VietCatholic News. 25/6/2000 VATICAN – Thaùng vöøa qua khi thaêm vieáng Fatima vaøo ngaøy 13-5, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ ñoät nhieân cho coâng boá bí maät Fatima, tröôùc söï bôõ ngôõ cuûa nhieàu ngöôøi, noùi raèng ñieàu bí maät thöù ba aùm chæ vieäc baén Vò giaùo hoaøng chöù khoâng phaûi laø ngaøy taøn cuûa theá giôùi, vaø ngaøy mai thöù Hai, Ñöùc hoàng y Joseph Ratzinger seõ ñöa ra baûn vaên vaø lôøi bình luaän veà“bí maät thöù ba cuûa Fatima” haàu ñaùnh tan nhöõng nghi vaán vaø nhöõng roái raém chung quanh vaán ñeà bí maät thöù ba naøy.

Hai bí maät ñaàu ñaõ ñöôïc coâng khai hoaù: noùi tröôùc veà keát thöùc Theá chieán thöù I vaø baét ñaàu Theá Chieán thöù II vaø noùi veà söï noåi leân cuûa chuû nghóa Coäng saûn voâ thaàn. Nhöng VAtican goùi kín bí maät thöù ba, do ñoù töø tröôùc tôùi nayø nhieàu ngöôøi nghó laø vieäc tieân baùo veà ngaøy theá maït kinh hoaøng cuûa theá giôùi neân Vatican ñaõ khoâng muoán tieát loä ra ngoaøi.

Hoàng y Angelo Sodano noùi hoâm 13-5 taïi Fatima raèng bí maät thöù ba noùi veà “moät giaùm muïc trong phaåm phuïc maàu traéng, ñang khi ñi giöõa nhöõng thaây cuûa caùc vò töû ñaïo, ngaû xuoáng ñaát vì laøn ñaïn, töôûng laø cheát”.

Vaticna cho raèng ñieàu naøy noùi ñuùng veà vieäc aùm saùt Ñöùc Giaùo Hoaøng vaøo ngaøy 13-5-1981 do tay suùng ngöôøi Thoå nhó kì gaây neân, ñuùng vaøo ngaøy 13-5, cuõng laø ngaøy Ñöùc Meï laàn ñaàu tieân hieän ra vôùi 3 em nhoû taïi Fatima vaøo naêm 1917.

Trong cuoäc hoïp baùo coâng khai hoùa bí maät Fatima vaøo ngaøy mai, seõ trình baøy baûn sao vieát tay do chính chò Lucia vieát. Chò vaãn coøn soáng vaø hieän nay 93 tuoåi. Chò Lucia vaøo doøng kín Carmeloâ ôû Boà ñaøo nha töø naêm 1929. THIEÂN-AÂN

1.2. Ñöùc Hoàng Y Boä Tröôûng Boä Truyeàn Giaùo nhaán maïnh söï lieân heä giöõa Pheùp Thaùnh Theå vaø söù vuï Truyeàn Giaùo

---

1.3. Vatican chæ trích Trung Coäng ñònh phong chöùc Giaùm muïc maø khoâng coù söï ñoàng yù cuûa Toøa Thaùnh

VietCatholic News. 24/6/2000 VATICAN– Ñöùc TGM Sergio Sebastiani, chuû tòch Taøi Chaùnh Vuï Toøa Thaùnh ñaõ tuyeân boá saùng hoâm nay trong moät cuoäc hoïp ñeå trình baøy Chi Thu taøi khoùa naêm 1999 vaø cho bieát laø ngaân quõy dö ñöôïc $5,046,000 tieàn lire. Giaù hoái ñoaùi 1 myõ kim laø 1,927 lire, neân thaëng dö ñöôïc $1.5 trieäu myõ kim.

Baûn chi thu vaø baùo caùo cöù 2 naêm moät laàn vaø saùng nay coù maët caû thö kyù vaø keá toaùn vieân laø Giaùm muïc Franco Croci vaø oâng Ivan Ruggiero.

Ñöùc TGM Sebastiani giaûi thích raèng“Baûn Baùo Caùo Taøi Chaùnh toång hôïp” coù khi doàn chung caùc muïc laïi vôùi nhau, vaø chia ra laøm 7 ban haønh chaùnh thuoäc Toøa Thaùnh: APSA (Ñieàu haønh Tieàn Teä), Boä Truyeàn Baù Tin Möøng caùc Daân toäc, Phoøng Toâng Ñoà, Radio Vatican, AÁn Loaùt/Baùo L'Osservatore Romano, Nhaø Xuaát Baûn vaø Ñaøi Truyeàn Hình Vatican.

Ñöùc TGM Sebastinai noùi: "Ñieàu ñaùng chuù yù laø so vôùi chi tieâu naêm tröôùc, tieàn chi naêm vöøa qua taêng 3.7% vaø soá tieàn thu vaøo taêng 5.8%.

Theo Giaùo Luaät koaûn 1271, moãi giaùo phaän treân khaép theá giôùi ñoùng goùp cho quûi Toøa Thaùnh, töø luaät naøy ñöôïc aùp duïng sau buoåi hoïp cuûa taát caùc caùc vò Chuû Tòch caùc Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc caùc quoác gia vaøo thaùng Tö naêm 1991. Soá thu vaøo do khoaûn naøy taêng töø 10.398 tæ lire ($6.3 trieäu myõ kim) trong naêm 1992 leân ñeán 41.244 tæ lire trong naêm 1999.

Ngaøi cuõng giaûi thích raèng Baûn baùo caùo Taøi Chaùnh Ñieàu Haønh ñöôïc chia laøm 4 phaàn: Hoaït ñoäng cô cheá caùc Boä cuûa Vatican (Institutional Activities (loã 44,962 trieäu lire trong naêm 1999); Hoaït ñoäng Taøi Chaùnh (Financial Activities) lôøi 86,913 trieäu lire); Hoaït ñoäng baát ñoäng saûn ñaát ñai (Real Estate Activities) lôøi 18,741 trieäu lire) vaø Hoaït ñoäng cuûa 4 toå chöùc hoaëc hoïc vieän lieân quan tôùi Toøa Thaùnh loã 39,276 trieäu lire.

Veà cô quan baùo chí L'Osservatore Romano bò loã nhöng laïi gia taêng söï hieän dieän taïi AÂu chaâu vaø vuøng Ñòa trung haûi, hieän nay moãi ngaøy phaùt haønh 4 trieäu tôø. Phaùt thanh Vatican cuõng bò loã huït nhöng hieän nay phaùt thanh baèng 47 ngoân ngöõ khaùc nhau vaø cuõng taêng giôø phaùt thanh v2 coù chöøng 400 nhaân vieân laøm vieäc cho ñaøi Phaùt Thaùnh Vatican ñaïi dieän 63 quoác gia.

Baûn Baùo caùo Taøi Chaùnh naøy hoâm nay ñöôïc phaùt ra baèng tieáng YÙ vaø Anh ngöõ, vaø nhöng ñang ñöôïc dòch ra Phaùp, Ñöùc vaø Taây ban nha vaø seõ göûi cho caùc vò giaùm muïc vaø caùc beà treân caùc Doøng.

Hoâm nay trong moät thoâng caùo Toøa Thaùnh cuõng cho bieát laø Hoäi Ñoàng Caùc Hoàng Y nghieân cöùu hoïc hoûi veà Nhöõng Vaàn Ñeà Kinh Teá vaø Toå Chöùc cuûa Toøa Thaùnh ñaõ nhoùm hoïp hoâm 21 thaùng 6 tuaàn naøy döôùc söï chuû toïa cuûa Boä tröôûng Ngoaïi giao Toøa Thaùnh laø hoàng y Angelo Sodano. Hieän dieän trong buoåi hoïp coù 11 vò hoàng y khaùc cuõng nhö söï coù maët cuûa Ñöùc TGM Sergio Sebastiani.

Thoâng baùo saùng nay cuõng cho bieát theâm laø Ngaân Quõi cuûa Quoác Gia Vatican rieâng bieät khoûi Ngaân Quõi cuûa Toøa Thaùnh Vatican. Vaø Ngaân Quæ quoác gia Vatican thaêng dö 5.4 tæ lire ($2.6 trieäu myõ kim). Thoâng baùo cuõng cho hay naêm qua cuõng tieâu moät soá tieàn lôùn laøm loái vaøo caùc Baøo Taøng Vieän Vatican, xaây choã ñaàu xe döôùi haàm vaø coäng trình tu boå baûo trì moät soá caùc dinh thöï khaùc cuûa Vatican.

