1.1. Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ ñeán thuû ñoâ Amman.

VietCatholic News. 20/3/2000 Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ ñeán phi tröôøng Amman baét ñaàu chuyeán thaùnh du lòch söû trong moät tuaàn taïi Thaùnh Ñòa.

Maùy bay cuûa ngaøi ñaõ ñöôïc hoä toáng ñeå ñaùp xuoáng phi tröôøng Amman bôûi 4 maùy bay Jordan trong khi haøng traêm caûnh saùt vaø quaân ñoäi canh gaùc chung quanh khu vöïc. 

An ninh cuõng ñöôïc taêng cöôøng heát söùc nghieâm ngaët treân con ñöôøng daãn ñeán nuùi Nebo, chaëng döøng ñaàu tieân cuûa ngaøi ôû quoác gia naøy.

Nhaø vua Abdullah ñaõ ra saân bay ñoùn ngaøi.

Sau khi thaêm nuùi Nebo, nôi maø töø ñoù oâng Moâseâ ñaõ nhìn thaáy ñaát höùa, Ñöùc Thaùnh Cha seõ quay trôû laïi Amman ñeå nghæ ngôi. Sau ñoù, vua Abdullah seõ tieáp kieán Ñöùc Thaùnh Cha.

Ngaøy mai, thöù ba (21/03/2000) Ñöùc Thaùnh Cha seõ cöû haønh thaùnh leã taïi saân vaän ñoäng thuû ñoâ vaø thaêm vieáng Wadi al-Kharrar, moät nôi maø theo truyeàn thuyeát Chuùa Gieâsu ñaõ ñöôïc röûa toäi. Sau ñoù, ngaøi seõ leân ñöôøng sang Jerusalem. (Nguyeãn Vieät Nam)

VietCatholic News. 20/3/2000 AMMAN, Jordan– Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ tôùi quoác vöông Jordan khôûi ñaàu moät cuoäc haønh trình 1 tuaàn leã ñaày vaát vaû vaø coù nhieàu caïm baãy. Khi vöøa ñaët chaân ñeán Jordan ngaøi ñaõ keâu goïi“Hoøa bình vaø Coâng lyù cho ngöôøi Do thaùi, ngöôøi Thieân Chuùa giaùo vaø ngöôøi Hoài giaùo vaø nhaéc nhôù cho hoï bieát laø caû 3 toân giaùo ñeàu cuøng moät nguoàn, tuy duø trong nhieàu theá kyû ñaõ coù nhöõng coâng kích, caïnh tranh vaø ñoái nghòch.

Vò Cha giaø 79 tuoåi söùc yeáu muoán thaêm moät voøng nhöõng ñòa danh Cöïu öôùc vaø Taân öôùc vaø Ngaøi haèng noùi ñaây laø cuoäc haønh höông tinh thaàn vaø khoâng coù chöông trình chính trò, theá nhöng moïi phe phaùi ñaàu muoán aûnh höôûng töøng böôùc ñi cuûa Ngaøi. Daàu sao neáu chuyeán haønh höông naøy coù mang laïi ñoäng löïc naøo thuùc ñaày ñeán cho neàn hoøa bình vaø soáng hoøa thuaän giöõa caùc daân toäc trong vuøng thì cuõng laø ñieàu voâ cuøng ích lôïi vaø ñaùp öùng loøng khao khaùt troâng ñôïi cuûa nhieàu thaønh phaàn lieân heä.

Ñöùc Thaùnh Cha tuyeân boá: Duø khoù khaên ñeán ñaâu, duø keùo daøi bao laây chaêng nöõa thì tieán trình Hoøa bình phaûi tieáp tuïc”.

Ngay sau khi vöøa ñaït chaân xuoáng Jordan thì Ngaøi ñaõ laäp töùc ñi Nuùi Nebo, töông truyeàn nôi ñaây Moisen qua 40 naêm tröôøng daãn daân Israel qua sa maïc ñaõ töø ñaây nhìn veà Ñaá Höùa. Töø ñænh nuùi naøy Ngaøi ñöùng 5 phuùt ñoàng hoà chieâm ngöôõng Bieån Cheát, thaønh Jericho vaø nuùi ñoài Jerusalem trong moät buoåi chieàu noùng choùi. Ngaøi tuyeân boá:

“Caëp maét höôùng thaúng veà Jerusalem, chuùng ta haõy naâng lôøi caàu nguyeän leân Thieân Chuùa toaøn naêng, vì daân chuùng soáng trong vuøng ñaát höùa, ngöôøi Do thaùi, Hoài giaùo vaø Thieân Chuùa giaùo, xin Chuùa ban cho hoï nhöõng ngöôøi soáng nôi ñaây, taát caû ñöôïc aân hueä laø hoøa bình thöïc söï, coâng chính vaø tình huynh ñeä”.

Trong thôøi gian ôû laïi Jordan, Ñöùc Thaùnh Cha cuûng seõ ñi thaêm vieáng ñòa ñieåm nôùi Thaùnh Gioan Taåy Giaû laøm pheùp Thaùnh Taåy cho daân chuùng Do thaùi caûi thieän cuoäc soáng trôû veà vôùi Thieân Chuùa.

Cuoäc thaêm vieáng daày ñaëc nhöõng chöông trình cho moät vò giaùo hoaøng ñaõ giaø yeáu, nhöng noù hoaøn thaønh ñöôïc giaác mô ñôøi giaùo hoaøng cuûa Ngaøi laø khi daãn ñöa daân Chuùa böôùc sang thieân nieân kyû thöù Ba Ngaøi cuõng seõ chu toaøn vieäc thaêm vieáng caùc böôùc chaân cuûa Chuùa nôi Thaùnh Ñòa.

Treân maùy bay töø phi tröôøng Roma tôùi Jordan Ngaøi noùi vôùi caùc phoùng vieân laø Ngaøi raát möïc leân tinh thaàn veà cuoäc haønh höông naøy. Caùc phoùng vieân hoûi ngaøi coù haøo höùng khoâng? Thì ñöôïc ngaøi traû hoûi ngöôïc laïi“Thaáy toâi khoâng haøo höùng sao?”

Taïi phi tröôøng Amman, Vua Abdullah II cuøng vôùi caùc giaùo tröôûng Hoài giaùo vaø Thieân Chuùa giaùo tieáp ñoùn Ñöùc Thaùnh Cha. Ngaøi khoâng cuùi xuoáng hoân ñaát nhö thöôøng leä moãi khi tôùi moät quoác gia naøo tröôùc ñaây, nhöng ngöôøi nhaän moät bình ñaát töø tay moät em nhoû Hoài giaùo ngöôøi Jordan vaø laøm pheùp laønh treân ñaát ñoù.

Trong baøi dieãn vaên taïi ñaây Ngaøi noùi: “Taát caû ngöôøi Jordan– Hoài giaùo vaø Thieân Chuùa giaùo– phaûi coi nhau chính mình nhö thuoäc veà cuøng moät daân toäc, moät gia ñình. Trong vuøng cuûa theá giôùi naøy, hieän coù nhöõng vaán ñeà traàm troïng vaø khaån thieát veà coâng lyù, veà quyeàn lôïi caùc daân toäc vaø quoác gia maø caàn ñöôïc giaûi quyeát”.

Moät soá nôi Ñöùc Giaùo Hoaøng ñi thaêm vieáng hieän ñang coù nhöõng tranh chaáp noùng boûng vaø cuoäc thaêm vieáng cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng ñöôïc coi laø dòp duy nhaát ñeå haøn gaén nhöõng aùc caûm vaø tranh chaáp toân giaùo töø laâu ñôøi.

Vua Abdullah trong baøi dieãn vaên chaøo möøng Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi raèng:“Thöa Ñöùc Thaùnh Cha, cuoäc thaêm vieáng cuûa ngaøi mang laïi hy voïng cho moät töông lai saùng laïn hôn cho nhöõng ai caû cuoäc ñôøi khoâng bieát gì caû ngoaøi nhöõng khoán khoå cuûa quaù khöù”.

Nhaø vua noùi tieáp:“Hy voïng cho daân toäc Palestine hoï ñang khao khaùt coâng lyù vaø söï oån ñònh. Lôøi höùa cuûa Do thaùi veà an ninh vaø söï chaáp nhaän. Söï uûi an cho ngöôøi Lebanoâ cho ngaøy mai toát ñeïp hôn, Vaø nieàm hy voïng cho ngöôøi Syria raèng trang söû chieán tranh ñau buoàn cuoái cuøng thì cuõng ñöôïc chaám döùt”.

