VietCatholic News. 11/9/2000
TUYEÂN NGOÂN "DOMINUS JESUS"
(Tính duy nhaát vaø phoå quaùt cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Giaùo Hoäi)

Baûn dòch cuûa Lm. Pheâroâ Nguyeãn Quang Saùch

Daãn Nhaäp

1. Chuùa Gieâsu, tröôùc khi leân trôøi, ñaõ ra leänh cho caùc moân ñeä rao giaûng Tin Möøng cho khaép theá giôùi vaø röûa toäi muoân daân: "Anh em haõy ñi khaép töù phöông thieân haï, loan baùo Tin Möøng cho moïi loaøi thoï taïo. Ai tin vaø chòu pheùp Röûa, seõ ñöôïc cöùu ñoä; coøn ai khoâng tin seõ bò keát aùn" (Mc 16, 15-16). Thaày ñaõ ñöôïc trao toaøn quyeàn treân trôøi döôùi ñaát. Vaäy anh em haõy ñi vaø laøm cho muoân daân trôû thaønh moân ñeä, laøm pheùp Röûa cho hoï nhaân danh Chuùa Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn, daïy baûo hoï tuaân giöõ moïi ñieàu Thaày ñaõ truyeàn cho anh em. Vaø ñaây, Thaày ôû cuøng anh em moïi ngaøy cho ñeán taän theá" (Mt 28, 18-20; x. Lc 24, 46-48: Ga 17, 18-20; Cv 1, 8).

Söù vuï phoå quaùt cuûa Giaùo Hoäi phaùt sinh töø meänh leänh cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø hoaøn thaønh theo doøng caùc theá kyû trong vieäc loan baùo maàu nhieäm veà Thieân Chuùa, Chuaù Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn, vaø maàu nhieäm nhaäp theå cuûa Chuùa Con nhö laø moät bieán coá cöùu ñoä cho toaøn nhaân loaïi. Nhöõng noäi dung cô baûn cuûa vieäc tuyeân xöng ñöùc tin Kitoâ giaùo ñöôïc dieãn taû nhö sau: "Toâi tin kính moät Thieân Chuùa, laø Cha toaøn naêng, Ñaáng taïo thaønh trôøi ñaát, muoân vaät höõu hình vaø voâ hình. Toâi tin kính moät Chuùa Gieâsu Kitoâ, Con Moät Thieân Chuùa, sinh bôûi Ñöùc Chuùa Cha töø tröôùc muoân ñôøi. Ngöôøi laø Thieân Chuùa bôûi Thieân Chuùa, AÙnh Saùng bôûi AÙnh Saùng, Thieân Chuùa thaät bôûi Thieân Chuùa thaät, ñöôïc sinh ra maø khoâng phaûi taïo thaønh, ñoàng baûn tính vôùi Ñöùc Chuùa Cha. Nhôø Ngöôøi maø muoân vaät ñöôïc taïo thaønh. Vì loaøi ngöôøi chuùng toâi vaø ñeå cöùu roãi chuùng toâi, Ngöôøi ñaõ töø trôøi xuoáng theá: Bôûi pheùp Chuùa Thaùnh Thaàn, Ngöôøi ñaõ nhaäp theå trong loøng Trinh Nöõ Maria vaø ñaõ laøm ngöôøi. Ngöôøi chòu ñoùng ñinh vaøo thaäp giaù vì chuùng toâi; chòu khoå hình vaø mai taùng thôøi Phongxioâ Philatoâ. Ngaøy thöù ba Ngöôøi soáng laïi nhö lôøi Thaùnh Kinh; Ngöôøi leân trôøi ngöï beân höõu Ñöùc Chuùa Cha. Vaø Ngöôøi seõ trôû laïi trong vinh quang ñeå phaùn xeùt keû soáng vaø keû cheát, Nöôùc Ngöôøi seõ khoâng bao giôø cuøng. Toâi tin kính Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn laø Thieân Chuùa vaø laø Ñaáng ban söï soáng. Ngöôøi bôûi Ñöùc Chuùa Cha vaø Ñöùc Chuùa Con maø ra. Ngöôøi cuøng ñöôïc phuïng thôø vaø toân vinh vôùi Ñöùc Chuùa Cha vaø Ñöùc Chuùa Con. Ngöôøi ñaõ duøng caùc tieân tri maø phaùn daïy. Toâi tin coù Hoäi Thaùnh duy nhaát, thaùnh thieän, coâng giaùo vaø toâng truyeàn. Toâi tuyeân xöng coù moät pheùp Röûa ñeå tha toäi. Toâi troâng ñôïi keû cheát soáng laïi, vaø söï soáng ñôøi sau". (1)

2. Qua caùc theá kyû, Giaùo Hoäi ñaõ coâng boá vaø trung thaønh minh chöùng cho Tin Möøng Chuùa Gieâsu. Daàu vaäy, khi keát thuùc ngaøn naêm thöù hai, söù vuï coøn laâu nöõa môùi hoaøn thaønh. (2) Vì leõ ñoù, lôøi Thaùnh Phaoloâ baây giôø coøn thích ñaùng hôn bao giôø: "Ñoái vôùi toâi, rao giaûng Tin Möøng khoâng phaûi laø lyù do ñeå töï haøo, maø ñoù laø moät söï caàn thieát baét buoäc toâi phaûi laøm. Khoán thaân toâi, neáu toâi khoâng rao giaûng Tin Möøng !" (1 Cr 9, 16). Ñieàu naøy giaûi thích vieäc Huaán Quyeàn chuù yù ñaëc bieät neâu leân nhöõng lyù do ñeå coå voõ vaø yeåm trôï söù vuï rao giaûng Tin Möøng cuûa Giaùo Hoäi, nhaát laø trong töông quan vôùi caùc truyeàn thoáng toân giaùo theá giôùi. (3)

Khi xem xeùt nhöõng giaù trò maø caùc toân giaùo ñoù minh chöùng vaø ñem ñeán cho nhaân loaïi, vôùi moät caùch ñoái xöû côûi môû vaø vaø tích cöïc. Tuyeân ngoân Coâng ñoàng Vatican II veà Lieân Laïc cuûa Giaùo Hoäi vôùi caùc toân giaùo ngoaøi Kitoâ giaùo, khaúng ñònh: "Giaùo Hoäi khoâng heà phuû nhaän nhöõng gì laø chaân thaät vaø thaùnh thieän nôi caùc toân giaùo ñoù. Vôùi loøng kính troïng chaân thaønh, Giaùo Hoäi xeùt thaáy nhöõng phöông thöùc haønh ñoäng vaø loái soáng, nhöõng huaán giôùi vaø giaùo thuyeát kia, tuy coù nhieàu ñieåm khaùc vôùi chuû tröông maø Giaùo Hoäi duy trì, nhöng cuõng thöôøng ñem laïi aùnh saùng chaân lyù. Chaân lyù chieáu soi cho heát moïi ngöôøi". (4) Tieáp tuïc theo ñöôøng höôùng suy nghó naøy, khi Giaùo Hoäi rao giaûng Chuùa Gieâsu Kitoâ laø "Ñöôøng, Söï Thaät vaø laø Söï Soáng" (Ga 14, 6), thì Giaùo Hoäi cuõng söû duïng vieäc ñoái thoaïi lieân toân. Cuoäc ñoái thoaïi theá ñoù chaéc chaén khoâng thay theá, nhöng ñuùng hôn, ñi keøm theo söù vuï truyeàn giaùo, höôùng veà "maàu nhieäm hieäp nhaát", töø ñoù maø "taát caû ngöôøi nam vaø nöõ, nhöõng keû ñöôïc cöùu chuoäc, chia seû, duø caùch khaùc nhau, cuøng moät maàu nhieäm cöùu ñoä trong Chuùa Gieâsu Kitoâ nhôø Thaàn Khí cuûa Ngöôøi". (5) Cuoäc ñoái thoaïi lieân toân, thaønh phaàn trong söù vuï rao giaûng Tin Möøng cuûa Giaùo Hoäi, (6) ñoøi buoäc moät thaùi ñoä hieåu bieát vaø moät moái quan heä cuûa söï nhaän bieát nhau vaø laøm giaøu cho nhau, trong söï vaâng phuïc chaân lyù vaø toân troïng töï do. (7)