Cuoái cuøng, Quõy Tieàn “Ñoàng Baïc Caéc Thaùnh Pheâroâ naêm 1999 (Peter's Pence– tieàn daâng cuùng cuûa boån ñaïo khaép töù phöông thieân haï cho Ñöùc Thaùnh Cha ñeà Ngaøi thöïc hieän nhöõng coâng taùc baùc aí vaø giuùp caùc giaùo hoäi ngheøo leân $55,313,587. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 24/6/2000 Saùng nay, thöù baåy (24/06/2000) Toøa Thaùnh ñaõ ra thoâng baùo ñaëc bieät ñöôïc phaùt treân taát caû caùc phöông tieän thoâng tin ñeå nghieâm khaéc caûnh caùo nhaø nöôùc Trung Quoác veà vieäc chuaån bò taán phong giaùm muïc cho moät thaønh vieân cuûa toå chöùc Coâng Giaùo yeâu nöôùc.

Thoâng baùo nhaán maïnh raèng "vieäc taán phong maø khoâng coù pheùp cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng laø moät veát thöông ñau ñôùn cho söï hieäp thoâng cuûa Giaùo Hoäi". Thoâng baùo cuõng cho bieát tieáp laø tính chaát nghieâm troïng cuûa vieäc taán phong naøy coù theå seõ daãn ñeán nhöõng vaï tuyeät thoâng nghieâm troïng theo giaùo luaät.

Theo giaùo luaät 1382 , vieäc taán phong Giaùm Muïc khoâng hôïp leä seõ daãn ñeán vaï tuyeät thoâng cho ngöôøi taán phong vaø cho ngöôøi ñöôïc taán phong. Vaï tuyeät thoâng naøy laø "latae sententiae"- (tieàn keát ) nghóa laø töùc khaéc xaûy ra maø khoâng caàn phaûi coù vaên kieän chính thöùc naøo töø Vatican.

Toøa Thaùnh baøy toû söï ngaïc nhieân veà vieäc nhaø caàm quyeàn Trung Quoác mieäng noùi tha thieát muoán ñaøm phaùn vôùi Toøa Thaùnh trong khi laïi thuùc ñaåy toå chöùc Coâng Giaùo yeâu nöôùc taán phong Giaùm Muïc traùi pheùp. Toøa Thaùnh cho raèng ñaây laø moät ngaên trôû lôùn trong tieán trình ñaøm phaùn vôùi Toøa Thaùnh.

Thoâng baùo cuûa Toøa Thaùnh ñöôïc ban boá chæ vaøi giôø sau thoâng baùo cuûa nhaø nöôùc coäng saûn Trung Quoác veà vieäc taán phong cho linh muïc Matheâu Cao taïi Haùn Chaâu ngaøy mai Chuùa Nhaät 25/06/2000.

Toøa Thaùnh nhaán maïnh raèng vieäc taán phong moät Giaùm Muïc caàn phaûi coù söï pheâ chuaån cuûa Toøa Thaùnh. Trong tröôøng hôïp linh muïc Cao, toå chöùc Coâng Giaùo yeâu nöôùc ôû Trung Quoác ñaõ khoâng tìm kieám söï pheâ chuaån naøo cuûa Toøa Thaùnh. Ba giaùm muïc taán phong cho linh muïc Cao laø Yu ôû Haimen, Wu cuûa Nanchang vaø Fu Tieshan ñeàu laø nhöõng giaùm muïc khoâng ñöôïc Vatican nhìn nhaän.

Ñaàu thaùng Gieâng naêm nay, Trung Quoác ñaõ taán phong cho 5 giaùm muïc taïi vöông cung thaùnh ñöôøng Nantang. Vieäc taán phong naøy ñaõ bò Giaùo Hoäi Coâng Giaùo thaàm laëng Trung Hoa cöïc löïc leân aùn. Giaùo Hoäi Coâng Giaùo thaàm laëng Trung Hoa ñaõ toá caùo toå chöùc Coâng Giaùo yeâu nöôùc Trung Coäng vì nhöõng haønh ñoäng thuø ñòch choáng laïi Vatican.

Theo Fides, coù khoaûng 4 trieäu ngöôøi Coâng Giaùo ôû Trung Hoa trong toå chöùc Coâng Giaùo yeâu nöôùc vaø khoaûng 6 trieäu ngöôøi theo Giaùo Hoäi Coâng Giaùo thaàm laëng vaø vaãn giöõ söï trung thaønh vôùi Toøa Thaùnh - Nguyeãn Vieät Nam.

VietCatholic News. 26/6/2000 (Taïp Chí TIME, Ngaøy 26 thaùng 6, 2000): Döï aùn xa loä chaïy doïc theo ñöôøng tieáp lieäu trong thôøi chieán tranh hieän ñang khôi ñoäng tieáng noùi phaûn ñoái hieám coù, theo phaùi vieân Anthony Spaeth cuûa tuaàn baùo TIME.)

Trong thôøi chieán tranh Vieät Nam, con ñöôøng Nam Baéc tieáp teá vaät lieäu chieán cuï cho Vieät coäng vaø quaân Coäng Saûn Baéc Vieät ñöôïc ñaët teân laø ñöôøng moøn Hoà Chí Minh. Con ñöôøng naøy - coù ñoaïn laø ñöôøng ñaép haún hoi, coù ñoaïn chæ laø loái moøn xuyeân qua röøng raäm - uoán löôïn nhö raén doïc theo bieân giôùi vôùi Laøo vaø Cam Boát, song song vôùi ñöôøng soá 1, quoác loä chính duy nhaát cuûa Vieät Nam chaïy doïc duyeân haûi. Di tích thôøi chieán naøy saép söûa trôû thaønh moät xa loä hieän ñaïi vôùi boán doøng xe coä xaây theo ñöôøng moøn Hoà Chí Minh ngaøy xöa noái lieàn thuû ñoâ Haø Noäi vôùi thaønh phoá Hoà Chí Minh. Dó nhieân xa loä naøy seõ mang teân laø Quoác loä Hoà Chí Minh.

Ñaây laø moät coâng trình xaây döïng ñoà soä cho moät nöôùc ngheøo taû tôi nhö Vieät Nam hieän nay, vôùi chieàu daøi 1690 ki loâ meùt, laø moät ñeà aùn ñöôøng saù to lôùn nhaát AÙ Chaâu hieän nay. Haø Noäi cho hay, xa loä döï tính hoaøn thaønh vaøo naêm 2003, seõ laøm thay ñoåi boä maët quoác gia veà nhieàu phöông dieän - moät höùa heïn gaây nhieàu moái öu tö cho nhieàu ngöôøi, vaø khoâng phaûi laø moïi ngöôøi ñeàu haân hoan ñoùn nhaän. Thöïc vaäy, döï aùn naøy ñaõ trôû thaønh moät cuoäc ñaù boùng chính trò maø nhaø nöôùc ñaõ chuyeàn qua chuyeàn laïi trong nhieàu naêm nay. Gaây ra khoâng ít phaûn ñoái töø phía quaàn chuùng, ñieàu hieám thaáy ôû moät nöôùc Vieät Nam leø pheø ai sao cuõng ñöôïc, vaø ñaõ coù nhieàu tranh luaän noùng boûng ôû moät caûi Quoác Hoäi buø nhìn thöôøng chæ coù gaät ñaàu thoâng qua maø thoâi. Giôùi chöùc trong chính phuû coâng khai chæ trích laãn nhau, keát aùn laãn nhau laø thieáu thaønh thaät vaø coi thöôøng luaät phaùp quoác gia. Moät nhaø ngoaïi giao ôû Haø Noäi chaâm bieám "Thöïc laø moät tranh luaän ñaùng keå, coù theå ñaây laø daáu hieäu dieãn trình chính trò taïi Vieät Nam ñang traûi qua moät chuyeån mình taän goác."

Nhöõng döï aùn haï taàng cô sôû luoân luoân lieân quan ñeán ñaát ñai, tieàn baïc vaø taâm traïng cuûa quaàn chuùng. Döï aùn quoác loä seõ mang laïi nhieàu keát quaû raát haáp daãn cho söï phaùt trieån nöôùc nhaø. Moät thí duï gaàn ñaây nhaát laø tröôøng hôïp döï aùn quoác loä khieâm toán cuûa Maõ Lai AÙ daøi 848 ki loâ meùt ñaõ noái lieàn nhöõng tieåu bang tröôùc ñaây vaãn bò coâ laäp, vaø ñaõ laøm boäc phaùt söï phaùt trieån xe coä.

