VietCatholic News. 11/5/2000 VATICAN– Ñöùc Hoàng y Francis Arinze, Chuû tòch Hoäi Ñoàng Giaùo Hoaøng veà Ñoái Thoaïi Lieân Toân ñaõ nhaân danh Ñöùc Thaùnh Cha göûi Söù Ñieäp sau ñaây tôùi caùc Kitoâ höõu vaø caùc Phaät töû khaép theá giôùi:

CAÙC KITOÂ HÖÕU VAØ PHAÄT TÖÛ: NHÖÕNG NGÖÔØI LÖÕ HAØNH CUØNG NHAU ÑOÁI THOAÏI & HÖÔÙNG VEÀ MOÄT THIEÂN NIEÂN KYÛ MÔÙI

Caùc baïn Phaät töû thaân meán,

1. Nhaân danh Hoäi Ñoàng Giaùo Hoaøng veà Ñoái Thoaïi Lieân Toân vaø caù nhaân toâi, toâi caàu chuùc taát caû caùc anh chò em Phaät töû moät ngaøy leã Phaät Ñaûn haïnh phuùc.

Trong naêm 2000 naøy, caùc kitoâ höõu ñang töôûng nieäm sinh nhaät thöù 2000 cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Caùc cuoäc cöû haønh seõ dieãn ra khaép theá giôùi, nhöng ñaëc bieät taïi Roâma vaø taïi ñaát nöôùc maø Ñöùc Gieâsu ñaõ sinh ra, nôi Ngöôøi ñaõ soáng, chòu khoå hình, chòu cheát vaø soáng laïi. Nhöng naêm nay laø moät naêm ñaàøy yù nghóa khoâng chæ ñoái vôùi caùc kitoâ höõu. Vì khôûi ñaàu moät Thieân nieân kyû môùi, ñaây laø moät thôøi gian thích hôïp ñeå moãi truyeàn thoáng toân giaùo rieâng cuõng nhö ñeå taát caû caùc truyeàn thoáng toân giaùo cuøng nhau ruùt baøi hoïc töø quaù khöù vaø ñoái dieän töông lai vôùi sinh löïc ñöôïc ñoåi môùi. Trong boái caûnh cuûa nhieàu cuoäc cöû haønh Naêm Thaùnh do Giaùo hoäi Coâng giaùo ñeà ra, Hoäi Ñoàng Giaùo Hoaøng chuùng toâi ñaõ ñöôïc giao phoù toå chöùc moät Ñaïi hoäi Lieân toân taïi Roâma thaùng Möôøi vöøa qua vì chính muïc tieâu aáy. Nhöõng tham döï vieân töø caùc truyeàn thoáng toân giaùo khaùc nhau treân khaép theá giôùi ñaõ ñöôïc môøi. Vieäc ñaùp traû thaät phaán khôûi. Chuû toaï buoåi Beá maïc Ñaïi hoäi aáy, Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan-Phaoloâ II ñaõ môøi goïi moïi ngöôøi thieän chí ñoái ñaàu vôùi cuoäc khuûng hoaûng cuûa neàn vaên minh khoâng may ñang hieän dieän trong theá giôùi chuùng ta baèng moät neàn vaên minh môùi cuûa tình thöông, ñaët neàn taûng treân caùc giaù trò phoå quaùt laø hoaø bình, lieân ñôùi, coâng baèng vaø töï do.

3. Bôûi vì sinh nhaät cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ laø khôûi ñaàu cuûa nieân lòch loan baùo Thieân nieân kyû môùi, döôøng nhö vieäc taäp trung suy tö cuûa chuùng ta vaøo Ñöùc Gieâsu Kitoâ trong söù ñieäp naøy thì thaät thích hôïp. Ñöùc Gieâsu laø Ñaáng ñaõ trao ban maïng soáng mình cho keû khaùc, hi sinh chính mình ñeå cöùu ñoä keû khaùc. Nhöng ñoái vôùi caùc kitoâ höõu Ngöôøi coøn hôn laø moät vò Boà Taùt. Ñöùc Gieâsu, Ngoâi Lôøi cuûa Thieân Chuùa ñaõ maëc laáy xaùc phaøm, ñöôïc Ñöùc Trinh nöõ Maria sinh ra, laø söï vieân maõn maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa. Ngöôøi laø Thieân Chuùa ñaõ toû loä cho nhaân loaïi. Ngöôøi laø Ñaáng Cöùu ñoä duy nhaát cho moïi ngöôøi. "Khi loan baùo Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø ñoái thoaïi vôùi caùc tín höõu cuûa caùc toân giaùo khaùc, Giaùo hoäi Coâng giaùo laøm theá ñeå laøm chöùng cho tình thöông cuûa Ngöôøi ñoái vôùi moïi ngöôøi cuûa moïi thôøi ñaïi - moät tình thöông ñaõ ñöôïc bieåu loä treân thaäp giaù ñeå hoaø giaûi vaø cöùu ñoä theá giôùi. Chính trong tinh thaàn aáy maø Giaùo hoäi noã löïc coå voõ tình baïn saâu ñaäm vôùi moïi ngöôøi vaø caùc toân giaùo" (Gioan-Phaoloâ II, Vôùi caùc nhaø Laõnh ñaïo cuûa caùc Toân giaùo khaùc nhau taïi Haøn Quoác, 6.5.1984).

4. Duø anh em Phaät töû khoâng chia seû cuøng moät nieàm tin vaøo Ñöùc Gieâsu Kitoâ, nhöng chaúng leõ chuùng ta khoâng theå cuøng nhau ngöôõng moä maãu göông maø Ñöùc Gieâsu ñeå laïi sao? Ngöôøi ñaõ giaûng daïy yeâu thöông ngöôøi laân caän vaø toû loøng thöông xoùt, ñaëc bieät ñoái vôùi ngöôøi ngheøo khoå. Ngöôøi keâu goïi soáng tinh thaàn tha thöù vaø ñaõ tha thöù cho nhöõng keû gieát haïi Ngöôøi. Ngöôøi töï toû mình laø Ñaáng Cöùu chuoäc, khi giaûi thoaùt nhöõng ai ñang bò troùi buoäc trong meâ laàm vaø toäi loãi. Do ñoù Ñöùc Gieâsu chaúng laø moät kieåu maãu vaø moät söù ñieäp thöôøng xuyeân cho nhaân loaïi sao?

5. Khi böôùc vaøo moät Thieân nieân kyû môùi, chuùng ta caùc kitoââ höõu vaø phaät töû, cuøng vôùi nhöõng ngöôøi theo caùc toân giaùo khaùc, vaø moïi ngöôøi nam nöõ thieän chí, coù ñieàu gì ñoù laõnh nhaän töø söù ñieäp cuûa Ñöùc Gieââsu: moät söù ñieäp cuûa loøng thöông xoùt vaø tha thöù, cuûa ñöùc aùi vaø huynh ñeä, cuûa coâng baèng vaø hoaø bình.

Chính trong tinh thaàn aáy maø toâi nhaéc laïi lôøi chuùc möøng cuûa toâi vaø gôûi ñeán lôøi caàu chuùc toát ñeïp nhaát vì moät cuoäc soáng hoaø bình vaø an tónh.

Hoàng y Francis Arinze
Chuû tòch

VietCatholic News. 10/5/2000 VATICAN -- Theo haõng tin Fides cuûa Toøa Thaùnh ñöa ra ngaøy hoâm qua (9.5) thì phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh thaêm Vieät Nam laàn naøy haàu nhö trôû veà tay khoâng. Moät trong nhöõng coâng taùc thaát voïng nhaát laø vieäc coù nhieàu Toøa Giaùm Muïc coøn troáng ngoâi nhöng CSVN vaãn chöa chaáp nhaän vieäc boå nhieäm cuûa Toûa Thaùnh cho coù giaùm muïc môùi.

Veà maët ngoaïi giao thì chaúng coù tieán boä naøo môùi caû. Cha Bernado Cevellera, Chuû Bieân haõng tin Fides cho raèng "Ñaây laø moät böôùc luøi 5 naêm. Phaùi ñoaøn ra ñi ngaøy 30.4 mang theo nhieàu vaán ñeà thaûo luaän vôùi nhaø caàm quyeàn CSVN... nhöng söï ñaùp öùng raát "laø hieám hoi tôùi noãi gaây thaát voïng.... Chæ coù moät soá nhoû trong nhieàu ñeà nghò do phaùi ñoaøn Vatican ñöa ra ñöôïc chaáp thuaän. Phaàn coøn laïi khoâng ñöôïc cöùu xeùt."