Cuoäc thaêm vieáng cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II raát khaùc vôùi cuoäc thaêm vieáng tröôùc ñaây vaøo naêm 1964 cuûa Ñöùc Phaolo VI. Thôøi ñoù Do thaùi vaø Vatican chöa coù ngoaïi giao (môùi chæ laäp ngoaïi giaùo 6 naêm veà tröôùc). Thôøi ñoù Ñöùc Phaoloâ VI chæ ñi thaêm caùc nôi di tích Thaùnh Kinh cuûa Thieân Chuùa giaùo vaø nôi coâng coäng khoâng bao giôø neâu danh“Do thaùi” caû, vì lieân heä giöõa hai beân raát môø nhaït.

Baûn ñoà chính trò khi ñoù cuõng khaùc xa baây giôø: Thaønh Jerusalem veà phía Ñoâng nôi coù nhieàu di tích lòch söû Kitoâ giaùo thì thuoäc veà quoác vöông Jordan. Ñeán naêm 1967 ngöôøi Do thaùi môùi chieám cöù vuøng naøy trong traän chieán Trung Ñoâng.

Traùi vôùi vieäc ñoùn tieáp khoâng caàn quaù an ninh taïi Jordan, nöôùc Do thaùi hieän nay ñang chuaån bò moät chieán dòch an ninh lôùn nhaát chöa töøng coù cho cuoäc vieáng thaêm cuûa Ñöùc Thaùnh Cha vaøo chieàu ngaøy mai thöù Ba (21/3). ÔÛ Jerusalem caùnh cöïc höõu ngöôøi Do thaùi chính thoáng ñaõ vaøo vieát chöõ choáng ñoái nôi saân ñaùp maø tröïc thaêng Ñöùc thaùnh Cha seõ ñaäu xuoáng. Hoï veõ sôn leân treân bieåu hieäu cuûa giaùo hoaøng, veõ hình swastikas (thaäp töï Phaùt xít) vaø vieát nhöõng caâu baøi kích Ñöùc Thaùnh Cha.

Ña soá caùc nhaø laõnh ñaïo chính toâng Do thaùi noàng nhieät ñoùn tieáp cuoäc thaêm vieáng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha vì nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Ngaøi coå voõ söï hoøa giaûi giöõa caùc toân giaùo, nhöng hoï mong öôùc Ngaøi ñi xa hôn veà vaán ñeà dieät chuûng Do thaùi Holocaust.

Ñang khi ñoù Truôûng giaùo só Hoài giaùo ôû Taây Ngaïn Palestine khöôùc töø lôøi môøi goïi cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng tham döï cuoäc ñoái thoaïi lieân toân coâng khai giöõa Thieân Chuùa giaùo, Do thaùi giaùo vaø Hoài giaùo, theá nhöng seõ gaëp maët Ñöùc Giaùo Hoaøng trong buoåi troø chuyeän thaân höõu vaøo hoâm Chuùa Nhaät tôùi ñaây.

Cao ñieåm cuûa cuoäc thaêm vieáng laø vaøo ngaøy cuoái cuøng Chuùa Nhaät (26/3) khi Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ ñi treân nhöõng con ñöôøng loùt ñaù nhoû heïp tieán vaøo khu jerusalem coå, döøng laïi taïi 3 nôi thaùnh tích treân ñöôøng ñi tôùi ñòa ñieåm thaùnh nhaát trong caùc di tích thaùnh laø nhaø thôø Moà Chuùa, nôi ñaây Chuùa Gieâsu ñaõ chòu ñoùng ñanh vaøo thaäp töï, ñaõ ñöôïc mai taùng vaø ñaõ soáng laïi.

Cuoäc haønh höông vaøo thieân nieân kyû môùi cuûa Ñöùc Thaùnh Cha ñöôïc khôûi söï thaùng vöøa qua khi Ngaøi tôùi nuùi Sinai beân Ai caäp. Taïi Thaùnh Ñòa laàn naøy Ngaøi seõ tôùi thaønh Bethlehem, coù theå noùi laø trung taâm cuûa quoác gia Palestine môùi ñang thaønh hình.

Lm Traàn Coâng Nghò
Hình aûnh vaø baøi vieát theo tin
toång hôïp töø caùc Haõng Thoâng Taán (Thieân Aân)

VietCatholic News. 20/3/2000 Saùm hoái vaø chay tònh môøi goïi ngöôøi tín höõu töø boû cuûa caûi vaät chaát ñeå ñaït ñöôïc söï töï do noäi taâm lôùn hôn vaø soáng quaûng ñaïi hôn ñoái vôùi nhöõng ai ñang thieáu thoán.

Lôøi môøi goïi hoaùn caûi laø chuû ñeà baøi giaùo lyù cuûa Ñöùc Thaùnh Cha taïi buoåi tieáp kieán chung dieãn ra vaøo thöù tö Leã Tro ngaøy 8 thaùng 3 taïi Quaûng tröôøng thaùnh Pheâroâ.“Phuïng vuï hoâm nay môøi goïi chuùng ta caàu xin Chuùa Cha treân trôøi ban cho ñoaøn daân Kitoâ giaùo bieát khôûi söï con ñöôøng hoaùn caûi thöïc söï baèng vieäc chay tònh, haàu vôùi nhöõng khí giôùi laø vieäc saùm hoái, hoï coù theå chieán thaéng trong cuoäc chieán ñaáu choáng laïi thaàn döõ”, ñeå nhaéc nhôû caùc thính giaû, Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi raèng muøa Chay cuõng phaûi ñöôïc ñaùnh daáu baèng“nhöõõng haønh vi lieân ñôùi vôùi nhöõng ai ñang ñau khoå vaø ñang traûi qua nhöõng giai ñoaïn khoù khaên”. Sau ñaây laø baûn dòch baøi giaùo lyù cuûa Ñöùc Thaùnh Cha.

1. Muøa Chay laø ñænh cao cuûa cuoäc haønh trình hoaùn caûi vaø giao hoøa maø Naêm Ñaïi Toaøn Xaù, thôøi gian ñaëc bieät cuûa hoàng aân vaø loøng thöông xoùt, ban taëng cho taát caû moïi tín höõu ñeå hoï coù theå canh taân loøng trung thaønh cuûa hoï ñoái vôùi Ñöùc Kitoâ, Ñaáng Cöùu ñoä duy nhaát cuûa loaøi ngöôøi. Nhö toâi ñaõ vieát trong Söù Ñieäp Muøa Chay 2000 vaø vôùi nieàm xaùc tín aáy, ngaøy hoâm nay thöù tö Leã Tro, chuùng ta baét ñaàu haønh trình saùm hoái Muøa Chay. Phuïng vuï hoâm nay môøi goïi chuùng ta caàu xin Chuùa Cha treân trôøi ban cho ñoaøn daân Kitoâ giaùo bieát khôûi söï con ñöôøng hoaùn caûi thöïc söï baèng vieäc chay tònh, haàu vôùi nhöõng khí giôùi laø vieäc saùm hoái, hoï coù theå chieán thaéng trong cuoäc chieán ñaáu choáng laïi thaàn döõ.

Ñaây laø söù ñieäp cuûa Naêm Ñaïi Toaøn Xaù. Söù ñieäp aáy laïi caøng trôû neân huøng hoàn hôn trong Muøa Chay. Con ngöôøi, moãi moät con ngöôøi, ñöôïc môøi goïi hoaùn caûi vaø saùm hoái, ñöôïc thoâi thuùc soáng tình baèng höõu vôùi Thieân Chuùa, ñeå laõnh nhaän aân hueä laø söï soáng sieâu nhieân laøm thoûa maõn nhöõng khaùt voïng saâu xa nhaát cuûa loøng ngöôøi.

2. Hoâm nay khi laõnh nhaän tro treân ñaàu, chuùng ta ñöôïc nhaéc nhôû raèng chuùng ta laø tro buïi vaø seõ trôû veà buïi tro. YÙ töôûng naøy, laø moät xaùc tín cuûa con ngöôøi, khoâng phaûi ñöôïc nhaán maïnh ñeå laøm cho chuùng ta thuï ñoäng cam chòu soá phaän cuûa chuùng ta. Traùi laïi, khi nhaán maïnh ñeán vieäc chuùng ta laø nhöõng taïo vaät phaûi cheát,ø phuïng vuï nhaéc nhôû chuùng ta veà saùng kieán ñaày loøng thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa: ñoù laø yù muoán ban cho chuùng ta ñöôïc döï phaàn vaøo söï soáng vónh cöûu vaø aân phuùc cuûa Ngöôøi.