Ñieàu khaùc thöôøng cuûa cuoäc tranh caõi veà vuï xaây xa loä môùi ôû Vieät Nam nhö laø nhöõng oå gaø ñang bò moå xeû chæ trích coâng khai trong khi coâng vieäc xaây caát chæ môùi khôûi ñaàu. Phía chính phuû cho raèng con ñöôøng huyeát maïch naèm saâu trong noäi ñòa seõ giuùp môû mang nhöõng vuøng man khai maø khoâng moät döï aùn kieán thieát naøo coù theå bì kòp. Ñieàu naøy chính laø moái lo aâu cuûa giôùi chæ trích. Trong nhöõng quan taâm cuûa hoï, söï kieän xa loä caét xuyeân qua nhöõng vuøng ñöôïc baûo veä moâi sinh, laøm baät goác reå nhöõng daân toäc thieåu soá vuøng nuùi, seõ ñöa ñeán vieäc di daân oà aït cuûa thò daân vuøng duyeân haûi vaø coù theå mang theo söï lan truyeàn cuûa bònh SIDA (AIDS). Moät trong nhöõng tieáng noùi chæ trích döï aùn xa loä laø Löu Ñöùc Haûi, Phoù Vieän Tröôûng Vieän Nghieân Cöùu Moâi Sinh taïi Ñaïi Hoïc Quoác Gia Haø Noäi, noùi raèng "Söï choáng ñoái xa loä coù theå deã daøng bò xuyeân taïc nhö laø choáng laïi vieäc phaùt trieån ñaát nöôùc, nhöng keá hoaïch döï aùn xa loä nhö döï tính hieän nay khoâng phuø hôïp cho quyeàn lôïi cuûa ñaát nöôùc." Nhaø nöôùc truø tính xaây döïng ñoà aùn naøy vôùi ngaân khoaûn rieâng cuûa Vieät Nam laø $400 trieäu Myõ kim, tuy nhieân giôùi pheâ bình nghó raèng toån phí seõ cao hôn nhieàu. Nhieàu cô quan vieän trôï quoác teá trong ñoù coù Ngaân Haøng Theá Giôùi ñaõ tuyeân boá seõ khoâng uûng hoä taøi trôï cho döïï aùn neáu ñöôïc yeâu caàu.

Ñeà nghò xaây xa loä trong noäi ñòa phaùt nguoàn töø naêm 1997, nhöng chæ môùi haâm noùng hoài naêm ngoaùi ñaây thoâi khi coù traän luõ luït taøn phaù mieàn Trung Vieät Nam, gaây thöông vong cho 700 ngöôøi vaø laøm teâ lieät quoác loä 1 nhieàu ñoaïn ñöôøng trong nhieàu tuaàn leå. Luùc ñoù haàu nhö ai naáy ñeàu ñoàng yù raèng vieäc truøng tu ñöôøng soá 1 raát baát lôïi, vì con ñöôøng naøy xuyeân qua nhieàu trung taâm thò töù coù maät ñoä cao nhaát nöôùc, khieán cho vieäc boài thöôøng nhöõng ngöôøi daân phaûi di chuyeån choå ôû raát laø toán keùm, vaø vaán ñeà luõ luït vaãn cöù laø moái lo trieàn mieân cho con ñöôøng naøy. Ñöôøng moøn Hoà Chí Minh cuõ khoâng coù nhöõng vaán ñeà naøy - nhöng laïi khoâng thieáu gì nhöõng khieám khuyeát khaùc.

Giôùi baûo veä moâi sinh ñaõ gioùng chuoâng baùo ñoäng khi döï aùn ñeà nghò laøm xa loä xuyeân qua hay ñi keà caän nhöõng 10 khu vöïc baûo veä moâi sinh, trong ñoù coù laâm vieân quoác gia ñaàu tieân cuûa Vieät Nam ôû mieàn Baéc vaø khu baûo veä thieân nhieân Phong Nhaõ thuoäc tænh Quaûng Bình. (Khu thieân nhieân naøy noåi tieáng veà nhöõng gioáng chim vaø khæ trong soá sinh vaät coù nguy cô tuyeät chuûng khieán cô quan UNESCO cuûa Lieân Hieäp Quoác ñeà nghò tuyeân xöng ñaây laø Khu Di Saûn Cuûa Theá Giôùi, moät vinh döï chæ daønh rieâng cho nhöõng vuøng baùu vaät nhö laø Ñeá Thieân Ñeá Thích cuûa Cam Boát vaø laâu ñaøi Taj Mahal cuûa Aán Ñoä.)

Frank Momberg, Giaùm Ñoác chöông trình Vieät Nam cuûa cô quan quoác teá Fauna and Flora, moät nhoùm baûo veä moâi sinh cuûa Anh Quoác, noùi raèng ñieàu teä haïi hôn nöõa laø seõ khoâng theå traùnh khoûi moät cuoäc traøn ngaäp di daân töø nhöõng vuøng ñoâng daân ñoå xoâ veà vuøng noäi ñòa tröôùc ñaây chöa bò vaáy ñoäng. Vieäc noå buøng daân soá seõ ñöa ñeán söï taøn saùt thuù röøng vaø ñoát röøng khai quang. (Trong 15 naêm qua, Vieät Nam ñaõ maát khoaûng moät phaàn ba dieän tích röøng cho vieäc khai thaùc laâm saûn ñoán caây goã vaø ñoàn ñieàn noâng saûn.) Momberg noùi theâm raèng "Ñaây laø moät vuøng ñaõ ñöôïc quoác teá coâng nhaän vì nhöõng gioáng sinh vaät vaø caây coái ñoäc ñaùo ngoaïi haïng, xaây moät xa loä boán doøng xe xuyeân qua nhöõng vuøng naøy khoâng khaùc gì gaây moät thaûm naïn cho moâi sinh."

Ngoaøi ra coøn vaán ñeà daân thieåu soá mieàn thöôïng, moät ngaøy raát gaàn seõ bò ñoàng baøo kinh xaâm laán, vaø vaán ñeà heä thoáng y teá coâng coäng ñang phaûi ñöông ñaàu vôùi con soá 250.000 ngöôøi Vieät bò truyeàn nhieãm vi khuaån HIV. Lauren Zessler, ngöôøi caàm ñaàu chöông trình choáng SIDA cuûa Lieân Hieäp Quoác taïi Vieät Nam noùi "Kinh nghieäm quoác teá cho thaáy raèng nhöõng xa loä môùi laø ñòa baøn chính cuûa söï lan traøn bònh." Vieäc xaây caát töï noù ñaõ laø hieåm ngheøo roài. Suoát trong thôøi chieán tranh Vieät Nam, ñöôøng moøn HCM laø con ñöôøng bò neùm bom döõ doäi nhaát treân traùi ñaát naøy. Nhieàu loaïi bom cuûa Myõ ñöôïc cheá taïo ñaëc bieät khoâng phaùt noå khi ñuïng ñaát nhöng seõ buøng noå khi bò ñuïng tôùi do caøy sôùi sau naøy. Hai ba thaäp nieân ñaõ qua, hieän vaãn chöa bieát con soá loaïi bom coøn soáng naøy laø bao nhieâu. Thaùng vöøa qua Coâng Binh ñaõ phaùt hieän ñöôïc 600 quaû bom vaø mìn chöa noå taïi moät ñòa ñieåm thuoäc tænh Quaûng Bình nôi ñang döï tính xaây moät caây caàu.

Naêm ngoaùi khi chính quyeàn haï leänh tu söûa moät ñoaïn ñöôøng ôû tænh Quaûng Trò, coù 300 quaû bom coøn soáng tìm thaáy chæ trong moät ñoaïn 1 ki loâ meùt, coù moät soá coâng nhaân thieät maïng vì nhöõng vuï noå naøy.

Heä thoáng truyeàn hình cuûa nhaø nöôùc cho trình chieáu nhöõng khuùc phim tuyeân truyeàn, laøm gôïi nhôù thôøi chieán tranh, nhöõng hình aûnh thanh nieân tình nguyeän hoà hôõi vung daùo maùc ñeå khôûi ñaàu cho cuoäc xaây caát xa loä. Chính phuû cuõng baét ñaàu traû lôøi nhöõng chæ trích doàn daäp ñeán. Giôùi pheâ bình cho raèng keá hoaïch cuûa döï aùn ñaõ döï truø moät caùch haáp taáp vaø hoï ñoøi hoûi nhieàu thôøi giôø nghieân cöùu hôn. Thay vì hoaøn thaønh döï aùn trong ba naêm nhö chính phuû ñònh , hoï yeâu caàu neân keùo daøi trong möôøi naêm. Tuaàn vöøa qua laïi coù tin Boä Chính Trò Trung Öông Ñaûng ñaõ quyeát ñònh chuyeån höôùng xa loä cho ñi keà caän vôùi coâng vieân quoác gia Cuùc Phöông ôû mieàn Baéc, vaø cho nghieân cöùu veà aûnh höôûng ñeán vuøng thieân nhieân Phong Nhaõ - ñaây laø nhöõng nhöôïng boä quan troïng baùo hieäu cho moät con ñöôøng ñaày nhöõng gaäp geành tröôùc maët. ÑOÃ-KHANH

VietCatholic News. 25/6/2000 Theo tin iVietnam.com vaø Thôøi Baùo Kinh Teá Vieät Nam, Kieán truùc sö Nguyeãn Höõu Thaùi, moät Vieät Kieàu ôû Baéc Myõ ñaõ coù moät soá yù kieán döïa treân kinh nghieäm cuûa moät ngöôøi laø Vieät kieàu vaø laøm chuyeân moân lieân quan ñeán nhaø ñaát ñeå coù theå cung caáp cho nhöõng nhaø ñaàu tö Vieät Nam ñang noùng loøng muoán xaây döïng nhaø ôû cho Vieät kieàu taïi Tp.HCM.

