1.1. Ñöùc Thaùnh Cha keâu goïi Hoøa bình, than phieàn veà naïn kyø thò chuûng toäc vaø vieäc choáng ngöôøi di daân

VietCatholic News. 23/4/2000 VATICAN– Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ daâng thaùnh leã möùng Chuùa Phuïc Sinh cuøng vôùi 150 ngaøn ngöôøi haønh höông taïi coâng tröôøng thaùnh Pheâroâ, vaø vôùi moät gioïng maïnh meõ Ngaøi than phieàn veà loøng chai ñaù cöùng raén cuûa con ngöôøi vaãn coøn kyø thò chuûng toäc , choái boû ngöôøi di daân vaø keâu goïi neàn Hoøa bình chaân chính.

Trong thaùnh leã Voïng Phuïc Sinh, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ laøm pheùp Thaùnh Taåy cho 8 taân toøng ñeán töø caùc quoác gia Trung hoa, Nhaät Baûn, Cameroon, Albania vaø yù ñaïi lôïi.

Caùc phoùng vieân nhaän ñònh raèng vieäc Vatican choïn löïa ngöôøi taân toøng töø Trung quoác laø muoán noùi leân yù nghóa Toøa Thaùnh Vatican coù toaøn quyeàn treân ngöôøi Coâng giaùo taïi Trung hoa, trong khi ñoù chính quyeàn Baéc Kinh khoâng coâng nhaän Giaùo Hoäi Coâng giaùo Roma taïi Trung hoa.

Sau thaùnh leã Ngaøy Chuùa Nhaät Phuïc Sinh, Ngaøi göûi söù ñieäp truyeàn thoáng Leã Phuïc Sinh cho“thaønh Roma vaø toaøn theá giôùi” (urbi et orbi) vaø lôøi chuùc Phuïc Sinh baèng 61 ngoân ngöõ khaùc nhau.

Ñöùc Thaùnh Cha caàu nguyeän cho moät theá giôùi ñöôïc chính tröïc hôn trong ñoù“caù nhaân chuû nghóa muø quaùng cuûa thieåu soá seõ khoâng ñöôïc pheùp ñeø beïp nhöõng tieáng keâu than ñau khoå cuûa ngieàu ngöôøi soáng trong caûnh khoán cuøng”.

Ñöùc Thaùnh Cha cuõng keâu goïi vieäc toân troïng nhaân quyeàn cuûa con ngöôøi khoâng nhöõng bôøi caùc chính quyeàn maø chính caùc caù nhaân cuõng phaûi toân troïng nhaân quyeàn vôùi nhau.

Ngaøi nhaán maïnh laø phaûi coù“nhöõng caâu traû lôøi höõu hieäu cho nhu caàu caøng ngaøy caøng taêng veà coâng lyù vaø cô hoäi bình ñaúng trong moïi laõnh vöïc cuûa x hoäi”.

Ngaøi caàu nguyeän raèng“nhöõng cuoäc thöông thuyeát hoøa bình khoù khaên taïi Phi chaâu, Myõ chaâu La tinh, Trung Ñoâng , AÙ chaâu vaø vaøi nôi taïi AÂu chaâu hy voïng seõ coù keát quaû toát ñeïp haïnh phuùc”.

Ñöùc hoàng y Jean-Marie Lustiger, Toång giaùm muïc thaønh phoá Paris, noùi vôùi tuaàn baùo Phaùp ‘Le Journal du Dimanche’ raèng Ñöùc Thaùnh Cha“trôû neân ngöôøi tuø chính ngay trong taân xaùc cuûa mình”.

“Ngöôøi ta bieát raèng beänh cuûa ngaøi ñang töø töø daãn ñeán söï teâ lieät thaân theå, nhöng nhöõng khaû naêng tinh thaàn cuûa ngaøi khoâng heà bò aûnh höôûng gì caû”.

Ñöùc Hoàng y Lustiger cuõng phuû nhaän tin loan ra trong nhöõng thaùng gaàn ñaây laø Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II seõ coù theå trôû thaønh vò Giaùo hoaøng ñaàu tieân töï yù töø chöùc töø 700 naêm qua trong lòch söû Giaùo hoäi. (THIEÂN-AÂN)

VietCatholic News. 21/4/2000 PARIS– Hoâm qua (20.4) toaøn theå caùc nhaø thôø taïi Phaùp Quoác ñaõ trang troïng haønh leã giaây phuùt im laëng töôûng nieäm caùc vò Töû Ñaïo Thieân Chuùa giaùo trong theá kyû 20.

OÂng Didier Rance, giaùm ñoác toå chöùc “Giuùp ñôõ Giaùo hoäi tuùng thieáu” (ACN) ngaønh Phaùp quoác noùi:“Thöôøng thì chuùng ta hay queân laõng phaàn ñoâng soá Kitoâ höõu ñaõ bò gieát vì ñöùc tin trong theá kyû naøy”, cho neân toå chöùc ACN ñaõ töø laâu vaøo moãi ngaøy thöù Ba tuaàn thaùnh coå ñoäng vieäc töôûng nieäm caùc vò töû ñaïo thôøi môùi baèng caùch giöõ phuùt im laëng trong taát caû caùc nhaø thôø taïi Phaùp.

Cuoäc töôûng nieäm khoâng nhöõng chæ nhôù tôùi nhöõng naïn nhaân bò gieát vì Nazi vaø chuû nghóa Coäng saûn, nhöng cuõng nhôù tôùi caùc naïn nhaân bò thaûm saùt trong nhöõng giai ñoaïn ñau thöông nhö vuï taøn saùt caùc vò tu só chieâm nieäm kín taïi Algeria, nôi maø caùc cha doøng thaày doøng tu chieâm nieäm chæ bieát caàu nguyeän laøm chöùng cho Chuùa Kitoâ, nhöng ñaõ bò ngöôøi Hoài giaùo quaù khích saùt haïi.

Nguyeân trong naêm 1999 coù 17 linh muïc, 9 nöõ tu, 4 chuûng sinh vaø 2 giaùo lyù vieân bò gieát vì laøm coâng taùc truyeàn giaùo.

Thaày saùu Didier Rance, thuoäc nghi leã Byzantine keát luaän raèng:“Töû ñaïo laø thaønh phaàn trong ñôøi soáng chuùng ta ngaøy hoâm nay”. ( THIEÂN-AÂN)

