VietCatholic News. 16/7/2000 DENVER (VB) -- Theo baùo Denver Rocky Mountain News. Vieät Nam ñaõ aûnh höôûng saâu ñaäm ñeán taâm trí baø Cherie Clark cuõng nhö trong taâm thöùc phaàn coøn laïi cuûa Hoa Kyø.

Ñoù laø vaøo thôøi ñieåm naêm 1972 luùc aáy baø Clark ñaõ laäp gia ñình, coù 4 con, laø sinh vieân hoïc ngheà y taù, coù nhöõng sinh hoaït chính trò, laø chuû tòch Hoäi McGovern-Shriver cuûa Henry County, Illinois.

Ñi tìm moät con ñöôøng öôùc muoán giuùp ñôõ ngöôøi khaùc, baø vaø choàng laø oâng Tom ñaõ quyeát ñònh nhaän moät ñöùa treû Vieät Nam laøm con nuoâi maø cha cuûa ñöùa treû laø moät quaân nhaân Myõ. Baø noùi: "Vaøo thôøi ñoù, vieäc tìm ngöôøi nhaän nuoâi nhöõng ñöùa treû lai Myõ ñen raát laø khoù khaên".

Sau ñoù, baø quyeát ñònh nhaän theâm hai treû em Vieät Nam laøm con nuoâi, baø ñaõ bay tôùi Vieät Nam vaøo naêm 1973 ñeå laøm vieäc trong nhöõng beänh vieän vaø traïi moà coâi.

Baø Clark noùi ñoù laø moät chuyeán ñi ñaùng nhôù cuûa baø, baø ñaõ trôû laïi Vieät Nam cuoái naêm 1973 cuøng vôùi gia ñình ñeå giuùp chaêm soùc treû em trong nhöõng traïi moà coâi vaø beänh vieän cho ñeán luùc nhöõng treû em ñoù ñöôïc mang ra khoûi Vieät Nam bôûi nhöõng chuyeán bay cuûa Chieán Dòch Khoâng Vaän Treû Em (Operation Babylift flights), mang 2,700 treû töø nhöõng traïi moà coâi ñeán Myõ vaøo luùc keát thuùc cuoäc chieán, naêm 1975.

Hieän baø tuy laø cö daân Colorado, nôi gia ñình doïn tôùi sau khi choàng ñöôïc chuyeån tôùi ñaây bôûi haõng IBM, Clark haàu nhö soáng toaøn thôøi ôû Haø Noäi. Vaên phoøng do baø saùng laäp neân coù teân International Mission of Hope-Vietnam, ñaõ xaây leân nhieàu beänh vieän vaø traïi moà coâi, vaø giuùp tìm boá meï nuoâi cho treû em Vieät Nam. Baø noùi: "Toâi khoâng hieåu taïi sao toâi laïi choïn ñieàu naøy ñeå laøm, nhöng toâi caûm thaáy thöïc söï ñaõ ban aân suûng".

Chuyeän nhöõng naêm ñaàu baø ôû VN vaø veà Chieán Dòch Babylift ñöôïc ghi laïi trong cuoán saùch môùi cuûa baø, coù teân After Sorrow Comes Joy (NXB Lawrence and Thomas Publishing).

Baø keå moät kyû nieäm: "Chuùng toâi trôû laïi Vieät Nam laàn thöù hai khoâng coù giaáy thoâng haønh, chuùng toâi ra khoûi maùy bay vaø baêng qua phi tröôøng. Luùc aáy Vieät coäng ñang doäi bom vaøo dinh Ñoäc Laäp."
Thôøi gian baø trôû laïi Myõ, baø khoâng nghæ ngôi. Baø vaãn lieân laïc vôùi moät phuï nöõ baø ñaõ gaëp treân chuyeán bay trôû laïi Saigon, vaø ngöôøi phuï nöõ ñoù ngoû yù môøi baø Clark tôùi thaêm AÁn Ñoä.
"Toâi ñaõ gaëp Meï Teresa vaø Meï ñaõ thay ñoåi cuoäc ñôøi toâi vónh vieãn. Toâi bieát toâi ñaõ tìm ra ñieàu toâi muoán laøm trong ñôøi," baø noùi.

Naêm 1977 baø Clark trôû veà AÁn Ñoä cuøng vôùi 8 ngöôøi con, nhöng khoâng coù choàng theo. Baø coù trôû laïi Vieät Nam naêm 1988 khi Vieät Nam baét ñaàu môû cöûa cho theá giôùi vaøo.

ÔÛ Vieät Nam, hoäi cuûa baø Clark baét ñaàu thöïc hieän moät chöông trình nuoâi treû moà coâi. Chính phuû Vieät Nam khuyeán khích baø tìm choã ôû cho treû em taøn taät Vieät Nam.

Quyõ töø thieän cuûa baø nhaän ñöôïc khoaûng 1 trieäu ñoâla moät naêm do caùc nôi ñoùng goùp. Nhieàu ngöôøi nuoâi con nuoâi Vieät Nam ñaõ ñoùng goùp cho chuùng toâi, baø noùi. Vaø baø ñaõ keâu goïi söï ñoùng goùp töø nhöõng nhaø thôø.