Theo oâng Nguyeãn Höõu Thaùi, nhu caàu mua nhaø ôû cuûa caùc Vieät kieàu hieän nay ôû rieâng khu vöïc Baéc Myõ laø khaù lôùn. Vì khu vöïc naøy coù ñeán 2 trieäu Vieät kieàu. Nhu caàu naøy xuaát phaùt treân nhieàu maët nhö thaêm nhaø, nghæ döôõng, hoài höông, veà höu. Ngoaøi ra, Vieät Kieàu ôû khu vöïc naøy ngaøy caøng coù nhu caàu mua baùn, laøm aên ôû Vieät Nam.

OÂng Thaùi ñöa ra moät döï ñoaùn laø ñeán naêm 2002, nhu caàu mua baùn nhaø ôû cho Vieät Kieàu ngaøy caøng maïnh do quan heä Vieät Myõ môû roäng hôn. Nhöõng Vieät kieàu ôû Myõ vôùi soá ngöôøi lôùn tuoåi caøng nhieàu leân vaø nhu caàu trôû veà queâ höông ñeå soáng tuoåi giaø cuûa hoï trong nhöõng naêm cuoái ñôøi ngaøy caøng taêng maïnh. Ngoaøi ra, coøn coù moät soá Vieät kieàu coâng taùc taïi Vieät Nam trong moät thôøi gian ñaùng keå cuõng coù nhu caàu veà nhaø ôû.

Caùc khaùch haøng mua nhaø laø Vieät kieàu coù ñieàu kieän veà taøi chính, nhöng do ôû trong nöôùc tröôùc ñaây chöa coù chuû tröông baùn nhaø cho Vieät kieàu neân moät soá ngöôøi khai veà nöôùc coâng taùc daøi haïn phaûi ôû khaùch saïn raát toán phí, moät soá khaùc laïi aên ôû taïm bôï thieáu caùc dòch vuï sinh hoaït trong caùc caên nhaø thueâ...

Trong khi ñoù, Trung Quoác trong voøng maáy chuïc naêm trôû laïi ñaây ñaõ coù nhieàu kinh nghieäm trong vieäc xaây caát nhaø ôû vaø baùn nhaø cho caùc Hoa Kieàu ôû nöôùc ngoaøi veà sinh soáng vaø laøm aên. Hoï cuõng coù nhöõng chính saùch gaén lieàn vôùi chính saùch daønh cho thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaøo Trung Quoác. Vaø vieäc xaây döïng nhaø cöûa vaø baùn caùc nhaø cöûa naøy cho Hoa kieàu raát thaønh coâng.

Taïi Vieät Nam cuõng coù theå aùp duïng kinh nghieäm ñoù thay vì hieän nay nhieàu Vieät Kieàu phaûi göûi tieàn veà, döïa vaøo ngöôøi thaân ôû trong nöôùc ñeå hoï ñöùng ra xaây döïng hoä. Phöông caùch laøm nhaø theo loái naøy treân thöïc teá ñaõ xaûy ra nhieàu tranh chaáp nghieâu kheâ do caùc vaán ñeà veà phaùp lyù chöa roõ raøng.

OÂng Thaùi ñeà nghò, neân laøm theo ñeà xuaát cuûa moät soá caùn boä höõu traùch, xaây döïng nhaø ôû cuûa Vieät kieàu thaønh caùc khu rieâng bieät, ôû xa trung taâm. Ñaây cuõng laø moät yù kieán coù theå chaáp nhaän nhöng cuõng neân xem xeùt taâm lyù vaø nguyeän voïng cuûa baø con Vieät kieàu, muoán ñöôïc mua nhaø trong thaønh phoá ñeå thuaän tieän caùc maët dòch vuï.

Caùch thöùc laøm hôïp lyù laø coù theå keát hôïp caùc chuû ñaàu tö trong nöôùc vôùi caùc chuyeân vieân Vieät kieàu ñeå laøm sao phöông aùn xaây döïng nhaø ôû khaû thi, coù hieäu quaû khi hoaøn taát. Khi thieát keá nhaø ôû cho Vieät kieàu ôû Baéc Myõ, caùc kieán truùc sö neân löu yù vieäc laøm phoøng daønh rieâng cho sinh hoaït gia ñình, beáp roäng raõi, tieän nghi laø ñieàu toái caàn thieát.

Ñieàu ñaùng löu taâm laø Vieät kieàu duø ôû ñaâu cuõng laø ngöôøi Vieät Nam. Hoï veà Vieät Nam, mua nhaø ñeå soáng ôû trong nöôùc, hoøa nhaäp vôùi coäng ñoàng ngöôøi Vieät, do ñoù, ñöøng laøm caùc khu nhaø quaù taùch bieät vôùi coäng ñoàng ngöôøi Vieät vì e raèng nhöõng khu nhaø naøy seõ ít ngöôøi muoán mua. ÑOÃ-HÖÕU

VietCatholic News. 25/6/2000 HAØ NOÄI (VB)- Ñieän thoaïi giöõa VN vaø Myõ seõ reû hôn nhôø töï do caïnh tranh. Internet seõ "phoå caäp". Moïi maûnh maøn tre, maøn saét coøn soùt laïi ñeå che daáu sinh hoaït caùc laøng xaõ heûo laùnh ôû caû hai mieàn Nam Baéc seõ ñöôïc gôõ boû. Ñoù laø nhöõng höùa heïn nhaø nöôùc CSVN vöøa bò baét buoäc phaûi coâng boá.

Nhaø nöôùc CSVN vöøa cho loan baùo moät nhöôïng boä lôùn: Töø boû ñoäc quyeàn trong thò tröôøng vieãn thoâng goàm ñuû thöù: ñieän thoaïi, internet, veä tinh vieãn thoâng, vieäc tieáp vaän caùc chöông trình TV...- hieän do coâng ty nhaø nöôùc vaø quaân ñoäi chia nhau naém giöõ.

Söï loan baùo naøy, theo caùc quan saùt vieân quoác teá, coù theå laø daáu hieäu cho thaáy Ñaûng vaø nhaø nöôùc CSVN ñaõ phaûi chaáp nhaän ñieàu kieän khoù nuoát nhaát, ñeå coù theå kyù keát ñöôïc hieäp öôùc maäu dòch vôùi Myõ. Do ñoù, hoï ôû theá "baét buoäc phaûi coâng boá".

Theo baùo Thanh Nieân, Boä keá hoaïch vaø Ñaàu tö ñaõ loan baùo vaén taét nguyeân vaên nhö sau: "Töø sau naêm 2000, ngaønh böu chính vieãn thoâng seõ xoùa boû ñoäc quyeàn coâng ty, môû cöûa thò tröôøng cung caáp thieát bò ñaàu cuoái."

Baûn tin keå treân khoâng cho bieát thôøi ñieåm "töø sau naêm 2000" ñöôïc ñònh roõ laø bao giôø. Naêm 2001 hay 2002? Söï baát ñònh chöa theå noùi ra vì coøn tuøy thuoäc thôøi ñieåm hieäp öôùc maäu dòch Vieät Myõ ñöôïc kyù keát. Lôøi tuyeân boá cuõng khoâng giaûi thích theâm vieäc "môû cöûa thò tröôøng cung caáp thieát bò ñaàu cuoái" thöïc teá ra sao, nhöng chi tieát ñaàu cuoái naøy coù veû ñaõ ñöôïc ñeà caäp trong phaàn thöông thuyeát veà hieäp öôùc.