Trong nghi thöùc nhaän tro caûm ñoäng naøy, caùc tín höõu nghe thaáy moät lôøi môøi goïi ñöøng gaén boù vôùi nhöõng quan taâm veà vaät chaát, tuy chuùng coù giaù trò nhöng cuoái cuøng seõ taøn phai. Thay vì theá, hoï phaûi ñeå cho chính mình ñöôïc bieán ñoåi bôûi aân suûng laø hoaùn caûi vaø saùm hoái ñeå leo leân chieàu cao, tuy cheo leo nhöng ñaày phaán khôûi, laø söï soáng sieâu nhieân. Chæ trong Thieân Chuùa maø con ngöôøi môùi tìm thaáy chính mình caùch troïn veïn vaø khaùm phaù ra yù nghóa toái haäu cuûa ñôøi soáng.

Caùnh cöûa Naêm Thaùnh môû roäng cho taát caû moïi ngöôøi ! Haõy tieán vaøo hôõi nhöõng ai thaáy mình bò toäi loãi ñeø naëng vaø ngheøo naøn veà coâng ñöùc; haõy tieán vaøo hôõi nhöõng ai ñang caûm thaáy mình nhö buïi tro bò gioù cuoán ñi muoân höôùng; haõy ñeán hôõi nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø thaát voïng ñeå muùc laáy söùc maïnh môùi töø Traùi Tim cuûa Ñöùc Kitoâ.

3. Vieäc xöùc tro hoâm nay keøm theo vieäc thöïc haønh mang tính truyeàn thoáng laø aên chay vaø trai tònh. Ñaây khoâng phaûi laø nhöõng tuaân thuû mang tính caùch beà ngoaøi, nhöõng cöû chæ mang tính nghi thöùc, nhöng laø nhöõng daáu chæ huøng hoàn cuûa moät söï thay ñoåi caàn thieát cuûa cuoäc soáng. Vieäc aên chay vaø trai tònh chuû yeáu gia taêng söùc maïnh cho ngöôøi kitoâ höõu ñeå hoï chieán ñaáu choáng laïi söï döõ vaø phuïc vuï Tin Möøng.

Saùm hoái vaø aên chay keâu goïi ngöôøi tín höõu töø boû nhöõng cuûa caûi vaät chaát vaø nhöõng thuù vui chính ñaùng ñeå ñaït ñeán söï töï do noäi taâm lôùn lao hôn, nhôø ñoù hoï coù theå laéng nghe ñöôïc Lôøi cuûa Thieân Chuùa vaø quaûng ñaïi giuùp ñôõ anh chò em cuûa mình ñang tuùng thieáu.

Vì vaäy vieäc aên chay vaø trai tònh caàn ñöôïc keøm theo nhöõõng haønh vi lieân ñôùi vôùi nhöõng ai ñang ñau khoå vaø ñang traûi qua nhöõng giai ñoaïn khoù khaên. Do ñoù saùm hoái trôû thaønh moät söï chia seû vôùi nhöõng ngöôøi bò loaïi ra beân leà xaõ hoäi vaø nhöõng ngöôøi thieáu thoán. Ñaây cuõng laø tinh thaàn cuûa Naêm Ñaïi Toaøn Xaù, hoái thuùc taát caû chuùng ta baøy toû tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ theo moät caùch thöùc thöïc teá cho caùc anh chò em ñang thieáu nhöõng nhu caàu caàn thieát cuûa cuoäc soáng, ñang ñau khoå vì ñoùi khaùt, baïo löïc hay baát coâng. Veà ñieåm naøy, toâi ñaõ vieát trong Söù Ñieäp Muøa Chay:“Laøm sao chuùng ta coù theå caàu xin hoàng aân Naêm Thaùnh, trong khi chính chuùng ta thôø ô tröôùc nhöõng nhu caàu cuûa ngöôøi ngheøo, trong khi chuùng ta chaúng laøm gì ñeå moïi ngöôøi coù theå coù nhöõng gì caàn thieát ñeå soáng cho ra moät con ngöôøi.”

4.“Haõy saùm hoái vaø tin vaøo Tin Möøng” (Mc 1,15). Chuùng ta haõy môû roäng coõi loøng cho nhöõng lôøi naøy maø chuùng ta seõ nghe nhieàu laàn trong suoát Muøa Chay. Öôùc gì cuoäc haønh trình hoaùn caûi vaø loøng trung thaønh ñoái vôùi Tin Möøng maø chuùng ta ñang khôûi söï hoâm nay, laøm cho chuùng ta nhaän thöùc raèng chuùng ta laø con caùi cuûa moät Cha vaø taêng cöôøng khaùt voïng cho söï hieäp nhaát kitoâ giaùo vaø söï hoøa hôïp giöõa caùc daân toäc. Toâi caàu xin Thieân Chuùa cho moãi kitoâ höõu trong Muøa Chay Naêm Thaùnh naøy, caûm nhaän moät caùch saâu xa vieäc phaûi laøm laø ñöôïc hoøa giaûi vôùi Thieân Chuùa, vôùi chính mình vaø vôùi nhöõng anh chò em cuûa hoï. Ñaây laø con ñöôøng ñeå ñaït ñeán söï hieäp thoâng hoaøn toaøn vôùi taát caû caùc moân ñeä cuûa Ñöùc Kitoâ maø chuùng ta ao öôùc. Öôùc gì choùng ñeán ngaøy, nhôø lôøi caàu nguyeän vaø nhöõng chöùng taù trung thaønh cuûa caùc kitoâ höõu, theá giôùi seõ nhaän bieát Ñöùc Gieâsu laø Ñaáng Cöùu ñoä duy nhaát vaø ñaït ñöôïc söï hoøa bình nhôø tin vaøo Ngöôøi.

Xin Ñöùc Maria raát thaùnh höôùng daãn chuùng ta trong böôùc ñaàu tieân cuûa cuoäc haønh trình Muøa Chay, ñeå taát caû chuùng ta coù theå böôùc qua ngöôõng cöûa thaùnh laø vieäc hoaùn caûi vaø nghieäm thaáy aân suûng laø ñöôïc bieán ñoåi neân ñoàng hình ñoàng daïng vôùi Ñöùc Kitoâ. (Duy-Sinh)

VietCatholic News. 17/3/2000 VATICAN –Taøi lieäu cuûa UÛy Ban Thaàn hoïc quoác teá ñaõ ñöa ra taøi lieäu coù töïa ñeà“Nhôù vaø Hoøa Giaûi: Giaùo Hoäi vaø Laàm Laãn quaù khöù”.

Ñöùc Hoàng Y Roger Etchegaray, chuû tòch UÛy Ban Giaùo Hoaøng veà Naêm Thaùnh 2000 -- nhaéc laïi vieäc Ñöùc Thaùnh Cha thænh caàu vieäc tha thöù nhöõng laàm laãn cuûa con caùi Giaùo Hoäi trong quaù khöù, hieän taïi -- ñaõ noùi raèng:“haønh ñoäng thoáng hoái, duø laø döôùi hình thöùc coâng khai, khoâng ñöôïc xem nhö laø moät hình thöùc töï ñaùnh toäi ngoaïn muïc, vaø cuõng khoâng phaûi töø treân cao nhìn xuoáng nhö laø söï toø moø beänh hoaïn naøo ñoù”.

Ngaøi tieáp tuïc:“Chæ nhöõng ai yeâu meán Giaùo Hoäi saâu xa môùi coù khaû naêng vaø töï kieåm ñieåm Giaùo hoäi moät caùch quang minh vaø maïnh meõ ñöôïc. Ngöôøi ngoaøi seõ khoù maø hieåu ñöôïc yù nghóa toân giaùo linh thieâng cuûa haønh ñoäng thoáng hoái”.

Ñöùc Hoàng Y Ratzinger, Toång tröôûng Thaùnh Boä Ñöùc Tin giaûi thích raèng taøi lieäu naøy ñöôïc vieát ra bôûi UÛy Ban Thaàn Hoïc Quoác Teá maø ngaøi chuû toïa. UyÛ ban naøy ñöôïc ÑTC Paoloâ VI thieá laäp vaøo naêm 1969, UÛy ban naøy coäng taùc vôùi Toøa Thaùnh, ñaëc bieät vôùi Thaùnh Boä Ñöùc Tin. 30 thaønh vieân cuûa UÛy ban laøm vieäc hieäp thoâng vôùi quyeàn Giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi vaø caùc vò thuoäc nhieàu tröôøng phaùi thaàn hoïc khaùc nhau treân theá giôùi.