VietCatholic News. 20/4/2000 Vaøo ngaøy thöù naêm , caùch ñaây hôn 2000 naêm , Chuùa Gieâsu ñaõ cöû haønh leã Vöôït Qua vôùi 12 moân ñeä . Leã Vöôït Qua vaãn ñöôïc dieãn ra cho tôùi ngaøy hoâm nay . Trung taâm ñieåm cöûa buoåi leã laø Bí Tích Thaùnh Theå . Nhöõng bieán coá khaùc goàm coù röûa chaân cho caùc moân ñoà vaø neàn taûng cho Tu só . Taát caû nhöõng nghi thöùc cuõng ñöôïc laäp laïi ngaøy hoâm nay taïi Thaùnh Ñòa Gieârusalem theo nghi leã coå truyeàn taïi Gieârusalem . Giaùo Chuû Michel Sabbah taïi Gieârusalem cuøng vôùi hai Giaùm Muïc vaø hôn 300 linh muïc ñaõ tham döï leã laøm pheùp Daàu vaøo buoåi saùng vaø buoåi chieàu Leã Tieäc Ly . Sau buoåi leã laø chaàu Mình Thaùnh ñöôïc ñaët chính nôi Chuùa Gieâsu ñaõ ñöôïc taåm lieäm . Taát caû moïi ngöôøi cuøng haùt baøi" Pangue Lingua" tieáng anh dòch laø " Sing, my tongue" baøi haùt coå truyeàn cuûa Venantius Fortunatus ( naêm 610) , baøi naøy cuõng ñöôïc söûa laïi bôûi Thaùnh Thomas Aquinas (1274) cuõng thöôøng ñöôïc haùt vaøo Thöù naêm Tuaàn Thaùnh vaø Thöù Saùu Tuaàn Th aùnh . Moät ñoaïn thöôøng ñöôïc trích ra haùt trong caùc buoåi chaàu Thaùnh Theå laø ñoaïn "Tantum Ergo" ñöôïc dòch ra baûn nhaïc Vieät Nam laø " Ñaây Nhieäm Tích ". Mình Thaùnh ñöôïc ñaët taïi ñaây cho ñeán saùng ngaøy thöù saùu khi taát caû cuøng ñoàng haønh töôûng nieäm Chuùa chòu cheát taïi ñoài Calvarioâ . Trong buoåi leã Tieäc ly naøy coøn coù söï tham döï cuûa caùc Cha Doøng Phanxicoâ vaø hôn 30 giaùo phaùi khaùc (Ngoïc Loan) 

 

THÔØI SÖÏ    VIEÄT NAM

VietCatholic News. 24/4/2000 HAØ NOÄI, 19 thaùng Tö (AFP) - Lôøi keâu goïi canh taân tinh thaàn vaø hy sinh cuûa chính phuû, 25 naêm sau chieán tranh keát thuùc, ngaøy caøng gaëp söï phôùt lôø cuûa theá heä haäu chieán ñang höôùng veà caùc nöôùc laùng gieàng thaân taây phöông ,theøm thuoàng söï phoàn thònh vaät chaát cuûa hoï. Ñoái vôùi löùa döôùi 25 tuoåi laø thaønh phaàn ña soá, truyeàn hình qua veä tinh vaø nhöõng phim Hollywoood laäu ñaõ laøm cho söï laïc haäu cuûa ñaát nöôùc hoï caøng theâm quaù roõ reät.

Duø cho laøm ruøm beng ñeå möøng kyû nieäm chieán thaéng cuûa Coïng saûn trong thaùng naøy, baùo chí nhaø nöôùc cuõng khoâng gaây ñöôïc söï chuù yù cuûa theá heä treû ngaøy nay maø ñieàu lo laéng chính cuûa hoï laø ñi tìm vieäc laøm ñeå coù theå theo kòp caùi xaõ hoäi tieâu thuï ñang treân ñaø phaùt trieån chung quanh hoï.

Moät sinh vieân cuûa moät tö thuïc kinh doanh ôû thuû ñoâ phaøn naøn raèng: "Nhöõng laõnh tuï cuûa chuùng toâi noùi maõi veà chieán tranh vaø ñoå loãi cho quaù khöù veà nhöõng thoáng khoå kinh teá ngaøy nay, nhöng ñaát nöôùc chuùng toâi laø moät nöôùc ngheøo nhaát treân theá giôùi vaø chuùng toâi ñaõ nghe quaù nhieàu nhöõng baøi leân lôùp chuû nghóa vaø ñaïo ñöùc caùch maïng,"

Anh ta coøn noùi vôùi thoâng taán xaõ AFP, vaø xin mieãn neâu teân, raèng: "Ngaøy nay, ñieàu chuùng toâi muoán laø thaønh coâng trong kinh doanh vaø kieám ñöôïc tieàn ñeå coù ñöôïc moät cuoäc soáng töông ñöông vôùi caùc laùng gieàng AÙ chaâu cuûa chuùng toâi. Anh sinh vieân baát maõn naøy noùi khoâng chaéc anh seõ xem buoåi ñaïi leã möøng chính phuû duøng ñeå ñaùnh daáu kyû nieäm ngaøy Sai Goøn thaát thuû hoâm 30 thaùng Tö. Coù leõ toâi seõ chæ xem buoåi leã treân truyeàn hình neáu khoâng coù phim Hollywoood naøo hay, treân moät ñaøi truyeàn hình qua veä tinh.

Sau hôn moät thaäp nieân kinh teá töï do vôùi haøng hoùa tieâu thuï traøn ngaäp cöûa haøng caùc ñoâ thò, tuoåi treû Vieät nam xem ra döûng döng vôùi lyù töôûng bình ñaúng vaø yeâu nöôùc maø vì ñoù cha oâng hoï ñaõ hy sinh khoâng bieát bao nhieâu. Coâ Phaïm Phong Lan, moät sinh vieân 23 tuoåi, toát nghieäp Anh ngöõ noùi: "Toâi khoâng thích chính trò maáy. Moäng cuûa toâi laø ñöôïc hoïc boång vaø ñöôïc tieáp tuïc hoïc ôû Hoa kyø." Coâ Lan khoâng ñeå yù gì ñeán baèng caáp cuûa mình. Cuõng nhö ña soá cuûa haèng traêm ngaøn sinh vieân toát nghieäp saûn xuaát moãi naêm, coâ tranh thuû ñeå tìm vieäc laøm sau khi rôøi ñaïi hoc, ñaõ phaûi aên trôï caáp hai naêm tröôùc khi ñöôïc choã ñöùng baùn haøng ôû moät tieäm baùn quaø kyû nieäm ôû HaøNoäi.

Nhöng moïi ngöôøi nhìn moät caùch theøm thuoàng vaøi ngöôøi may maén nhôø coù quan heä gia ñình hay quan heä naøo khaùc ñeå kieám ñöôïc vieäc toát, mua ñöôïc xe xì-cuùt-tô vaø ñòeân thoaïi caàm tay, nhöõng daáu chæ thaønh coâng cuûa giôùi treû chuyeân vieân thaønh thò ôû Vieät Nam. Tuoåi treû Vieät Nam ít löu yù ñeán cuoäc chieán , daãu raèng cuoäc chieán ñaõ gaây nhieàu thöông ñau cho oâng baø, cha meï hoï. Anh Buøi Vaên Bieát, moät boài baøn trong moät quaùn Caø pheâ Internet ôû thuû ñoâ, noùi: "Toâi bieát raèng nhieàu ngöôøi trong gia ñình toâi tham gia cuoäc chieán vaø baùo chí nhaéc maõi ñeán giai ñoanï aáy, nhöng ñoái vôùi chuùng toâi, ñoù laø chuyeän ñôøi xöa. Toâi muoán chính quyeàn löu yù ñeán tuoåi treû nhieàu hôn, nhaát laø giôø giaûi trí cuûa hoï"

Giôùi treû hay than phieàn veà söï thieáu thoán nhöõng caâu laïc boä ñeâm hay nhöõng cô sôû theå thao trong caùc ñoâ thò, buoäc hoï phaûi baøy troø chôi--nhieàu khi baát chaáp luaät leä. Phaàn nhieàu vaøo cuoái tuaàn, baêng ñaûng coù haøng traêm thanh thieáu nieân traùnh neù caûnh saùt ñeå toå chöùc ñua xe ñaïp chung quanh trung taâm thuû ñoâ vaø baùo chí chính quyeàn ngaøy caøng lo ngaïi söï duøng ma tuùy ngaøy caøng gia taêng trong giôùi treû. Vôùi tyû leä chính thöùc 200% gia taêng thieáu nhi phaïm phaùp keå töø khi "kinh teá töï do" ñöôïc tung ra trong nhöõng naêm 1980, söï "lô laø chuû thuyeát" nôi giôùi treû ñaõ laø ñìeàu quan taâm chính cuûa giôùi laõnh ñaïo ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. (ÑAØO XUAÂN VIEÂN)

VietCatholic News. 24/4/2000 HAØ NOÄI: Caùc baùo chí ngoaïi quoác trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây vieát nhieàu baøi nhaän ñònh veà tình hình Vieät Nam sau 25 naêm, rieâng veà maët kinh teá ñaõ coù nhöõng nhaän ñònh vaø quan saùt nhö sau:

Nhöõng cuoäc vui oà aït möøng nhöõng thaønh quaû keå töø ngaøy thoáng nhaát ñaát nöôùc 25 naêm tröôùc ñaây ñaõ che laáp moät söï thaät phuõ phaøng: veà nhieàu phöông dieän, kinh teá vaø cheá ñoä chính trò cuûa Vieät nam, ñang thoaùi hoùa.