Hoâm qua, thöù Hai 8-5-2000, phaùt ngoân vieân cuûa Vatican cho bieát laø trong moät cuoäc hoäi ñaøm vôùi caùc giôùi chöùc chính phuû Haø Noäi, phaùi ñoaøn ñaõ baøn veà nhieàu vaán ñeà khaùc nhau, trong ñoù coù vieäc boå nhieäm caùc giaùm muïc cho giaùo phaän Höng Hoùa ñaõ troáng ngoâi töø naêm 1992, giaùo phaän Haûi Phoøng caû 10 naêm nay chöa coù giaùm muïc, ñòa phaän Buøi Chu khoâng coù giaùm muïc töø naêm 1999. Nhöng phaùi ñoaøn chæ ñöôïc phía Haø noäi höùa seõ traû lôøi nhöõng ñeà nghò cuûa Vatican trong moät töông lai gaàn.

Ngoaøi ra caùc giaùo phaän goàm caû Haø Noäi, Ñaø Naüng vaø Vónh Long cuõng caàn coù giaùm muïc phuï taù, vì caùc giaùm muïc chính giaø yeáu caû, caàn coù phuï taù giuùp, nhöng cuõng khoâng coù tieán trieån treân bình dieän naøy.

Phaùt ngoân vieân Toøa Thaùnh laø Joaquin Navarro Valls hoâm 8/5 cho bieátt laø phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh ñaõ coù ga95p gôõ thöù tröôûng Ngoaïi giao Vn laø Chu Tuaán Caáp vaø ngöôøi ñöùng ñaàu Vaên Phoøng Toân Giaùo Vuï laø Leâ quang Vinh vaø trong caâu chuyeän coù nhaéc ñeán vaán ñeà ngoaïi giao.

Vieät Nam coù khoaûng 8 trieäu tín ñoà Coâng Giaùo, moät coäng ñoàng ñoâng thöù nhì taïi Chaâu AÙ, sau Philippines.

Baûn tin cuûa Fides loan baùo laø Vatican ñaõ göûi nhieàu vieän trôï cho VN ñeå cöùu trôï thieân tai, xaây tröôøng hoïc vaø beänh vieän trong 6 naêm qua. Nhöng Fides tieáp raèng Haø Noäi cuõng ñình hoaõn vieäc môû moät chuûng vieän môùi, vaø nhaän xeùt raèng nguyeân do vì tranh chaáp giöõa phe caáp tieán vaø baûo thuû trong Ñaûng CSVN.

Ñieàu vui nhaát cho phaùi ñoaøn Vatican laø khi thaêm Thaùnh Ñöôøng Phuù Cöôøng ôû Mieàn Nam, vaø moät buoåi hoïp vôùi caùc giaùm muïc VN. - THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 10/5/2000 Nhaân kyû nieäm 25 naêm ngaøy mieàn Nam Vieät Nam thaát thuû, oâng Henry A. Kissinger vieát moät baøi bình luaän nhan ñeà: "The Long Shadow of Vietnam " (Boùng daøi cuoäc chieán Vieät Nam) ñaêng treân tuaàn baùo NewsWeek soá ngaøy 1 thaùng 5 naêm 2000. Henry A. Kissinger, coá vaán an ninh quoác gia giöõ nhieäm vuï thöông thuyeát maät vôùi Haø noäi sau khi hoäi nghò chính thöùc taïi Paris naêm 1968 bò beá taéc. OÂng laø Boä tröôûng Ngoaïi giao Hoa kyø vaøo luùc mieàn Nam suïp ñoå.

Caùch ñaây khoâng laâu cöïu toång thoáng Gerald Ford vaø toâi coù dòp noùi veà nhöõng ngaøy laøm vieäc vôùi nhau trong chính quyeàn. Chuùng toâi ñoàng yù raèng thôøi gian laøm xoùa nhoøa nhieàu chi tieát cuûa moät soá vieäc ñaõ laøm. Chæ coù moät vieäc chuùng toâi khoù queân laø ngaøy 30-4-1975, ngaøy nhöõng ngöôøi Myõ cuoái cuøng rôøi Saøi Goøn vaø quang caûnh ngöôøi Vieät Nam tranh nhau leo thang leân saân thöôïng toøa ñaïi söù Hoa Kyø duøng tröïc thaêng chaïy troán. Phim chuyeän vaø truyeàn hình thöôøng ghi laïi nhöõng cuoäc khuûng hoaûng baèng hình aûnh naùo ñoäng, ñieän thoaïi reo vang, lôøi qua tieáng laïi, leänh laïc, chæ thò cuûa vieân chöùc coù traùch nhieäm ban ra cho keû thöøa haønh. Thöïc teá traùi laïi, khuûng hoaûng laø luùc khoâng coøn nhieàu löïa choïn. Nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm thaáy bô vô vì khuûng hoaûng caøng lôùn caøng ít ngöôøi chia xeû traùch nhieäm vôùi mình.

Ngaøy 30-4-1975 toång thoáng Ford vaø toâi thaät coâ ñôn. Toång thoáng ôû Vaên phoøng Baàu duïc (Oval Office), toâi ôû phoøng coá vaán an ninh gaàn ñoù. Thænh thoaûng ñieän thoaïi reo, boä quoác phoøng baùo caùo chieác tröïc thaêng naøy roài chieác tröïc thaêng khaùc vöøa rôøi noùc toøa ñaïi söù. Trong thaùng Tö toång thoáng vaø toâi laøm vieäc vôùi caùc boä trong chính phuû ñeå choïn moät trong nhöõng giaûi phaùp sau: (1) ruùt coâng daân Myõ ñi ngay ñeå khoûi bò keït laïi hay ruùt töø töø ñeå ngöôøi Vieät Nam coù cô hoäi chaïy, (2) ñöøng xin quoác hoäi chi tieàn vieän trôï nöõa maø chuùng toâi bieát quoác hoäi seõ khoâng cho hay cöù giaû vôø xin ñeå khoûi mang tieáng ñaâm sau löng ñoàng minh. Toång thoáng Ford vaø toâi quyeát ñònh ruùt töø töø vaø cöù xin quoác hoäi vieän trôï. Nhôø vaäy maø coù 130.000 ngöôøi Vieät chaïy thoaùt. Sau ñoù bieán coá doàn daäp, chuùng toâi boù tay ngoài nhìn ñoå vôõ vaø thaáy baát löïc tröôùc töông lai.

Nhöõng ai traûi qua ngaøy ñònh meänh ñoù neáu coù dòp keå laïi thì seõ laø nhöõng caûm töôûng vaø xuùc ñoäng töø goùc ñoä mình nhìn tröôùc böùc tranh lôùn traûi daøi 20 naêm vôùi nhöõng hy sinh to lôùn. Nhöng nhöõng ngöôøi khoâng lieân heä tröïc tieáp ñeán bieán coá cuõng xuùc ñoäng vôùi moät cöôøng ñoä khoù hieåu. Caùc söû gia cho ñeán luùc naøy cuõng chöa giuùp soi saùng ñöôïc gì vì coøn maõi meâ ghi chuù nhöõng xuùc ñoäng cuûa bieán coá. Thaønh phaàn choáng chieán tranh keát toäi caùc nhaø laõnh ñaïo Hoa Kyø khaùt maùu gaây chieán tranh ñeå thoûa maõn moät thöù taâm lyù aån uaát. Phía höõu im laëng coi cuoäc chieán nhö moät bieán coá baát thöôøng hoaëc cho raèng Hoa kyø ñaõ thaát baïi vì thieáu quyeát taâm.

Vì khoâng ñoàng yù vôùi nhau ñoái vôùi bieán coá (quan troïng nhaát trong nöûa theá kyû qua), ngöôøi Myõ khoâng theå ruùt ra ñöôïc moät baøi hoïc veà Vieät Nam vaø veà caùch cö xöû vôùi nhau trong giai ñoaïn ñau buoàn ñoù.

Ñoù laø noäi dung baøi vieát naøy. Toån thöông tröôùc nhaát cuûa chieán tranh Vieät Nam laø söï nghi ngôø giaù trò ñoäc ñaùo cuûa Hoa Kyø ñöôïc theá giôùi coâng nhaän, vaø söï chia reõ quan ñieåm veà ñeà taøi hy sinh naøo caàn boû ra ñeå xieån döông vaø baûo veä giaù trò ñoù. Söï chia reõ naøy aûnh höôûng nhieàu ñeán caùc chính saùch ñoái ngoaïi cuûa Hoa Kyø.

Can Thieäp Vaøo Ñoâng Döông Vaø Ruùt Ra.