Baø cho bieát toå chöùc cuûa baø ñaõ xaây ñöôïc moät soá nhaø thöông, beänh vieän, traïi moà coâi, giuùp thöïc phaåm vaø chaêm soùc treû em, ngöôøi giaø, vaø ñaõ tìm ñöôïc boá meï nuoâi cho khoaûng 200 ñeán 250 treû em moà coâi moãi naêm. Naêm ngöôøi con cuûa baø Clark ñaõ hôïp taùc vôùi hoäi cuûa baø ôû Vieät Nam, coù vaên phoøng ôû Haø Noäi vaø thaønh phoá Saøi Goøn. Moät trong nhöõng ñöùa con gaùi cuûa baø môùi toát nghieäp ôû tröôøng United Nations ôû Haø noäi vaø seõ veà hoïc ôû Ñaïi hoïc Colorado vaøo muøa thu.

Söï bình thöôøng hoùa quan heä giöõa hai nöôùc Hoa Kyø vaø Vieät Nam "ñaõ laøm ñôøi soáng chuùng toâi deã daøng hôn," baø noùi. "Ñoät nhieân chuùng toâi coù moät toøa ñaïi söù, moät oâng ñaïi söù, vaø chuùng toâi khoâng phaûi thoâng qua Boä Ngaân Khoá ñeå laøm gì nöõa heát. Trôøi cho chuùng toâi coù moät ñaïi söù toát buïng, baùc aùi laø oâng Pete Peterson, ngöôøi töøng laø Tuø Binh Chieán Tranh Vieät Nam thôøi chieán.

"Khoâng coù gì coù theå giaûi thích tình yeâu cuûa toâi daønh cho Vieät Nam vaø daân toäc Vieät Nam. Toâi soáng ôû ñoù laâu chöøng naøo toâi laïi caøng caûm thaáy laïc loõng ôû nôi naøy [Denver] chöøng aáy. Toâi caûm thaáy nhö ñang ôû nhaø. Toâi luoân noùi, ngay caû töø thôùi 1970s, raèng toâi seõ soáng vaø laøm vieäc vaø cheát taïi Vieät Nam". - THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 16/7/2000 HANOI (Asia Pulse) (VB) -- Ngay sau khi thöông öôùc Myõ-Vieät kyù xong, moät caùn boä cao caáp CSVN ñaõ tuyeân boá raèng kinh teá chuû ñaïo vaãn phaûi laø quoác doanh.

Nhöõng coâng ty quoác doanh (state-owned corporations, SOC) phaûi giöõ vai troø laõnh ñaïo trong neàn kinh teá quoác gia khi thöïc hieän nhöõng phaàn ñoùng goùp chuû yeáu, theo lôøi Phoù chuû tòch Nguyeãn Minh Thoâng cuûa UÛy Ban Trung Öông Caûi Toå Quaûn Trò Doanh Nghieäp.

Nhöõng coâng ty quoác doanh chieám phaàn quan troïng cuûa thu nhaäp ngaân saùch quoác gia, baûo ñaûm nguoàn cung caáp vöõng beàn vaø eâm aû vôùi nhöõng saûn phaåm chính yeáu, vaø ñem coâng aên vieäc laøm ñeán cho hôn moät trieäu ngöôøi, theo oâng noùi.

Nhöõng saûn phaåm cuûa nhöõng coâng ty quoác doanh goàm ñieän, than, phaân boùn, xi maêng, nhöõng maùy ñieän töû, caø pheâ vaø cao su.

SOC (Coâng Ty Quoác Doanh) trôû thaønh vai troø lieân keát quan troïng trong vieäc xuaát caûng haøng hoùa caïnh tranh cuûa quoác gia coù chaát löôïng cao nhö laø daàu thoâ, quaàn aùo, giaøy deùp da, gaïo vaø haûi saûn.

Naêm ngoaùi, caùc haõng quoác doanh saûn xuaát 94% ñieän löïc, 97% than, 59% xi maêng, 50% giaáy. Nhöõng thu nhaäp veà xuaát caûng cuûa 17 coâng ty quoác doanh (ñöôïc thaønh laäp theo quyeát ñònh 91 cuûa Thuû Töôùng) leân tôùi 3.7 tæ ñoâla, chieám 32% toång soá xuaát caûng toaøn quoác.

Tuy nhieân, Thoâng noùi, söùc maïnh cuûa SOC coøn thaáp döôùi söï mong ñôïi cuûa chính phuû. Soá voán trung bình cuûa SOC coá ñònh ôû möùc 3.8 tæ ñoàng VN (227 trieäu ñoâla), nhöng haàu heát nhöõng coâng ty quoác doanh ñöôïc thaønh laäp vôùi moät soá voán ñaêng kyù khoaûng 1 tæ ñoàng.