Khoe mình laø con coïp AÙ ñoâng saép ñeán khi phaùt ñoäng chính saùch "ñoåi môùi" hay kinh teá côûi môû cuoái naêm 1980, Vieät nam chaúng heà ñaït ñöôïc möùc phaùt trieån cao oån ñònh vaø oâng David Dapice thuoäc Vieän Phaùt trieån Theá giôùi cuûa Ñaïi hoïc Harvard goïi laø moät "tai hoïa kinh teá" Ngaân haøng Theá giôùi tieân ñoaùn laø kinh teá Vieät nam seõ phaùt trieån khoaûng 3.5% naêm nay, moät möùc thaáp hôn nhieàu nöôùc môùi phaùt trieån khaùc ôû AÙ chaâu. Ñaàu tö cuûa nöôùc ngoaøi ñaït ñænh cao naêm 1996 vaø ñaõ luïn baïi töø ñoù. Ñaàu tö tröïc tieáp cuûa nöôùc ngoaøi tuït 67% naêm ngoaùi vaø ñaàu tö ña quoác nhö Chrysler, thoaït tieân haêng haùi ñoå vaøo moät thò tröôøng coù 80 trieäu daân, ñaõ ñoùng cöûa cô sôû saûn xuaát ôû Vieät nam. Nhieàu khaùch saïn, cao oác xaây caát boû dôû in hình treân voøm trôøi Haø noâò vaø thaønh phoá Hoà chí Minh ( tröôùc ñaây laø Saøi goøn).

OÂng Josua Levine cuûa tôø baùo Kinh doanh Vieät nam noùi raèng:"Vieät nam coù moät löïc löôïng lao ñoäng lôùn, chòu khoù laøm vieäc, nhöng ngöôøi nöôùc ngoaøi khoâng muoán ñoái phoù vôùi naïn quan lieâu traàm troïng, tham nhuõng vaø con ruøa haønh chaùnh ôû ñaáy...trong luùc ñoù ôû caùc nöôùc khaùc hoï ñöôïc lôïi nhuaän deã daøng hôn nhieàu." Nhìn quanh Haønoäi anh seõ thaáy ngöôøi ngoaïi quoác baây giôø ít hôn vaøi naêm veà tröôùc ñaây. Keå caû nhöõng caùn boä nhaø nöôùc thöôøng kín mieäng cuõng phaûi nhaän raèng nhöõng nhaø ñaàu tö raát e ngaïi vì naïn quan lieâu vaø tham nhuõng.

Thuû töôùng Phan vaên Khai noùi vôùi phoùng vieân baùo chí raèng"Kinh teá keùm coûi laø do khaâu nhaân daân baát löïc." Phaûn aûnh caûm nghó cuûa oâng Vaên Khai, moät coá vaán cao caáp cuûa chính phuû noùi vôùi UÛy ban Ñieàu tra veà Ñaàu tö raèng:"Söï chaäm treã cung caáp cho ñaát nöôùc moät moâi tröôøng ñaàu tö thuaän tieän laø lyù do cuûa söï thaát baïi." Tuy vaäy nhaø caàm quyeàn Vieät nam ñaõ khoâng chuïp laáy cô hoäi maø nhaûyvaøo caùc thò tröôøng coù lôïi vaø cuõng khoâng ñeå cho caùc chuyeân gia kinh teá söûa ñoåi luaät leä ñaàu tö.

Maëc duø Vieät nam vaø Hoa kyø ñaõ boû ra maáy naêm thöông löôïng ñeå coù maäu dòch chung, cuoäc thöông löôïng haèng mong öôùc ñaõ thaát baïi naêm ngoaùi vì Haønoäi ñaõ khoâng chòu kyù baûn thaûo cuoái cuøng.

Daãu cho Baùo caùo cuûa boä Noäi vuï veà nhaân quyeàn ôû Vieät nam naêm 1999 ghi"coù chuùt tieán boä trong vaøi ñòa haït", nhöõng kinh teá gia vaø chính trò gia vaãn coøn nghi ngôø chuû nghóa cuûa ñaûng Coäng saûn, duø cho vieäc naøy coù theå gaây thieät haïi cho hoï.

Naêm ngoaùi, töôùng hoài höu Traàn Ñoä bò khai tröø khoûi Ñaûng vaø caâu löu taïi gia vì ñaõ phaân phaùt baøi chæ trích chính saùch cuûa chính phuû. Caùn boä Coâng an laøm khoù deã nhöõng ai pheâ bình nhöõng teä traïng xaõ hoäi vaø kinh teá nhö nhaø vaên Döông Höông.

Khi maø ñaàu tö nöôùc ngoaøi khoâ caïn thì nhöõng xí nghieäp trong nöôùc khoâng theå naøo taïo ra coâng aên vieäc laøm cho löïc löôïng lao ñoäng ñang taêng vuït.

Vieät nam coù möùc sinh saûn cao nhaát ôû Ñoâng aù, vaø haøng trieäu noâng daân ñaõ keùo veà thaønh phoá trong thaäp nieân vöøa qua. Taïi thaønh phoá HCM, moät phaàn naêm daân soá laø töø noâng thoân vaøo, tyû leä thaát nghieäp laø 18% vaø loaïi leàu baèng thuøng giaáy ñang gia taêng.

Khaâu quoác doanh coàng keành vaø voâ hieäu quaû, bao goàm 50% toång saûn löôïng trong nöôùc, khoâng theå thu duïng gaàn moät trieäu moát ngöôøi ñi tìm vieäc môùi moãi naêm vaø nhöõng nhaø kinh doanh trong nöôùc cuõng gaëp khoù khaên lôùn vôùi naïn quan lieâu gioáng nhö coâng ty nöôùc ngoaøi.

Daãu cho coù kieám ñöôïc coâng aên vieäc laøm ñi chaêng nuõa, thì nhieàu ngöôøi di cö ñeán roài cuõng sa vaøo loaïi laøm aên baát hôïp phaùp. Toå chöùc Lao ñoäng Quoác teá baùo caùo raèng thieáu nhi lao ñoäng vaø maõi daâm ñang taêng gia nhanh choùng trong caùc thaønh phoá Vieät nam.

ÔÛ caùc thaønh phoá mieàn Trung bò luït muøa ñoâng vöøa roài taøn phaù, hôn 700 ngaøn caên nhaø bò nöôùc cuoán ñi vaø naïn ñoùi ñang ñe doïa.

Theo Ngaân haøng Theá giôùi thì "tình traïng ngheøo ñoùi vaø thieáu dinh döôõng ñang lan traøn, laø nhöõng vaán ñeà moïc reã vaø chöøng 48% treû em döôùi 5 tuoåi bò chaäm lôùn."