Chuùng ta can thieäp vaøo Ñoâng Döông ôû cao ñieåm cuûa nieàm tin Hoa Kyø taát thaéng. Ñoái vôùi chuùng ta ñoù chæ laø söï tieáp tuïc moät chính saùch ñuùng ñaén ñaõ oån ñònh ñöôïc theá giôùi sau theá giôùi ñaïi chieán laàn thöù 2, xaây döïng laïi AÂu Chaâu, taïo ñieàu kieän cho Ñöùc vaø Nhaät hoäi nhaäp coäng ñoàng theá giôùi, vaø chaän aûnh höôûng cuûa Lieân bang Xoâ vieát vaøo AÂu chaâu vaø Trieàu Tieân. Chính saùch noùi treân phaùt xuaát töø kinh nghieäm cuûa Theá chieán 2 vaø töø trieát lyù cuûa chính saùch New Deal (nguyeân taéc phoái hôïp kinh teá vôùi chính trò ñeå thuùc ñaåy kinh teá vaø taêng cöôøng an sinh xaõ hoäi cuûa toång thoáng Franklin Roosevelt trong thaäp nieân 1930) ñeå chaän söï baønh tröôøng cuûa Lieân bang Xoâ vieát vaø khoâng cho ngöôøi coäng saûn cô hoäi taïo noåi loaïn trong vuøng aûnh höôûng cuûa Hoa Kyø.

Maëc duø daân chuùng Hoa Kyø noùi chung ñoàng yù caùc chính saùch cuûa chính phuû ñoái vôùi cuoäc chieán tranh laïnh, giôùi trí thöùc nhaát laø giôùi ñaïi hoïc chöa tin. Giôùi naøy cho raèng Hoa Kyø hoaëc ñaõ thoåi phoàng moái ñe doïa coäng saûn hoaëc thaân thieän vôùi quaù nhieàu cheá ñoä ñoäc taøi ñeå coù theå noùi raèng mình laø keû baûo veä töï do daân chuû. Tuy nhieân söï baát ñoàng yù kieán naøy giôùi haïn trong töøng chính saùch chöù khoâng phaûi laø söï baát ñoàng yù kieán vôùi toaøn boä chính saùch cuûa chính phuû.

Chính saùch cuûa Hoa Kyø ñöôïc xaùc ñònh roõ nhaát qua baøi dieãn vaên nhaäm chöùc cuûa toång thoáng Kennedy. Toång thoáng Kennedy noùi: Hoa Kyø seõ "traû baát cöù giaù naøo, chòu ñöïng vaø chaáp nhaän baát cöù khoù khaên naøo, giuùp baát cöù ngöôøi baïn naøo, choáng laïi baát cöù keû thuø naøo ñeå baûo veä töï do." ( the United States would "pay any price, bear any burden, meet any hardship, support any friend, oppose any foe, to ensure the survival and success of liberty."). Luùc ñoù, khoâng ai ñaët vaán ñeà vôùi nhieäm vuï toång thoáng Kennedy ñeà ra, hay thaéc maéc Ñoâng Döông coù phaûi laø tieàn ñoàn baûo veä töï do khoâng.

Tröôùc khi toång thoáng Kennedy nhaäm chöùc, toång thoáng Eishenhower khuyeân giuùp Laøo neáu Baéc Vieät Nam tieáp tuïc can thieäp vaøo nöôùc ñoù. Hai thaùng sau khi nhaäm chöùc toång thoáng Kennedy gôûi Thuûy quaân Luïc chieán ñeán Thaùi Lan, quoác gia saùt vaùch vôùi Laøo. Tuy nhieân toång thoáng Kennedy giôùi haïn söï can thieäp taïi Laøo qua hoaït ñoäng cuûa CIA. Nhöng vaøo thaùng 12 naêm 1961 sau khi Haø Noäi môû ñöôøng tieáp vaän cho du kích trong Nam qua ngoõ Laøo, toång thoáng Kennedy gôûi coá vaán quaân söï ñeán Nam Vieät Nam. Soá quaân nhaân Myõ vaøo khoaûng 16.000 ngöôøi vaøo cuoái naêm 1963. Toång thoáng Johnson tieáp tuïc chính saùch Kennedy. Vaø vaøo luùc oâng rôøi toøa Baïch OÁc quaân soá Myõ ôû Vieät Nam leân ñeán 500.000 ngöôøi. Caàn nhaéc laïi laø töø daân chuùng ñeán caùc nhaân vaät troïng yeáu trong chính quyeàn khoâng ai phaûn ñoái vieäc ñöa quaân Myõ ñeán Nam Vieät Nam. Sau naøy ngöôøi ta coá tình ñoå loãi cho toång thoáng Johnson oà aït ñoå quaân ñeán Vieät Nam, nhöng thaät ra caùc coá vaán cuûa toång thoáng Kennedy nhö McGeorge Bundy, Robert McNamara vaø Dean Rusk laø nhöõng ngöôøi ñaõ khuyeán caùo toång thoáng Johnson ñoåâ quaân.

Cuoái nhieäm kyø Johnson, Hoa Kyø caûm thaáy meät moûi. Chieán löôïc tieâu hao keû ñòch töøng mang ñeán chieán thaéng cho Hoa Kyø laàn naøy khoâng thaønh coâng vôùi chieán tranh du kích. Keû ñòch khoâng giöõ ñaát vaø coù quyeàn choïn ñaùnh choã naøo vaø luùc naøo hoï muoán. Ngoaøi ra ba nöôùc Ñoâng Döông khoâng ñaït ñöôïc trình ñoä daân chuû theo tieâu chuaån taây phöông laøm cho caên baûn ñaïo ñöùc cuûa söï can thieäp trôû thaønh vaán ñeà. Nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm trong vieäc gôûi quaân ñeán Ñoâng Döông cuõng ñaâm ra nghi ngôø nhöõng gì mình ñaõ laøm sau khi toång thoáng Kennedy bò aùm saùt.

Khi nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo Hoa Kyø ñang buø ñaàu vôùi caùc dieãn bieán thì nhöõng ngöôøi chæ trích ñaët vaán ñeà taïi sao Hoa Kyø laïi dính vaøo Vieät Nam. Hoï cho raèng ñoù laø moät cuoäc chieán Hoa Kyø khoâng theå thaéng vaø caùi giaù phaûi traû quaù ñaét. Luùc ñaàu hoï baøn caùch ruùt ra khoûi cuoäc chieán moät caùch danh döï. Sau ñoù hoï ñaët caâu hoûi: coù phaûi Hoa Kyø khi naøo cuõng nhaát khoâng. Nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh lyù luaän raèng Hoa Kyø bò sa laày khoâng phaûi vì quyeát ñònh sai maø vì tính thieáu ñaïo ñöùc cuûa ñôøi soáng Myõ. Söï thaéng traän cuûa coäng saûn taïi Ñoâng Döông, ñieàu caùc nhaø laõnh ñaïo Hoa Kyø caû hai ñaûng tìm caùch traùnh trong gaàn 20 naêm, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh laø moät cô hoäi truùt gaùnh naëng quoác gia. Nhöõng ngöôøi chæ trích khoâng coøn ñaët vaán ñeà ñoàng minh cuûa chuùng ta xöùng ñaùng hay khoâng, quay qua thaéc maéc giaù trò cuûa Hoa Kyø vaø caùch thöùc giaûi quyeát caùc vaán ñeà theá giôùi chöù khoâng rieâng gì chuyeän Vieät Nam. Vieät Nam laø traän chieán tranh ñaàu tieân coù moät soá coâng daân Myõ noåi tieáng ñeán thuû ñoâ keû thuø ñeå choáng chính saùch cuûa nöôùc mình, vaø ñöôïc truyeàn thoâng quaûng baù raàm roä.

Vaøo luùc toång thoáng Nixon nhaäm chöùc laèn ranh ñöôïc phaân ñònh roõ raøng. Nhöõng ngöôøi trong chính quyeàn cuõ goùp phaàn ñöa Hoa Kyø vaøo theá keït maát tinh thaàn chaúng nhöõng khoâng tìm loái thoaùt cho ñaát nöôùc maø laïi chaïy qua haøng nguõ nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh chæ trích chính quyeàn Nixon. Baáy giôø nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh coù caên baûn ñeå töï tin khoâng coøn deø daët gì nöõa. Baèng xuoáng ñöôøng bieåu tình, coi thöôøng luaät phaùp, töø khuoân vieân caùc ñaïi hoïc, ñeán caùc cô quan chính phuû, nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh quyeát ñònh phaù vôõ caên baûn cuûa chính saùch Hoa Kyø töøng ñöôïc aùp duïng sau Theá chieán 2.