Ñeå coù hieäu quaû hôn trong moâi tröôøng caïnh tranh cao, nhöõng coâng ty quoác doanh phaûi ñöôïc saép xeáp laïi, ñöôïc phaân loaïi theo khu vöïc saûn xuaát, vuøng... Con soá coâng ty quoác doanh neân giaûm xuoáng, vôùi nhöõng muïc tieâu ñaàu tieân laø giaûi theå nhöõng haõng thua loã veà saûn löôïng vaø trong nhöõng hoaït ñoäng kinh doanh, trong nhöõng ñieàu kieän saûn xuaát khoâng nhö yù ñeå coù theå phaùt trieån xa hôn.

Hieän Vieät Nam coù 93 coâng ty quoác doanh SOC (loaïi thaønh laäp theo quyeát ñònh 91), chieám tôùi 24% toång soá doanh nghieäp coâng ty trong nöôùc, 66% toång soá voán, vaø 55% veà löïc löôïng lao ñoäng trong khu vöïc nhaø nöôùc. - THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 16/7/2000 SAIGON (Tuaàn baùo SaigonTimes, 14-7-2000) - Coâng ty Saân Khaáu vaø Ngheä Thuaät Thaùi Döông, moät toå chöùc tö nhaân chuyeân ngaønh saûn xuaát vaø trình dieãn nhöõng hoaït ñoäng ngheä thuaät ñöôïc giaáy pheùp hoaït ñoäng taïi Saigon ñöôïc vaøi tuaàn leã nay. Tin töùc naøy gaây chuù yù trong giôùi thoâng tin vaên ngheä trong nöôùc vì ñaây laø laàn ñaàu tieân tö nhaân ñöôïc pheùp hoaït ñoäng ngheä thuaät trình dieãn taïi Vieät Nam. Theâm vaøo ñoù, coâng ty nhoû môùi laäp naøy do hai nguôøì coù tieáng trong giôiù ngheä thuaät trình dieãn ñoù laø ngheä só Thanh Loäc vaø ñaïo dieãn Huyønh Anh Tuaán.

Phaùi vieân Saigon Times noùi chuyeän vôùi hai ngheä só ñeå tìm hieåu veà coâng ty kòch ngheä ñaëc bieät naøy. Khi ñöôïc hoûi veà vaán ñeà ñaàu tö, Huyønh Anh Tuaán cho bieát soá voán do hai ngöôøi huøn haïp ñuû ñeå thoûa maõn nhu caàu phaùp lyù nhöng taøi saûn lôùn cuûa coâng ty chính laø soá löôïng 30.000 ñeán 40.000 khaùn giaû cuûa 411 buoåi trình dieãn, 21 vôû kòch daønh cho treû em vaø 6 vôû kòch coù noäi dung ngheä thuaät cao maø hoï ñaõ toå chöùc taïi IDECAF (Vieän Giao Löu Vaên Hoùa vôùi Coäng Hoøa Phaùp), treân saân khaáu treû em vaø Trung Taâm Haùt Muùa Roái trong boán naêm qua.

Theo lôøi Loäc, coâng ty Thaùi Döông ñöôïc thaønh hình ñeå giuùp hai trung taâm naøy hoaït ñoäng höõu hieäu vaø tích cöïc hôn.

Khaùn giaû töø nay seõ khoâng coøn ngaàn ngaïi xem nhöõng trình dieãn cuûa Thaùi Döông bôûi vì töø nay coâng ty ñaõ chính thöùc ñöôïc hôïp thöùc hoùa.

Buoåi trình dieãn ñaàu tieân cuûa coâng ty kòch ngheä naøy laø moät vôû kòch nhi ñoàng trình dieãn taïi raïp Beán Thaønh. Ngoaøi ra Thaùi Döông seõ cho trình dieãn nhöõng coâng trình ngheä thuaät môùi, Tuaán vaø Loäc raát thoaûi maùi laø töø nay hoï khoâng phaûi laøm vieäc döôùi aùp löïc cuûa cô quan lo veà quaûn lyù hoï.

"Nhaân coâng" seõ coù coâng vieäc vaø lôïi töùc vöõng chaéùc tuøy thuoäc taøi ngheä cuûa hoï. Vì lyù do naøy, caùc ngheä só phaûi caûi tieán taøi ngheä vaø coâng ty phaûi trình baøy nhöõng saûn phaåm ngheä thuaät cao.

Ñieàu haønh coâng ty kòch ngheä cuûa rieâng mình laø moät coâng taùc hoaøn toaøn môùi laï cho caû hai ngöôøi. Hoï coù veû quan ngaïi veà dö luaän cho raèng hieän nay hoï ñang theo ñuoåi doanh nghieäp thay vì ñoùng goùp ngheä thuaät, nhöõng luaän ñieäu naøy coù theå aûnh höôûng ñeán soá khaùn giaû.