Vieät nam khoâng coøn nhieàu thì giôø ñeå söûa chöõa vì raèng nhöõng nhaø ñaàu tö ñang chuyeån sang caùc nöôùc laân caän thuaän tieän vaø beùo bôû hôn.

OÂng Dennis de Tray, ñaïi dieän cho Quyõ Tieàn Teä Theá giôùi ôû Haø noäi noùi raèng" Söï phuïc hoài kinh teá cuûa AÙ chaâu seõ taêng theâm söùc eùp treân kinh teá Vieät nam,"

Caûm thaáy ñaát nöôùc gaàn keà nguy cô suy suïp, vaøi nhaø laõnh ñaïo treû ñaõ coù nhöõng chöông trình ñaåy maïnh thay ñoåi veà xaõ hoäi vaø kinh teá.

Trong nhöõng thaùng gaàn ñaây, ñeå ve vaûn nhöõng nhaø ñaàu tö trôû laïi, chính phuû ñaõ thanh loïc gaàn moät ngaøn caùn boä tham nhuõng, haï cöôùc phí ñieän thoaïi, giaáy pheùp vaø tieàn thueâ ñaát cho caùc coâng ty nöôùc ngoaøi vaø cho Leâ döùc Thuûy moät ngöôøi coù oùc caûi caùch thay theá Nguyeãn taán Duõng, chuû tòch ngaân haøng trung öông giaø nua. Coù vaøi kinh doanh nöôùc ngoaøi ñaùp öùng. Tuaàn qua, Compact môû moät cuoäc hoäi thaûo veà Internet ôû thaønh phoá HCM, vaø coâng ty coù yù ñònh taêng ñaàu tö ôû Vieät nam.

Ñeå toû ra thieän chí chòu nghe lôøi khuyeân nhöõng chuyeân gia kinh teá ñoäc laäp vaø chính trò gia, ñaõng Coïng saûn ñaõ baét ñaàu chieán dòch"töï kieåm thaûo" keâu goïi ñaõng vieân thuù toäi vaø doï tìm yù daân. Naêm ngoaùi, Toång Bí thö Ñaõng, ñaïi töôùng Leâ Khaû Phieâu , vieát treân baùo ñaõng raèng:" Neáu chuùng ta khoâng nghieâm chænh coá gaéng...ñaát nöôùc seõ laâm nguy," Nhöng nhieàu ngöôøi Vieät nam e raèng nhöõng bieän phaùp naøy chæ laø thay ñoåi lôùp sôn trang trí. Moät giaùo sö cao caáp cuûa moät ñaïi hoïc Vieät nam noùi:"Ai seõ töï kieåm thaûo? Ngöôøi daân bieát raèng chính phuû chöa heà thay ñoåi, vaø nhöõng ngöôøi chæ trích hoâm nay seõ vaøo tuø ngaøy mai. Neáu khoâng coù ñaïi tu caùi guoàng maùy quan lieâu , phöùc taïp vaø luaät phaùp vaø chính trò muø môø thì nhöõng nhaø kinh doanh seõ khoâng ñeán . (ÑAØO XUAÂN VIEÂN chuyeån ngöõ  - THIEÂN-AÂN)

VietCatholic News. 24/4/2000 HANOI – Moät nhoùm cöïu chieán binh Myõ ñaõ phuïc vuï trong chieán tröôøng Vieät Nam ñaõ ñeán Haø Noäi nhaân ngaøy kæ nieäm 25 chieán tranh Vieät Nam keát thuùc . Cuøng vôùi nhöõng cöïu chieán binh laø nhöõng nhaø kinh doanh ,” Hoï trôû veà ñeå laøm nhöõng coâng vieäc hoï thöôøng laøm laø giuùp nhöõng ngöôøi Vieät Nam“, chuû tòch quyõ taøi trôï Cöïu Chieán Binh Myõ ñaõ phuïc vuï cho chieán tröôøng VN , oâng Jan Scruggs ñaõ phaùt bieåu nhö treân . Trong nhoùm treân goàm coù Gíam Ñoác American On line James Kumsey, thöôïng nghò só Chuck Hage ôû Nebraska, cöïu chuû tòch Merrill Lynch ôû Nöõu Öôùc oâng Herbert Allison, vaø oâng Marshall Carter, giaùm ñoác coâng ty State Street .

Oâng Kimsey noùi :“Ñoái vôùi caùc cöïu chieán binh trôû veà Vieät Nam theo baûn tính töï nhieân , nhöng ñoái vôùi caùc nhaø kinh doanh , hoï nhaém tôùi laø thuùc ñaåy trong böôùc ñaàu ñeå neàn kinh teá Vieät Nam ñöôïc phaùt trieån baét ñaø ñöôïc vôùi neân kinh teá cuûa khoái thò tröôøng chung“ KimSey laø ñaïi uùy trong chieán tröôøng Vieät Nam vaøo naêm 1965- 1966 , oâng ñaõ ñöôïc phong leân thieáu taù vaø trôû laïi chieán tröôøng Vieät Nam vaøo naêm 1968-1969.

Oâng Sruggs noùi theâm “ nhöõng cöïu chieán binh naøy trôû laïi ñaây ñeå mong laøm ñöôïc nhöõng gì höùa heïn cho nhaân daân Vieät Nam , khoâng phaûi veà ñaây vì laø ñeå nhôù queâ höông“

Hoï seõ phaùt bieåu taïi nhöõng tröôøng ñaïi hoïc vaø phoøng thí nghieäm maùy vi tính taïi Ñaïi Hoïc Haø Noäi daønh cho khaùch ngoaïi kieàu . Hoï cuõng ñi tham quan nhöõng baõi chieán tröôøng ngaøy xöa .

Nhoùm naøy cuõng ñöôïc söï baûo trôï cuûa Ñaïi Söù Hoa Kyø taïi Vieät Nam oâng Peter Peterson vaø nhoùm Vietnam Union of Friendship Organizations . Taát caû nhöõng cöïu chieán binh naøy ñeàu laø nhöõng ngöôøi ñaõ thaønh coâng treân tröôøng ñôøi , oâng Scrugs theâm raèng“ Hoï seõ noùi cho ngöôøi Vieät Nam bieát raèng neáu Ngöôøi Vieät Nam coá gaéng ñeo ñuoåi nhöõng öôùc mô , thì coù ngaøy noù seõ thaønh söï thaät (Ngoïc Loan)

VietCatholic News. 21/4/2000 HAØNOÄI – Baùo Thanh Nieân cho tin raèng vaøo saùng 21-4, taïi thò xaõ Tam Kyø, Quaûng Nam, Boä Vaên hoùa - Thoâng tin toå chöùc troïng theå leã ñoùn nhaän baèng Di saûn vaên hoùa theá giôùi ñoâ thò coå Hoäi An vaø thaùnh ñòa Myõ Sôn.

< Thaùnh ñòa Myõ Sôn
Phoù Thuû töôùng Phaïm Gia Khieâm, ñaïi dieän UNESCO khu vöïc chaâu AÙ - Thaùi Bình Döông vaø ñaïi dieän UNESCO taïi Haø Noäi, cuøng ñoâng ñaûo nhaân daân ñeán döï leã.

Sau buoåi leã chính thöùc taïi thò xaõ Tam Kyø, caùc huyeän - thò Hoäi An vaø Duy Xuyeân seõ toå chöùc röôùc baèng Di saûn vaên hoùa theá giôùi veà hai ñòa phöông vaø toå chöùc leã hoäi vaên hoùa.