3. Trong khi thöïc hieän ñoái thoaïi giöõa ñöùc tin Kitoâ giaùo vaø caùc truyeàn thoáng toân giaùo khaùc, cuõng nhö khi tìm hieåu neàn taûng lyù thuyeát cuûa noù caùch saâu xa hôn, naûy sinh nhöõng vaán ñeà môùi caàn ñöôïc chieáu coá baèng caùch theo ñuoåi nhöõng con ñöôøng tìm kieám môùi, ñöa ra nhöõng ñeà nghò, vaø gôïi yù nhöõng caùch haønh ñoäng keâu goïi söï phaân ñònh kyõ löôõng hôn. Trong traùch nhieäm naøy, baûn Tuyeân Ngoân naøy muoán nhaéc laïi cho caùc Giaùm Muïc, caùc nhaø thaàn hoïc, vaø taát caû ngöôøi tín höõu Coâng giaùo, nhöõng yeáu toá caàn thieát cuûa giaùo lyù Kitoâ giaùo, nhöõng yeáu toá naøy may ra giuùp cho suy tö thaàn hoïc trong vieäc khai trieån nhöõng giaûi phaùp thích hôïp vôùi caùc noäi dung ñöùc tin vaø nhöõng giaûi phaùp ñaùp öùng vôùi caùc nhu caàu caáp baùch cuûa neàn vaên hoaù hieän nay.

Ngoân ngöõ coù tính moâ taû cuûa baûn Tuyeân Ngoân phuø hôïp vôùi muïc ñích cuûa noù, ñoù laø khoâng phaûi baøn luaän caùch coù heä thoáng vaán ñeà duy nhaát tính vaø phoå quaùt tính ôn cöùu ñoä cuûa maàu nhieäm Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi, cuõng khoâng phaûi ñeà nghò nhöõng giaûi phaùp cho caùc vaán ñeà coøn ñang töï do baøn caõi veà maët thaàn hoïc, nhöng ñuùng hôn, muïc ñích ñoù laø neâu laïi giaùo lyù ñöùc tin Coâng Giaùo trong caùc laõnh vöïc ñoù, chæ roõ moät soá vaán ñeà cô baûn coøn môû ngoõ ñeå ñöôïc phaùt trieån saâu roäng hôn, vaø baùc beû nhöõng laäp tröôøng ñaëc bieät laàm laïc hay mô hoà. Vì leõ ñoù, baûn Tuyeân Ngoân xeùt ñeán nhöõng gì ñaõ ñöôïc daïy baûo trong caùc vaên kieän tröôùc ñaây cuûa Huaán Quyeàn, ñeå maø nhaéc laïi moät soá chaân lyù neàn taûng ñöùc tin trong Giaùo Hoäi.

4. Vieäc rao giaûng kieân ñònh Tin Möøng cuûa Giaùo Hoäi ngaøy nay gaëp nguy hieåm do caùc thuyeát töông ñoái muoán bieän minh cho thuyeát ña nguyeân toân giaùo, khoâng nhöõng treân thöïc teá maø coøn treân luaät phaùp nöõa. Heä quaû laø ñaõ thaáy coù moät soá chaân lyù ñaõ bò thay theá: ví duï ñaëc tính chung cuoäc vaø hoaøn bò cuûa maïc khaûi veà Chuùa Kitoâ, baûn chaát cuûa ñöùc tin Kitoâ giaùo saùnh vôùi baûn chaát cuûa nieàm tin trong caùc toân giaùo khaùc, baûn chaát söï linh höùng cuûa Kinh Thaùnh, söï duy nhaát caù theå cuûa Ngoâi Lôøi vónh cöûu vaø Chuùa Gieâsu thaønh Nadareth, söï duy nhaát nhieäm cuïc cuûa Ngoâi Lôøi Nhaäp Theå vaø Chuùa Thaùnh Thaàn, tính duy nhaát vaø tính phoå quaùt cöùu ñoä cuûa maàu nhieäm Chuùa Gieâsu Kitoâ, suï trung gian cöùu ñoä phoå quaùt cuûa Giaùo Hoäi, söï baát khaû phaân ly - ñang khi vaãn thaáy coù söï khaùc bieät - cuûa Nöôùc Thieân Chuùa, Nöôùc Chuùa Kitoâ, vaø Giaùo Hoäi, vaø söï toàn taïi cuûa moät Giaùo Hoäi Chuùa Kitoâ trong Giaùo Hoäi Coâng giaùo.

Nguoàn goác nhöõng vaán ñeà naøy phaùt xuaát töø nhöõng giaû thieát vöøa coù tính thaàn hoïc vöøa coù tính trieát hoïc, nhöõng giaû thieát ñoù ngaên caûn söï hieåu bieát vaø chaáp nhaän chaân lyù maëc khaûi. Sau ñaây laø moät soá giaû thieát ñoù: Söï xaùc tín raèng chaân lyù thaàn linh khoâng theå laõnh hoäi vaø dieãn ñaït ñöôïc, duø qua maëc khaûi Kitoâ giaùo; nhöõng thaùi ñoä töông ñoái hoaù ñoái vôùi chính chaân lyù, theo ñoù caùi gì laø thaät ñoái vôùi nhöõng ngöôøi naøy, thì laïi khoâng thaät ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khaùc; söï ñoái nghòch trieät ñeå giöõa naõo traïng luaän lyù Taây phöông vaø naõo traïng töôïng hình cuûa Ñoâng phöông; thuyeát chuû quan, xem lyù trí nhö laø nguoàn maïch duy nhaát cuûa tri thöùc, neân khoâng coù khaû naêng naâng "caùi nhìn cuûa mình leân cao hôn, khoâng daùm tieán tôùi chaân lyù cuûa höõu theå"; (8) söï khoù khaên trong vieäc hieåu bieát vaø chaáp nhaän söï hieän dieän cuûa nhöõng bieán coá chung cuoäc vaø caùnh chung trong lòch söû; söï töôùc boû heát yù nghóa sieâu hình cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå lòch söû cuûa Ngoâi Lôøi vónh cöûu, coi ñoù chæ nhö laø moät söï xuaát hieän ñôn thuaàn cuûa Thieân Chuùa trong lòch söû; thuyeát chieát trung (electicisme) cuûa nhöõng ngöôøi, khi suy tö thaàn hoïc, haáp thuï, maø khoâng choïn loïc, nhöõng quan ñieåm töø moät soá quan nieäm trieát hoïc vaø thaàn hoïc, maø khoâng ñeám xæa gì tôùi söï haøi hoaø, söï lieân quan coù heä thoáng, hay laø söï dung hôïp vôùi chaân lyù Kitoâ giaùo; sau heát, khuynh höôùng ñoïc vaø giaûi thích Kinh Thaùnh vöôït ra ngoaøi Truyeàn Thoáng vaø Huaán Quyeàn cuûa cuûa Giaùo Hoäi.