Ñöùng tröôùc beá taéc naøy, toång thoáng Nixon khoâng ñuû beùn nhaïy ñeå vöôït qua, neáu quaû coù moät caùch ñeå vöôït qua. Duø laø ngöôøi ñöôïc tieáng choáng laïi ñònh cheá, toång thoáng Nixon laø saûn phaåm cuûa "theá heä lôùn" (great generation) nghóa laø cuûa ñònh cheá. OÂng ta tìm caùch ruùt lui trong danh döï maø oâng nghó ñoù laø yù muoán cuûa thaønh phaàn choáng chieán tranh oân hoøa. Baét ñaàu cuoäc thöông thuyeát vôùi Leâ Ñöùc Thoï, Nixon ñöa ra moät lòch trình ruùt quaân vaø moät coâng thöùc ñeå nhaân daân Nam Vieät Nam coù cô hoäi choïn löïa cheá ñoä chính trò cuûa mình. Ñieàu Nixon khoâng chòu nhöôïng boä - vaø laø ñieàu duy nhaát Haø Noäi ñoøi hoûi - laø ñeå cho Haø Noäi aùp ñaët cheá ñoä coäng saûn leân haøng trieäu ngöôøi ôû mieàn Nam, nhöõng ngöôøi maø theo lôøi cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo Hoa Kyø tieàn nhieäm ñaõ giao khoaùn töông lai cho Hoa Kyø

Khi bieát khoâng theå naøo ñaït ñeán moät thoûa thuaän vôùi Haø Noäi, toång thoáng Nixon ñôn phöông thöïc hieän lôøi höùa vôùi cöû tri ruùt Hoa Kyø ra khoûi cuoäc chieán Vieät Nam. OÂng ñaõ giaûm soá toån thaát töø 1.200 quaân nhaân trong moät thaùng vaøo cuoái nhieäm kyø cuûa Johnson xuoáng 30 moät thaùng vaøo cuoái nhieäm kyø ñaàu cuûa oâng. Nixon cuõng ñôn phöông giaûm quaân soá Hoa Kyø taïi Vieät Nam töø 550.000 xuoáng 30.000.

Giai ñoaïn ruùt quaân naøy raát phöùc taïp baøi vieát ngaén naøy khoâng theå ñi vaøo chi tieát. Nhöng coù nhieàu saùch, baùo thieân leäch vieát raèng Nixon ñaõ keùo daøi cuoäc chieán laøm toån thaát sinh maïng binh só Myõ moät caùch voâ ích, yù raèng coù moät con ñöôøng chaám döùt chieán tranh khaùc maø toång thoáng Nixon khoâng muoán laøm.

Quan ñieåm chính tròï trong giôùi trí thöùc cuõng raát khaùc nhau. Thôøi gian lôùp chuùng toâi ñang theo chöông trình haäu ñaïi hoïc (graduate school) ít ngöôøi trong giôùi trí thöùc ñöôïc giöõ caùc chöùc vuï cao caáp trong chính quyeàn. Neáu hoï muoán aûnh höôûng ñeán chính saùch quoác gia hoï phaûi vieát nhieàu veà caùc chính saùch daøi haïn cuûa quoác gia. Chính quyeàn Kennedy ñaõ laøm cho giôùi trí thöùc khoaùi quyeàn löïc chính trò vaø hoï muoán yù kieán mình aûnh höôûng ngay ñeán chính saùch. Sau khi Kennedy bò aùm saùt hoï tieáp tuïc ñoùng goùp yù kieán qua caùc cuoäc tranh luaän ngoaøi chính quyeàn. Quaù trình naøy taïo ra hai giôùi trí thöùc: giôùi muoán kieám vieäc laøm trong chính phuû, vaø giôùi öa laøm caùch maïng. Giôùi kieám vieäc noùi theo chính quyeàn, giôùi laøm caùch maïng theo phe phaûn chieán. Cuoäc tranh luaän cuûa hoï khoâng giuùp tìm ra giaûi phaùp, chæ laøm cho baát hoøa quoác gia theâm saâu saéc.

Ñaõ ñeán luùc caàn coù moät nhaän ñònh bình tónh vaø caân ñoái veà vaán ñeà Vieät Nam, khoâng phaûi ñeå coâng bình vôùi vò toång thoáng naøy hay vò toång thoáng khaùc, maø ñeå tìm ra söï thaät lòch söû trong trang lòch söû ñaùng buoàn ñoù.

Baøi Hoïc Vieät Nam

Vieät Nam laøm hoûng söï quan heä chaët cheõ giöõa lyù töôûng vaø saùch löôïc voán laø neàn taûng laøm cho Hoa Kyø khaùc bieät vôùi caùc quoác gia khaùc. Maëc duø khuynh höôùng naøo cuõng tuyeân boá toân troïng nguyeân taéc ñoù, nhöng ngöôøi ta coù theå caõi nhau khoâng bao giôø döùt veà caùch thöùc aùp duïng.

Sau cuoäc chieán Vieät Nam coù 3 tröôøng phaùi veà chính saùch ngoaïi giao cuûa Hoa Kyø:

1. Tröôøng phaùi aùp duïng saùch löôïc ñaõ ñöôïc duøng trong chieán tranh laïnh trong hoaøn caûnh gioáng nhau.
2. Tröôøng phaùi cuûa nhöõng ngöôøi choáng chieán tranh ñang giöõ chöùc vuï cao caáp trong chính quyeàn Clinton.
3. Tröôøng phaùi cuûa giôùi treû lôùn leân trong moät moâi tröôøng chính trò môùi khoâng bò aûnh höôûng bôûi cuoäc tranh caõi lieân heä ñeán chieán tranh Vieät Nam.

Nhieàu ngöôøi trong thaønh phaàn phoùng khoaùng vaø trí thöùc vöøa chaùn vöøa sôï kinh nghieäm Vieät Nam nghó raèng caùch toát nhaát laø xieån döông giaù trò ñaëc bieät cuûa Hoa Kyø moät caùch nheï nhaøng khoâng caàn duøng söùc maïnh quaân söï. Thaønh phaàn naøy cho saùch löôïc coå ñieån cuûa Hoa Kyø chæ laø saûn phaåm cuûa giôùi baûo thuû vaø taân baûo thuû. Vì ngaïi chieán tröôøng xa, höõu phaùi chæ chuù troïng ñeán vieäc choáng chuû nghóa coäng saûn baèng caùch duy trì caân baèng chieán löôïc, ñaëc bieät qua caùc cuoäc thöông thuyeát taøi giaûm vuõ khí vaø binh löïc. Chính saùch naøy raát thaønh coâng döôùi thôøi Reagan nhôø söï yeáu keùm cuûa Lieân bang Xoâ vieát vì ñaõ môû roäng bieân cöông vöôït quaù khaû naêng.

Sau khi Lieân bang Xoâ vieát suïp ñoå thaønh phaàn baûo thuû chôùi vôùi trong vieäc ñi tìm moät chính saùch thích öùng vôùi thôøi ñaïi haäu chieán tranh laïnh. Sau thôøi ñaïi Reagan, nhöõng ngöôøi keá nhieäm cuõng noùi maïnh nhö Reagan nhöng haønh ñoäng thì khoâng cöông quyeát baèng. Phe höõu, ñaëc bieät thaønh phaàn taân baûo thuû, bò xaâu xeù giöõa hai löïa choïn: xaùc ñònh caùi gì ñe doïa Hoa Kyø sau khi Lieân bang Xoâ vieát khoâng coøn nöõa ñeå hoaïch ñònh chính saùch ñoái ngoaïi, hay ñònh nghóa laïi nhieäm vuï ñaëc bieät cuûa Hoa Kyø laø keû caàm ngoïn côø tranh ñaáu cho daân chuû treân toaøn theá giôùi. Trung quoác ñöôïc neâu ra nhö laø keû ñòch töông lai cuûa Hoa Kyø, nhöng Trung quoác coøn quaù yeáu, tham voïng coøn ôû taàm voùc quoác gia, khaû naêng ñe doïa Hoa Kyø coøn xa neân khoù hoaïch ñònh moät chính saùch laâu daøi ñeå choáng Trung quoác nhaát laø khoù thuyeát phuïc ñoàng minh cuûa Hoa Kyø chaáp nhaän moät saùch löôïc chung choáng Trung quoác. Coøn laïi con ñöôøng giöông ngoïn côø daân chuû truyeàn thoáng cuûa Hoa Kyø. Nhöng con ñöôøng naøy cuõng khoâng deã ñi vì khoâng theå laøm ngô tröôùc caâu hoûi: Ñaâu laø quyeàn lôïi quoác gia vaø khaû naêng cuûa chuùng ta tôùi ñaâu.