Cuõng vaøo saùng hoâm nay ngaøy 21-4, taïi Quaûng Nam, Boä Vaên hoùa Thoâng tin toå chöùc leã phaùt ñoäng phong traøo“Toaøn daân ñoaøn keát xaây döïng ñôøi soáng vaên hoùa” vaø ñoùn baèng coâng nhaän khu di tích Myõ Sôn vaø phoá coå Hoäi An laø di saûn vaên hoùa theá giôùi.

Phong traøo goàm naêm noäi dung cô baûn: phaùt trieån kinh teá, xoùa ñoùi, giaûm ngheøo; xaây döïng tö töôûng chính trò laønh maïnh; neáp soáng vaên minh kyû cöông xaõ hoäi, soáng laøm vieäc theo phaùp luaät; xaây döïng moâi tröôøng vaên hoùa saïch - ñeïp - an toaøn vaø caùc thieát cheá vaên hoùa theå thao ôû cô sôû.

Muïc tieâu töø nay ñeán naêm 2005 caû nöôùc coù 80% gia ñình ñaït chuaån vaên hoùa caáp huyeän, 40% xoùm, laøng, khu phoá ñaït chuaån vaên hoùa ñöôïc tænh, thaønh phoá coâng nhaän. (THIEÂN-AÂN)

2.5. Keát quaû cuoäc nghieân cöùu xaõ hoäi cho bieát 62% ngöôøi goác Vieät muoán veà Vieät Nam sinh soáng neáu coù töï do vaø daân chuû

VietCatholic News. 21/4/2000 FULLERTON– Theo cuoäc nghieân cöùu thoáng keâ khoa hoïc truyeàn thoâng xaõ hoäi cuûa tröôøng ñaïi hoïc California State University, Fullerton, cho bieát keát quaû vaøo ngaøy thöù Tö (19.4) cho hay laø coù ñeán treân moät nöûa soá ngöôøi ñöôïc phoøng vaán trong cuoäc ñieàu tra (418 ngöôøi) muoán veà Vieät Nam sinh soáng neáu coù töï do vaø daân chuû. Ña soá 90% cho raèng hoï caûm thaáy mình laø ngöôøi Vieät hôn laø ngöôøi Myõ.

Cuoäc nghieân cöùu naøy ñöôïc taøi trôï bôûi cô quan Ford Foundation vaø do 3 giaùo sö Jeffrey Brody, Tony Rimmer vaø Edgar Trotter, thöïc hieän.

Soá ngöôøi tham döï cuoäc nghieân cöùu naøy ôû tuoåi töø 18 trôû leân.

Cuoäc khaûo saùt ghi nhaän raèng di daân VN thích soáng quaàn tuï vôùi nhau, noùi tieáng meï ñeû. Thaät vaäy, khoaûng moät nöûa soá ngöôøi ñöôïc phoûng vaán noùi raát ít tieáng Anh, 75% noùi tieáng Vieät thoâng thaïo, 14% nhaän laø noùi tieáng Anh troâi chaûy, 36% töï ñaùnh giaù tieáng Anh cuûa mình laø trung bình.

Vaøi con soá khaùc: 62% ngöôøi Vieät Orange County ñaõ nhaäp tòch, 36% coù lôïi töùc haøng naêm döôùi 15 ngaøn, 30% coù lôïi töùc töø 15 ngaøn ñeán 35 ngaøn, 26% coù lôïi töùc 35 ngaøn ñeán 75 ngaøn, vaø 8% treân 75 ngaøn.

Lôïi töùc trung bình cuûa caùc gia ñình goác Vieät, giöõa 20 ngaøn vaø 25 ngaøn, thaáp hôn nhieàu lôïi töùc trung bình cuûa toaøn quaän Orange, laø 63,500 MK.

Caùc con soá veà lôïi töùc treân tính cho caû gia ñình, chöù khoâng noùi rieâng löông cuûa ngöôøi ñöôïc thaêm doø.

Caùc giaùo sö Jeffrey Brody, Tony Rimmer vaø Edgar Trotter trình baøy caùc khaùm phaù naøy taïi moät tieäm aên vuøng Little Saigon, khu vöïc baét ñaàu naêm 1978 vôùi chæ 2 cöûa tieäm vaø baây giôø coù hôn 2,000 cô sôû kinh doanh do ngöôøi Vieät ñieàu haønh.

Trong nhöõng ngöôøi töï nhaän nhieàu "caù tính Vieät Nam" hôn "caù tính Myõ" thì coù khuynh höôùng phaàn nhieàu tham döï cuoäc bieåu tình tröôùc tieäm Hitek cuûa Traàn Tröôøng phaûn ñoái vuï treo côø ñoû aûnh Hoà. Trong nhöõng ngöôøi bieàu tình, 54% töï thaáy nhieàu Vieät tính hôn Myõ tính. Trong nhöõng ngöôøi khoâng ñi bieåu tình, 37% noùi laø hoï töï thaáy nhieàu Vieät tính hôn Myõ tính.

Veà soá ngöôøi ñoïc baùo, baûn thaêm doø ghi nhaän:

- 72% ngöôøi noùi laø ñoïc nhaät baùo Ngöôøi Vieät.
- 44% ngöôøi noùi laø ñoïc nhaät baùo Vieät Baùo Kinh Teá.
- 45% noùi laø ñoïc baùo Anh Ngöõ O.C. Register.
- 21% noùi laø ñoïc baùo Anh Ngöõ L.A. Times.
- 21% noùi laø ñoïc caùc baùo khaùc.

Baûn thaêm doø naøy trung thöïc hay khoâng? Theo baø Phoebe Phaïm thì khoâng chính xaùc. Nhöõng con soá veà möùc löông cuûa ngöôøi Vieät noùi treân laø cuûa nhöõng di daân tuoåi cao vaø môùi sang. Baø Phaïm lo ngaïi laø nhöõng ngöôøi khaùc seõ tin laø toaøn theå coäng ñoàng Vieät ñeàu coù möùc löông thaáp nhö vaäy, vaø do vaäy seõ khoâng baän taâm gì tôùi maõi löïc vaø söùc maïnh chính trò cuûa coäng ñoàng.

Baø noùi theâm, caùc con soá khaùc cuõng khoâng phaûn aùnh ñuùng tính ña daïng cuûa coäng ñoàng. Baø Phaïm, 33 tuoåi, ñaõ soáng 20 naêm taïi Hoa Kyø vaø coù 3 naêm soáng vaø laøm vieäc taïi Vieät Nam; hieän ñang soáng ôû Midway City.