Ñeà taøi taäp taøi lieäu ñöôïc chính Ñöùc Hoàng Y Ratzinger gôïi yù vaø tieåu uûy ban do Ñöùc Hoàng Y chæ ñònh ñeå hoïc hoûi veà vaán ñeà naøy. Sau nhieàu ñôït baøn luaän vaø trao ñoåi yù kieán ñaõ tôùi quyeát nghò cho baûn chung keát hoâm nay. Khi ñaõ ñöôïc chaáp thuaän, baûn vaên ñöôïc ñeä trình cho tröôûng ban taùi chaáp thuaän vaø ñeä trình Ñöùc Thaùnh Cha veà keát quaû. Ñöùc Hoàng Y cuõng minh ñònh moät ñieåm quan troïng laø vaên kieän naøy khoâng thuoäc thaønh phaàn Giaùo huaán (magisterium) cuûa Giaùo hoäi.

Giaùm muïc Marini, tröôûng nghi thuoäc Nghi Leã Phuïng Töï Giaùo Hoaøng noùi veà“Ngaøy Tha Thöù” trong Naêm Thaùnh 2000 seõ ñöôïc toå chöùc vaøo Chuùa Nhaät 12/3 truøng hôïp vôùi Thaùnh Leã do Ñöùc Thaùnh Cha vaø caùc Hoàng Y ñoàng teá taïi Vatican. Giaùm muïc Marini noùi trong ngaøy naøy“nhö öôùc muoán cuûa Ñöùc Thaùnh Cha seõ laø moät daáu chæ maõnh lieät cuûa Naêm Thaùnh -- maø baûn chaát -- laø thôøi giôø hoaùn caûi trôû veà.

Ngaøi noùi tieáp:“Theá neân, trong phaàn nghi leã phuïng vuï thænh caàu söï tha thöù töø Thieân Chuùa cho toäi loãi maø ngöôøi Kitoâ höõu ñaõ phaïm traûi qua caùc theá kyû khoâng nhöõng chæ chính ñaùng, nhöng ñuùng laø moät hình thöùc dieãn ñaït vieäc ñeàn toäi vaø ñöôïc söï thanh taày”.

Taøi lieäu“Nhôù vaø Hoøa Giaûi: Giaùo Hoäi vaø Laàm Laãn quaù khöù” naøy ñaõ ñöôïc toùm löôïc trong nhöõng lôøi caàu nguyeän chung vaøo hoâm Chuùa Nhaät 12/3 vöøa qua döôùi hình thöùc Nhöõng Lôøi Caàu Nguyeän Phoå Quaùt sau Phuùc AÂm. Nhöõng lôøi caàu nguyeän naøy ñöôïc 5 Ñöùc Hoàng Y vaø 2 giaùm muïc ñoïc leân töông quan tôùi 7 loãi laàm maø Giaùo Hoäi nghó laø con caùi Giaùo Hoäi ñaõ loãi phaûn trong quaù trình lòch söû cuûa Giaùo Hoäi.

Nhöõng vò ñoïc nhöõng lôøi nguyeän naøy goàm coù Ñöùc Hoàng Y Joseph Ratzinger xin Chuùa vaø ñoàng loaïi tha nhöõng loãi veà phuïc vuï chaân lyù, Ñöùc Hoàng Y Roger Etchegaray veà nhöõng loãi laàm choáng laïi thaân theå maáu nhieäm Ñöùc Kitoâ, Ñöùc Hoàng Y Edward Cassidy veà toån thöông hieäp nhaát vaø Ñöùc TGM Nguyeãn vaên Thuaän ñoïc leân nhöõng loãi laàm choáng laïi coâng lyù vaø hoøa bình, v.v... (Lm Traàn Coâng Nghò)

VietCatholic News. 17/3/2000 HANOÄI -- Trong baøi phoùng söï cuûa Y Trang vaø Vieät Vaên ñaêng treân baùo Lao Ñoäng taû veà Leã Hoäi Chöõ Ñoàng Töû ôû Daï Traïch, Leã Ñeàn ôû Ñaø Hoa , chuùng toâi xin ñaêng laïi ñeå ñoäc giaû thöôûng laõm nhö sau:

< Ñaùm Röôùc Leã Hoäi Chöõ Ñoàng Töû

Caâu chuyeän Chöû Ñoàng Töû vaø naøng Tieân Dung

Trong 4 vò“Töù baát töû” cuûa ngöôøi Vieät: Chöû Ñoàng Töû, Thaùnh Gioùng, Sôn thaàn Taûn Vieân vaø baø chuùa Lieãu Haïnh thì xem ra Chöû Ñoàng Töû laø ngöôøi traàn nhaát, laïi xuaát thaân cuøng ñinh khoâng maûnh khoá che thaân, kieám caù beân soâng Hoàng ñaép ñoåi qua ngaøy. aáy theá maø laáy ñöôïc Coâng chuùa Tieân Dung con Vua Huøng cuoái cuøng vaø roài laïi laáy theâm moät vò nöõa cuõng xuaát thaân ngheøo khoù nhö mình. Neân thôøi nay, nhieàu ngöôøi noùi vui ñaây laø vò thaùnh cuûa tình yeâu.

Nhöng chæ laø“vò thaùnh cuûa tình yeâu” thoâi thì chöa ñuû. Chuyeän Chöû Ñoàng Töû - Tieân Dung noùi nhö caùc nhaø nghieân cöùu laø phaûn aùnh söï chinh phuïc moät caùch thaønh ñaït vuøng soâng nöôùc cuûa cö daân Vieät coå. Ñoù laø böôùc chuyeån mình cuûa daân toäc töø vuøng trung du xuoáng Ñoàng baèng soâng Hoàng.

Vì theá suoát doïc soâng Hoàng töø Gia Laâm ñeán Khoaùi Chaâu coù ñeán 72 nôi thôø Ñöùc thaùnh hoï Chöû. Naêm naøo cuõng laáy ngaøy 10.2 aâm lòch laøm ngaøy leã hoäi chính. Nhöng naêm nay laøm to, keùo daøi hôn vì ngaønh du lòch VN ñaõ laáy naêm 2000 laøm ñieåm ñeán du lòch trong thieân nieân kyû môùi.

Leã ôû ñeàn Ña Hoaø

Ñeàn Ña Hoaø, xaõ Bình Minh thuoäc toång Meã Sôû ngaøy xöa naèm ngoaøi ñeâ, saùt soâng Hoàng töông truyeàn laø nôi naûy nôû moái tình giöõa chaøng Chöû vôùi naøng Tieân Dung. Töø Haø Noäi, khaùch thaäp phöông cuõng thöôøng reõ vaøo ñaây tröôùc. Ngaøy chính hoäi 15.3 (töùc 10.2 aâm) caùc quan chöùc ngaønh du lòch trung öông cuøng tænh, huyeän cuõng veà ñaây laøm leã khai maïc. Töï haøo laø theá neân môùi taám baêng ñoû röïc“Leã hoäi truyeàn thoáng Chöû Ñoàng Töû - Tieân Dung taïi ñeàn chính Ña Hoaø toång Meã”. Maø quaû thaät toång Meã laøm leã hoäi cöù nhö“duyeät binh” vôùi ñuû 9 laøng. Ñi ñaàu ñaùm röôùc laø con roàng vaøng, thaân daøi chín khuùc uoán löôïn theo nhòp troáng phaùch, cuõng laø bieåu töôïng cuûa thaàn nöôùc, mang boùng daùng cuûa tuïc coå caàu möa. Tieáp ñoù laø ñoäi teá nöõ, baùt cöûu chaáp kích, ñoäi muùa boàng vöøa ñi vöøa ñaùnh troáng roän raõ, ñeán kieäu thaùnh, kieäu röôùc choeù ñeå laáy nöôùc soâng Hoàng...

Leã ôû ñeàn Daï Traïch

Ngöôøi daân xaõ Daï Traïch ôû trong ñeâ laïi coi ngoâi ñeàn cuûa mình môùi laø ñeàn chính. AÂu cuõng laø do daân cö suoát daûi soâng Hoàng naøy ñeàu toân kính ñöùc thaùnh quaù maø thoâi. Daï Traïch ñöôïc töông truyeàn laø ñieåm Thaùnh Chöû cuøng nhò vò phu nhaân choïn laøm“saân bay” caát caùnh veà nhaø trôøi. Coøn töï haøo hôn vì ñaây laø ñaát phaùt nghieäp cuûa Trieäu Vieät Vöông thôøi kyø choáng ñoâ hoä phöông Baéc. Naêm nay tænh, huyeän caøng thaän troïng hôn vì söï chöa vui giöõa daân cö hai ñeàn naøy coù töø thôøi Phaùp thuoäc. Ñeán noãi caùc cuï xöa ôû Daï Traïch ñaõ ñoùng ñinh coät ñeàn maø theà tuyeät giao, khoâng gaû con caùi cho nhau. Nay thì ñaõ khaùc, nhöng beân naøo cuõng muoán laøm heát taâm, heát söùc vôùi chuùt“ñua tranh”. Vì theá, leã khai maïc cuûa ñeàn Daï Traïch chaäm hôn sau maøn gaàn 20 thuyeàn ra soâng Hoàng veà laáy nöôùc teá thaùnh. Cuõng ñoäi hình cheøo caån thaän, nhöng thöïc ra thuyeàn naøo cuõng gaén maùy ñuoâi toâm - thôøi hoï Chöû coù mô cuõng khoâng ñöôïc - vôùi can” coâng an daãn ñaàu.