Nhöõng keát luaän chính quyeàn Clinton vaø thaønh phaàn phoùng khoaùng ruùt ra ñöôïc töø baøi hoïc Vieät Nam ñaõ laøm thay ñoåi chính saùch ngoaïi giao coå ñieån cuûa Hoa Kyø moät caùch saâu roäng. Hoï cho chieán tranh laïnh laø moät söï hieåu laàm nhau neáu khoâng phaûi laø saûn phaåm cuûa Hoa Kyø. Hoï khoâng muoán noùi ñeán quyeàn lôïi quoác gia vaø sôï duøng vuõ löïc, ngoaïi tröø khi coù theå bieän minh raèng söùc maïnh ñaõ ñöôïc duøng cho moät lyù töôûng cao xa khoâng lieân heä gì ñeán quyeàn lôïi cuûa Hoa Kyø. Nhieàu laàn, vaø taïi nhieàu nôi treân theá giôùi toång thoáng Clinton ñaõ xin loãi veà nhöõng haønh ñoäng cuûa caùc toång thoáng tieàn nhieäm maø oâng cho laø saûn phaåm cuûa chieán tranh laïnh. Nhöng chieán tranh laïnh khoâng phaûi laø saûn phaåm cuûa töôûng töôïng. Noù laø chuyeän sinh töû cuûa quoác gia. Cho neân noùi nhö toång thoáng Clinton ñaõ noùi ñeå pheâ bình töø Eisenhower ñeán Bush laøm cho theá giôùi - ngay caû moät soá thaønh phaàn trong chính quyeàn Clinton - nghi ngôø chuû taâm toát cuûa Hoa Kyø.

Söï xin loãi cuûa toång thoáng Clinton veà caùc chính saùch cuûa Hoa Kyø trong 50 naêm qua giaûi thích taïi sao Hoa Kyø do döï khi caàn duøng söùc maïnh. Thí duï taïi Kosovo, haønh ñoäng quaân söï cuûa NATO laø haønh ñoäng vì quyeàn lôïi, ñöôïc caùc laõnh tuï lieân heä naâng leân haøng "thuaän thieân haønh ñaïo". Nhöng chæ 6 thaùng sau, nhöõng nhaø laõnh ñaïo naøy khoâng daùm aùp duïng nguyeân taéc ñoù taïi Chechnya vì ngaïi söùc maïnh cuûa Lieân bang Nga, duø taïi Chechnya soá thöông vong thöôøng daân lôùn hôn ôû Kosovo nhieàu. Chính saùch ñoái ngoaïi cuûa nhöõng ngöôøi laõnh tuï caàm côø "ñaïo ñöùc" laøm cho caâu chaâm ngoân "chính saùch ñoái ngoaïi laø moät ngheä thuaät trong lónh vöïc coù theå vaø laø moät khoa hoïc töông ñoái" (foreign policy is the art of the possible and the science of the relative) trôû thaønh chaân lyù.

Chính saùch cuûa chính quyeàn Clinton ñoái vôùi Iraq cuõng vaäy. Thaùng 12 naêm 1998 Iraq truïc xuaát ñoaøn thanh tra vuõ khí cuûa Lieân hieäp quoác ñoùng ôû Iraq (söï hieän dieän cuûa ñoaøn thanh tra laø moät ñieàu kieän ñoàng minh ngöng ñaùnh trong traän chieán Trung Ñoâng) Hoa Kyø oanh taïc tröøng phaït Iraq 4 ngaøy. Trong khi ñoù Hoa Kyø oanh taïc Nam Tö trong 78 ngaøy ñeâm "vì lyù do nhaân ñaïo." Vaø taïi Iraq cuõng nhö taïi Kosovo Hoa Kyø ñeàu khoâng muoán coù toån thaát nhaân maïng. Ñieàu naøy toái haäu cho daân chuùng Hoa Kyø cuõng nhö keû thuø hieåu raèng chaúng vì quyeàn lôïi sinh töû cuûa quoác gia maø chuùng ta haønh ñoäng. Thi haønh chính saùch maø cöù lo ngaïi phaûn öùng cuûa daân chuùng vaø thuït tôùi thuït lui khi phaûi duøng söùc maïnh chæ laøm cho caùc cuoäc khuûng hoaûng treân theá giôùi caøng luùc caøng nhieàu vaø caøng luùc caøng khoù giaûi quyeát hôn. Ñoù laø lyù do taïi sao chính quyeàn Clinton dính líu vaøo nhieàu haønh ñoäng quaân söï chaúng ñaâu vaøo ñaâu hôn baát cöù moät chính phuû naøo tröôùc.

Giôùi treû thôøi ñaïi kinh teá naøy nhìn veà Wall Street nhö thôøi treû chuùng toâi nhìn veà Hoa Thònh Ñoán. Moät phaàn vì tieàn baïc baây giôø quan troïng hôn, moät phaàn khoâng ai muoán laøm chính trò ñeå bò böôi moùc, noùi xaáu vaø coù khi bò loâi ra toøa.

Di saûn cuûa Vieät Nam laø ñeå laïi moät theá heä chia laøm hai caùnh: moät caùnh muoán xieån döông giaù trò cuûa Myõ maø khoâng muoán ñoå moà hoâi, moät caùnh muoán xaùc ñònh moät chính saùch quoác gia maø khoâng ñònh höôùng. Ñieàu naày khoâng coù nghóa theá heä naøy bò aùm aûnh bôûi nhöõng cuoäc thaûo luaän veà cuoäc chieán Vieät Nam, moät cuoäc chieán hoï khoâng bieát ñöôïc bao nhieâu. Cuõng khoâng phaûi hoï caûm thaáy toäi loãi gì ôû moät chính saùch vuï lôïi maø chính hoï cuõng ñang haêng haùi chaïy theo qua hoaït ñoäng kinh teá. Chæ laø vì hoï khoâng hieåu bieát ñuû theá naøo laø lòch söû vaø chính saùch quoác gia, do ñoù khoâng nhaän ra höôùng ñi cuûa chính trò quoác teá. Hoï ñöôïc thuyeát phuïc bôûi quan nieäm cuûa nhoùm Clinton raèng theá giôùi ñang ca khuùc khaûi hoaøn vaø raèng neáu ai cuõng ñeå taâm lo kinh teá cuûa mình theá giôùi seõ vui veû hoøa giaûi vôùi nhau.

Loái nhìn treân khoâng taïo thaønh vaán ñeà vì theá giôùi khoâng bò ñe doïa bôûi vieãn aûnh moät cuoäc chieán tranh toaøn dieän. Trong boái caûnh hoøa bình, nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo thuoäc theá heä haäu chieán tranh laïnh (töøng choáng chieán tranh hay xuaát thaân töø caùc tröôøng daïy kinh doanh) thaáy moät chính saùch ñoái ngoaïi chæ laø vieäc thuyeát phuïc theá giôùi neân laøm gì. Khi moät sieâu cöôøng kinh teá vaø quaân söï haï mình xuoáng vaø haønh xöû theo ñaïo ñöùc thì ai khoâng theo vaø sieâu cöôøng ñoù trôû thaønh baù chuû. Nhöng laø baù chuû thì ngöôøi ta choáng, vaø ñieàu naøy giaûi thích taïi sao caùc baù chuû treân theá giôùi töø coå chí kim tröôùc sau cuõng suïp ñoå.

Söùc maïnh kinh teá khoâng thay theá ñöôïc moät chính saùch quoác gia. Toaøn caàu hoùa chæ thaønh töïu ñöôïc qua söï chuyeån bieán vaø caêng thaúng beân trong vaø giöõa caùc xaõ hoäi khaùc nhau. Quoác gia-nhaø nöôùc (nation-state), nhöõng thöïc theå chính trò coù chöùc naêng giaûi quyeát caùc thay ñoåi vaø caêng thaúng treân cuõng naèm trong quaù trình chuyeån bieán. Trong nhieàu vuøng treân theá giôùi caùc thöïc theå chính trò naøy bò beû ra theo chuûng toäc hay tan bieán vaøo moät nöôùc khaùc. Quaù trình naøy laøm cho söï phoå bieán cuûa caùc loaïi vuõ khí coù khaû naêng taøn saùt taäp theå trôû thaønh moái ñe doïa chính trò chöa töøng thaáy.

Neáu theá heä laõnh ñaïo môùi cuûa Hoa Kyø thaáy luùng tuùng trong vieäc hoaïch ñònh moät chính saùch quoác gia ñeå ñöông ñaàu vôùi caùc vaán ñeà treân, vaø ôû cuoái ñöôøng phaûi xöû duïng söùc maïnh quaân söï thì chuùng ta khoâng naâng cao giaù trò ñaïo ñöùc maø daàn daàn ñi vaøo con ñöôøng teâ lieät. Leõ dó nhieân chính saùch naøo cuûa Myõ quoác cuõng phaûi xuaát phaùt töø yù nieäm daân chuû vaø söï an toaøn cuûa theá giôùi. Nhöng cuõng caàn chuaån bò tröôùc nhöõng hoaøn caûnh haéc buùa. Chaúng haïn, ñeå soáng coøn chuùng ta coù taän duïng moïi phöông tieän khoâng? Chuùng ta coù caàn phaûi ñöôïc söï ñoàng thuaän cuûa theá giôùi tröôùc khi haønh ñoäng neáu chuùng ta thaáy haønh ñoäng ñoù laø ñuùng vôùi truyeàn thoáng cuûa chuùng ta khoâng? Neáu chuùng ta ñuùng moät mình coù gì laø sai traùi khoâng? Ñieàu gì vöôït quaù khaû naêng hay khoâng phuø hôïp vôùi quyeàn lôïi quoác gia?