Treân neàn taûng nhöõng giaû thieát ñoù, nhöõng giaû thieát coù theå chöùng toû nhöõng saéc thaùi khaùc nhau, phaùt trieån moät soá ñeà nghò thaàn hoïc - coù luùc trình baøy nhö laø nhöõng quyeát ñònh , vaø coù luùc nhö laø nhöõng giaû thieát - trong ñoù maëc khaûi Kitoâ giaùo vaø maàu nhieäm Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Giaùo Hoäi maát ñaëc tính chaân lyù tuyeät ñoái vaø tính phoå quaùt cöùu ñoä, hoaëc ít ra laø nhöõng boùng toái nghi ngôø vaø söï khoâng chaéc chaén ñaõ phuû leân caùc chaân lyù naøy.

VietCatholic News. 11/9/2000 Trong tuaàn qua, sau khi Tuyeân Ngoân Dominus Jesus ñöôïc coâng boá, nhieàu yù kieán choáng ñoâi töø phía Anh Giaùo vaø Tin Laønh ñaõ noåi leân. Töïu trung, caùc yù kieán naøy cho raèng Tuyeân Ngoân laø moät böôùc luøi trong tieán trình ñoái thoaïi ñaïi keát. Vatican Radio ñaõ phoûng vaán Ñöùc Giaùm Muïc Francesco Lambiasi veà vaán ñeà naøy hoâm 10/09/2000.

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi laø giaùm muïc giaùo phaän Anagni Alatri töø hôn moät naêm nay vaø töø thaùng 5/2000 laø chuû tòch uûy ban Giaùo Lyù Ñöùc Tin cuûa Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Italia.

Vatican Radio: Thöa Ñöùc Cha taïi sao Giaùo Hoäi laïi phaûi coâng boá tuyeân ngoân Dominus Jesus?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Bôûi vì trong moät soá tröôøng phaùi thaàn hoïc giöõa loøng Giaùo Hoäi Coâng Giaùo, coù caùc laäp tröôøng nguy hieåm cho loøng tin vaøo Ñöùc Kitoâ. Trong khi Ñöùc Thaùnh Cha vaø Giaùo Hoäi daønh ra troïn moät naêm ñeå cöû haønh Naêm Thaùnh lieân quan ñeán chaân lyù neàn taûng cuûa Kitoâ Giaùo, töùc bieán coá Ñöùc Gieâsu Kitoâ, ñaáng cöùu chuoäc duy nhaát, giaùng sinh xuoáng theá gian caùch ñaây 2000 naêm thì coù vaøi thaàn hoïc gia ñoù ñaây treân theá giôùi coù khuynh höôùng laõng queân chaân lyù aáy. Chính vì theá, ñaây laø luùc thích hôïp ñeå coâng boá taøi lieäu naøy haàu giuùp tín höõu khoûi bò laïc höôùng.

Vatican Radio: Coù vaøi laäp tröôøng cuûa caùc nhaø thaàn hoïc AÙ Chaâu ñaõ ñöôïc nhaéc ñeán coù phaûi theá khoâng thöa Ñöùc Cha ?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Phaûi. Nhöng khoâng phaûi chæ coù theá. Moät caùch toång quaùt chuùng ta coù theå noùi raèng ôû ñaâu giaûm thieåu tính caùch trung taâm, duy nhaát vaø phoå quaùt cuûa göông maët Chuùa Kitoâ, chaúng haïn nhö baèng caùch cho raèng coù moät Ngoâi Lôøi vöôït quaù khuoân maët lòch söû cuûa Chuùa Gieâsu thaønh Nazareùt, hay cho raèng Ñöùc Gieâsu chæ laø moät söï nhaäp theå cuûa Ngoâi Lôøi vaø coøn coù nhieàu bieán coá Nhaäp Theå khaùc thì ôû ñoù, trong caùc tröôøng hôïp nhö theá, ngöôøi ta doác ñoå ñi loøng tin Kitoâ vaø Giaùo Hoäi phaûi can thieäp ñeå minh ñònh raèng Ñöùc Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá vaø Ñaáng Cöùu Theá chæ laø Ñöùc Gieâsu.

Vatican Radio: Beân Taây phöông coù caùc nguy cô sai leäch nhö theá khoâng thöa Ñöùc Cha ?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Trong moät nghóa naøo ñoù, nguy cô ôû Taây phöông coøn lôùn hôn nhieàu bôûi vì noù phaùt xuaát töø chuû thuyeát töông ñoái hoùa vaø thaùi ñoä thôø ô cuûa tín höõu. Taïi Italia naøy chaúng haïn, trong giai ñoaïn tö töôûng yeáu ôùt thì cuõng coù nguy cô cuûa moät loøng tin yeáu keùm. Vì theá, Giaùo Hoäi phaûi nhaéc nhôû cho tín höõu bieát raèng chæ nôi danh Chuùa Gieâsu môùi coù ôn cöùu ñoä. Bôûi vì noùi cho cuøng, laø Kitoâ höõu nghóa laø tin nôi Ñöùc Kitoâ laø ñaáng cöùu ñoä duy nhaát cuûa traàn gian.

Vatican Radio: Thöa Ñöùc Cha, Ñöùc Cha coù nghó laø nhaéc laïi caùc chaân lyù naøy laø gaây nguy haïi cho cuoäc ñoái thoaïi lieân toân khoâng?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Tuyeät nhieân laø khoâng, keå caû khi coù moät vaøi thaàn hoïc gia, chaúng haïn nhö Hans Wing, hieåu cuoäc ñoái thoaïi giöõa caùc toân giaùo nhö laø moät cuoäc thöông thuyeát ngoaïi giao. Taøi lieäu nhaéc laïi moät caùch ñuùng luùc vaø thích hôïp raèng: chæ khi coù moät yù thöùc vöõng chaõi vaø roõ raøng veà chaân lyù thì môùi coù theå ñoái thoaïi ñöôïc vaø söï ñoàng ñeàu maø cuoäc ñoái thoaïi ñoøi hoûi laø phaåm giaù ngang nhau giöõa con ngöôøi, chöù khoâng phaûi söï ñoàng ñeàu veà noäi dung giaùo lyù.

Vatican Radio: Nhö theá, ñoái vôùi moät tín höõu Coâng Giaùo, ñoái thoaïi vôùi moät tín höõu thuoäc toân giaùo khaùc coù nghóa laø gì thöa Ñöùc Cha ?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Noù coù nghóa laø trình baøy loøng tin cuûa chuùng ta nhö chuùng ta tin laø chaân lyù trong söï toân troïng hoaøn toaøn ngöôøi ñoái thoaïi vaø caùc laäp tröôøng veà vaên hoùa cuõng nhö toân giaùo cuûa hoï bôûi vì Kitoâ höõu bieát raèng chaân lyù naøy ñaõ ñöôïc trao ban cho hoï. Bôûi vaäy, giöõa moät ñaøng phaûi traùnh caùc thaùi ñoä hieáu thaéng, thì ñaøng khaùc phaûi noùi nhö Thaùnh Phaoloâ "Khoán cho toâi neáu toâi khoâng rao giaûng Tin Möøng.

Vatican Radio: Nhöng ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø chieâu moä tín ñoà ?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Khoâng. Cuoäc ñoái thoaïi vöøa giuùp trình baøy chaân lyù trong caùc phöông theá thích hôïp vöøa giuùp toân troïng söï töï do löông taâm cuûa ngöôøi ñoái thoaïi. Toâi nhôù raèng trong hoäi nghò ñaïi keát cuûa caùc Giaùo Hoäi Kitoâ ñöôïc trieäu taäp ôû Nairobi hoài naêm 1975, tuyeân ngoân chung keát cuûa hoäi nghò coù khaúng ñònh raèng vieäc rao truyeàn Tin Möøng xaûy ra khi Kitoâ höõu gioáng nhö moät ngöôøi haønh khaát ñöôïc moät ngöôøi haønh khaát khaùc hoûi: "Coù theå tìm löông thöïc ôû ñaâu?". Ñaây laø moät nhaän ñònh raát hay. Kitoâ höõu laø moät ngöôøi haønh khaát, nghóa laø moät ngöôøi haønh höông, nhöng laø moät ngöôøi haønh höông bieát vì ñaõ ñöôïc noùi cho bieát coù theå tìm thaàn löông ôû ñaâu, chöù khoâng phaûi vì hoï toát laønh taøi gioûi hôn ngöôøi khaùc.