Tuaán noùi: "Treân thöïc teá, muoán laøm vieäc gì cuõng caàn coù voán, ngay caû toå chöùc trình dieãn ngheä thuaät." Tuaán nghó raèng moät neàn kinh teá vöõng maïnh seõ taïo ñieàu kieän giuùp coâng ty tieáp tuïc caûi tieán nhöõng hoaït ñoäng ngheä thuaät.
Anh gaït ra ngoaøi nhöõng lôøi pheâ bình veà yù ñònh laøm giaøu lôùn, anh chæ chuù taâm vaøo vieäc xaây döïng ngheä thuaät cho saân khaáu naøy.

Söï khaùc bieät roõ raøng giöõa thöông maïi vaø ngheä thuaät gaây neân nhöõng ñoái choïi khoâng theå naøo traùnh khoûi giöõa hai ñoäng löïc thaät khaùc nhau. Ñeå giaûi quyeát nhöõng tranh chaáp naøy, hai ngöôøi saùng laäp coâng ty Thaùi Döông quyeát ñònh moãi ngöôøi phaûi ñaûm nhieäm moät nhieäm vuï hoaøn toaøn khaùc haún nhau trong coâng ty, Tuaán phuï traùch veà quaûn lyù vaø thöông maïi vaø Loäc ñaûm nhieäm phaàn ngheä thuaät.

Nam 1999, Tuaán vaø Loäc xin giaáy pheùp cho coâng ty laàn ñaàu vaø ñaõ bò töø khöôùc, hoï naïp ñôn laàn thöù hai vaøo thaùng Tö 2000 vaø ñöôïc chaáp thuaän trong voøng vaøi ngaøy. Hình thaùi môùi cuûa coâng ty naøy vaø söï thieáu soùt veà luaät leä trong ngaønh naøy ñaõ laøm chaäm tieán trình cho pheùp coâng ty hoaït ñoäng.

Veà nhöõng döï tính töông lai cuûa coâng ty, Tuaán cho bieát coâng ty seõ thöïc hieän nhöõng kheá öôùc ngaén haïn theo töøng chöông trình vôùi caùc ngheä só.

Teân Thaùi Döông cuûa coâng ty ñöôïc choïn coù yù nghóa lieân heä aùnh ñeøn saân khaáu vôùi aùnh döông. Theo hoï maët trôøi töôïng tröng cho söï soáng vaø thònh vöôïng. - ÑOÃ-KHANH

VietCatholic News. 16/7/2000 - Chieàu thöù naêm 13 thaùng Baûy 2000, Hoa Kyø vaø Vieät Nam kyù thoûa öôùc maäu dòch sau boán naêm ñaøm phaùn. Thöông öôùc töôûng ñaõ saün saøng kyù keát töø 10 thaùng tröôùc nhöng ñeán giôø choùt nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo CSVN thay ñoåi yù kieán vì lo sôï söï môû roäng thò tröôøng seõ taùc haïi ñeán quyeàn kieåm soaùt kinh teá cuûa ñaûng. Vieät Nam ñaït ñöôïc thaønh quaû kyù thöông öôùc nhö mong öôùc moät caùch gaáp ruùt vaø thöông thuyeát trong tình traïng raát khaån tröông vì nhieàu lyù do:

Vieät Nam nhaän thöùc ñöôïc raèng hoï caàn kyù thoûa öôùc caøng sôùm caøng toát vôùi noäi caùc Clinton trong buoåi chôï chieàu tranh toái tranh saùng cuûa naêm cuoái cuøng nhieäm kyø cuûa Clinton, neáu ñeå chôø ñeán sang naêm coù theå phaûi ñöông ñaàu vôùi moät noäi caùc Coâïng Hoøa thì nhöõng haïch saùch veà thaønh tích nhaân quyeàn, ñaøn aùp ñoái laäp vaø toân giaùo chaéc chaén seõ coøn gay go gaáp boäi phaàn. Cho duø thoûa öôùc coù phaûi chôø ñeán sang naêm ñeå ñöôïc Quoác Hoäi môùi pheâ chuaån nhöng ít ra cuõng ñaõ ñöôïc chính quyeàn Hoa Kyø kyù xong roài. Theâm nöõa, nhöõng nhaø laäp phaùp Hoa Kyø töøng laø cöïu chieán binh chieán ñaáu ôû Vieät Nam toû yù uûng hoä cho thöông öôùc, ngay caû TNS McCain, moät nghò só Coâïng Hoøa khoâng maáy thieän caûm vôùi CSVN.