Chuùng ta chöa theå vöôït qua caùi boùng ñen cuûa cuoäc chieán Vieät Nam vaø saün saøng ñöông ñaàu vôùi ñe doïa môùi, chöøng naøo chuùng ta chöa ñaït ñeán söï ñoàng thuaän quoác gia veà nhöõng vaán ñeà treân. Ñieàu naøy ñoøi hoûi söï töông kính giöõa caùc phe phaùi, yù thöùc raèng chuùng ta thaûo luaän ñeå tìm ra moät loái ñi cho quoác gia, chöù khoâng phaûi caõi nhau cho ñeán cheát, ñieàu ñaõ xaåy ra trong thôøi gian chieán tranh Vieät Nam. Caùc nhaø laõnh ñaïo chuùng ta coù theå seõ traùnh khoâng baøn ñeán caùc vaán ñeà naøy trong cuoäc tranh cöû toång thoáng saép môû maøn. Nhöng ai thaéng cuõng khoâng theå laøm ngô tröôùc caùc vaán naïn treân khi böôùc chaân vaøo toøa Baïch Cung.

Henry A. Kissinger
(Traàn Bình Nam löôïc dòch)  ÑOÃ-HÖÕU

VietCatholic News. 10/5/2000 HANOI- Vieân chöùc chính quyeàn phuï traùch aán haønh taøi lieäu toân giaùo ôû Vieät Nam cho bieát oâng muoán ñôn giaûn hoaù vaø tieán haønh nhanh choùng thuû tuïc xuaát baûn ñeå phuïc dòch khaùch haøng toát hôn .

Phaïm Ngoïc Haäu , phoù giaùm ñoác nhaø Xuaát Baûn saùch Toân Giaùo noùi trong moät cuoäc phoûng vaán hoài cuoái thaùng 4 raèng, oâng seõ ñaët öu tieân trong vieäc xuaát baûn saùch kinh nguyeän vaø nhöõng taøi lieäu toân giaùo, moät caùch mau leï haàu phuïc vu nhanh choùng nhu caàu caáp baùch cuûa caùc tín ñoà Toân Giaùo .

Oâng Haäu coøn cho bieát trong soá ñoù, bao goàm saùch kinh cuûa Nhaø Phaät , Saùch Kinh Thaùnh, kinh Koran vaø thu goùp nhöõng saám truyeàn cuûa Ñöùc Huyønh Phuù Soå , saùng laäp ñaïo Hoaø Haûo .

Theo oâng , baây giôø theå leä môùi ñöôïc aùp duïng taïi nhaø Xuaát Baûn ñeå ñaùp öùng nhöõng nhu caàu in aán trong voøng 30 ngaøy .

Theo luaät môùi , caùc ñoaøn hoäi Toân giaùo tröôùc tieân phaûi ñieàn ñôn töø nhaø xuaát baûn , sau ñoù ñôn seõ ñöôïc chuyeån tôùi boä Vaên Hoaù vaø Thoâng Tin ñeå kieåm tra ñaêng kyù vaø aán haønh taøi lieäu .

Ñeå deã daøng lieân laïc vôùi ñoaøn hoäi toân giaùo ôû mieàn Nam , oâng cho bieát nhaø Xuaát Baûn truï sôû chính taïi Haø Noäi seõ môû theâm nhöõng chi nhaùnh khaùc taïi Hueá vaø Thaønh phoá Hoà Chí Minh.

“Phaàn cuûa chuùng toâi, chuùng toâi seõ laøm heát khaû naêng ñeå tieán haønh nhanh choùng thuû tuïc caét xeùn noäi dung vaø hy voïng chuùng toâi seõ vöôït qua nhöõng goø boù gaây ra bôûi nhöõng thuû tuïc xuaát baûn röôøm raø .

Tuy nhieân oâng thöøa nhaän raèng , tieán trình ñoù vaãn coù nhöõng vaán ñeã caàn phaûi giaûi quyeát.

Oâng Haäu cuõng caét nghóa theâm raèng ,vì thieáu nhaân vieân coù khaû naêng ñeå kieåm duyeän vaø caét xeùn noäi dung caùc taøi lieäu toân giaùo , ñoù cuõng laø lyù do taïi sao maø nhaø xuaát baûn Toân giaùo ñaûm nhaän luoân nhöõng coâng vieäc cuûa ba nhaø xuaát baûn tröôùc ñaây , ñaõ khoâng laøm troøn nhieäm vuï ñeå gia taêng nhöõng nhu caàu .

“Ñoâi khi , caàn nhieàu thôøi gian cho caû hai beân , nhaø xuaát baûn vaø ñöông söï chính laø taùc giaû hay caùc ñoaøn hoäi toân giaùo cuøng ñoàng yù veà noäi dung ñaõ ñöôïc ñeä trình“.

Caàn phaûi coù moät thôøi gian , bôûi vì theo luaät , trong khi taùc giaû chòu traùch nhieäm veà noäi dung thì nhaø xuaát baûn coù traùch nhieäm veà kieåm duyeät noäi dung vaø theâm bôùt .

Oâng Haäu cuõng cho bieát tieâu chuaån ñeå nhaän nhöõng ñeä trình baûn in cuûa khaùch haøng , cuõng caàn phaûi ñöôïc duyeät xeùt laïi .

Nhaø Xuaát Baûn Toân Giaùo leä thuoäc vaøo vaên phoøng lo veà toân giaùo cuûa nhaø nöôùc , ñöôïc hình thaønh döôùi nghò quyeát cuûa Boä Chính Trò ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam vaøo naêm 1998, ñöôïc xuaát baûn saùch kinh nguyeän , taøi lieäu toân giaùo cuûa töøng caù nhaân hay toân giaùo ñaõ ñöôïc nhaø nöôùc coâng nhaän .

Töø ñaàu naêm nay , taát caû saùch toân giaùo , hình aûnh , lòch vaø saûn phaåm veà thính thò ñöôïc saûn xuaát hay ñeàu qua nhaø xuaát baûn môùi . Tôùi nay nhaø xuaát baûn ñaõ in ñöôïc hôn 120 chuû ñeà veà Toân giaùo vaø caùc tieát muïc .

Coäng vaøo caùc taøi lieäu toân giaùo , oâng Haäu coøn noùi theâm , coøn coù caùc taøi lieäu tuyeân truyeàn hay vaên hoaù cuûa Ñaûng veà chính saùch toân giaùo .

Theo nhö uûy ban ñöôïc nhaø nöôùc coâng nhaän “ Coâng Giaùo Ñoaøn Keát” cho bieát khoaûng 70 cuoán saùch Coâng Giaùo ñaõ ñöôïc in bôûi Nhaø Xuaát Baûn Thaønh phoá Hoà Chí Minh vaø môùi ñaây laïi coù theâm nhaø Xuaát Baûn Toân Giaùo .

Uûy ban ( Ñoaøn Keát ) cuõng ñöùng ra lo vieäc xuaát baûn moät loaït saùch coâng giaùo töïa laø “Tuû Saùch Ñaïi Keát” töø naêm 1992 .

Caû chuïc tieâu ñeà Coâng giaùo , khoâng keå ñeán caùc aán baûn cuûa caùc giaùo phaùi khaùc , ñaõ ñöôïc leân khuoân töø hai nhaø Xuaát Baûn khaùc . Ngoïc Loan

VietCatholic News. 10/5/2000 HO CHI MINH : Giaùm Muïc Gioan Baotixita Buøi Tuaàn , nhaân ngaøy kæ nieäm thuï phong Giaùm Muïc caùch ñaây 25 naêm cuõng laø ngaøy coäng saûn thoân tính mieàn Nam , ñaõ töôøng thuaät theá naøo laø söù vuï cuûa Ngaøi nhö moät nhòp caàu vaø giuùp haøn gaén nhöõng veát thöông quaù khöù cuûa daân toäc .

“ Toâi ñang coá gaéng nhö moät chieác caàu nhoû vaø öôùc mong moïi ngöôøi ñi qua ñoù“ Ngaøi ñaõ keå laïi trong cuoäc phoûng vaán vôùi tuaàn baùo Coâng Giaùo vaø Daân Toäc .