Vatican Radio: Thöa Ñöùc Cha lieân quan ñeán cuoäc ñoái thoaïi ñaïi keát döïa treân phaàn taøi lieäu phaân bieät Giaùo Hoäi Coâng Giaùo vôùi caùc Giaùo Hoäi Kitoâ khaùc, coù ngöôøi noùi laø Giaùo Hoäi Coâng Giaùo ñaõ thuït luøi moät böôùc. Coù thaät nhö vaäy khoâng?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Khi ñoïc taøi lieäu moät caùch chaân thaät hôn thì ngöôøi ta seõ nhaän ra chuû yù saâu xa cuûa noù chöù khoâng phaûi laø moät böôùc luøi trong cuoäc ñoái thoaïi ñaïi keát neáu khoâng noùi Tuyeân Ngoân laø moät böôùc tieán tôùi trong cuoäc ñoái thoaïi. Bôûi vì, chæ ôû nôi ñaâu caùc laäp tröôøng ñöôïc trình baøy moät caùch khaùch quan vaø trong söï toân troïng caùc döõ kieän lòch söû thì môùi coù theå noùi ñoù laø ñoái thoaïi ñích thöïc maø thoâi.

Vatican Radio: Nghóa laø taïi Roâma, tinh thaàn cuûa coâng ñoàng chung Vatican II vaãn khoâng ngöøng thoåi ?

Ñöùc Cha Francesco Lambiasi: Caàn xem trong Tuyeân Ngoân bao nhieâu laàn trích daãn caùc vaên kieän cuûa coâng ñoàng chung Vatican II thì ñuû hieåu coâng ñoàng chung laø moät daáu moác khoâng quay laïi ñaøng sau nöõa. Toâi chaéc chaén raèng, sau khi nhöõng phaûn öùng noùng boûng qua ñi vaø khi ñoïc laïi taøi lieäu moät caùch thanh thaûn hôn, ngöôøi ta seõ nhaän thaáy loøng trung thaønh cuûa taøi lieäu vôùi caùc giaùo huaán cuûa coâng ñoàng moät caùch roõ raøng hôn.

VietCatholic News. 8/9/2000 Phaùt ngoân vieân Toøa Thaùnh Joaquin Navarro-Valls cho bieát Toøa Thaùnh khoâng thay ñoåi ñöôøng höôùng trong quan heä vôùi caùc Giaùo Hoäi Kitoâ khaùc. OÂng Valls ñaõ tuyeân boá nhö treân sau khi coù phaûn öùng töø Giaùo Hoäi Anh Giaùo vaø caùc Giaùo Hoäi Tin Laønh phaûn ñoái tuyeân ngoân Dominus Jesus vaø moät thoâng tö cuûa boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin caûnh giaùc söï laïm duïng töø ngöõ "caùc Giaùo Hoäi anh em" .

Theo giaùo lyù Coâng Giaùo thaønh ngöõ naøy chæ ñöôïc duøng cho caùc Giaùo Hoäi Kitoâ baûo toaøn söï toâng truyeàn nghóa laø coù haøng Giaùm Muïc vaø coù Bí Tích Thaùnh Theå höõu hieäu nhö Giaùo Hoäi Chính Thoáng, nhöng khoâng theå aùp duïng cho caùc Giaùo Hoäi Tin Laønh vaø Anh Giaùo.

Phaùt ngoân vieân Toøa Thaùnh cuõng than phieàn veà söï thoâng tin leäch laïc cuûa moät soá cô quan truyeàn thoâng nhö theå Giaùo Hoäi ñaõ quyeát ñònh thay ñoåi quan heä ñoái vôùi caùc coäng ñoàng Kitoâ khaùc. Tin töùc ñoù hoaøn toaøn sai laàm vaø khoâng heà coù thay ñoåi naøo trong ñöôøng höôùng ñaïi keát cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo.

VietCatholic News. 8/9/2000 Ñöùc Giaùm Muïc Joseph A. Fiorenza thuoäc giaùo phaän Galveston-Houston, chuû tòch Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Hoa Kyø cho bieát laø tuyeân ngoân veà vai troø cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø cuûa Giaùo Hoäi trong ôn cöùu chuoäc coáng hieán "moät ñieàu raát coù giaù trò toång keát vaø laøm roõ giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi".

Ñöùc Hoàng Y Bernard F. Law thuoäc giaùo phaän Boston cho bieát "Taøi lieäu khoâng heà cho thaáy moät söï suy giaûm trong daán thaân ñoái thoaïi ñaïi keát vaø lieân toân cuûa Giaùo Hoäi. Traùi laïi, ñaây laø moät khaúng ñònh veà chaân lyù ñeå vieäc ñoái thoaïi ñöôïc tieán haønh treân moät neàn taûng vöõng chaéc. "

Ñöùc Hoàng Y William H. Keeler giaùo phaän Baltimore cho raèng maëc duø tuyeân ngoân ñaõ söû duïng nhöõng lôøi leõ heát söùc maïnh meõ vaø xaùc quyeát, tuyeân ngoân Dominus Jesus seõ khoâng gaây khoù khaên cho caùc chuyeân gia veà ñoái thoaïi lieân toân. Ñöùc Hoàng Y William H. Keeler cuõng laø chuû tòch uûy ban lieân laïc vôùi Do Thaùi Giaùo trong Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Hoa Kyø vaø cuõng laø vieân chöùc quan troïng trong coâng cuoäc ñoái thoaïi vôùi Chính Thoáng Giaùo. Ngaøi ñaõ coù maët taïi Roâma trong buoåi coâng boá tuyeân ngoân Dominus Jesus hoâm thöù ba 5/9/2000 vöøa qua.

Ñöùc Hoàng Y cho bieát "Haàu heát nhöõng ngöôøi ñoái thoaïi vôùi Coâng Giaùo ñeàu muoán caùc tham döï vieân Coâng Giaùo chaân thaønh trong ñöùc tin cuûa mình nhö tuyeân ngoân cuûa Thaùnh Boä Ñöùc Tin nhaán maïnh. Tuyeân ngoân naøy seõ laø moät ñieàu khích leä cho Chính Thoáng Giaùo vaø quy cheá ñaëc bieät cuûa caùc Giaùo Hoäi naøy vì vaãn duy trì moái quan heä ñaëc bieät vôùi Coâng Giaùo qua söï keá nghieäp cuûa caùc toâng ñoà vaø coù bí tích thaùnh theå höõu hieäu. Tuyeân ngoân cuõng khoâng coù haäu quaû tieâu cöïc trong vieäc ñoái thoaïi vôùi ngöôøi Do Thaùi"

Ngaøi keå laïi raèng naêm 1994, Ñöùc Hoàng Y Francis Arinze chuû tòch Hoäi Ñoàng Toøa Thaùnh Ñoái Thoaïi Lieân Toân ñaõ gaëp gôõ caùc ñaïi dieän Hoài Giaùo ôû Hoa Kyø vaø ñaõ trình baøy laäp tröôøng cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo gioáng nhö tuyeân ngoân môùi coâng boá cuûa boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin veà ñaëc tính ñoäc nhaát vaø phoå quaùt cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Giaùo Hoäi.