Vì khoâng theå noùi roõ veà caùc ñieåm "chöa tieän noùi" keå treân, baûn tin ñaõ phaûi nhaåy sang chuyeän töông lai... möôøi naêm sau, ñeå "ru nguû" raèng Vieät Nam seõ taêng toång soá maùy ñieän thoaïi leân gaáp gaàn 5 laàn hieän nay, ñeå daønh ngoâi vò "nöôùc coù toác ñoä phaùt trieån vieãn thoâng ñöùng thöù hai treân theá giôùi", chæ sau... Trung quoác. Cuõng trong nhöõng thöù phaûi coâng boá, coù "cuïm töø" maø CSVN vaãn thöôøng xuyeân neù traùnh laø "phoå caäp dòch vuï internet".

Theo baùo Thanh Nieân, Boä Keá Hoaïch vaø Ñaàu Tö CSVN döï kieán ñeán naêm 2010, toång soá ñieän thoaïi seõ ñaït khoaûng 11,4-14,2 trieäu maùy, maät ñoä töø 12 - 15 maùy/100 daân (hieän nay Vieät Nam coù hôn 3 trieäu maùy, maät ñoä 3,5-4 maùy/100 daân, laø nöôùc thöù 34 treân theá giôùi coù soá thueâ bao hôn 1,5 trieäu maùy vaø laø nöôùc coù toác ñoä phaùt trieån vieãn thoâng ñöùng thöù hai treân theá giôùi).

Vaø sau ñaây laø nguyeân vaên "caùi ñuoâi" khoù nuoát cho CSVN: "Trong giai ñoaïn 2001-2010 seõ hoaøn thaønh xaây döïng caùc tuyeán caùp quang ñöôøng truïc lieân tænh, thöïc hieän quang hoùa lieân ñaøi, naâng caáp hieän ñaïi hoùa maïng ngoaïi vi, maïng maïch voøng voâ tuyeán, thoâng tin di ñoäng, hoaøn thaønh caùc döï aùn troïng ñieåm (veä tinh VINA SAT, caùp quang bieån truïc Baéc - Nam, phoå caäp dòch vuï Internet...)."

Vaäy laø duø coá laøm nheï bôùt baèng caùch ñaåy vaøo ñoaïn cuoái, vaãn khoâng traùnh khoûi phaûi noùi ñeán thôøi ñieåm "2001-2010" vaø vieäc xaây döïng caùp quang (daây thuûy tinh truyeàn soá lieäu bình aûnh aâm thanh digital) töø lieân tænh, truïc baéc nam, tôùi veä tinh vieãn thoâng. Cuï theå, nhöõng ñieàu treân seõ ñöa tôùi vieäc ñieän thoaïi Myõ-Vieät Nam reû hôn, toát hôn. Ñoàng thôøi, moïi maûnh maøn tre, maøn saét coøn soùt laïi cuûa cheá ñoä seõ hoaøn toaøn suïp ñoå. ÑOÃ-HÖÕU

VietCatholic News. 24/6/2000 (VietCatholic Network xin coáng hieán ñoäc giaû nguyeân vaên baøi tham luaän môùi nhaát cuûa taùc giaû Traàn Bình Nam: "Chính saùch cuûa Hoa Kyø ñoái vôùi Vieät Nam.")

Ña soá ngöôøi Vieät Nam vaø nhöõng ngöôøi Myõ quan taâm töøng töï hoûi: Hoa Kyø coù chính saùch gì ñoái vôùi Vieät Nam? Hai nöôùc töøng ñaùnh nhau, baây giôø laø baïn coù quan heä ngoaïi giao. Sau khi thua traän naêm 1975 Hoa Kyø phong toûa kinh teá Vieät Nam. Vaø sau moät quaù trình keùo daøi hai chuïc naêm ñi töøng böôùc, töø vieäc ñi tìm ngöôøi Myõ maát tích trong chieán tranh, qua caùc cuoäc thaêm vieáng cuûa caùc toå chöùc baát vuï lôïi, caùc toå chöùc nhaân ñaïo, roài chuyeån qua quan heä chính phuû sau khi khoái Lieân xoâ suïp ñoå.

Sau cuøng Hoa Kyø baõi boû leänh phong toûa kinh teá (ñaøi BBC goïi laø leänh caám vaän), tieán tôùi vieäc thieát laäp bang giao vôùi Vieät Nam naêm 1995. Neáu Vieät Nam vaø Hoa Kyø khoâng coù nhu caàu veà quan heä chieán löôïc, ñaõ khoâng coù nhöõng chuyeån ñoäng ngoaïi giao ñoù. Vieät Nam vì vò trí vaø khaû naêng ñaëc bieät trong vuøng Ñoâng Nam AÙ. Hoa Kyø vì quyeàn lôïi ôû mieàn taây Thaùi Bình Döông vaø nhu caàu keàm cheá Trung quoác, moät söùc maïnh ñang leân.

Nguyeân taéc tieáp caän chieán löôïc vôùi Vieät Nam ñaõ ñöôïc giôùi quaân söï vaø moät soá chính khaùch Myõ phaùt hoïa töø nhöõng naêm ñaàu thaäp nieân 1990, khi vaán ñeà bang giao ñang coøn laø moät ñeà taøi noùng hoåi. Ñaàu naêm 1994, Ñoâ Doác Charles Larson, Tö leänh löïc löôïng Myõ taïi Thaùi Bình Döông ñeán vieáng Vieät Nam. Cuoái naêm 1994 Ñoâ Ñoác Richard Macke, ngöôøi thay theá Ñoâ Ñoác Larson laïi ñeán Vieät Nam. Caû hai noùi ñeán ñeå hoûi theâm tin töùc veà quaân nhaân Myõ maát tích trong cuoäc chieán, nhöng thaät söï ñeå baøn veà töông lai cuûa caên cöù Cam Ranh vì Lieân Bang Nga khoâng coøn coù nhu caàu xöû duïng.

Moät naêm sau (thaùng 5/95) khi thaêm vieáng Vieät Nam Thöôïng nghò só John McCain noùi khoâng uùp môû: "Vì moái tranh chaáp truyeàn kieáp vôùi Trung quoác, Vieät Nam muoán thaáy söï hieän dieän cuûa chuùng ta trong vuøng" Söï hieän dieän cuûa Thöôïng nghò só John McCain taïi Vieät Nam laø moät thoâng ñieäp laøm laønh cuûa Hoa Kyø. OÂng laø phi coâng Haûi quaân bò baén rôi treân khoâng phaän Haø noäi naêm 1968 vaø bò caàm tuø cho ñeán khi ñöôïc trao traû sau Hieäp Ñònh Paris naêm 1973.

Trong khi ñoù phuï taù Boä tröôûng Ngoaïi giao Winston Lord noùi Vieät Nam tuy chöa tröïc tieáp yeâu caàu Hoa Kyø duy trì söï hieän dieän quaân söï taïi AÙ chaâu nhöng Vieät Nam tin raèng "löïc löôïng Hoa Kyø seõ giuùp quaân bình caùn caân theá löïc trong vuøng, vaø neáu Hoa Kyø ruùt ñi seõ coù moät khoaûng troáng quyeàn löïc" (Terms of Engagement, Far Eastern Economic Review, June 8, 1995 by Nigel Holloway vaø Adam Schwarz).

Hai thaùng sau, Boä tröôûng Ngoaïi giao Warren Christopher ñeán Haø noäi kyù thoûa öôùc thieát laäp bang giao giöõa hai nöôùc. Trong baøi noùi chuyeän vôùi sinh vieân Vieät Nam taïi Vieän Bang giao Quoác teá taïi Haø noäi Ngoaïi tröôûng Christopher (beân caïnh caùc ñieàu caàn thieát khaùc cuûa moät baøi dieãn vaên ngoaïi giao nhö kinh teá thò tröôøng, daân chuû, nhaân quyeàn ... ) ñaõ nhaéc Vieät Nam vieäc Trung quoác muoán kieåm soaùt con ñöôøng bieån huyeát maïch qua Nam Haûi. OÂng noùi: "Coù nhieàu vieäc hai chính phuû coù theå laøm vôùi nhau, chaúng haïn qua Dieãn Ñaøn Vuøng Hieäp Hoäi Ñoâng Nam AÙ, vaø cuøng laøm vôùi caùc nöôùc khaùc ñeå baûo ñaûm oån ñònh trong vuøng. Moät vaán ñeà then choát laø tranh chaáp trong vuøng bieån Nam Trung quoác, moät thuûy ñaïo quan troïng..." Roài ngoaïi tröôûng Christopher ví von keát luaän: "Taïi Vaên Mieáu Haø noäi coù khaéc doøng chöõ 'Trôøi ñaát tieân baùo moät thôøi ñaïi ñoåi môùi'. Chuùng ta haõy cuøng nhau naém laáy cô hoäi naøy ñeå laøm cho lôøi tieân tri kia trôû thaønh söï thaät." Khoâng coù gì roõ raøng hôn trong söï öôùm lôøi cuûa oâng Christopher veà moät lieân minh kinh teá vaø quaân söï giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam.