Maøn teá cuûa ñeàn Daï Traïch coâng phu vaø haáp daãn hôn beân Ña Hoaø. Maøn nöõ kieäu vaø giai kieäu thaät ñeïp, cuøng röôùc noùn gaäy töôïng tröng cho ñôøi thöôøng hoaø troän cuøng pheùp thaàn cuûa Chöû Ñoàng Töû vaø vò phu nhaân thöù hai. Raát deã thöông laø maøn trình dieãn muùa vôùi chieác noùn cuûa caùc coâ beù hoïc sinh Tröôøng Tieåu hoïc Daï Traïch cuøng ñoäi muùa sinh tieàn. Maøn ñoäc ñaùo laø caùc chaøng trai giaû gaùi muùa ñieäu“Con ñó ñaùnh boàng”...

Hy voïng ôû phaàn leã vaø hoäi

Naêm nay ñuùng coù söï ñaàu tö cuûa Toång cuïc Du lòch vaø UBND huyeän Khoaùi Chaâu, neân leã hoäi töôûng nhôù Ñöùc Thaùnh Chöû Ñoàng Töû voán mang nhieàu maøu saéc, laïi caøng hoaønh traùng. Theo oâng Phaïm Vaên Nhaän - Phoù Vaên phoøng Huyeän uyû - thì Toång cuïc Du lòch chi phí 200 trieäu, UB huyeän boû ra 110 trieäu, maët ñöôøng ñöôïc naâng caáp môû roäng töø 3m ñeán 8m ñuû ñeå röôùc Thaùnh Chöû Ñoàng Töû. Chæ tính rieâng xaõ Daï Traïch, nghe noùi ñaõ môøi haøng nghìn khaùch. vaø coù ñeán 200 baø cuï ñi haùi laù khuùc ñeå laøm baùnh cho khaùch loùt loøng hoâm leã hoäi chính. Ñoái vôùi caùc laøng, ñaây laø ngaøy vui töø trong taâm töôûng ñeán sinh hoaït thöôøng ngaøy. Caùc hoäi ñoàng höông laøm aên xa cuõng veà ñoùng goùp. Phuïc trang, quaàn aùo töï daân lo. Oai laém, ai cuõng coù bieån hieäu, keå caû muõ cuûa BTC cuõng in to töôùng teân leã hoäi. Taát nhieân maëc duø coù nhieàu coá gaéng, nhöng phaàn leã laø khaù, coøn hoäi chöa oån, Ña Hoaø coù caû troø xoùc ñóa coâng khai, karaoke môû thoaûi maùi, haøng giaûi khaùt coøn coù micro ñeå maáy oâng chuû treû hôùn hôû roáng leân: “Em xinh kia ôi vaøo ñaây uoáng nöôùc”... Roài caùc troø chôi, caùc tuï ñieåm bieåu dieãn vaên ngheä theo nhoùm laøm aên töø“caùc baùc Trung öông Haø Noäi” vôùi“Ñeä nhaát danh haøi xöù Baéc Minh Vöôïng”.

Leã hoäi cuûng coá ñôøi soáng taâm linh, gaén boù loøng ngöôøi, nghóa tình laøng xoùm. Noùi roäng ra, laø söï yeâu nöôùc thöông noøi. Laøm leã hoäi laø phaûi laém.

Chæ mong noù thieát thöïc vaø boå ích. Cao hôn caû laø söï gaén keát con ngöôøi. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 17/3/2000 SAIGON -- Theo giaûi thích cuûa Laõnh Söï Quaùn Myõ taïi Saøi Goøn thì "Thò thöïc du lòch bao goàm caùc daïng tham quan, thaêm baïn beø, thaân nhaân, chöõa beänh, tham döï hoäi nghò, toïa ñaøm cuûa caùc hieäp hoäi doanh thöông hoaëc caùc toå chöùc xaõ hoäi, tham gia bieåu dieãn nghieäp vuï khoâng thuø lao veà aâm nhaïc, theå thao..."

Baùo Ngöôøi Lao Ñoäng ñaõ phoûng vaán OÂng Scott Weinhold, Tröôûng phoøng vaên hoùa thoâng tin Toång laõnh söï quaùn Myõ taïi TP Saøigoøn, toùm löôïc nhö sau:

"Thuû tuïc tröôùc tieân laø caàn phaûi traû lôøi caùc caâu hoûi, kyù teân vaø daùn hình vaøo 2 maãu ñôn OF156. Maãu ñôn OF156 ñöôïc phaùt mieãn phí taïi cöûa soå tieáp taân cuûa Toång laõnh söï quaùn (TLSQ) Myõ, soá 04 Leâ Duaån, quaän 1 vaø taïi vaên phoøng ñoùng leä phí thò thöïc, soá 51 Nguyeãn Ñình Chieåu, quaän 3. Ñoái vôùi treû em cuõng caàn ñieàn vaøo 2 maãu ñôn rieâng, keå caû treû em coù cuøng chung hoä chieáu vôùi cha meï. Ngöôøi muoán tham khaûo baûn maãu cuûa maãu ñôn naøy coù theå truy nhaäp treân Internet taïi ñòa chæ http://travel.state.gov/visa_services.html#of156. Nhöng löu yù raèng maãu ñôn in töø Internet laø khoâng ñöôïc chaáp thuaän.

Ngöôøi ñöùng ñôn seõ ñoùng leä phí noäp ñôn xin thò thöïc khoâng hoaøn laïi laø 45 USD/ngöôøi, keå caû moãi treû em coù cuøng hoä chieáu vôùi cha meï. Leä phí ñöôïc thu taïi vaên phoøng soá 51 Nguyeãn Ñình Chieåu, quaän 3. Sau khi ñoùng leä phí, ngaøy giôø phoûng vaán cuûa moãi ñöông ñôn seõ ñöôïc in treân phieáu heïn phoûng vaán. Ñöông ñôn khoâng ñöôïc pheùp vaøo TLSQ tröôùc hoaëc sau 1 giôø so vôùi giôø heïn in treân phieáu heïn phoûng vaán.

Ngöôøi ñöùng ñôn caàn coù hoä chieáu coù hieäu löïc ít nhaát 6 thaùng so vôùi thôøi gian döï kieán ôû taïi Myõ; lòch trình cho chuyeán ñi cuûa mình keøm theo nhöõng chi tieát: ñòa chæ, soá ñieän thoaïi, ngöôøi caàn lieân laïc taïi moãi thaønh phoá mình seõ ñeán.

Ngöôøi ñi coâng taùc phaûi coù thö giôùi thieäu cuûa coâng ty cho thaáy chöùc naêng, nhieäm vuï, thôøi gian ñi coâng taùc vaø lyù do ñi coâng taùc, ngöôøi ñaøi thoï chi phí cho chuyeán ñi... Neáu ñöôïc thaân nhaân hay ngöôøi quen ôû Myõ baûo laõnh thì caàn coù thö cuûa ngöôøi baûo laõnh trình baøy lyù do ñeán Myõ, caùc baèng chöùng veà taøi chính, chöùng minh ngöôøi baûo laõnh coù ñuû tieàn ñeå taøi trôï toaøn boä chi phí chuyeán ñi vaø caùc khoaûn chi phí khaùc cuûa ngöôøi ñöùng ñôn.

Ngoaøi ra, ñeå giuùp ngöôøi ñöùng ñôn chöùng minh vôùi caùc vieân chöùc laõnh söï raèng mình seõ quay veà Vieät Nam do caùc moái quan heä raøng buoäc, caàn trình baøy theâm caùc thoâng tin veà vieäc laøm, trình ñoä hoïc vaán, caùc moái quan heä gia ñình, xaõ hoäi, taøi saûn..." (Thieân Aân) 

VietCatholic News. 20/3/2000 KANUNGU, Uganda (AP)– OÂng Rutemba Didas taû laïi raèng oâng nghe thaáy nhö laø tieáng noå lôùn, roài thaáy khoùi boác nghi nghuùt treân khu vöïc daãu nhaø treân ñænh ñoài nôi maø hoäi vieân giaùo phaùi 10 Ñieàu Raên ñaõ soáng taïi ñaây khoaûng daêm baûy naêm nay.