VietCatholic News. 8/9/2000 Hoäi Ñoàng Ñaïi Keát Caùc Giaùo Hoäi Kitoâ Theá Giôùi ôû Geneva hoâm 6/9/2000 ñaõ ñöa ra lôøi caûnh giaùc veà nhöõng nguy cô xaáu cho ñoái thoaïi ñaïi keát sau khi Toøa Thaùnh ñöa ra tuyeân ngoân "Dominus Jesus" nhaán maïnh öu theá toái cao cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo giöõa caùc giaùo phaùi Kitoâ khaùc.

Hoäi Ñoàng naøy nhìn thaáy "moät thaûm traïng khi chöùng taù chung cuûa caùc Giaùo Hoäi treân theá giôùi bò lu môø vì nhöõng tranh luaän lieân quan ñeán vò theá vaø uy quyeàn cuûa moãi giaùo hoäi".

Tuy nhieân, tuyeân caùo cuûa hoäi ñoàng naøy vieát ñieàu quan troïng laø Vatican ñaõ maïnh daïn vaø thaúng thaén leân aùn nhaän ñònh "moïi toân giaùo ñeàu toát nhö nhau".

VietCatholic News. 8/9/2000 Hoâm thöù saùu (8/9/2000) Toøa Thaùnh Vatican cho bieát oâng Arafat khoâng phaûi laø ñaïi dieän cuûa Kitoâ Giaùo trong quaù trình thöông thaûo vôùi Do Thaùi veà quy cheá cho Jesusalem.

OÂng Arafat ñaõ ñoøi hoûi Do Thaùi phaûi trao cho phaàn phía Ñoâng Jerusalem vaø caùc thaùnh tích thieâng lieâng cuûa ngöôøi Hoài Giaùo vaø Kitoâ Giaùo nhö laø moät ñieàu kieän tieân quyeát trong hieäp ñònh hoøa bình vôùi Do Thaùi. Trong khi ñoù, Do Thaùi thì khaúng ñònh laø taát caû Jerusalem laø thuû ñoâ vónh cöûu vaø baát khaû phaân ly cuûa Do Thaùi.

Thoâng baùo cuûa Toøa Thaùnh cho bieát "Toøa thaùnh ñaõ khoâng yeâu caàu vaø cuõng khoâng thoûa thuaän ñeå oâng Arafat laø ñaïi dieän cho ngöôøi Kitoâ Giaùo trong cuoäc thöông thaûo vôùi Do Thaùi".

OÂng Michael Melchior, moät boä tröôûng trong noäi caùc Do Thaùi ñaõ tieáp xuùc vôùùi ñaïi dieän Vatican taïi Lieân Hieäp Quoác hoâm thöù Naêm (7/9/2000). Trong dòp naøy Ñöùc Toång Giaùm Muïc Renato Martino ñaõ cho oâng Melchior bieát laø söï kieän oâng Arafat cöù tuyeân boá laø ngöôøi thay maët cho Kitoâ Giaùo ñeå baûo veä caùc thaùnh tích Kitoâ Giaùo coù theå gaây ra hieåu laàm vì thöïc söï chöa coù moät thoûa thuaän chính thöùc naøo veà chuyeän ñoù.

VietCatholic News. 10/9/2000 Hoâm 6/9/2000, Ñöùc Hoàng Y Joachim Meisner, Toång Giaùm Muïc Koeln, Ñöùc ñaõ khuyeán khích caùc kyù giaû Coâng Giaùo haõy trôû thaønh nhöõng ngöôøi baéc caàu taêng cöôøng tình lieân ñôùi giöõa con ngöôøi vôùi nhau. Ngaøi ñöa ra lôøi keâu goïi treân ñaây trong buoåi gaëp gôõ caùc kyù giaû nhaân ngaøy Theá Giôùi Truyeàn Thoâng Xaõ Hoäi taïi Koeln.

Ñöùc Hoàng Y nhaán maïnh raèng töï do baùo chí phaûi ñaùp öùng nhöõng ñoøi hoûi cuûa löông taâm, cuûa söï thaät, coâng baèng, coâng ích vaø söï töû teá ñoái vôùi tha nhaân. Giaùo Hoäi Coâng Giaùo mong muoán ñöôïc giôùi truyeàn thoâng ñoái xöû lòch söï gioáng nhö caùc toân giaùo khaùc. Ñöùc Hoàng Y cho bieát ngaøi coù caûm töôûng raèng khoâng moät vò saùng laäp hoaëc vò laõnh ñaïo naøo cuûa Do Thaùi Giaùo, Hoài Giaùo hoaëc Phaät Giaùo bò giôùi truyeàn thoâng xöû teä nhö ñoái vôùi Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi. "Kitoâ Giaùo khoâng phaûi laø moät giaùo phaùi bí maät hay moät phe nhoùm tìm caùch troán traùnh coâng luaän. Ñôøi soáng ñöùc tin thöïc söï khoâng bò ñoùng kín ñaøng sau nhöõng caùnh cöûa nhaø thôø. Giaùo Hoäi vaø moãi Kitoâ Höõu phaûi soáng coâng khai vôùi Lôøi Chuùa trong cuoäc soáng haøng ngaøy"

Ñöùc Hoàng Y cho bieát thaät laø moät söï khích leä khi thaáy moãi ngaøy Chuùa Nhaät coù 5 trieäu tín höõu Coâng Giaùo tham gia caùc thaùnh leã ôû Ñöùc. Nhieàu tín höõu mang laïi söùc soáng cho caùc giaùo xöù. Giaùo Hoäi Coâng Giaùo haøng ngaøy giuùp ñôõ caùc ngöôøi ngheøo khoå. Caùc hoïc vieän vaø tröôøng hoïc cuûa Giaùo Hoäi ñoùng goùp cho vaên hoùa vaø ñôøi soáng tinh thaàn. Vì theá moät caùi nhìn bi quan veà tình traïng cuûa Giaùo Hoäi laø ñieàu khoâng ñuùng söï thaät.

VietCatholic News. 10/9/2000 Ñöùc Hoàng Y Angelo Sodano, quoác vuï khanh Toøa Thaùnh ñaõ keâu goïi chính phuû caùc nöôùc haõy nghieâm chænh chaáp haønh vaø toân troïng caùc ñieàu ñaõ kyù keát trong caùc hieäp ñònh quoác teá. Trong baøi phaùt bieåu hoâm 8/9/2000 taïi hoäi nghò thöôïng ñænh vôùi söï tham döï cuûa hôn 150 vò quoác tröôûng vaø thuû töôùng chính phuû ôû truï sôû Lieân Hieäp Quoác ôû Nöõu Öôùc. Ñöùc Hoàng Y quoác vuï khanh Toøa Thaùnh ñaõ nhaán maïnh raèng "thaät laø moät ñieàu ñaùng thaát voïng khi thaáy coù quaù ít tieán boä ñaït ñöôïc lieân quan ñeán nhöõng ñieåm cô baûn nhö vieäc giaûm nôï hoaëc möùc ñoä trôï giuùp cuûa caùc chính phuû daønh cho vieäc phaùt trieån."

Ngoaøi ra, Ñöùc Hoàng Y Sodano cuõng ñoøi hoûi phaûi caûi toå Lieân Hieäp Quoác laøm sao baûo ñaûm söï bình ñaúng giöõa caùc nöôùc thaønh vieân, thích öùng cô caáu cuûa Lieân Hieäp Quoác vôùi thöïc taïi hieän nay vaø cuûng coá tính caùch hôïp phaùp trong caùc hoaït ñoäng cuûa Lieân Hieäp Quoác.

