ñieàu gì khoâng theå noùi chuyeän treân caên baûn bình ñaúng ñoù. Toâi tin chuùng toâi coù theå ngoài xuoáng vaø noùi chuyeän vôùi phía Trung Quoác veà moïi vaán ñeà, keå caû "moät nöôùc Trung Hoa". Chuùng toâi coù theå noùi chuyeän veà "moät nöôùc Trung Hoa" khi ñieàu naøy khoâng phaûi laø moät nguyeân taéc caên baûn".

Trong moät phaûn öùng khoâ khan ñaàu tieân tröôùc söï ñaéc cöû cuûa oâng Traàn hoâm thöù baåy, Trung Quoác noùi saün saøng noùi chuyeän vôùi taát caû caùc chính ñaûng ôû Ñaøi Loan ñaõ "chaáp nhaän nguyeân taéc moät nöôùc Trung Hoa". Baûn tuyeân boá khoâng noùi ñeán teân oâng Traàn.

Hoâm thöù hai Giang Traïch Daân noùi: "Chuùng toâi ñaõ noùi töø tröôùc vaø chuùng toâi vaãn nghó nhö vaäy, laø baát luaän ai caàm quyeàn ôû Ñaøi Loan, chuùng toâi hoan ngheânh ngöôøi ñoù ñeán Hoa Luïc ñeå noùi chuyeän. Ñoàng thôøi chuùng toâi cuõng coù theå ñi Ñaøi Loan".

Giang tieáp: "Nhöng ñoái thoaïi hay ñaøm phaùn phaûi ñaët treân caên baûn laø ngöôøi ñoù tröôùc heát moïi thöù phaûi thöøa nhaän nguyeân taéc moät nöôùc Trung Hoa.

"Khi ñaõ coù ñieàu kieän tieân quyeát ñoù roài vieäc gì cuõng coù theå thaûo luaän ñöôïc".
Ñaûng Daân Chuû Caáp Tieán cuûa oâng Traàn coù chuû tröông chính yeáu laø ñoäc laäp.

Nhöng trong cuoäc vaän ñoäng tranh cöû Traàn noùi neáu oâng ñaéc cöû oâng seõ khoâng toå chöùc tröng caàu daân yù veà ñoäc laäp hay thay côø, ñoåi hieán phaùp.

Hoâm thöù hai, Traàn Thuûy Bieån nhaéc laïi lôøi keâu goïi cuûa oâng, ñeà nghò ñaøm phaùn vôùi Trung Quoác ñeå côûi môû leänh caám töø maáy chuïc naêm nay laø khoâng ñöôïc tröïc tieáp maäu dòch, chuyeån vaän vaø böu ñieän vôùi Hoa luïc.

Traàn Thuûy Bieån nhaéc laïi lôøi keâu goi "hoøa giaûi trong thieän chí, tích cöïc hôïp taùc vaø hoøa bình vónh cöûu".

Chöùng khoaùn taïi Ñaøi Loan suït giaù sau khi öùng cöû vieân chuû tröông ñoäc laäp Chen Shui Bian ñaéc cöû. Taïi Singapore, kinh teá gia Steve Brice cuûa ngaân haøng Standard Chartered Bank cho raèng phaûi chôø 2 ñeán 3 tuaàn nöõa, sau khi caùc moái quan heä ñaõ caûi thieän laïi, bieán chuyeån treân thò tröôøng chöùng khoaùn Ñoâng Nam AÙ laø taïm thôøi. Thò tröôøng chöùng khoaùn Hongkong cuõng suy yeáu, nhöng khoâng traàm troïng nhö döï baùo. (Thieân Aân)