ÑGM GB Buøi Tuaàn giaûi thích :” Phuïc vuï nhö moät nhòp caàu coù nghóa laø giuùp moïi ngöôøi soáng vöôït qua nhöõng veát thöông cuûa quaù khöù vaø höôùng troïng taâm veà Chuùa Gieâ Su, bôûi vì Chuùa Gieâ Su khoâng phaûi laø ngöôøi saùng kieán ra nhöõng“hoïc thuyeát chuû nghóa” , nhöng chính Ngaøi laø Chuùa Gieâ Su, Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta .”

“Toâi vui möøng vì ñang phuïc vuï nhö moät nhòp caàu hieäp thoâng con ngöôøi vaø Thieân Chuùa, vaø toâi cuõng haõnh dieän vì mình vöøa laø ngöôøi Coâng Giaùo vöøa laø ngöôøi Vieät Nam“

“ Chuùng ta phaûi haõnh dieän laø moät tín höõu Coâng Giaùo vaø luoân luoân trung thaønh vôùi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo , vaø chuùng ta cuõng haõnh dieän vì laø ngöôøi Vieät Nam vaø trung thaønh vôùi Queâ Meï cuûa chuùng ta“ . Ngaøi ñaõ nhaán maïnh khi daãn chöùng nhöõng lôøi cuûa Hoàng Y Roger Etchegaray , Ñaëc Meänh cuûa Ñöùc Thaùnh Cha khi vieáng thaêm giaùo phaän Long Xuyeân caùch ñaây 10 naêm .

Giaùm Muïc Tuaàn ñaõ ñöôïc taán phong Giaùm Muïc vaøo ngaøy 30 thaùng 4 do Ñöùc Cha Nguyeãn khaéc Ngöõ , luùc maø vieät coäng ñaõ traøn vaøo Dinh Ñoäc Laäp caém côø giaûi phoùng vaø töï haøo cho moät cuoäc chieán thaéng Myõ
Buoåi leã phong chöùc ñôn sô trong im laëng taïi nhaø nguyeän Ñaïi Chuûng Vieän Toâma Long Xuyeân chæ qui tuï khoaûng 50 ngöôøi . Ñöùc Cha noùi“ Toâi caûm thaáy raát lo sôï”.

“ Cuõng gioáng nhö Thaùnh Gioan Taåy Giaû , laø thaùnh quan thaøy cuûa toâi, ngöôøi ñaõ phuïc vuï trong thôøi Chuùa Gieâsu nhö moät nhòp caàu noái lieàn giöõa Cöïu vaø Taân Uuôùc , coù theå toâi cuõng ñöôïc Thieân Chuùa keâu goïi toâi thi haønh moät söù maïng gioáng nhö vaäy“ .
Ñöùc Cha noùi moät thaønh quaû quan troïng ñaït ñöôïc trong suoát cuoäc ñôøi 25 Giaùm Muïc khi Ngaøi keå ñeán 100 leã truyeàn chöùc ñaõ dieãn ra trong giaùo phaän cuûa Ngaøi töø 1975 ñeán nay , cuõng phaûi keå ñeán leã taán phong cho hai taân Giaùm Muïc cuõng töø giaùo phaän naøy .

Vaøi ngaøy sau khi leã taán phong , Ñöùc Cha ñaõ keå laïi giaác mô Ngaøi gaëp Chuùa Gieâsuï “ Toâi ñang thaû boä treân caùnh ñoàng luùa , toâi gaëp moät ngöôøi tieán laïi gaàn toâi maø toâi nhaän ra ngaøy chính laø Thieân Chuùa “ – “ Ngaøi ñi vôùi toâi qua nhöõng neõo ñöôøng tieán tôùi moät beänh vieän lôùn coù raát nhieàu khu chen chuùc ñaày beänh nhaân . Toâi nhaän ra nôi Chuùa Gieâ Su moät khuoân maët saàu thaûm , lo aâu vaø ñaày loøng traéc aån . Toâi níu chaët baøn tay cuûa Ngaøi vaø roài toâi chôït tænh giaác“ .

“ Giaác mô ñoù quaù gaây aán töôïng nôi toâi ñeán noãi sau naøy toâi vaãn coøn nhôù roõ raøng khuoân maët cuûa Chuùa Gieâsu .”

Ñöùc Giaùm Muïc GB Buøi Tuaàn thuï phong linh muïc taïi Hoàng Koâng naêm 1955 noùi tieáp raèng keå töø luùc ñoù“ Tö töôûng cuûa toâi vaø ñôøi muïc vuï nhaém vaøo ba troïng taâm chính : lyù trí , ñöùc tinh vaø hieäp thoâng giöõa chuùng .”

Lyù trí giuùp Ngaøi khaùm phaù chaân lyù veà Chuùa Gieâsu, veà Giaùo Hoäi nôi Ngaøi chaêm soùc vaø veà nhaân loaïi vaø ñôøi soáng con ngöôøi .
Ñöùc Tin coù nghóa laø moät cuoäc gaëp maët vôùi Chuùa Gieâsu, moät söï lieân keát thaân tình vaø saâu thaúm vôùi Ngöôøi vaø cuoäc haønh trình doõi böôùc theo veát chaân Ngöôøi .

“ Söï hieäp thoâng giöõa lyù trí vaø ñöùc tin seõ giuùp tröïc tieáp moïi haønh vi höôùng veà tình yeâu vaø söù maïng phuïc vuï coù gía trò tôùi ngöôøi baûn xöù cuûa chuùng ta ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ñau khoå ñeå roài hoï seõ ñöôïc soáng dö giaû .”

Ñöùc Cha cuõng thoá loä chìa khoaù thaønh coâng laø luoân tænh thöùc ñeå nhaän ra “löông taâm toâng ñoà“ vaø ñaët ñòa vò cuûa Ngaøi theo tieáng goïi cuûa Thieân Chuùa laø Ñaâng ñaõ sai Ngaøi ñi.

Ngaøi ñaõ nhaän ñöôïc lôøi chuùc möøng töø Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ2 nhaân ngaøy leã baïc trong cuoäc ñôøi laøm Giaùm Muïc .

“ thaät laø ngôõ ngaøng cho toâi , vaø toâi chaân thaønh caùm ôn Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ löu taâm caùch ñaëc bieät tôùi toâi vaø giaùo phaän cuûa toâi .”

“ Nhaän ñöôïc laø thô cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng vaø nhaéc laïi nhöõng hoaït ñoäng cuûa toâi , söï lieân heä vôùi Toaø Thaùnh moãi luùc moãi thay ñoåi , toâi coù theå nhìn thaáy ñöôïc chieác caàu ñang daàn aån hieän noái lieàn ñaây vaø ñoù - Ngoïc Loan

VietCatholic News. 10/5/2000 HANOI- Theo tin cuûa Giaùo Hoäi Vieät Nam cho bieát, chính phuû Vieät Nam chæ chaáp thuaän hai trong soá 6 vò ñeà cöû taân Giaùm Muïc do Vatican ñeà nghò trong cuoäc vieáng thaêm cuûa phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh thaêm vöøa qua .

Cuoäc hoäi thaûo ñaõ cho thaáy “trieån voïng khoâng ñaùng keå” veà moái töông giao giöõa Toøa Thaùnh vaø Vieät Nam , maëc daàu Vatican “raát mong muoán ñeå xuùc tieán vaán ñeà naøy“.

Ñöùc Oâng Celestino Migliore, phuï taù boä ngoaïi giao Toøa Thaùnh , tröôûng phaùi ñoaøn Vatican rôøi khoûi Bangkok vaøo ngaøy 7 sau chuyeán vieáng thaêm 5 ngaøy , ñaõ khoâng tuyeân boá moät caùch chính thöùc gì veà cuoäc hoäi thaûo noùi treân .

Theo nguoàn tin cuûa Giaùo Hoäi ñòa phöông cho bieát nhöõng tuyeân boá chính thöùc keát quaû cuûa chuyeán vieáng thaêm naøy , Vatican seõ khoâng coâng boá cho tôùi ngaøy 10 thaùng 5 .

Cho ñeán ngaøy 8 thaùng 5 , caùc phoùng vieân baùo chí vaãn khoâng töôøng thuaät moät chi tieát gì môùi meû veà nhieäm vuï cuûa Phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh trong chuyeán vieáng thaêm vöøa qua .

Tuy nhieân , nguoàn tin khoâng ñöôc. chính thöùc cho bieát vaøo ngaøy 7 thaùnh 5 chính phuû ñaõ chaáp thuaän cho hai ñeà cöû Giaùm Muïc cho giaùo phaän Ñaø Naüng vaø giaùo phaän Vónh Long trong ba cuoäc hoäi thaûo giöõa hai beân .