Theo moät quan saùt vieân khaùc, con soá möùc löông gia ñình treân khoâng theå naøo ñuùng vôùi tình hình coäng ñoàng Vieät. Bôûi vì baûn chaát caàn cuø, gia ñình Vieät naøo cuõng coù oâng boá, baø meï vaø caùc ngöôøi con cuøng ñi laøm, thì löông ít caùch maáy, khi coäng laïi, cuõng phaûi cao hôn 25 ngaøn ñoâ/naêm. (THIEÂN-AÂN)

VietCatholic News. 20/4/2000 Giaùo Hoäi coâng giaùo taïi Vieät Nam taùn thaønh vaø tieáp tuïc hoã trôï ñeå ngaên ngöøa beänh Aids ñang lan traøn taïi Vieät Nam vôùi tæ leä thaät cao . Toaø Toång Giaùm Muïc giaùo phaän thaønh phoá Saøigoøn ñaõ keâu goïi ñeå giuùp ñôõ . Theo thoâng ñieäp " Vidimus Dominum" , vaøo cuoái thaùng ba vöøa qua buoåi hoïp cuûa khoaûng 150 tu só taïi Giaùo Phaän . Caùc Cha Doøng Phanxicoâ vaø Doøng Chuùa Cöùu Theá ñaõ quyeát taâm tieân phong höôûng öùng . Moät ñieàu vui möøng laø caùc Tu Só taïi caùc Doøng khaùc ñaõ tieáp tuïc hoã trôï vaø seõ ñoùng goùp höôûng öùng chöông trình naøy . Hieän nay Linh Muïc Leâ Vaên Hoaøng ñang coù moät trung taâm cho caùc beänh nhaân AIDS vaø noùi theâm raèng :" Chuùng ta phaûi saên soùc cho nhöõng con em cuûa chuùng ta maø boá meï ñaõ maát vì beänh AIDS , chuùng ta phaûi giaùo duïc vaø cung caáp cho caùc em nôi truù nguï ".
Töôûng cuõng caàn nhaéc theâm , ngoaøi beänh AIDS ñang lan traøn , naïn maõi daâm vaø phaù thai cuõng ñang lan traøn vôùi tæ leä raát cao .Theo soá löôïng thoáng keâ cuûa TP HCM cho bieát , naïn naïo phaù thai haøng naêm gaàn gaáp ñoâi soá ngöôøi sinh deû . Cuï theå naêm 1997 theo thoáng keâ chính thöùc cho bieát coù 87 975 ngöôøi sinh thì coù 140191 ngöôøi phaù thai . Vaøo naêm 1999 coù 81 271 ngöôøi sinh thì coù 138149 ngöôøi phaù thai ( theo Nieân Giaùm Thoáng Keâ 1998 trang 238 naêm 1999) . Ñoù laø chöa keå soá ngöôøi phaù thai leùn luùt . Ñoù chæ laø thoáng keâ chính thöùc taïi Thaønh Phoá HCM maø thoâi vôùi toång soá 5 trieäu daân . Neáu tính ra caû nöôùc Vieät Nam vôùi 78 trieäu daân hieän nay , thì con soá haøng naêm öôùc tính phaûi töø 2 tôùi 3 trieäu ngöôøi . Xin nhaéc laïi töø 2 tôùi 3 trieäu treû em voâ toäi ñaõ bò gieát khi chöa chaøo ñôøi taïi Vieät Nam , vaø con soá coù theå leân ñeán hôn theá nöõa (Ngoïc Loan)

VietCatholic News. 24/4/2000 Keå töø khi nhaäm chöùc chuû tòch Lieân soâ , Vladimir Putin cöïu nhaân vieân tình baùo KGB, ñaõ kí moät ñaïo luaät vaøo ngaøy 26 thaùng ba gia haïn ñaêng kyù cho taát caû caùc nhaø thôø vaø caùc giaùo phaùi . Ñaïo luaät naøy cho pheùp haïn choùt ñaêng kyù laø ngaøy 31 thaùng 12 naêm nay.

Nhieàu nhaø thôø vaø caùc cô sôû toân giaùo ñang laâm tình traïng nguy hieåm sôï raèng seõ bò ñoùng cöûa hay ñoå nôï vì khoâng coøn danh nghóa treân maët phaùp lyù . Muïc ñích laø ñeå giôùi haïn vaø kieåm soaùt söï baønh tröôùng cuûa nhöõng giaùo phaùi ñeán töø nöôùc ngoaøi nhö nhöõng nhoùm truyeàn baù Tin Möøng maø giaùo hoäi meï naèm treân ñaát Hoa Kyø . Ñaïo luaät cuõng ñeà ra taát caû nhöõng giaùo phaùi ñaõ truyeàn ñaïo hôn 15 naêm thì ñöôïc ñaêng kí coøn nhöõng giaùo phaùi haønh ñaïo chöa tôùi 15 naêm thì bò caám . Tuy nhieân toøa vaãn cho pheùp giaùo phaùi haønh ñaïo chöa tôùi 15 naêm ñöôïc ñaêng kí theo ñaïo luaät 1990 hay nhaäp voâ moät giaùo phaùi khaùc ñaõ ñaêng kí .

Tuy nhieân ñeán nay caû ngaøn nhaø thôø hay caùc giaùo phaùi vaãn chöa ñaêng lyù , moät lyù do deã hieåu laø taïi ñòa phöông ñaõ laøm khoù khaên khi hoï ñeán ñaêng kyù hay laø phaûi qua nhöõng thuû tuïc röôøm raø . Nhieàu ngöôøi vaãn khoâng bieát raèng hoï seõ ñaêng kyù ñuùng ngaøy khoâng .

Chính quyeàn ñòa phöông taïi nhieàu nôi ñaõ baét ñaàu choáng laïi caùc nhoùm Thieân Chuùa Giaùo baèng caùch theo thuû tuïc baùn cuûa caûi ñeå ñoøi nôï maëc daàu theo ñaïo luaät môùi coù caâu raèng “ phaûi naâng ñôõ hoï ñeå hoï ñöôïc tieáp tuïc“

Chuû tòch Putin ñaõ thaéng cöû vôùi 52% soá phieáu , vöøa ñuû ñeå thaéng oâng Gennady Zayuganov ngöôøi vaãn chuû tröông theo chuû nghóa Leâ Nin . Hôn 60% daân Lieân Soâ trong toång soá 108 trieäu daân ñaõ ñi baàu laàn thöù ba keå töø khi Chuû nghóa Coäng Saûn taïi Lieân soâ bò xuïp ñoå .

Oâng Putin töï nhaän laø ngöôøi ñaõ theo Chính Thoáng giaùo vaø cho raèng Lieân Soâ caàn ñeán toân giaùo nhö laø moät neàn taûng cho luaät phaùp vaø luaân lyù vaø oâng cuõng thænh nguyeän leân Giaùo Chuû Patriarch Alezy 2 xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho ban thöôøng vuï cuûa oâng .

Caùc toân giaùo ñang haønh ñaïo taïi Lieân soâ ñeàu coù hai yù nghóa trong ñaàu veà oâng Putin cöïu tình baùo KGB vaø hoï hy voïng raèng vieäc gia haïn ñaêng kyù laø daáu hieäu cuûa töï do toân giaùo taïi Lieân Soâ . Daân ñi baàu vaãn hy voïng oâng Putin seõ laøm moät caùi gì ñoù ñeå ngaên chaän naïn tham oâ nhuõng loaïi taïi Lieân soâ ñaõ ñöa Lieân Soâ ñeán tình traïng thoaùi hoùa ñaõ moät thôøi laø cöôøng quoác treân theá giôùi .