Nhöng sau khi thieát laäp bang giao, quan heä chieán löôïc giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam chæ nhích ñi töøng böôùc chaäm chaïp, ngoaïi tröø moät soá hoaït ñoäng cuûa caùc nhaø kinh doanh Myõ vaø caùc trao ñoåi thaêm vieáng qua laïi cuûa caùc phaùi ñoaøn caáp thaáp thuoäc caùc boä. Vì nhieàu lyù do.

Vieät Nam bieát Trung quoác laø moät ñe doïa (traän ñaùnh bieân giôùi ñaàu naêm 1979) nhöng cuõng coøn laø moät quoác gia baïn cuøng chuû nghóa, trong khi taâm lyù e deø ñoái vôùi Hoa Kyø vaãn coøn ñeø naëng. Neáu caáp laõnh ñaïo Vieät Nam thoáng nhaát yù kieán veà nhu caàu an ninh, hoï chöa thoáng nhaát veà moät haønh ñoäng chieán löôïc laâu daøi. Vaø chính quyeàn Haø noäi thieáu moät khuoân maët noåi baät coù theå laáy quyeát ñònh vaø thuyeát phuïc taäp theå chaáp nhaän. Leâ Duaãn coøn coù moät tö theá quyeát ñònh naøo ñoù, nhöng sau Leâ Duaãn, ñaûng Coäng saûn Vieät Nam chæ coù theå laáy caùc quyeát ñònh quan troïng qua ñoàng thuaän.

Veà phía Hoa Kyø, neáu sau khi ruùt quaân ra khoûi Vieät Nam noäi boä baát hoøa tìm caùch ñoå loãi cho nhau, thì sau khi Lieân bang Xoâ vieát suïp ñoå thôû daøi thoaûi maùi, thaáy veát thöông bôùt ñau nhöng laïi khoâng ñoàng yù veà vieäc - coù hay khoâng neân coù - moät chính saùch toaøn caàu noùi chung vaø vôùi Vieät Nam noùi rieâng.

Neáu caùc chuyeân vieân ôû boä ngoaïi giao Myõ thaáy coù nhu caàu xích laïi gaàn Vieät Nam veà maët quaân söï thì nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo chính trò khoâng thaáy moät nhu caàu caáp baùch nhö vaäy. Hoï nhìn theá giôùi moät caùch laïc quan, cho raèng côn thuûy trieàu maäu dòch hoùa toaøn caàu ñang leân seõ mang ñeán phuùc lôïi cho theá giôùi. Hoa Kyø nghó, laø ñeä nhaát sieâu cöôøng trong traät töï môùi, hoï khoâng caàn voäi vaøng, baát cöù bieán coá naøo tôùi Hoa Kyø cuõng coù khaû naêng giaûi quyeát. Hôn nöõa neáu Trung quoác laø moái lo vaø laø yeáu toá chính ñeå Hoa Kyø ve vaõn Vieät Nam, thì moái lo ñoù vaãn coøn xa.

Hoaït ñoäng ngoaïi giao quan troïng nhaát giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam sau khi thieát laäp bang giao laø cuoäc thöông thuyeát aâm thaàm thoûa öôùc thöông maõi song phöông ñeå cho haøng hoùa cuûa Vieät Nam nhaäp caûng vaøo Hoa Kyø ñöôïc höôûng thueá quan thaáp gioáng nhö ña soá caùc quoác gia coù quan heä ngoaïi giao vôùi Hoa Kyø (coù khi ñöôïc goïi moät caùch khoâng chính xaùc laø Qui cheá Toái hueä quoác - Most Favored Nation Status). Hoa Kyø hy voïng qua thoûa öôùc ñoù nheï nhaøng ñöa Vieät Nam vaøo quyõ ñaïo kinh teá thò tröôøng, hoäi nhaäp coäng ñoàng theá giôùi, taïo ñieàu kieän daân chuû hoùa vaø canh taân ñaát nöôùc, vaø döïa treân ñoù xaây döïng moät chieán löôïc laâu daøi vôùi Vieät Nam. Cuoái naêm 1999 thoûa öôùc töôûng nhö ñaõ ñaït ñöôïc. Nhöng Vieät Nam vaãn chöa vöôït qua trôû ngaïi taâm lyù, vaãn coøn sôï ñoâng sôï taây, laõnh ñaïo chöa thoáng nhaát yù kieán, trong khi Hoa Kyø vöøa thieáu quyeát taâm, vöøa thieáu teá nhò ngoaïi giao neân thoûa öôùc baát thaønh.

Coù tin noùi toång thoáng Clinton seõ vieáng thaêm Vieät Nam tröôùc khi maõn nhieäm kyø neáu thoûa öôùc bình thöôøng hoùa quan heä maäu dòch giöõa hai nöôùc ñöôïc kyù keát nhö döï tính. Luùc naøy, cuoäc tranh cöû toång thoáng Hoa Kyø saép ñi vaøo giai ñoaïn soâi noåi khoâng coù lyù do gì ñeå toång thoáng Clinton coâng du Vieät Nam. Nhöng cao ñieåm cuûa quan heä chieán löôïc giöõa Hoa kyø vaø Vieät Nam ñaõ ñöôïc ñaùnh daáu baèng chuyeán thaêm vieáng cuûa Boä tröôûng quoác phoøng William S. Cohen thaùng 3 vöøa qua. Söï thaêm vieáng cuûa moät vò boä tröôûng quoác phoøng coù taàm quan troïng ñaëc bieät cuûa noù. Trong thôøi kyø chieán tranh, moãi khi boä tröôûng quoác phoøng Nga thaêm vieáng Haø noäi hay boä tröôûng quoác phoøng Myõ thaêm vieáng Saøi goøn laø cuoäc chieán thay ñoåi tính chaát vaø cöôøng ñoä.

Tuy vaäy moät lieân minh chieán löôïc giöõa Hoa kyø vaø Vieät Nam luùc naøy vaãn coøn laø moät chuyeän xa vôøi. Ngaên caùch giöõa hai nöôùc coøn nhieàu. Tröôùc tham voïng cuûa Trung quoác nhö ñe doïa Ñaøi Loan, gaây haán bieân giôùi vôùi Vieät Nam, daønh giöït vuøng bieån Nam Haûi, ñôn phöông coâng boá chuû quyeàn quaàn ñaûo Tröôøng Sa, laêm le chieám taøi saûn thieân nhieân vaø kieåm soaùt ñöôøng bieån huyeát maïch cuûa Nhaät Baûn vaø Ñaøi Loan, Hoa Kyø thaáy caàn Vieät Nam, nhöng vì thieáu moät caùi khung cuûa moät chính saùch toaøn caàu neân Hoa Kyø khoâng theå hình thaønh chính saùch Vieät Nam.

Ñaûng coäng saûn Vieät Nam cuõng khoâng ôû moät vò trí deã daøng hôn. Bò Trung quoác ñe doïa, Vieät Nam caàn coù ñoàng minh maïnh. Ñoàng minh ôû Ñoâng Nam AÙ quaù yeáu. Ñoàng minh quan troïng nhaát laø Hoa Kyø thì vì nhöõng lyù do tình caûm vaø chính trò Vieät Nam chöa tieán gaàn laïi ñöôïc maëc duø nhöõng ngöôøi caàm quyeàn taïi Haø noäi bieát raèng chæ coù lieân minh vôùi Hoa Kyø an ninh Vieät Nam môùi ñöôïc baûo ñaûm.

Trong ñieàu kieän hieän taïi, Vieät Nam khoâng coù khaû naêng chaän ñöùng moät cuoäc taán coâng quaân söï qui moâ cuûa Trung quoác ngoaøi bieån cuõng nhö qua bieân giôùi. Vaø seõ khoâng coù ai ñeán giuùp Vieät Nam. Trong cuoäc chieán bieân giôùi thaùng 2 naêm 1979, Haø noäi chaän ñöôïc Trung quoác vì quaân ñoäi Vieät Nam coøn ñöôïc trang bò ñaày ñuû, binh só coøn kinh nghieäm chieán tröôøng, quaân ñoäi Trung quoác thua suùt veà trang bò vaø huaán luyeän. Hôn nöõa, Trung quoác cuõng khoâng muoán tieán xa hôn vì sôï Lieân bang Xoâ vieát ñaùnh sau löng. Luùc aáy giöõa Lieân bang Xoâ vieát vaø Vieät Nam coøn coù Hieäp ñònh An ninh hoå töông.