Cuõng theo tin cuûa Giaùo Hoäi ñòa phöông , phaùi ñoaøn Toaø Thaùnh ñaõ gaëp ban thöôøng vuï Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Vieät Nam vaøo ngaøy 2 thaùng 5 tröôùc khi thaûo luaän vôùi oâng Leâ Quang Vinh chuû tòch vaên phoøng Toân Giaùo cuûa chính quyeàn .
Chính quyeàn ñaõ khöôùc töø söï boå nhieäm Giaùm Muïc Phaoloâ Nguyeãn Vaên Hoaø ôû Nha Trang trong chöùc vuï phuï taù Giaùm Muïc taïi Ñòa Phaän Haø Noäi , nôi ñöôïc coi laø coät truï quan troïng cuûa Giaùo Hoäi Vieät Nam maø Toaø Thaùnh ñaõ ñeà cöû caùch ñaây hai naêm .
Ñöùc Giaùm Muïc Nguyeãn Vaên Hoaø cuõng môùi kæ nieäm ngaân khaùnh Giaùm Muïc nhaân ngaøy thuï phong Giaùm Muïc vaøo 5 thaùng 4 . Nguoàn tin cuõng cho bieát theâm, chính quyeàn cuõng baùc boû luoân ñeà cöû Giaùm Muïc phuï taù cho giaùo phaän Phan Thieát .

Chính quyeàn ñaõ khoâng ñöa ra moät “caâu traû lôøi nhaát ñònh” veà söï ñeà cöû Giaùm Muïc cho hai giaùo phaän Buøi Chu vaø Höng Hoùa , caû hai ñeàu thuoäc mieàn Baéc .

Hai giaùo phaän khoâng coù Giaùm Muïc keå töø khi Giaùm Muïc Höng Hoaù vaø Giaùm Muïc Haûi Phoøng qua ñôøi vaøo naêm 1992 vaø 1999 . Nhöng Giaùo Hoäi taïi ñòa phöông cuõng ñöa ra nguoàn tin raèng trong cuoäc thaûo luaän , phaùi ñoaøn Toaø Thaùnh khoâng ñeà caäp tôùi giaùo phaän Haûi Phoøng

Trong suoát cuoäc vieáng thaêm vöøa qua töø 2 tôùi 7 thaùng 5 , phaùi ñoaøn Toaø Thaùnh ñaõ thaêm xaõ giao vaø cuõng ñöôïc tieáp ñoùn bôûi ñaïi bieåu Thuû töôùng . Cuïc Toân Giaùo vaø toaø Ñaïi Söù YÙ ñaõ laøm hai buoåi tieäc khoaûn ñaõi .

Phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh trong ñoù coøn coù Ñöùc Oâng Barnabas Nguyeãn Vaên Phöông , boâ tröôûng boä Truyeàn Baù Phuùc Aâm cuõng ñaõ ñeán vaø daâng thaùnh leã taïi Giaùo Phaän Phuù Cöôøng, caùch thaønh phoá Hoà Chí Minh khoaûng 30 caây soá . Ngoïc Loan

THÔØI SÖÏ    THEÁ GIÔÙI

VietCatholic News. 11/5/2000 MANILA (VB) -- Caùc vieân chöùc Tröôøng Tin Hoïc AMA neâu ra giaû thuyeát raèng söï keát hôïp 2 chöông trình cuûa caùc sinh vieân coù theå ñaõ taïo ra virus "Love Bug" gaây roái loaïn maïng Internet hoâm Thöù 5 tuaàn qua.

< Hình Olen vaø Irene Guzman ñang bò tra khaûo

Moät trong nhöõng sinh vieân naøy teân laø Onel de Guzman, em cuûa nöõ nghi can maø nhaø chöùc traùch ñang ñaët troïng taâm ñieàu tra. Nöõ nghi can Guzman vaãn chöa trình dieän, maëc duø ñoøi coù traùt môøi cuûa Toøa.

Sinh vieân tình nghi thöù nhì laø Michael Buen, cuøng trong nhoùm GrammerSoft, chuyeân thaûo caùc nhu lieäu baùn cho caùc cô sôû thöông maïi nhoû.

Phoù Chuû Tòch Trung Taâm Amma noùi raèng chöa theå xaùc ñònh 2 sinh vieân treân laø thuû phaïm, vaø noùi Trung Taâm Amma khoâng chuû tröông ñaøo taïo nhöõng keû troäm tin hoïc.

Caûnh saùt ñaõ doø theo virus naøy vaø khaùm phaù ra chuùng xuaát phaùt qua ñöôøng ñieän thoaïi caên chung cö cuûa Reonel Ramonez, moät nghi can bòï caûnh saùt baét vaø ñaõ thaû ngay vì khoâng ñuû chöùng côù keát toäi.

Chöông trình nhu lieäu cuûa De Guzman coù khaû naêng troäm caùc maõ soá (password) vaø ñöôïc vieát nhö moät ñeà nghò luaän aùn taïi Ñaïi Hoïc AMA, nhöng ñaõ bò nhaø tröôøng baùc boû vaøo ngaøy 24.2 bôûi moät giaùo sö duyeät xeùt luaän aùn pheâ raèng: "Ñieàu naøy baát hôïp phaùp" vaø "Chuùng ta khoâng saûn xuaát ra nhöõng teân troäm."

Trong luaän aùn ñeà nghò ñoù, De Guzman vieát raèng nhu lieäu "seõ coù ích cho nhieàu ngöôøi, ñaëc bieät laø ngöôøi xaøi Internet" naøo muoán laáy maõ soá vaø truy caäp Internet maø khoâng caàn traû tieàn. Caäu vieát theâm laø nhu lieäu seõ giuùp "troäm vaø nhaän tröông muïc Internet trong ñieän toaùn cuûa naïn nhaân."

Chò cuûa Onel laø Irene de Guzman, laø baïn gaùi cuûa Ramonez, vaø ñang bò caûnh saùt truy luøng ñeå thaåm vaán.

Trong khi ñoù, chöông trình do Buen vieát ñaõ ñöôïc cho laøm luaän aùn, seõ coù khaû naêng sao cheùp ra nhieàu baûn caùc hoà sô ñieän toaùn. Vaø neáu keát hôïp 2 nhu lieäu, cuûa De Guzman vaø Buen laïi, thì ñoù y heät nhö laø virus "Love Bug," vöøa ñoát 10 tæ ñoâ treân theá giôùi tuaàn qua. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 11/5/2000 OLYMPIA (VB) - - Ñuoác Theá Vaän truyeàn thoáng ñaõ ñöôïc chaâm löûa saùng Thöù Tö, taïi khu coå tích Olympia cuûa Hi Laïp, nôi baét ñaàu toå chöùc caùc cuoäc tranh taøi theå thao 2700 naêm tröôùc, vaø baét ñaàu cuoäc haønh trình chuyeån löûa tôùi Sydney, nôi seõ dieãn ra Theá Vaän Hoäi naêm 2000 vaøo Thaùng 9 saép tôùi.

OÂng William Bean, cao uûy Australia, thay maët nhaân daân Australia, ñaõ ngoû lôøi tri aân veà moùn quaø quyù giaù naøy, trong khi 1 thieáu nöõ thaû boà caâu traéng leân trôøi vaø giao ñuoác cho löïc só chuyeån löûa ñaàu tieân, laø vaän ñoäng vieân nhaûy cao Hi Laïp Lambros Papakostas.

Ngöôøi chuuyeån löûa thöù 2 laø coâ con gaùi 11 tuoåi Sophie Gosper cuûa oâng Phoù Chuû Tòch UÛy Ban Theá Vaän Quoác Teá Kevan Gosper.

Löûa Olympic seõ ñi qua 110 thaønh phoá cuûa Hi Laïp trong 10 ngaøy tröôùc khi giao cho caùc vieân chöùc UÛy Ban Olympic Australia, ñeå ñem veà Sydney ñuùng vaøo ngaøy khai maïc, 15-9.

Tuy nhieân, nhieàu daân Sydney, ñaëc bieät laø coäng ñoàng daân UÙc goác Hy Laïp, khoâng haøi loøng vieäc ñeå em beù Gosper mang ñuoác, vì ngöôøi ñöôïc choïn tröôùc ñoù lyù ra phaûi laø coâ hoïc troø Yianna Souleles taïi Sydney, nay laïi ñaåy beù Souleles ra sau.

Gopser choái raèng oâng khoâng can döï gì tôùi quyeát ñònh cho coâ con gaùi cuûa oâng caàm ñuoác chaïy tröôùc. Gosper hieän ñang bò moät uûy ban ñaïo ñöùc IOC ñieàu tra veà thuû tuïc ñaáu thaàu Theá Vaän Muøa Ñoâng 2002 Winter Games. THIEÂN-AÂN