Lyù do khaùc nöõa laøm Vieät Nam caûm thaáy tình traïng caáp baùch caàn phaûi kyù thöông öôùc laø Trung Quoác ñaõ thaønh coâng trong vieäc kyù keát hieäp thöông vôùi Myõ thaùng Möôøi Moät vöøa qua, vaø ñang doïn ñöôøng gia nhaäp Toå Chöùc Maäu Dòch Theá Giôùi (WTO). Haï Vieän Hoa Kyø môùi ñaây ñaõ chaáp thuaän luaät caàn thieát ñeå chaám döùt vieäc taùi xeùt tình traïng maäu dòch haøng naêm cuûa Trung Quoác. Vieät Nam muoán ñöôïc Myõ baûo trôï cho vieäc gia nhaäp WTO, vaø thöông öôùc laø moät ñieàu kieän tieân quyeát cho vieäc gia nhaäp WTO. Theo tin caùc haõng thoâng taán trong tuaàn leã tröôùc khi hieäp thöông ñuùc keát, Hoa kyø cho bieát raèng Ñaïi Söù Sarchefsky trong thö göûi cho Vuõ Khoan hoài thaùng Naêm coù höùa raèng Hoa Kyø seõ giuùp Vieät Nam gia nhaäp WTO moät khi thöông ñaït ñöôïc keát quaû.

Vieät Nam lo ngaïi seõ laø caùi boùng môø sau löng Trung Quoác. Haøng xuaát caûng cuûa Vieät Nam sang Myõ ñaïi loaïi töông töï nhö haøng hoùa cuûa Trung Quoác, cuõng tô sôïi, haøng may maëc, giaøy, noâng phaåm nhö gaïo vaø caø pheâ, daàu thoâ vaø haûi saûn. Caàn phaûi caáp thôøi coù hieäp thöông vôùi Myõ ñeå höôûng quy cheá thueá quan nhaäp noäi Hoa kyø laø 3% thay vì 40% neáu khoâng coù thöông öôùc. Haøng hoùa Vieät Nam seõ khoâng theå caïnh tranh ñöôïc vôùi haøng Trung Quoác moät khi Trung Quoác ñaõ traøn ngaäp vaøo thò tröôøng Hoa Kyø tröôùc. Ngaân Haøng Theá Giôùi öôùc löôïng Vieät Nam seõ coù theå taêng gia möùc xuaát caûng haøng hoùa sang Hoa Kyø töø möùc $366 trieäu leân ñeán $800 trieäu Myõ kim.

Trong boán naêm lieàn kinh teá Vieät Nam trì treä, toång saûn löôïng chæ baèng moät nöûa cuûa naêm naêm veà tröôùc. Ñaàu tö nöôùc ngoaøi theo chaân nhau ra ñi trong traät töï. Taøi lieäu cuûa AP cho bieát ñaàu tö ngoaïi quoác ñaõ giaûm suùt 85% töø $8 tyû Myõ kim vaøo naêm 1996 xuoáng coøn coù $500 trieäu Myõ kim naêm vöøa qua. Vieät Nam ñaõ khoâng coù khaû naêng taïo coâng vieäc laøm cho moät trieäu ngöôøi gia nhaäp thò tröôøng nhaân duïng moãi naêm. Vôùi thöông öôùc, ñaàu tö Myõ seõ trôû laïi Vieät Nam vaø seõ giuùp hoài phuïc sinh khí ñaàu tö töø caùc nöôùc khaùc ñeå taêng trieån kinh teá, theá môùi mong thoaùt ra khoûi tình traïng suy thoaùi töø maáy naêm nay.

Hoa Kyø khoâng caàn thöông öôùc naøy nhö Vieät Nam bôûi vì trò giaù maäu dòch vôùi Vieät Nam chæ baèng $1 tyû Myõ kim. Con soá naøy nhìn treân bình dieän kinh teá toaøn caàu cuûa Myõ chæ laø tieàn leû trong tuùi maø thoâi. Tuy nhieân, baùo chí coù ñeà caäp ñeán nhöõng lôïi ích cho moät soá doanh nghieäp Hoa Kyø hieän ñang hoaït ñoäng taïi Vieät Nam nhö coâng ty Nike, coâng ty Caterpillar, ñaïi coâng ty noâng phaåm Cargill.

Nhieàu coâng ty Hoa Kyø ñaõ coù nhieàu kinh nghieäm eâ cheà taïi Vieät Nam, nhö coâng ty Daimler-Chysler ñaõ huûy keá hoaïch xaây döïng xöôûng raùp xe hôi trò giaù $190 trieäu Myõ kim chæ vì nhöõng baûo veä phaùp lyù loûng leõo vaø luaät leä haønh chaùnh naëng neà.

Coâng ty Procter & Gamble, moät trong nhöõng doanh nghieäp saûn xuaát tieâu thuï phaåm tieàân phong cuûa Hoa Kyø taïi Vieät Nam, ñaõ gaùnh chòu möùc loã haøng trieäu Myõ kim naïn nhaân cuûa vieäc laøm aên lieân doanh vôùi xí nghieäp quoác doanh cuûa Vieät Nam.

Thöông öôùc seõ môû thò tröôøng Vieät Nam cho nhöõng coâng ty dòch vuï nhö vieãn thoâng, nhu lieäu ñieän toaùn, ngaân haøng, baûo hieåm, dòch vuï taøi chaùnh. Caùc coâng ty Hoa Kyø seõ ñöôïc söï baûo veä veà taøi saûn trí tueä, taùc quyeàn. Treân ñòa haït vieãn thoâng, moät dieàu khoaûn môùi coù thay ñoåi so vôùi döï thaûo naêm ngoaùi laø soá tyû leä sôû höõu cuûa coâng ty Hoa Kyø trong phaàn huøn cuûa caùc coâng ty vieãn thoâng taïi Vieät Nam laø 50% thay vì 51%.