Theá caân baèng chieán löôïc taïi Thaùi bình Döông hieän nay cho thaáy moät lieân minh quaân söï giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam laø ñieàu thuaän lyù, khoâng phaûi chæ ñeå phuïc vuï quyeàn lôïi cuûa Vieät Nam vaø cuûa Hoa Kyø maø coøn laø theá baûo ñaûm oån ñònh vaø hoøa bình taïi AÙ chaâu.

Vieät Nam coù trôû ngaïi veà laõnh ñaïo. Khoâng coù khuoân maët naøo ñuû taàm côõ ñeå laáy quyeát ñònh lôùn. Veà phía Hoa Kyø tuy hai öùng cöû vieân Al Gore vaø George Bush baét ñaàu baøn veà chính saùch ngoaïi giao nhöng caû hai ñeàu thieáu kinh nghieäm ñeå coù theå laáy nhöõng quyeát ñònh caên baûn giuùp khai thoâng chính saùch ngoaïi giao cuûa Hoa Kyø treân toaøn theá giôùi noùi chung vaø moät chính saùch cuï theå ñoái vôùi Vieät Nam noùi rieâng.

Thaùi ñoä nhì nhaèng hieän nay coù theå keùo daøi ít nhaát moät hay nhieàu thaäp nieân nöõa ngoaïi tröø coù nhöõng bieán coá xaåy ra ñoøi hoûi haønh ñoäng. Thí duï Trung quoác voâ côù gaây haán vôùi Ñaøi Loan, hay Ñaøi Loan tuyeân boá ñoäc laäp buoäc Trung quoác phaûi ra tay. Hoaëc Trung quoác ngang nhieân duøng vuõ löïc chieám quaàn ñaûo Tröôøng Sa, buoäc Hoa Kyø nhaäp cuoäc.

Coù nhieàu chæ daãn cho thaáy Trung quoác seõ raát kieân nhaãn vaø hoï bieát chôø. Hoï seõ laán chieám, laøm cho caùi boùng cuûa Trung quoác toûa daàn xuoáng Nam AÙ nhöng seõ khoâng haønh ñoäng khinh xuaát. Chôø cho ñeán luùc ñuû loâng ñuû caùnh veà caû hai maët quaân söï vaø kinh teá ñuû khaû naêng ñöông ñaàu vôùi Hoa Kyø hoï môùi haønh ñoäng. Ngöôøi ta coù theå baát ñoàng yù kieán vôùi nhau veà nhöõng gì coù theå xaåy ra trong töông lai, nhöng ai cuõng ñoàng yù raèng Trung quoác muoán trôû thaønh sieâu cöôøng ñeå saùnh vai vôùi Myõ vôùi baát cöù giaù naøo. Ngöôøi Trung Hoa, soáng trong hay ngoaøi nöôùc, khoâng phaân bieät chính kieán, ñeàu xem ñoù laø thieân meänh.

Toång thoáng Clinton trong baøi dieãn vaên cuoái cuøng veà tình traïng lieân bang ñoïc tröôùc löôõng vieän quoác hoäi Hoa Kyø ñaàu naêm 2000, khi baøn veà moät chính saùch ngoaïi giao cuûa Hoa Kyø ñaõ ñeà caäp ñeán Trung quoác nhö moät löïc löôïng coù khaû naêng trôû thaønh ñòch thuû cuûa Hoa Kyø, nhöng oâng chæ phaùt hoïa moät chính saùch oân hoøa trong yù muoán giuùp ñôõ Trung quoác trôû thaønh moät sieâu cöôøng daân chuû hoäi nhaäp vaøo coäng ñoàng theá giôùi.

Böôùc vaøo nhöõng thaùng cuoái cuøng tröôùc khi ñöôïc chính thöùc ñeà cöû laøm öùng cöû vieân toång thoáng, Al Gore vaø George Bush baét ñaàu tranh caõi veà chính saùch ñoái ngoaïi. Ñieàu naøy coù theå coù moät aûnh höôûng quan troïng hôn ngöôøi ta töôûng trong cuoäc baàu cöû saép tôùi. Al Gore pheâ bình George W. Bush coù caùi nhìn haïn heïp ñoái vôùi theá giôùi vaø vaãn coøn bò aùm aûnh bôûi chieán tranh laïnh, Bush chæ trích laïi chính saùch cuûa Clinton ñaõ hoaøn toaøn thaát baïi taïi Lieân bang Nga ("Yippie", The Economist May 6, 2000).

Ñöùng treân theá sieâu cöôøng ñoäc nhaát, trong thôøi ñaïi toaøn caàu hoùa maø söùc maïnh kinh teá xem nhö laø ñieàu quan troïng haøng ñaàu, caùi nhìn cuûa Al Gore töôûng nhö laø loái nhìn chaân phöông vaø thöïc teá. Nhöng hình nhö Al Gore khoâng ñeå taâm ñuùng möùc ñeán cuoäc bình luaän "nhìn laïi" veà cuoäc chieán Vieät Nam soâi noåi treân baùo chí vaø truyeàn hình Hoa Kyø ñaùnh daáu 25 naêm ngaøy Hoa Kyø ruùt ra khoûi Vieät Nam. Dö luaän Hoa Kyø baét ñaàu nghi ngôø chính saùch ngoaïi giao cuûa Hoa Kyø trong 25 naêm qua, nhaát laø 8 naêm döôùi hai nhieäm kyø cuûa toång thoáng Clinton. Vaø döôøng nhö dö luaän Hoa Kyø baét ñaàu thaáy raèng duø laø sieâu cöôøng quaân söï baäc nhaát, kinh teá maïnh haøng ñaàu, Hoa Kyø cuõng caàn phaûi coù moät chính saùch ngoaïi giao döïa treân nhöõng nguyeân taéc vöõng vaøng, chöù khoâng theå ñeán ñaâu haønh ñoäng ñeán ñoù nhö thaùi ñoä ôõm ôø thieáu chæ höôùng trong thaäp nieân qua. Lôøi pheâ phaùn cuûa Al Gore khoâng coù lôïi cho oâng nôi thuøng phieáu. Vì neáu George Bush coù loái nhìn cuõ, coù nghóa xaùc ñònh quyeàn lôïi soáng cheát cuûa Hoa Kyø moät caùch daøi haïn vaø thieát laäp moät chính saùch ngoaïi giao treân ñoù thì coù theå Bush laøm ñieàu hôïp yù vôùi nhöõng ai quan taâm.

Trong boái caûnh naøy, neáu Bush ñaéc cöû, Hoa Kyø seõ mau choùng hình thaønh moät chính saùch ñoái vôùi Vieät Nam hôn laø Gore. Leõ dó nhieân Vieät Nam coù phaàn quyeát ñònh trong vieäc xích laïi gaàn vôùi Hoa Kyø. Cho ñeán nay Vieät Nam do döï, moät phaàn vì quan heä ñaëc bieät vôùi Trung quoác, nhöng chính yeáu laø vì thaùi ñoä löøng khöøng cuûa Myõ ñoái vôùi Trung quoác. Neáu Hoa Kyø phaùt hoïa moät chính saùch roõ raøng hôn vôùi Trung quoác trong saùch löôïc toaøn caàu môùi, baøy toû quyeát taâm quan heä vôùi Vieät Nam nhö moät ñoàng minh chieán löôïc, Hoa Kyø coù theå thuyeát phuïc ñaûng coäng saûn Vieät Nam ñi nhöõng böôùc baïo daïn hôn trong vieäc xích laïi gaàn Myõ.

Vaø duø khoâng ai saép xeáp, vieäc oâng toång thoáng ñaûng Daân chuû Bill Clinton döï ñònh vieáng thaêm Vieät Nam khoâng thaønh, ñeå Boä tröôûng Quoác phoøng William Cohen, moät ngöôøi thuoäc ñaûng Coäng Hoøa thaêm vieáng chính thöùc Vieät Nam keå töø ngaøy Hoa Kyø thua traän taïi Vieät Nam phaûi chaêng laø ñieàu baùo tröôùc ñaûng Coäng Hoøa coù söù meänh thieát laäp quan heä chieán löôïc giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam. Trong quan heä quaân söï giöõa Hoa Kyø vaø Vieät Nam trong töông lai, taám aûnh Boä tröôûng Cohen duyeät haøng quaân vôùi Boä tröôûng Quoác phoøng Phaïm Vaên Traø taïi Haø noäi ngaøy 14 thaùng 3 naêm 2000 ñöôïc in treân trang nhaát cuûa haàu heát caùc tôø baùo lôùn treân theá giôùi laø moät taám aûnh coù yù nghóa. Taám aûnh chuyeån ñaït thoâng ñieäp: Moät lieân minh quaân söï giöõa Vieät Nam vaø Hoa Kyø laø ñieàu toát ñeïp nhaát cho quyeàn lôïi cuûa hai nöôùc.