Taïi Kanungu, nhöõng ngöôøi thuoäc giaùo phaùi 10 Ñieàu Raên khoùa cöûa laïi trong moät nhaø nguyeän, ñoùng ñinh chaët vaøo caùc cöûa soå, sau ñoù hoï haùt xöôùng vaøi giôø tröôùc khi ñoå‘xaêng vaø daàu paraffin” leân mình cho boác chaùy. Ñoù laø theo lôøi oâng David Sseppuuya, phuï taù bieân taäp cô quan ngoân luaän chính quyeàn New Vision newspaper, noùi laïi theo lôøi keå cuûa caùc vò ñieàu tra.

Coøn nhöõng noâng daân vaø laùng gieàng thì noùi hoï nghe thaáy nhöõng tieáng hoø theùt töø trong nhaø nguyeän phaùt ra, nhöng khoâng theå ñeán gaàn maø xem xeùt ñöôïc söï gì ñang xaåy ra...

Ñoù laø nhöõng ñieàu daân chuùng taû veà cuoäc töï saùt cuûa giaùo phaùi naøy vaøo hoâm thöù Saùu 17/3 vöøa qua taïi Kanunga beân Uganda.

Chuùa Nhaät hoâm qua (19/3) caûnh saùt cho bieát coù leõ phaûi maát moät tuaàn leã môùi ñònh ñöôïc co bao nhieâu ngöôøi cheát nhöng tin raèng con soá coù theå leân tôùi 470 ngöôøi. Cuïng chöa roõ ñaây laø cuoäc töï töû taäp theå hay laø cuoäc saùt haïi taäp theå.

Hoï noùi:“Chuùng toâi khoâng thaáy ai chaïy ra ngoaøi ñöôïc caû. Neân thöïc ra khoâng bieát ñöôïc söï gì ñaõ xaåy ra cho caùc ngöôøi laõnh ñaïo giaùo phaùi naøy”.

Hoaøn caûnh ñöa ñeán vuï hoûa hoaïn naøy cuõng coøn nhieàu nghi vaán nhö ai laø ngöôøi cheát, bao nhieâu ngöôøi cheát vaø löûa baét ñaàu nhö theá naøo coøn trong voøng nghi vaán. Laïi nöõa veà giaùo phaùi naøy raát ít chi tieát coù ai naém vöõng ñöôïc, chæ bieát raèng giaùo phaùi naøy coù pha troän nieàm tin Kitoâ giaùo.

OÂng Didas noùi raèng giaùo phaùi naøy ñöôïc thaønh laäp vaøo naêm 1994 bôûi moät ngöôøi maõi daâm teân laø baø Credonia Mwerinde vaø baø ñaõ laäp baûn doanh taïi thöûa ñaát cuûa gia ñình baø.

OÂng Didas cuõng thuaät raèng caùc ngöôøi giaùo phaùi soáng ôû ngoaøi hay trong khuaân vieân khu vöïc ñöôïc môøi ñeán tham döï vieäc khaùnh thaønh ngoâi nhaø nguyeän vaøo hoâm thöù Saùu maøbaø Mwerinde laø (moät trong nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo) vöøa môùi xaây treân phaàn moä cuûa cha meï baø. Vaø sau ñoù thì saày ra cuoäc thieâu soáng.

Tôø baùo Monitor thì laïi cho raèng chính Joseph Kibweteere môùi laø laõnh tuï cuûa nhoùm, oâng naøy ñaõ töøng tuyeân boá laø taän theá seõ xaåy ra vaøo ngaøy 31/12/1999 nhön sau ñoù ñoài laïi laø seõ xaåy ra vaøo ngaøy 31/12/2000.

Theo baùo Monitor keå thì caùc tröôûng toäc trong caùc laøng chung quanh noùi tröôùc moät tuaàn tröôùc khi xaåy ra bieán ñoäng naøy caùc ngöôøi giaùo phaùi gieát suùc vaät vaø aên möøng 1 tuaàn, uoáng nhieàu nöôùc ngoït, vaø haùt ca inh oûi.

OÂng Tumwesigye Kajungu, moät cöïu giaùo vieân tröôøng hoïc ngoâi laøng gaàn ñoù noùi laø vôï oâng vaø 6 ngöôøi con cheát trong ñaùm löûa. OÂng noùi:“laàn cuoái cuøng toâi thaáy vôï toâi laø vaøo ngaøy 8/3, baø aáy noùi vôùi toâi laø saép coù vieäc lôùn xaåy ra vaøo ngaøy 15/3 naøy, vaø daën neáu tröôøng hôïp khoâng coù gì xaåy ra thì toâi laïi seõ gaëp ñöôïc baø”.

Chính quyeàn ñaõ ñoùng cöûa tröôøng hoïc trong khu naøy moät naêm tröôùc ñaây vì caùch daïy hoïc cho treû em ôû ñaây khoâng theo tieâu chuaàn chính phuû ñaët ra, hoï chæ duøng daáu hieäu maø daïy thoâi.

Moät caùch naøo ñoù raát ít ngöôøi bieát veà trieát lyù cuûa nhoùm naøy nhö theá naøo.

OÂng Didas cuõng noùi nhöõng ngöôøi thuoäc giaùo phaùi khoâng coù giao tieáp vôùi ngöôøi ngoaøi trong vuøng vaø khi caàn thoâng ñaït gì thì hoï duøng daáu hieäu, tuy nhieân hoï coù haùt xöôùng vaø caàu nguyeän to tieáng. Ñaøn baø thì mang khaên che maàu traéng, ñaøn oâng maëc aùo sô mi maàu ñen, ñoû hay laø xanh laù.

Taïi thuû ñoâ Kampala, phaùt ngoân vieân caûnh saùt laø Eric Naigambi cho bieát nhoùm naøy thöôøng thì ñöôïc coi laø an bình.

Moät phaùt ngoân vieân khaùc cuûa caønh saùt teân laø Asuman Mugenyi tuyeân boá nhöõng ngöôøi lôùn cheát trong ñaùm chaùy coù theå ñöôïc coi laø töï töû, nhöng caùc em nhoû vò thaønh nieân döôùi 18 tuoåi seõ ñöôïc coi nhö bí saùt haïi.

Taïi Phi chaâu ngaøy nay caùc phong traøo giaùo phaùi moïc leân nhö naám vaø hoï toång hôïp nhieàu nieàm tin trong ñoù coù nieàm tin Kitoâ giaùo nöõa. Nhaø nghieân cöùu xaõ hoäi giaû thuyeát raèng vì daân chuùng ôû ñaây sinh ra chaùn chöôøng ñoái vôùi khaû naêng cuûa caùc nhaø chính trò gia coù theå giaûi quyeát vaø thaêng tieán cuoäc soáng laàm than cuûa hoï. Chính taïi Uganda moät giaùo phaùi laïi ñaõ trôû thaønh phong traøo du kích vaø duøng chieâu baøi toân giaùo ñeå quyeán duõ daân gia nhaäp haøng nguõ. (Thieân Aân) 

VietCatholic News. 20/3/2000 ÑAØI BAÉC (Reuters) (VB) -- Caûnh saùt daõ chieán ñaõ xoâ xaùt vôùi ngöôøi bieåu tình hoâm Chuû Nhaät trong cuoäc baïo ñoäng chính trò ñaàu tieân bôûi vì cuoäc tranh cöû toång thoáng ñaõ chaám döùt hôn 5 thaäp nieân cai trò cuûa Quoác Daân Ñaûng. Vaø cuõng hoâm Chuû Nhaät, Toång Thoáng Lyù Ñaêng Huy chính thöùc töø chöùc Chuû Tòch Ñaûng Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng, ñaûng ñang caàm quyeàn, hai naêm tröôùc khi heát nhieäm kyø chuû tòch ñaûng.

Caûnh saùt duøng voøi roàng giaûi taùn 3,000 ngöôøi bieåu tình ngoaøi toång haønh dinh Ñaûng Trung Hoa Quoác Daân. Ít nhaát 1 ngöôøi bieåu tình bò thöông.

Ñaùm ñoâng giaän döõ ñoái vôùi Chuû Tòch Ñaûng, chöùc vuï do Toång Thoáng Lyù Ñaêng Huy giöõ, sau khi Traàn Thuûy Bieån cuûa Ñaûng Tieán Boä Daân Chuû thaéng cöû hoâm Thöù Baûy.

Nhöõng ngöôøi bieåu tình la heùt, "Lyù Ñaêng Huy phaûi töø chöùc."