Coâng ty Nike Vietnam cho bieát thöông öôùc seõ cho pheùp hoï gôûi giaøy vaø haøng may maëc saûn xuaát taïi Vieät Nam vaøo thò tröôøng Myõ, hoï cuõng chôø chính quyeàn Vieät Nam coù bieän phaùp sieát chaët naïn giaû maïo saûn phaåm cuûa Nike taïi ñaây.

Lalit Monteiro, Toång Quaûn Lyù cuûa Nike noùi vôùi Saigon Times raèng: "Hieän chuùng toâi ñang chôø nhöõng bieän phaùp cuûa chính phuû trong vieäc baûo veä taøi saûn trí tueä vaø kyõ ngheä cuûa chuùng toâi." Nike hieän nay ñang saûn xuaát haøng taïi naêm xöôûng laøm giaøy vaø baûy xöôûng may, saûn xuaát haøng xuaát caûng sang Aâu Chaâu, vôùi moät soá löôïng xuaát caûng trò giaù baèng 4% saûn löôïng xuaát khaåu cuûa Vieät Nam. Nike giaùn tieáp taïo coâng vieäc laøm cho 40.000 nhaân coâng Vieät Nam.

Ngoaøi taùc duïng phaù boû haøng raøo maäu dòch, baûo veä taùc quyeàn, baûn quyeàn vaø taøi saûn trí tueä, hieäp thöông coøn coù hieäu löïc baûo veä ñaàu tö Hoa Kyø cho nhöõng coâng ty Myõ hoaït ñoäng taïi Vieät Nam.

Frances Zwenig, ñaïi dieän cuûa doanh nghieäp Hoa Kyø trong hoäi ñoàng doanh nghieäp caïnh toå chöùc ASEAN cho bieát toå chöùc cuûa coâ seõ laøm moïi caùch ñeå yeâu caàu Quoác Hoäi pheâ chuaån thöông öôùc vaø coâ nghó raèng tieán trieån maäu dòch naøy ñöôïc söï hoã trôï roäng lôùn taïi Quoác Hoäi.

Quoác Hoäi seõ duyeät xeùt tình traïng maäu dòch vôùi Vieät Nam moãi naêm theå theo moät ñieàu khoaûn cuûa moät luaät Hoa Kyø mang teân Luaät tu chính Jackson-Vanik, ñoøi hoûi Quoác Hoäi haøng naêm taùi xeùt tình traïng maäu dòch vôùi nhöõng nöôùc coäng saûn.

Sau cuøng, hieäp thöông vöøa kyù keát vôùi Vieät Nam ñaõ cho pheùp Clinton neâu theâm moät thaønh tích ñaùng keå trong chuû tröông maäu dòch töï do, chæ trong thôøi gian ngaén sau khi Haï Nghò Vieän Hoa Kyø chaáp thuaän cho Trung Quoác höôûng quyeàn lôïi maäu dòch bình thöôøng vónh vieãn, ñaït ñöôïc öu tieân cuoái cuøng cuûa chính saùch ñoái ngoaïi veà maäu dòch cuûa noäi caùc Clinton. - ÑOÃ-KHANH

VietCatholic News. 15/7/2000 HANOI (VB) -- Daân thöôøng cuõng nhö giôùi kinh doanh taïi VN ñeàu vui möøng nghe tin hieäp öôùc maäu dòch Vieät Myõ ñaõ ñöôïc kyù keát. Moät ngöôøi laùi xe oâm ôû Haø Noäi noùi "Tuyeät. Nhöõng vieäc nhö theá naøy khoâng phaûi ngaøy naøo cuõng coù".

OÂng Leâ quoác AÁn, chuû tòch Toång Coâng Ty Deät May lôùn nhaát nöôùc, tin raèng hieäp öôùc maäu dòch Vieät Myõ seõ laøm taêng xuaát caûng, nhöng cuõng caûnh baùo raèng VN phaûi chuaån bò saün saøng ñeå caïnh tranh. Theo caùc nhaø phaân tích veà kinh doanh taïi VN, hieäp öôùc maäu dòch seõ laøm taêng xuaát caûng haøng hoùa VN qua Myõ haøng naêm, töø 600 trieäu MK leân ñeán hôn 1 tæ MK chæ trong voøng 1 ñeán 2 naêm.