Ñöùc Hoàng Y cuõng yeâu caàu duyeät laïi caùc chính saùch aùp ñaët caùc bieän phaùp tröøng phaït ñeå buoäc moät quoác gia phaûi chu toaøn nghóa vuï quoác teá, caàn phaûi coù theå thöùc roõ raøng trong vieäc cöùu xeùt vaø duyeät laïi caùc bieän phaùp tröøng phaït laøm sao cho daân chuùng voâ toâi khoûi trôû thaønh naïn nhaân cuûa caùc bieän phaùp tröøng phaït aáy.

VietCatholic News. 10/9/2000 Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago, OMI, laø toång thö kyù Hoäi Ñoàng Giaùo Hoaøng Truyeàn Giaùo Cho Caùc Daân Toäc trong hai naêm qua, tröôùc ñaây ngaøi ñaõ tham gia truyeàn giaùo taïi Laøo trong thaäp nieân 1970. Ngaøi laø moät trong nhöõng kieán truùc sö cuûa Ngaøy Caàu Nguyeän Cho Hoøa Bình ôû Assisi naêm 1986. Döôùi ñaây laø baøi phoûng vaán ngaøi cuûa phoùng vieân Fides veà tuyeân ngoân Dominus Jesus hoâm 5/9/2000.

Fides: Kính thöa Ñöùc Toång Giaùm Muïc, nhöõng vaán ñeà naøo naèm ôû trung taâm cuûa taøi lieäu naøy?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Tröôùc heát, coù söï kieän laø moät soá nhaø thaàn hoïc vaø chuyeân gia lyù luaän veà truyeàn giaùo ñaët laïi vaán ñeà veà nhu caàu truyeàn giaùo vaø ngaàn ngaïi khoâng khuyeán khích ngöôøi ta trôû laïi Coâng Giaùo töø caùc toân giaùo khaùc ñeå "giöõ hoøa bình" vôùi caùc toân giaùo khaùc. Coù nhöõng nhaø thaàn hoïc cho raèng "Vaâng, Ñöùc Gieâsu Kitoâ laø ñaáng Cöùu Ñoä, nhöng cho chuùng toâi thoâi, Ngaøi khoâng phaûi laø ñaáng Cöùu Ñoä duy nhaát vaø tuyeät ñoái". Vaán ñeà naøy ñaëc bieät ñaùng ngaïi, nhaát laø ôû nhieàu phaàn ôû AÙ Chaâu.

Fides: Ñöùc cha coù nghó laø vieäc giaûm nheï thaàn hoïc ñoù laø khuynh höôùng ñeå taïo ra moät ñôøi soáng thanh bình giöõa caùc toân giaùo?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Hai vaán ñeà ñoù laø taùch bieät nhau. ÔÛ AÙ chaâu, khoâng con nghi ngôø gì nöõa veà söï toàn taïi cuûa chuû nghóa ña nguyeân toân giaùo. Beân caïnh ñoù, coù chuyeän laø vieäc so saùnh thöôøng xuyeân giöõa caùc toân giaùo choïc khuøng caùc ngöôøi theo chuû nghóa toân giaùo quaù khích, bôûi vì vôùi caùc toân giaùo khaùc, Giaùo Hoäi loan truyeàn moät thoâng ñieäp. Khi hoï thaáy nhöõng ngöôøi hoaùn caûi vaø thoâng ñieäp naøy, hoï khoâng chaáp nhaän ñöôïc. ÔÛ AÁn Ñoä, Nam Döông vaø caùc nöôùc maø Hoài Giaùo chieám ña soá, nhöõng ngöôøi naøy tìm caùch vöøa bòt mieäng Giaùo Hoäi khoâng cho loan baùo Tin Möøng, vöøa ngaên khoâng cho taïo ra nhöõng cuoäc hoaùn caûi.

Fides: Coù phaûi yù Ñöùc Cha muoán noùi laø vaøi Kitoâ höõu vì muoán giöõ hoøa bình ñaõ laøm loaõng ñi tính chaát Kitoâ giaùo?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Ñuùng nhö theá. Ñaây laø sai laàm maø moät soá nhaø thaàn hoïc ñang maéc phaûi. Ñieàu quan troïng laø hoaït ñoäng truyeàn giaùo caàn phaûi coù caùc ñoäng löïc thaàn hoïc ruùt ra töø Kinh Thaùnh vaø Toâng Truyeàn: Lôøi uûy thaùc cuûa Chuùa Gieâsu haõy ñi vaø giaûng daïy muoân daân khoâng theå bò phuû nhaän.

Fides: Thöa Ñöùc Cha, coù phaûi AÁn Ñoä laø nöôùc duy nhaát nôi maø tính chaát Kitoâ Giaùo ñang coù nguy cô bò loaõng ñi?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Tröôøng hôïp AÁn Ñoä coù theå coi laø moät ñieån hình. Tuy nhieân, nhöõng yù töôûng naøy lan traøn ôû nhieàu nôi, ngay caû ôû Hoa Kyø vaø AÂu Chaâu. Muïc ñích cuûa taøi lieäu naøy laø ñeå nhaéc nhôù caùc khía caïnh thaàn hoïc ñaõ bò queân laõng vaø ñeå trôû veà vôùi trung taâm cuûa ñöùc tin cuõng nhö veà vôùi yù nghóa ñích thöïc cuûa danh xöng Kitoâ Höõu duø chuùng ta ôû baát cöù nôi ñaâu.
Fides: Coù nhöõng cô quan truyeàn giaùo naøo bò aûnh höôûng bôûi nhöõng yù töôûng naøy khoâng, thöa Ñöùc Cha ?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Coù ñaáy. Dó nhieân laø coù nhöõng ngöôøi trong caùc cô quan truyeàn giaùo ñang thöïc hieän coâng vieäc cuûa hoï trong nhöõng tình huoáng khoù khaên, giöõa ña soá ngöôøi khoâng Kitoâ Giaùo, nhöng toång quaùt maø noùi thì caùc cô quan truyeàn giaùo vaãn nhaïy caûm vôùi lôøi uûy thaùc truyeàn giaùo. Ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø trong caùc cô quan truyeàn giaùo khoâng coù nhöõng ngöôøi ñoàng yù vôùi thuyeát töông ñoái hoùa toân giaùo ñaõ ñöôïc ñeà caäp trong tuyeân ngoân.

Fides: Ngaøy nay ñoâi khi vieäc truyeàn giaùo bò loâi cuoán vaøo nhieàu chuyeän quaù: nhöõng thaùi ñoä caàn coù tröôùc nhöõng vaán ñeà thôøi söï caáp baùch, ñau khoå, baát coâng, ngheøo ñoùi, huûy hoaïi moâi tröôøng ...nhöõng vaán ñeà naøy coù leõ aûnh höôûng ñeán vieäc coâng boá Tin Möøng vaø nieàm vui ñöùc tin trong Chuùa phaûi khoâng thöa Ñöùc Cha ?

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago : Toâi khoâng nghó khuynh höôùng naøy laø toång quaùt maëc duø ñoâi khi cuõng coù xaûy ra nhö vaäy. Vaán ñeà laø phaûi caân baèng nhöõng nhieäm vuï khaùc nhau trong hoaït ñoäng truyeàn giaùo. Ñaáu tranh cho coâng lyù, vöôït qua söï ñoùi keùm laø nhöõng khía caïnh gaén lieàn vôùi truyeàn giaùo. Tuy nhieân, ñoâi luùc coù söï thieáu quaân bình maø ñuùng ra phaûi ñaët ôû trung taâm cuûa baát cöù hoaït ñoäng truyeàn giaùo naøo: soáng Lôøi Chuùa vaø coâng boá Lôøi Chuùa cho anh em.