Ñeå ñaït ñeán ñieàu toát ñeïp naøy, ngöôøi laõnh ñaïo töông lai cuûa Hoa Kyø caàn vöôït leân treân khoaùi caûm cuûa moät ñeä nhaát sieâu cöôøng vaø nhìn theá giôùi moät caùch thöïc teá hôn ñeå mau choùng coù moät chính saùch toaøn caàu. Vaø nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo Vieät Nam mau choùng nhaän ra raèng duø Trung quoác laø moät quoác gia ñoàng vaên ñoàng chuûng, ñoàng chuû thuyeát, quyeàn lôïi cuûa Trung quoác khoâng bao giôø song haønh vôùi quyeàn lôïi cuûa Vieät Nam. Traùi laïi duø vaên hoùa khaùc nhau, töøng ñaùnh nhau, töøng nghi ngôø vaø ñang coøn nghi kò laãn nhau, quyeàn lôïi cuûa Hoa Kyø coù theå ñoàng quyeàn lôïi vôùi Vieät Nam. - Traàn Bình Nam

VietCatholic News. 23/6/2000 ÑAØLAÏT (Tin AFP - Ngaøy 22 thaùng 6, 2000): Ñaïi dieän khoaûng 50 nhaø taøi trôï quoác teá cho Vieät Nam hoïp vôùi giôùi chöùc cao caáp chính phuû ngaøy thöù Naêm giöõa nhöõng lo ngaïi ngaøy caøng gia taêng veà toác ñoä chaäm chaïp cuûa söï caûi toå thò tröôøng.

Ngaân Haøng Theá Giôùi vaø nhöõng nhaø taøi trôï quan troïng khaùc ñaõ töøng caûnh caùo raèng neáu nhaø caàm quyeàn coäng saûn khoâng xuùc tieán caáp thôøi taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho ñaàu tö nöôùc ngoaøi, Vieät Nam seõ boû lôõ cô hoäi theo kòp vôùi ñaø hoài phuïc kinh teá trong vuøng Ñoâng Nam AÙ.

Phoù Thuû Töôùng Nguyeãn Maïnh Caàm thuù nhaän raèng caûi toå ñaõ tieán raát chaäm nhöng cuõng khoâng queân ca ngôïi tình traïng ñang leân cuûa kinh teá vöôn leân töø ñaùy saâu cuûa cuoäc khuûng hoaûng taøi chaùnh AÙ Chaâu.

Trong dieãn vaên khai maïc khoùa hoïp hai ngaøy, Phoù Thuû Töôùng Caàm noùi vôùi nhöõng nhaø taøi trôï raèng "Caûi toå haønh chaùnh vaãn coøn chaäm chaïp, caûi tieán chaát löôïng cuûa quaûn lyù nhaø nöôùc vaãn coøn quaù ít, vieäc caûi thieän heä thoáng taøi chaùnh vaø ngaân haøng ñaëc bieät laø heä thoáng taøi chaùnh coâng coøn quaù chaäm."

Phoù Thuû Töôùng Caàm khoâng cho bieát theâm chi tieát vieäc chính phuû döï tính laøm nhöõng gì ñeå ñaåy maïnh caûi toå, caû oâng ta vaø Boä Tröôûng Keá Hoaïch vaø Ñaàu Tö Traàn Xuaân Giaù ñaõ toâ maøu hoàng cho böùc tranh hieän traïng kinh teá Vieät Namø.

Boä Tröôûng Giaù tuyeân boá "Duø gaëp nhöõng khoù khaên, trong saùu thaùng ñaàu naêm neàn kinh teá ñaõ ghi ñöôïc nhieàu thaéng lôïi trong nhieàu ngaønh quan troïng, kinh teá phaùt trieån ôû möùc saùu phaàn traêm vaø saûn xuaát coâng nghieäp gia taêng 14.5 phaàn traêm so vôùi naêm ngoaùi, möùc taêng cao nhaát keå töø naêm 1997."

Soá du khaùch ñeán Vieät Nam taêng 18 phaàn traêm vaø xuaát caûng taêng 26.2 phaàn traêm treân thöïc giaù.

Sau khi luaäät ñaàu tö môùi ñöôïc ban haønh, ñaõ coù 5000 doanh nghieäp môùi ñaêng kyù chæ trong naêm thaùng ñaàu naêm nay, vöôït caû toång soá cuûa naêm 1999.

Ñaïi dieän Ngaân Haøng Theá Giôùi Andrew Steer xaùc nhaän raèng kinh teá ñaõ coù ghi nhaän ñöôïc vaøi tieán trieån nhöng ngöôøi ñaïi dieän naøy caûnh giaùc theâm raèng thöû thaùch vaãn coøn raát to lôùn: "Tình traïng coù khaû quan nhöng vaãn coøn nhieàu khoù khaên, chuyeän trì treä ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaãn laø vaán ñeà heä troïng ñeå Vieät Nam coù theå hoài phuïc."

Steer caûnh giaùc nhöõng nhaø laõnh ñaïo Vieät Nam raèng hoï phaûi ñi ñeán nhöõng quyeát ñònh nghieâm troïng tröôùc ngaøy ñaïi hoäi ñaûng vaøo thaùng Ba sang naêm, ñeå ñaët chính saùch kinh teá cho 5 naêm tôùi.

Nhaø ñaïi dieän naøy tuyeân boá tieáp: "Thôøi gian chin thaùng daãn ñeán ngaøy ñaïi hoäi ñaûng se raát quan troïng - caàn phaûi ñöông ñaàu vôùi nhieàu quyeát ñònh heä troïng veà vaán ñeà caûi toå doanh nghieäp nhaø nöôùc, caûi toå ngaân haøng vaø vaïch ñöôøng loái môùi ñeå caáp tieán hoùa maäu dòch."

Ngaân Haøng Theá Giôùi lo ngaïi raèng Vieät Nam seõ khoâng theå tieáp tuïc ñaø phaùt trieån xuaát caûng cao nhö hieän nay trong nhöõng naêm tôøi bôûi vì trò gía cuûa daàu thoâ xuaát caûng seõ giaûm ñi cuøng vôùi giaù daàu theá giôùi.

Daàu thoâ xuaát caûng chieám gaàn 40 phaàn traêm möùc taêng tröôûng xuaát caûng 23 phaàn traêm trong naêm ngoaùi vaø caùc chuyeân vieân Ngaân Haøng Theá Giôùi döï truø möùc xuaát caûng nhöõng haøng khaùc ngoaøi daàu thoâ seõ taêng chaäm hôn do söï giaûm giaù treân theá giôùi veà nhöõng noâng phaåm nhö gaïo vaø caø pheâ.

Trong baøi töôøng trình taïi hoäi nghò, Ngaân Haøng Theá Gôùi cho bieát "Nhö vaäy toång soá lôïi töùc xuaát caûng chæ coù theå gia taêng vaøo khoaûng 17 phaàn traêm so vôùi möùc 23.4 phaàn traêm cuûa naêm ngoaùi. Vaø sau ñoù lôïi töùc xuaát caûng seõ coøn sa suùt vì giaù daàu thoâ seõ giaûm." - ÑOÃ-KHANH

VietCatholic News. 26/6/2000 WASHINGTON (CNN) - Trong khi nhöõng ngöôøi bieåu tình keâu goïi ruùt quaân Myõ khoûi Nam Haøn, caùc cöïu chieán binh Cuoäc Chieán Trieàu Tieân vaø caùc laõnh tuï theá giôùi ñaõ laøm leã 50 töôûng nieäm naêm cuoäc chieán naøy hoâm Chuû Nhaät vôùi caùc buoåi leã ôû Seoul vaø Washington.

Taïi Nghóa Trang Quoác Gia Arlington, Phoù Toång Thoáng Al Gore, moät cöïu chieán binh Cuoäc Chieán VN, ñaõ ñaët voøng hoa ôû Moà Töû Só Voâ Danh. Sau ñoù, TT Clinton ñaõ noùi chuyeän taïi Ñaøi Töôûng Nieäm Chieán Só Cuoäc Chieán Trieàu Tieân ôû gaàn ñoù.

Taïi Seoul, 2,500 ngöôøi bieåu tình, haàu heát laø sinh vieân, dieãn haønh qua ñöôøng phoá la heùt, "Haõy toáng coå lính Myõ..." Sau ñoù, ngö&ocir