Caùc nhoùm tranh ñaáu cho daân chuû thì vaãn nghi ngôø veà oâng Putin . Giaùm ñoác vieän kó thuaät chính trò ñaõ phaùt bieåu “ Oâng ta khoâng nghó gì veà daân chuû vì baûn thaân oâng laø ngöôøi chuû tröông kó thuaät , lao ñoäng laø chaân lyù vaø “ghieàn” laøm vieäc . Chính nhöõng ñieàu ñoù oâng khoâng tìm ñöôïc moät ñoái thuû “ .Putin ñaõ kieåm soaùt vaø “ taäp trung quyeàn löïc trong tay vaø naém quyeàn heát moïi ngöôøi moïi thöù“ . Theo tôø Washington Post thì tay chaân cuûa Putin ñaõ naèm trong khoái thoâng tin tìm caùch chaâm bieám nhöõng ñoái thuû vaø che ñaäy trong cuoäc chieán töông taøn ôû Chechen . (Ngoïc Loan)

VietCatholic News. 24/4/2000 Malaysia- Daân vuõ trang ñeo maët naï trang bò roc keùt vaø suùng töï ñoäng ñaõ ñoät nhaäp leân ñaûo ôû phía taây Maõ lai baét coùc 20 ngöôøi trong soá coù nhöõng khaùch du lòch . Caûnh saùt Maõ Lai vaãn chöa roõ nguyeân nhaân vuï baét coùc noùi treân , daân vuõ trang lôïi duïng trôøi toái treân ñaûo Sipadan phía baéc bôø bieån Sabah ñaõ baét coùc laøm con tin vaø duøng thuyeàn ñeå chaïy thoaùt höôùng veà mieät Phi Luaät Taân . Chính quyeàn nghi raèng nhoùm vuõ trang treân thuoäc löïc löôïng du kinh taïi ñaûo Sulu ôû Phi Luaät Taân . Trong soá ngöôøi bò baét laøm con tin phaàn lôùn laø ngöôøi Maõ Lai , hai ngöôøi Phaùt , hai ngöôøi Ñöùc , hai ngöôøi Phaàn Lan , hai ngöôøi Nam Phi Chaâu , moät ngöôøi Lebanon vaø moät ngöôøi Phi Luaät Taân .

Thöôøng nhoùm du lòch tôùi lui ñaûo Sipada naøy vì caûnh vaät thieân nhieân taïi ñaûo naøy raát ñeïp.Ñaûo naøy ñaõ ñöôïc thieát bò maùy moùc cho nhöõng du khaùc coù theå laën xuoáng khaùm phaù xem caûnh döôùi loøng bieån . Maëc daàu bôø bieån naøy laø moät nôi thöôøng xuyeân xaûy ra haûi taëc nhöng vaãn thu huùt khoaûng 400000 du khaùch trong moät naêm . (Ngoïc Loan)

VietCatholic News. 23/4/2000 MIAMI- Caûnh saùt ñaõ deïp cuoäc bieåu tình dieãn ra taï Little Havana sau khi beù Elian Gonzalez ñöôïc ñoaøn tuï vôùi ngöôøi cha ngaøy hoâm qua . Khoaûng hôn 290 ñaõ bò baét trong cuoäc bieåu tình naøy , maëc daàu luùc ñaàu cuoäc bieåu tình khoâng gaây baïo ñoäng vôùi caû ngaøn xe hôi , côø quaït vaø baám keøn nhöng sau ñoù nhöõng ngöôøi baïo ñoäng baét ñaàu ñoán phaù vaø ñaäp phaù nhöõng haøng gheá ñaù doïc theo khuoân vieân noùi treân ( Ngoïc Loan)

VietCatholic News. 21/4/2000 LOS ANGELES– Theo tin cuûa oâng Nguyeãn Khaûi baùo Ngaøy Nay cho bieát: Vieän Baùo Chí Theá Giôùi (International Press Institute: IPI) truï sôû ñaët taïi Vienna, Thuû Ñoâ cuûa AÙo quoác, vaøo 11 giôø toái ngaøy 19/4/2000 vöøa coâng boá chính thöùc danh saùch 50 ngöôøi ñöôïc choïn löïa ñeå laõnh giaûi thöôûng Töï Do Baùo Chí Theá Giôùi cho naêm 2000 nhaân dòp Vieän Baùo Chí Theá Giôùi toå chöùc leã kyû nieäm 50 naêm thaønh laäp trong naêm ngaøy 29/4-3/5/2000 taïi Boston, Massuchusetts. GS Ñoaøn Vieát Hoaït laø moät trong 50 ngöôøi naøy.

Trong soá 50 vò anh huøng seõ ñöôïc tuyeân döông taïi Nghò Hoäi cuûa Töï Do Baùo Chí Theá Giôùi, coù naêm ngöôøi ñaõ bò gieát cheát laø Guillermo Cano (Colombia), Pedro Joakim Chamorro (Nicaragua), Veronica Guerin (AÙi Nhó Lan), Tara Singh Hayer (Gia-Naõ-Ñaïi), vaø Abdi Ipeci (Thoå Nhó Kyø), moät ngöôøi hieän coøn ñang bò caàm tuø vaø tình traïng söùc khoeû raát nguy kòch sau nhieàu naêm bò tra taán laø Nizar Nayyouf (Syria), moät ngöôøi khaùc ñang bò giam loûng taïi nhaø laø Gao Yu (Trung Quoác) sau khi ñöôïc ra khoûi tuø vaøo naêm 1999, vaø rieâng oâng Raul Rivero (Cuba) bò caám khoâng cho ra khoûi nöôùc.

Trong soá 50 ngöôøi ñöôïc giaûi thöôûng seõ chæ coù 27 ngöôøi ñeán döï leã trao giaûi thöôûng taïi Boston vaøo ngaøy 3/5/2000 saép ñeán. Baø Katharine Graham (Hoa-Kyø), naêm nay ñaõ 83 tuoåi, Chuû Tòch coâng ty Washington Post, cuõng laø moät trong nhöõng ngöôøi thaéng giaûi vì phuïc vuï ñaéc löïc cho neàn töï do baùo chí.

Buoåi leã trao giaûi thöôûng Töï Do Baùo Chí Theá Giôùi naèm trong chöông trình Nghò Hoäi Baùo Chí Theá Giôùi keùo daøi trong naêm ngaøy vôùi nhöõng buoåi hoäi thaûo veà nhöõng ñeà taøi lieân quan baùo chí, truyeàn thoâng, nhaân quyeàn vaø vaên hoùa.

Tham döï Nghò Hoäi Baùo chí Theá Giôùi chuùng toâi nhaän thaáy coù ñaïi dieän cuûa haàu heát nhöõng cô quan truyeàn thoâng lôùn treân theá giôùi. Nhöõng dieãn giaû cuûa Nghò Hoäi Töï Do Baùo Chí Theá Giôùi goàm coù nhieàu nhaân vaät noåi tieáng nhö Phoù Toång Thoáng Hoa-Kyø Al Gore, Thoáng Ñoác Tieåu bang Massachusetts Paul Cellucci, Thöôïng Nghò Só Edward M. Kennedy, Phoù Toång Thö Kyù Lieân Hieäp Quoác Louise Frechette, Boä Tröôûng boä Di Saûn Gia-Naõ-Ñaïi Sheila Copps, Cöïu Boä Tröôûng Boä Vaên Hoùa Phaùp Jack Lang, cöïu Toång Tröôûng Ngoaïi Giao Hoa-Kyø Henry Kissinger, Boä Tröôûng Ngoaïi Giao AÁn Ñoä Arun Shourie, Toång Thö Kyù Hoäi Ñoàng AÂu Chaâu Walter Schwimmer.

GS Ñoaøn Vieát Hoaït ñöôïc löïa choïn laõnh giaûi Töï Do Baùo Chí Theá Giôùi vì ñaõ can ñaûm duøng ngoøi buùt tranh ñaáu baát baïo ñoäng cho töï do vaø daân chuû taïi Vieät-nam döôùi cheá ñoä coäng saûn. GS Hoaït bò nhaø caàm quyeàn Haø-Noäi baét ñi "hoïc taäp caûi taïo" taïi khaùm Chí Hoøa vaøo naêm 1976.

OÂng ñöôïc chính quyeàn phoùng thích vaøo naêm 1988 sau 12 naêm bò caàm tuø laàn thöù nhaát.