VietCatholic News. 9/9/2000 Ngaøy mai Chuùa Nhaät (10/09/2000) seõ dieãn ra ngaøy Hoäi Caùc Gia Ñình taïi thaønh phoá Assisi queâ höông cuûa thaùnh Phanxicoâ thaønh Assisi. Nhaân dòp naøy, doøng Phanxicoâ cuõng seõ khaùnh thaønh Thaùnh Ñöôøng Môùi sau khi ñaõ ñöôïc truøng tu sau traän ñoäng ñaát naêm 1997.

Tuy nhieân, ñieàu ñöôïc baùo chí nhaéc ñeán nhieàu nhaát laø moät cha doøng Phanxicoâ seõ nhaän ñöôïc moät phaàn thöôûng quan troïng vì ngaøi laø "moät gia tröôûng göông maãu trong moät gia ñình coù 7 ngöôøi con" vaø caùc ngöôøi con cuûa ngaøi ña soá ñaõ daâng mình cho Chuùa.

Cha Probo Vaccarini, naêm nay ñaõ 81 tuoåi, laø cha sôû nhaø thôø Thaùnh Martin thuoäc giaùo phaän Rimini ñaõ thi haønh chöùc vuï linh muïc trong 12 naêm nay.

Naêm 1952, thanh nieân Probo Vaccarini keát hoân vôùi coâ Anna Maria Vannuci trong moät cuoäc hoân nhaân ñöôïc Chuùa chuùc phuùc vôùi 7 ngöôøi con. Naêm 1970, baø Anna Maria Vaccarini qua ñôøi. OÂng Probo Vaccarini thaáy caùc con ñaõ khoân lôùn neân ñaõ baøy toû vôùi giaùo quyeàn yù muoán daâng mình cho Chuùa. Sau nhieàu thöû thaùch Probo Vaccarini ñaõ trôû thaønh linh muïc doøng Phanxicoâ.

Trong gia ñình cha Probo Vaccarini, khoâng phaûi chæ coù ngaøi laø linh muïc. Giovanni Vaccarini cuõng laø linh muïc cuøng giaùo phaän, Francesco Vaccarini laø linh muïc giaùo phaän Terni, Giuseppe Vaccarini laø linh muïc cuøng giaùo phaän Rimini nhöng laõnh nhieäm vuï truyeàn giaùo ôû Albani, Gioacchino Vaccarini laø thaøy saùu cuøng giaùo phaän Rimini, Maria Lusia Vaccarini laø nöõ tu, Maria Celeste Vaccarini thuoäc doøng ba Phanxicoâ vaø Maria Pia Vaccarini ñaõ keát hoân vaø coù 4 con.

Nhìn laïi quaõng ñôøi mình, cha Probo Vaccarini cho bieát "Ngöôøi linh muïc ñoäc thaân hoaøn toaøn daâng mình cho Chuùa vaø coäng ñoaøn qua Bí Tích thaùnh Theå vaø caùc pheùp bí tích khaùc, nhöõng lôøi kinh nguyeän, phuïng vuï vaø caùc vieäc baùc aùi. Ai ñaõ coù gia ñình thì ñeàu phaûi coù boån phaän lo cho vôï con. Ôn goïi soáng ñôøi ñoäc thaân khoâng theå naøo hieåu ñöôïc neáu khoâng coù moät ñöùc tin tröôûng thaønh. Chính Chuùa, qua Giaùo Hoäi, ñaõ keâu goïi löïa choïn naøy ñeå ñaùp laïi tình yeâu cuûa Ngaøi. Linh Muïc ñoäc thaân laø moät daáu chæ ñôøi ñôøi treân traàn theá".

VietCatholic News. 9/9/2000 Trong moät naêm ñaày nhöõng bieán coá baát ngôø, ngaøy Naêm Thaùnh daønh cho giôùi Ñaïi Hoïc ñaõ ñaùnh daáu theâm moät baát ngôø nöõa.

Theo tin giôø choùt cuûa uûy ban toå chöùc Ngaøy Naêm Thaùnh daønh cho caùc baäc khoa baûng: Ngaøy Naêm Thaùnh daønh cho giôùi Ñaïi Hoïc ñang dieãn ra ôû Roâma ñaõ quy tuï 9 vò ñaõ ñoaït giaûi Nobel, 1,500 thuyeát trình vieân vaø 10,000 giaùo sö Ñaïi Hoïc. Cho ñeán nay, chöa ai, chöa toå chöùc naøo ñaõ quy tuï ñöôïc moät soá löôïng caùc vò khoa baûng ñoâng ñaûo nhö vaäy ñeå thaûo luaän veà caùc vaán ñeà cuûa nhaân loaïi vaø ñeå cöû haønh Naêm Toaøn Xaù.

Nhöõng tham döï vieân ñaõ ñöôïc boá trí ñeå thaûo luaän taïi 58 ñòa ñieåm khaùc nhau. Taïi moät ñòa ñieåm, Ñöùc Hoàng Y Giacomo Biffi thuoäc giaùo phaän Bologna ñaõ noùi vôùi phoùng vieân Fides: "Nhöõng hieåu laàm giöõa ñöùc tin vaø lyù trí caàn phaûi ñöôïc chaám döùt vaø neáu nhöõng ñieàu khoâng töông hôïp ñöôïc vöôït qua, moät cuoäc hoân nhaân beàn vöõng seõ ñöôïc thaønh hình giöõa ñöùc tin vaø lyù trí"

Lorenzo Caselli, chuû nhieäm khoa Kinh Teá vaø Thöông Nghieäp tröôøng Ñaïi Hoïc Genoa, ñoàng thôøi laø chuû tòch phong traøo Giaùo Daân Daán Thaân Veà Vaên Hoùa cho bieát "moät ngöôøi cuûa khoa hoïc vaø vaên hoùa caàn töï ño löôøng mình trong maàu nhieäm cuûa thôøi ñaïi chuùng ta ñang soáng. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khoâng tin, maàu nhieäm laø moät ñaùm maây; coøn ñoái vôùi ngöôøi tin thì Thieân Chuùa aå mình trong ñaùm maây".

OÂng cho bieát theâm "Naêm Thaùnh kích thích chuùng toâi, nhöõng hoïc giaû coù ñöùc tin ñeå thaáy traùch nhieäm lôùn hôn laø phaûi laøm sao chia seû trong coäng ñoàng nhöõng ngöôøi trong cuøng moät ngaønh veà nhöõng giaù trò cuûa ñöùc tin vaø hy voïng ñeå coù theå cuøng nhau ñeà cao moät chuû nghóa nhaân baûn môùi."

Ngaøy Naêm Thaùnh daønh cho giôùi Ñaïi Hoïc seõ keát thuùc vaøo ngaøy Chuùa Nhaät 10/9/2000.

VietCatholic News. 9/9/2000 Theo moät baùo caùo ñaêng treân tôø The West Australian soá thöù saùu 08/09/2000, hoaøn toaøn laø sai laàm khi cho raèng nhöõng nhaø khoa hoïc laø nhöõng ngöôøi ít coù nieàm tin vaøo Thieân Chuùa.