Baïo ñoäng naøy laø daáu hieäu ñaàu tieân cho thaáy Ñaøi Loan coù theå vaøo thôøi kyø hoãn loaïn chính trò môùi, khi maø Quoác Daân Ñaûng bò chia lìa.

Ñaûng naøy saùng laäp bôûi Toân Daät Tieân, vaø ñaõ do Thoáng Cheá Töôûng Giôùi Thaïch daãn qua ñaûo Ñaøi Loan naêm 1949 sau khi thaát baïi trong cuoäc noäi chieán.

Ñaûng vieân James Soong, ngöôøi ñaõ tranh cöû toång thoáng laøm chia phieáu ñaûng naøy vaø môû ñöôøng cho Traàn thaéng, loan baùo raèng oâng seõ laäp moät ñaûng rieâng. Soong vaãn coøn ñöôïc nhieàu ñaûng vieân Quoác Daân hoã trôï.

Ñaùm ñoâng pahn noä coøn vì nghi ngôø laø Lyù Ñaêng Huy coù yù ngaàm hoã trôï höôùng uûng hoä ñoäc laäp cuûa Traàn, neân ñaõ "phaûn boäi" öùng cöû vieân Lieân Chaán cuûa Quoác Daân Ñaûng baèng caùch khuyeàn khích nhieàu ngöôøi boû phieáu cho Traàn.

Traàn thaéng 4.9 trieäu phieáu trong khi Lieân veà haïng ba vôùi 2.9 trieäu phieáu. ÖÙng cöû vieân ñoäc laäp James Soong coù 4.6 trieäu phieáu.

Caùc phaân tích gia coøn noùi raèng chính thaùi ñoä Hoa Luïc huø doïa ñaõ laøm nhieàu cöû tri böïc boäi, vaø theá laø hoï baàu cho Traàn, ngöôøi coù khuynh höôùng ñoäc laäp.

Giaùo sö Cal Clark, chuyeân gia veà Ñaøi Loan taïi Ñaïi Hoïc Auburn, Alabama, noùi, "Coù leõ chuyeän huø doïa ñaõ giuùp Traàn."

Nhoùm bieåu tình ñaõ ñaám Hsu Li-teh, moät uûy vieân 68 tuoåi trong UÛy Ban Thöôøng Vuï Trung Öông Quoác Daân Ñaûng, teù xuoáng ñaát vaø laáy gaäy ñaäp oâng naøy. Caûnh saùt nhaøo vaøo cöùu Hsu.

UÛy ban thöôøng vuï quyeát ñònh môû ñaïi hoäi ñaûng vaøo thaùng 9, vaø luùc ñoù giôùi laõnh ñaïo seõ ruùt lui, theo tin TV.

Toång Thoáng Clinton hoâm Thöù Baûy noùi raèng vieäc cöû tri Ñaøi Loan baàu Traàn Thuûy Bieån (Chen Shui-bian) leân laøm Toång Thoáng ñaõ taïo ra moät "cô hoäi töôi môùi" cho cuoäc ñoái thoaïi hoøa bình giöõa Ñaøi Loan vaø Trung Quoác.

Chuùc möøng Traàn, ngöôøi thuoäc moät ñaûng coù khuynh höôùng ñoøi ñoäc laäp vaø coù chieán thaéng môùi ñaõ keát thuùc 5 thaäp nieân cai trò cuûa Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng, Clinton noùi raèng Myõ seõ vaãn giöõ chính saùch Moät Trung Quoác vaø duy trì "caùc quan heä thaân thieát, khoâng chính thöùc" vôùi Ñaøi Baéc. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 17/3/2000 WASHINGTON (Reuters) -- Baùo Washington Times hoâm thöù naêm 16-3 cho bieát nhöõng chi tieát veà khaû naêng quaân söï môùi coù cuûa Baéc Kinh naèm trong moät hoà sô maät cuûa Sôû Tình baùo Quoác phoøng Myõ raèng Trung Quoác ñaõ coù moät heä thoáng môùi ñeå ñieàu khieån haønh quaân coù khaû naêng taùc chieán baèng caùch phoái hôïp haûi luïc khoâng quaân.

Theo baùo naøy, veä tinh môùi nhaát cuûa Trung Quoác phoùng leân hoài thaùng 1 naêm nay laø moät veä tinh vieãn thoâng quaân söï vaø laø moät boä phaän chính yeáu cuûa moät heä thoáng tö leänh ñaàu tieân cuûa Trung Quoác phoái hôïp boä chæ huy, kieåm soaùt, vieãn thoâng, ñieän toaùn vaø tình baùo.

Tôø Times vieát heä thoáng môùi ñem laïi cho quaân ñoäi Hoa luïc nhöõng khaû naêng môùi ñeå phoái hôïp vaø yeåm trôï nhöõng löïc löôïng hieän ñaïi veà phi cô, chieán haïm, taàu ngaàm vaø löïc löôïng treân boä. Tuaàn naøy Trung Quoác ñaõ leo thang khaåu chieán veà vieäc thoáng nhaát Ñaøi Loan, haêm doïa duøng söùc maïnh quaân söï.

Hai ngaøy tröôùc khi daân Ñaøi Loan ñi baàu Toång Thoáng vaøo ngaøy 18-3, Baéc Kinh ñaõ laäp laïi seõ khoâng ngaàn ngaïi söû duïng voõ löïc neáu ngöôøi thaéng cöû chuyeån höôùng veà chuû tröông ñoäc laäp cuûa ñaûo. Baéc Kinh vaãn coi Ñaøi Loan laø moät tænh phaûn nghòch cuûa Hoa luïc. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 17/3/2000 WASHINGTON DC– Nhaän thaáy Iran ñaõ phaàn naøo tieán tôùi daân chuû neân Hoa Kyø ñaõ tuyeân boá baõi boû phaàn naøo vieäc caám thöông vaän vaø vieäc xuaát nhaäp caûng haøng hoùa Iran maø Hoa Kyø ñaõ ra leänh töø naêm 1979.

 Chính quyeàn Clinton seõ cho pheùp Iran xuaát caûng thaûm vaø saûn phaåm thöùc aên nhö‘caviar’, haït ñìu‘nut’ vaø hoa quaû vaøo Hoa Kyø nhö lôøi tuyeân boá cuûa baø Albright vaøo saùng hoâm nay.

Baø cuõng noùi raèng Hoa Kyø seõ caûi thieän nhöõng cuoäc tieáp xuùc vôùi caùc toå chöùc ngoaøi chính quyeàn nhö giôùi hoïc giaû, ngheä thuaät vaø theå thao.

Hoa Kyø caét ñöùt ngoaïi giao vôùi Iran vaøo naêm 1979 khi maø Toøa Ñaïi söù vaø nhaân vieân bò baét laøm con tin bôûi sinh vieân vaø nhoùm cöïc höõu.

Haønh ñoäng cuûa baø Albright nhö cöõ chæ cho nhoùm caûi tieán do taân toång thoáng Mohammed Khatami hieän nay ñang taïo aûnh höôûng vaø söùc maïnh taïi moät quoác gia maø thaønh phaàn quaù khích cöïc ñoan Hoài giaùo coøn naém quyeàn.

Tuy nhieân vieäc phong toøa daàu nhôùt vaãn coøn hieäu löïc ñoái vôùi Iran. (Thieân Aân)

VietCatholic News. 16/3/2000 HOUSTON -- Trong cuoäc boû phieáu sô boä ngaøy thöù Ba vöøa qua oâng ñaõ daãn ñaàu vôùi 52% soá phieáu cöû tri ñaûng Coäng Hoøa. ÖÙng cöû vieân Allen Goforth ñöôùc 48% soá phieáu.

Neáu oâng Vuõ Coâng thaéng trong cuoäc baàu cöû vaøo thaùng 11 tôùi ñaây thì oâng seõ laø ngöôøi goác Vieät ñaàu tieân ñöôïc baàu vaøo Quoác Hoäi Hoa Kyø.

OÂng Joe Vuõ töùc Vuõ Coâng ngöôøi goác Vieät Nam ñaõ gaây haøo höùng trong cuoäc tranh cöû laøm öùng cöû vieân Daân bieåu ñaûng Coäng hoøa thuoäc khu vöïc 29 nôi coù ñoâng ngöôøi Vieät Nam.

Nhieàu vieân chöùc Coäng Hoøa, keå caû nghò só Lieân Bang Phil Gramm vaø thoáng ñoác George W. Bush ñaõ ñieän thoaïi chuùc möøng oâng Vuõ Coâng. Hoï cuõng khích leä vaø chæ daãn oâng nhaém giuùp keá hoaïch tranh cöû saép tôùi ñaây.