Phoùng vieân Tini Traàn cuûa thoâng taán AP taïi Haø Noäi, cho bieát oâng Leâ Vaên Hoàng, Toång Giaùm Ñoác coâng ty may Thaêng Long, hi voïng seõ xuaát caûng tröïc tieáp sang Hoa Kyø. Coâng ty Thaêng long hieän may gia coâng aùo sô-mi cho caùc coâng ty Hongkong baùn sang Hoa Kyø, ñaõ aâm thaàm chuaån bò keá hoaïch taêng saûn xuaát. Coâng Ty Thaêng Long vôùi löïc löôïng coâng nhaân 2000 ngöôøi, goàm 1500 ngöôøi taïi Haø Noäi, 500 ngöôøi ôû Haûi Phoøng vaø Nam Ñònh, may 6 trieäu aùo sô mi haøng naêm, thu veà 8 trieäu MK.

Haøng traêm coâng ty quoác doanh töông töï cuõng seõ ñöôïc lôïi khi tieáp caän thò tröôøng tieâu thuï lôùn nhö Hoa Kyø, vaø chòu cuøng giaù bieåu thueá nhö haàu heát caùc quoác gia khaùc.

Baø Phaïm Chi Lan, Phoù Chuû Tòch Phoøng Thöông Maïi vaø Coâng Nghieäp taïi Haø Noäi, nhaän raèng hieäp öôùc maäu dòch vôùi Hoa Kyø laø moät cô hoäi phaùt trieån chöa töøng coù.

Doanh gia Hoa kyø ñaõ thoå loä laø giôùi laõnh ñaïo VN ñaõ boû ñi ñaùm maây ñen 10 naêm vaø ñoät nhieân vaøo giôø thöù 11 cho xoay haún ñöôøng loái laõnh ñaïo.

Alfons Ardematteis cuûa Phoøng Thöông Maïi Hoa kyø cho bieát: "Coøn phaûi maát moät thôøi gian nöõa Hoa kyø môùi xuaát caûng kyõ thuaät sang Vieät Nam, bôûi vì hoï ñaâu coù tieàn ñeå mua."

Moät nhaø ngoaïi giao AÙ chaâu ñaõ hy voïng caùc doanh nhaân Nam Haøn vaø Ñaøi Loan seõ laø nhöõng ngöôøi ñöôïc höôûng lôïi nhieàn nhaát trong söï thoûa hieäp naøy (vì VN seõ coù ñoâ la Myõ chi ra cho nhöõng doanh thöông). Nhaø ngoaïi giao noùi:

"Toâi mong raèng moãi xí nghieäp Nam Haøn ñaàu tö vaøo Vieät Nam toái thieåu laø 100 trieäu Myõ kim ñeå cöôùp nhanh thò tröôøng Hoa kyø ñöôïc môû ra cho haøng saûn xuaát taïi Vieät nam."

Richard Lim laø moät doanh gia cuûa Singapore cho bieát : " Thoûa uôùc naâng ñôõ maïnh khoâng haún cho caùc xöôûng cheá taïo cuûa Vieät Nam maø cho caùc xuôûng cheá taïo cuûa caùc ngöôøi nöôùc ngoaøi. Chuùng toâi seõ nhìn thaáy nhieàu nhaø ñaàu tö tröôùc ñaây quay ñaàu trôû laïi Vieät Nam."

Theo tin Kyodo, Thöù Tröôûng Maäu Dòch Mai Vaên Daäu noùi trong buoåi hoïp baùo hoâm Thöù saùu raèng hieäp öôùc naøy "phuø hôïp vôùi öôùc muoán cuûa caùc doanh gia Myõ vaø VN... vaø laøm lôïi khoâng chæ 2 nöôùc nhöng coøn cho söï hôïp taùc vuøng Ñoâng Nam AÙ, vuøng Thaùi Bình Döông vaø khaép theá giôùi.

Theo tin AFP, haàu heát nhöõng ngöôøi treû VN ñeàu ñoùn möøng thöông öôùc vaø caùc cô hoäi kinh teá maø thöông öôùc naøy daãn tôùi.

Nguyeãn Thuùy Haèng, sinh vieân 20 tuoåi moân kinh teá, noùi, "Ñaây laø daáu hieäu toát cho sinh vieân chuùng em, Myõ seõ ñaàu tö nhieàu theâm vaøo VN vaø nhôø ñoù seõ coù nhieàu vieäc laøm hôn."
Nguyeãn Vaên Tuøng, 32 tuoåi, ngheà chaïy xe oâm, noùi, "Bình thöôøng hoùa moïi quan heä seõ toát cho VN. Seõ theâm nhieàu ngoaïi kieàu vaøo ñaây vaø toâi hy voïng coù vieäc laøm toát hôn."

Nhöng trong theá heä giaø, cuõng theo AFP, ñaëc bieät nhöõng ngöôøi tham chieán hay maát maùt gia ñình trong cuoäc chieán, thì deø daët hôn. Traàn Vaên Queá, 38 tuoåi, coù 2 ngöôøi anh boä ñoäi CSVN töû traän, noùi, "Theo yù toâi, chính phuû neân caån troïng khi baét tay vôùi Myõ vì hoï luoân luoân coù aâm möu rieâng."