Sau khi ñöôïc thaû töï do, GS Hoaït bí maät xuaát baûn tôø Dieãn Ñaøn Töï Do do oâng laøm chuû buùt vôùi chuû tröông phaùt ñoäng phong traøo Daân Chuû taïi Vieät-Nam. Sau khi nhaø caàm quyeàn Haø-Noäi khaùm phaù ra tôø Dieãn Ñaøn Töï Do löu haønh khaép nôi trong nöôùc, GS Hoaït bò baét giam laàn thöù hai vaøo naêm 1990.

Hai naêm sau, GS Hoaït bò ñöa ra xeùt xöû kín taïi toøa aùn Coäng Saûn taïi Saigon vaø bò tuyeân aùn 20 naêm tuø vì toäi möu toan laät ñoå chính quyeàn.

Vì aùp löïc maïnh meõ cuûa quoác teá, nhaø caàm quyeàn Haø-Noäi vaøo naêm 1993 ñaõ giaûm aùn cuûa GS Hoaït töø 20 naêm tuø xuoáng coøn 15 naêm. Trong khoaûng thôøi gian 1993-98, GS Hoaït ñaõ bò nhaø caàm quyeàn Haø-Noäi chuyeån qua raát nhieàu traïi giam töø Nam ra Baéc.

Trong nhöõng naêm bò caàm tuø, GS Hoaït tieáp tuïc tranh ñaáu cho nhaân quyeàn vaø daân chuû baèng caùch tuyeät thöïc, vieát thô chuyeån ra ngoaøi toá caùo nhöõng vi phaïm nhaân quyeàn vaø töï do daân chuû vôùi dö luaän theá giôùi. Moät trong nhöõng laù thô ñoù vôùi nhan ñeà laø "Nhaân Quyeàn Trong Boái Caûnh Nhaân Baûn vaø Xaõ Hoäi" ñaõ ñöôïc trao cho Thöôïng Nghò Só Jim Short cuûa UÙc Ñaïi Lôïi vaøo naêm 1993. Töø traïi tuø Xuaân Phöôùc, tænh Phuù Yeân, Trung phaàn Vieät-Nam, GS Hoaït chuyeån ra ngoaøi moät laù thö nhan ñeà "Baûn Phuùc Trình Toùm Taét Tình Traïng Nhaân Quyeàn taïi Vieät-Nam".

Cuõng trong traïi tuø Xuaân Phöôùc, GS Hoaït ñaõ vieát moät laù thö cho Hoäi Nghò Ñaûng Coäng Saûn Vieät-Nam ñeà nghò thieát laäp moät neàn daân chuû ña nguyeân taïi Vieät-Nam. GS Hoaït bò thuyeân chuyeån qua caùc nhaø tuø Ba Sao, Phuû Lyù vaø traïi Thanh Caàm, Thanh Hoùa vaøo naêm 1994.

Nhôø söï can thieäp maïnh meõ cuûa caùc coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi, caùc cô quan quoác teá vaø chính phuû cuûa caùc nöôùc töï do, GS Hoaït sau cuøng ñöôïc thaû töï do vaø bò eùp buoäc dôøi Vieät-Nam vaøo cuoái naêm 1998. Hieän nay GS Hoaït ñang cö nguï taïi tieåu bang Virginia, Hoa-Kyø.

Tröôùc ñaây GS Ñoaøn Vieát Hoaït ñaõ ñöôïc trao nhieàu giaûi thöôûng cao quyù khaùc nhö CPJ International Press Freedom Award cuûa Committee to Protect Journalists (1993), Freedom-to-Write Award (1994), Hellman and Hammett Free Expression Award cuûa Human Rights Watch, New York (1994), RFK Human Rights Award cuûa Robert F. Kennedy Memorial (1995) vaø Caây Buùt Vaøng cuûa Töï Do cuûa World Association of Newspapers (1998). Toå Chöùc AÂn Xaù Quoác Teá (Amnesty International) vaø Human Rights Watch ñaõ goïi GS Ñoaøn Vieát Hoaït cuõng nhö BS Nguyeãn Ñan Queá laø Tuø Nhaân Löông Taâm. (THIEÂN-AÂN)

VietCatholic News. 21/4/2000 LOS ANGELES -- Theo baùo caùo cuûa Vieän Baùo Chí Theá Giôùi, baùo chí taïi Vieät-Nam bò kìm keïp hoaøn toaøn bôûi chính quyeàn. Taát caû caùc cô quan truyeàn thoâng ñeàu thuoäc chính phuû hoaëc ñieàu khieån bôûi nhöõng toå chöùc do chính phuû kieåm soaùt.

Hieän nay chính quyeàn Haø-Noäi coøn giam giöõ moät soá kyù giaû trong ñoù coù oâng Phaïm Thaùi, laõnh tuï cuûa Phong Traøo Ñoaøn Keát Daân Toäc vaø Taùi Thieát Daân Chuû. OÂ. Thaùi bò baét giam töø thaùng 7, 1995. Ba kyù giaû khaùc ñang bò giam loûng taïi nhaø töø thaùng 4, 1997 laø caùc oâng Nguyeãn Xuaân Tuï (töùc Haø Só Phu), Buøi Minh Quoác, vaø Tieâu Dao Baûo Cöï cuûa Taïp Chí Lang Biang. Vaøo thaùng 12, 1999 oâng Phaïm Theá Huøng cuûa Radio France Internationale ñaõ bò truïc xuaát ra khoûi Vieät-Nam trong khi laøm phaän söï cuûa moät kyù giaû. Coâng an ñaõ tòch thaâu taát caû nhöõng taøi lieäu vaø giaáy tôø cuûa oâng.

Moät kyù giaû Phaùp khaùc laø oâng Arnaud Dubus laøm vieäc cho Radio France Internationale, vaø hai tôø baùo Thuïy Só laø La Liberation vaø Le Temps môùi ñaây ñaõ bò coâng an Vieät-Nam giam giöõ hai laàn. Giaáy tôø vaø taøi lieäu cuûa oâng cuõng bò tòch thaâu tröôùc khi bò buoäc rôøi khoûi Vieät-Nam.

Caùch ñaây moät tuaàn, vaøo ngaøy 12/4/2000 nöõ kyù giaû Phaùp Sylvaine Pasquier cuûa tôø baùo l'Express ñaõ bò coâng an ngaên caûn khoâng cho gaäp BS Nguyeãn Ñan Queá vaø bò truïc xuaát ra khoûi Vieät-Nam trong cuøng ngaøy. BS Queá ñaõ ra baûn tuyeân ngoân ñeà ngaøy 13/4/2000 keâu goïi theá giôùi ñoøi hoûi chính quyeàn coäng saûn Vieät-Nam toân troïng nhöõng quyeàn töï do caên baûn cuûa ngöôøi daân Vieät-Nam bao goàm quyeàn töï do dieãn taû vaø töï do baùo chí.

Toå Chöùc Kyù Giaû Khoâng Bieân Giôùi (Reporters Sans Frontieres) ñaõ göûi thö leân oâng Leâ Khaû Phieâu, Toång Bí Thö cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät-Nam vaøo ngaøy 14/4 ñeå leân aùn haønh ñoäng ñaøn aùp kyù giaû quoác teá vaø keâu goïi chính quyeàn Haø-Noäi toân troïng ñieàu 19 cuûa Quy Öôùc Quoác Teá veà Quyeàn Daân Söï vaø Chính Trò maø chính phuû Vieät-Nam ñaõ pheâ chuaån, chaám döùt tình traïng kieåm soaùt kyù giaû ngoaïi quoác vaø caûi toä luaät leä baùo chí trong nöôùc. (THIEÂN-AÂN)