OÂng Vuõ Coâng töøng laø daân bieåu Vieät Nam Coäng Hoøa ñön vò Long Khaùnh tröôùc ñaây. Naêm 1975 oâng ñaõ cuøng vôùi gia ñình ñi tò naïn taïi Hoa Kyø, qua traïi Fort Chaffee roài tôùi ñònh cö taïi Houston, Texas.

Sau khi thaéng cöû sô boä, OÂng noùi oâng tin laø oâng coù theå thaéng cöû laøm Daân Bieåu trong kyø tranh cöû quyeát ñònh vaøo thaùng 11 tôùi ñaây. (Thieân Aân) 

VietCatholic News. 16/3/2000 CHA AM, Thaùi Lan (Kyodo) (VB) - Caùc quan chöùc cuûa ASEAN vaø Trung Quoác hoâm thöù tö 15-3 ñaõ keát thuùc cuoäc hoïp ñaàu tieân veà Tröôøng Sa vôùi thoûa hieäp ñaït ñöôïc veà 4 ñieåm caên baûn ñeå ghi vaøo döï thaûo luaät haønh xöû ôû Tröôøng Sa.

Hai beân thoûa thuaän treân nguyeân taéc giaûi quyeát tranh chaáp moät caùch hoøa bình, taêng cöôøng tin töôûng vaø tín nhieäm, hôïp taùc trong moïi laõnh vöïc, keå caû haøng haûi vaø moâi sinh, ñoàng yù môû caùc cuoäc hoïp keá tieáp treân caáp böïc coù ñaày ñuû thaåm quyeàn veà vaán ñeà Tröôøng Sa.

Moät quan chöùc trong boä Ngoaïi giao Thaùi Lan cho bieát 4 ñieåm noùi treân seõ ñöôïc thaûo luaän theâm giöõa caùc quan chöùc caáp cao cuûa ASEAN vaø Trung Quoác trong moät cuoäc hoïp ôû Kuala Lumpur vaøo giöõa thaùng 4.

OÂng ta noùi: "Keát quaû cuoäc hoäi nghò laø chuùng toâi ñoàng yù phaûi coù moät ñaïo luaät haønh xöû... ít nhaát chuùng toâi ñaõ bieát phaûi thaûo luaän nhöõng gì vaøo kyø hoïp tôùi."

Tuy nhieân moät quan chöùc coù maët trong cuoäc hoïp 2 tieáng ñoàng hoà noùi chöa beân naøo ñeà caäp ñeán nhöõng ñieåm dò ñoàng giöõa hai baûn döï thaûo cuûa luaät haønh xöû.

Tröôùc ñoù Trung Quoác keâu goïi ASEAN cuøng tìm kieám bieän phaùp ñeå giaûi quyeát tranh chaáp trong khuoân khoå tuyeân ngoân chung maø hai beân ñaõ thoûa thuaän naêm 1997. Ñoaïn thöù 8 cuûa tuyeân ngoân naøy coù ñaët ra nhöõng neàn taûng cuûa vieäc giaûi quyeát dò ñoàng hay tranh chaáp laø duøng phöông phaùp hoøa bình, maø khoâng haêm doïa hay duøng vuõ löïc.

Baø Yang Yanyi, tham vaán AÙ chaâu vuï boä Ngoaïi giao Trung Quoác noùi tinh thaàn cuûa baûn tuyeân ngoân chung 1997 laø xaây döïng tín nhieäm laãn nhau, ñoàng thôøi coå voõ quan heä höõu nghò giöõa ASEAN vaø Trung Quoác.

Ngoaøi ra baûn döï thaûo cuûa Trung Quoác cuõng sao cheùp ñuùng nguyeân vaên tuyeân ngoân laø "caùc phe lieân heä tieáp tuïc töï cheá vaø ñoái phoù vôùi nhöõng baát ñoàng moät caùch bình tónh vaø xaây döïng".

Nhöng Yang noùi Trung Quoác raát quan taâm veà vieäc xaây döïng quaân söï trong khu vöïc Nam Haûi vaø coi nhöõng cuoäc dieãn taäp quaân söï lieân hôïp, nhaát laø gaàn nhöõng nôi coù tranh chaáp, nhö laøm thöông toån baàu khoâng khí thöông thaûo hoøa bình veà vaán ñeà.

Baø ta noùi theâm: "Thaät roõ raøng laø sau cuoäc chieán tranh laïnh, tình hình trong khu vöïc ñaõ hoøa dòu. Chuùng toâi thaáy moïi hieäp öôùc quaân söï song phöông laø khoâng caàn thieát".

Tröôùc ñoù Trung Quoác ñaõ keâu goïi ASEAN khoâng neân thao dieãn quaân söï ôû Nam Haûi vaø yeâu caàu tìm caùch giaûi quyeát tranh chaáp trong khuoân khoå baûn tuyeân ngoân chung 1997.

Môùi ñaây Myõ vaø Phi Luaät Taân ñaõ toå chöùc thao dieãn quaân söï ôû moät khu vöïc gaàn caùc ñaûo Tröôøng Sa maø Phi Luaät Taân ñaõ ñoøi chuû quyeàn.

Hieän nay coøn moät soá baát ñoàng trong caùc döï thaûo cuûa ASEAN vaø Trung Quoác veà ñaïo luaät haønh xöû chung ôû Tröôøng Sa.

ASEAN muoán ñaïo luaät haønh xöû naøy bao goàm caû Tröôøng Sa laãn Hoaøng Sa, trong khi Trung Quoác chæ muoán tính ñeán Tröôøng Sa.

Hoaøng Sa laø nhoùm ñaûo Vieät Nam ñoøi chuû quyeàn, hieän bò Trung Quoác chieám ñoùng.

Maëc duø coù söï ñoøi hoûi cuûa Vieät Nam, Trung Quoác noùi khoâng coù lyù do gì ñeå thaûo luaän veà Hoaøng Sa. Trung Quoác yeâu caàu ASEAN huûy boû ñieåm naøy. (Thieân Aân) 

VietCatholic News. 16/3/2000 VIRGINIA– Haõng Edinburgh thuoäc coâng ty PPL Therapeutic, töøng cho ra ñôøi con cöøu Dolly baèng kyõ thuaät nuoâi caáy moâ (taïo sinh voâ tính) trong phoøng thí nghieäm, ñaõ cho ra ñôøi 5 con heo con ngaøy 5-3 vöøa qua taïi tieåu bang Virginia.

Khi 5 con heo con ñöôïc cho ra maét vôùi baùo chí ngaøy Thöù Ba, oâng David Ayares, phaùt ngoân vieân coâng ty PPL, cho bieát thaønh quaû naøy seõ môû ñöôøng cho vieäc laäp 1 traïi nuoâi heo tuyeån gioáng, coù khaû naêng nuoâi nhöõng boä phaän cô theå ñeå gheùp cho ngöôøi beänh.

Coâng ty PPL hi voïng trong 4 naêm saép tôùi coù theå thöïc hieän vieäc gheùp thöû nghieäm laâm saøng, vaø sau naøy bac só giaûi phaãu coù theå ñaët haøng tröïc tieáp vôùi traïi saûn xuaát. Thò tröôøng naøy ñöôïc öôùc löôïng leân tôùi 10 tæ MK haøng naêm. Cho tôùi nay, maëc duø soá ngöôøi hieán taëng ñaõ taêng nhieàu, boä phaän cô theå thay theá cho ngöôøi beänh vaãn luoân luoân thieáu huït so vôùi nhu caàu.

Lyù do nghieân cöùu gheùp noäi taïng heo cho ngöôøi laø vì heo thöôøng maïnh khoûe hôn caùc loaøi vaät khaùc, caáu truùc noäi taïng gaàn vôùi loaøi ngöôøi, deã daøng nuoâi, caùc phaûn khaùng mang tính ñaïo ñöùc trong vieäc gieát heo seõ ít hôn laø vieäc gieát heo laøm thòt. Tuy nhieân, nguy cô laø caùc vi khuaån voâ haïi trong loaøi heo laïi coù theå laøm cheát choùc cho loaøi ngöôøi.

Caùc noäi taïng heo döï tính gheùp cho ngöôøi döï kieán phaàn lôùn seõ laø tim vaø thaän.

Theo baûng thoáng keâ, neáu noäi taïng heo coù theå gheùp cho ngöôøi qua caùch taïo sinh voâ tính thì vaøo naêm 2010 seõ gheùp ñöôïc cho 110,000 ngöôøi beänh tim (trong khi naêm 1996 chæ coù 3,200 ca), vaø cuõng naêm 2010 seõ gheùp thaän heo cho 300,000 ngöôøi beänh thaän (naêm 1996, chæ gheùp ñöôïc 37,000 tröôøng hôïp). (Thieân Aân)