Huyønh vaên Tö, 67 tuoåi, cöïu boä ñoäi CSVN, oâng cho bieát :

"Chuùng toâi khoâng coøn löïa choïn naøo, nhöng ñaït tôùi moät thoûa öôùc veà toaøn caàu hoùa, ñaàu tieân ngöôøi Hoa kyø phaûi traû tieàn boài thöôøng cho caùc naïn nhaân chieán tranh." - THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 15/7/2000 WASHINGTON D.C. (VB) -- Thöông öôùc ñaõ kyù xong, nhöng gian nan vaãn coøn.
Theo tin AP hoâm Thöù Naêm, moät nhoùm daân bieåu Hoa Kyø daãn ñaàu laø DB Coäng Hoøa Dana Rohrabacher ñang tìm caùch ñaûo ngöôïc caùc ñaëc quyeàn maäu dòch ñöông höõu Myõ giaùnh cho VN baèng 1 döï luaät chóa muõi duøi vaøo thaønh tích xaáu veà nhaân quyeàn, vaø ñöôïc xem nhö chaéc chaén laø caùc vò naøy cuõng seõ tìm caùch ngaên chaän vieäc pheâ chuaån baûn thöông öôùc.

Boä Tröôûng Thöông Maïi CSVN Vuõ Khoan khoâng ñöa ra giaûi thích naøo veà söï ñoåi yù cuûa nhaø caàm quyeàn Haø Noäi khi baùc boû döï thaûo hieäp öôùc thöông maïi Vieät Myõ 10 thaùng tröôùc ñaây. OÂng Khoan chæ noùi cuoäc thöông thuyeát veà hieäp öôùc naøy laø gay go vaø tieán trieån chaäm.

OÂng Khoan khoâng noùi tôùi 1 nhöôïng boä naøo töø phía Hoa Kyø. Boä Tröôûng Thöông Maïi CSVN cho bieát vaãn coøn moät soá toå chöùc taïi Hoa Kyø bò aùm aûnh bôûi "hoäi chöùng VN" muoán ngaên trôû söï bình thöôøng hoùa caùc moái quan heä Vieät Myõ, vaø möu toan can thieäp vaøo vieäc noäi boä cuûa VN.

Chieàu Thöù Naêm, taïi Baïch oác, coù Nghò Só McCain vaø Ñaïi Söù Peterson, 2 cöïu tuø binh chieán cuoäc VN, TT Clinton noùi trong buoåi leã möøng thöông öôùc Vieät-Myõ, "Vôùi hieäp öôùc naøy, VN chaáp nhaän söï chi phoái cuûa luaät quoác teá vaø heä thoáng giao thöông quoác teá, taêng cöôøng löu löôïng cuûa thoâng tin tieáp caän daân chuùng baèng caùch ñoùn nhaän söï caïnh tranh ñeå ñaåy maïnh neàn kinh teá thò tröôøng vaø phaùt trieån laõnh vöïc tö doanh taïi VN. Chuùng ta hi voïng raèng giao thöông seõ tieán trieån cuøng vôùi söï toân troïng nhaân quyeàn vaø caùc tieâu chuaån veà lao ñoäng, vì chuùng ta ñang soáng trong thôøi ñaïi maø söï phoàn thònh baét nguoàn töø töï do trao ñoåi tö töôûng, vaø oån ñònh tuøy thuoäc vaøo nhöõng söï choïn löïa daân chuû".

Theo tin AFP hoâm Thöù Saùu, daân bieåu Sam Johnson, moät tuø binh thôøi Cuoäc Chieán VN trong gaàn 7 naêm, noùi, "Toâi seõ chaát vaán gaàn nhö baát cöù thöù gì maø Toång Thoáng [Clinton] laøm veà Vieät Nam." Vò daân bieåu Coäng Hoøa naøy coù yù aùm chæ vieäc Clinton troán lính, vaø oâng noùi laø oâng khoâng tin Haø Noäi ñaõ hôïp taùc taän löïc vôùi Myõ trong vieäc giaûi quyeát caùc hoà sô lính Myõ maát tích.

Trong khi ñoù, Bruce Harder, thuoäc Hoäi Cöïu Chieán Binh Caùc Cuoäc Chieán Ngoaøi Nöôùc (VFW), noùi laø nhieàu ngöôøi trong hoäi vaãn coù nghi ngôø töông töï veà vieäc tìm MIA.

Mike Jendrzejczyk, thuoäc toå chöùc Quan Saùt Nhaân Quyeàn AÙ Chaâu (HRWA), noùi, "Hieån nhieân laø vaán ñeà nhaân quyeàn vaãn coøn, vaø noãi lo ngaïi tieáp dieãn cuûa chính phuû [CSVN] trong vieäc ñoái phoù vôùi caùc nhaø baát ñoàng chính kieán ñaõ taêng theâm nöõa." OÂng noùi, hoäi cuûa oâng trung laäp veà vaán ñeà maäu dòch vôùi VN, nhöng hoäi seõ ñoøi ñaët ñieàu kieän nhaân quyeàn vaøo quy cheá toái hueä quoác cho VN.

OÂng no&ugr