Moät nghieân cöùu môùi ñaây cho thaáy 72% nhöõng nhaø khoa hoïc ôû UÙc Ñaïi Lôïi tuyeân xöng raèng mình tin vaøo Chuùa Kitoâ. Tyû leä naøy cao hôn tyû leä toång quaùt chung nhöõng ngöôøi coù nieàm tin vaøo Chuùa Kitoâ maø theo thoáng keâ môùi nhaát cuûa UÙc laø 67%. Trong soá 72% nhöõng nhaø khoa hoïc noùi treân, tyû leä nhöõng ngöôøi thöôøng xuyeân döï leã (churchgoers) laø 68% vöôït raát xa tyû leä chung nhöõng ngöôøi thöôøng xuyeân ñi nhaø thôø maø ñöôïc nhieàu ngöôøi tin laø vaøo khoaûng 36%.

Töôûng cuõng neân bieát laø Ngaøy Naêm Thaùnh daønh cho giôùi Ñaïi Hoïc ñang dieãn ra ôû Roâma quy tuï 9 vò ñaõ ñoaït giaûi Nobel, 1,500 thuyeát trình vieân vaø 10,000 giaùo sö Ñaïi Hoïc. Cho ñeán nay, chöa ai, chöa toå chöùc naøo ñaõ quy tuï ñöôïc moät soá löôïng giaùo sö ñaïi hoïc ñoâng ñaûo nhö vaäy ñeå thaûo luaän veà caùc vaán ñeà cuûa nhaân loaïi vaø ñeå cöû haønh Naêm Toaøn Xaù

THÔØI SÖÏ   VIEÄT NAM

VietCatholic News. 10/9/2000 Theo haõng thoâng taán MISNA, hoâm 7/9/2000, chính phuû Vieät Nam ñaõ "cöïc löïc phaûn ñoái" caùo buoäc cuûa Hoa Kyø veà chính saùch ñaøn aùp toân giaùo taïi nöôùc naøy.

Lôøi caùo buoäc ñaõ ñöôïc ñöa ra trong moät baûn baùo caùo haøng naêm ñöôïc coâng boá hoâm thöù ba (5/9/2000) taïi quoác hoäi Hoa Kyø. Trong baûn baùo caùo naøy, phaàn noùi veà Vieät Nam leân ñeán 32 trang. Baûn baùo caùo naøy ñaõ lieät keâ caùc nöôùc Vieät Nam, Trung quoác, Baéc Haøn vaø Mieán Ñieän nhö nhöõng nöôùc thöôøng xuyeân ñaøn aùp vaø khuûng boá caùc toân giaùo.

Nhaø nöôùc Vieät Nam thöôøng choáng cheá baèng caùch tröng daãn raèng hieán phaùp Vieät Nam baûo ñaûm töï do tín ngöôõng. Tuy nhieân, ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân nhaø nöôùc Vieät Nam bò toá caùo veà chuyeän naøy. Baùo caùo coøn cho bieát chi tieát caùch thöùc Vieät Nam ñoái phoù vôùi caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo bò baét. Thoâng thöôøng, caùc vò naøy bò gaùn gheùp caùc loaïi aùn hình söï vaø bò giam chung vôùi caùc tuø hình söï ñeå nhaø nöôùc möôïn tay caùc tuø hình söï naøy ñaùnh ñaäp caùc vò.

THÔØI SÖÏ    THEÁ GIÔÙI

VietCatholic News. 11/9/2000 Phaùt bieåu trong moät cuoäc hoïp veà thöïc hieän caùc heä thoáng loïc noäi dung thoâng tin phaùt treân Internet taïi Paris ngaøy 8/9/2000, cha Patrick Casserly, ñaïi dieän cho UÛy Ban Giaùo Hoaøng veà Truyeàn Thoâng Xaõ Hoäi cho bieát nhöõng nhaø cung caáp dòch vuï Internet (Internet Service Provider – ISP) coù boån phaän ñaïo ñöùc laø khoâng tieáp tay truyeàn ñi caùc noäi dung daâm oâ vaø reo giaéc thuø haän.

50 ñaïi dieän cuûa caùc Giaùo Hoäi, caùc toå chöùc toân giaùo vaø caùc nhoùm quan taâm ñeán quyeàn lôïi treû em ñaõ tham döï vaøo buoåi hoïp noùi treân.

VietCatholic News. 11/9/2000 Roma: Nhaân dòp thieân haï baøn taùn soâi noåi vieäc hai chính phuû Anh vaø Hoa kyø chaáp thuaän cho saûn sinh voâ tính (cloning) teá baøo goác laáy töø baøo thai ñeå duøng trong nghieân cöùu trò lieäu, tôø baùo YÙ "Avvenire" phoûng vaán oâng Daniel Callahan, saùng laäp vieân Trung taâm Sinh ñaïo ñöùc hoïc (Bioethics Center) ñaàu tieân ôû New York vaøo thaäp nieân 1960.

Baùo Avvenire: Coäng ñoàng AÂu chaâu vaø Hoa kyø vaãn baát ñoàng yù kieán veà vieäc saûn xuaát thöïc phaåm baèng kyõ thuaät can thieäp treân vi töû (gene) noùi chung vaø saûn sinh voâ tính (cloning) teá baøo cuûa ngöôøi noùi rieâng. Hoa kyø coù leõ chuoäng thaùi ñoä côõi môû hôn, keå caû vieäc ñaûm baûo y teá. Vaäy coù vaán ñeà ñaïo ñöùc naøo khoâng?

OÂng Callahan: Moïi kyõ thuaät can thieäp vaøo vi töû ñeàu lieân heä ñeán luaân lyù ñaïo ñöùc. Vieäc saûn sinh voâ tính (cloning) teá baøo goác laáy töø baøo thai xem nhö laø quaû bom nguyeân töû. Hieän nay chuùng ta khoâng bieát vieäc naøy roài seõ ñöa chuùng ta veà ñaâu. Ñoù laø moät lónh vöïc thaät nguy hieåm. Hôn theá nöõa, kyõ thuaät sinh hoïc (biotechnology) trong y khoa chæ aûnh höôûng moät tieåu soá coù vaán ñeà söùc khoûe trong khi ñoù vaán ñeà dinh döôõng coù moät giaù trò haøng ñaàu-- nhö khí vaø nöôùc-- vì noù aûnh höôûng ñeán toaøn theå loaøi ngöôøi. Chuùng toâi thaéc maéc khoâng bieát kyõ thuaät naøy coù an toaøn, coù gì nguy haïi cho söùc khoûe khoâng, nhöõng gì xaûy ra trong nhöõng nöôùc saûn xuaát ra thöïc phaåm loaïi aáy. Vaø neáu söï saûn xuaát bò moät soá quoác gia kieåm soaùt thì nhöõng nöôùc ngheøo hay ñang phaùt trieån seõ laøm gì neáu hoï hoaøn toaøn leä thuoäc vaøo caùc cöôøng quoác ñoù? Ñoù laø nhöõng vaán ñeà luaân thöôøng ñaïo lyù.

Baùo Avvenire: Caùc chính quyeàn Anh quoác vaø Hoa kyø baét tay nhau tröôùc kyõ thuaät saûn sinh voâ tính teá baøo goác baøo thai. Vieäc ñoù coù nghóa gì?

OÂng Callahan: Baát cöù ai öa thích kyõ thuaät taân kyø ñeàu tìm caùch tieán nhanh khoâng keå caùi giaù phaûi traû vaø phaàn lôùn ngöôøi Baéc Myõ chaâu coù thaùi ñoä naøy. Vaø cuõng coù ngöôøi bi quan coá gaéng chaän ñöùng böôùc tieán kyõ thuaät, vieän daãn ra nhöõng nguy cô khoác lieät. Caùch thöù ba aùp duïng trong y khoa vaø ngaønh thöïc phaåm, ñöôïc sinh kyõ (bioengineering) xöû duïng. Caùch naøy coù theå raát höõu ích nhöng phaûi ñöôïc aùp duïng töø töø, caân nhaéc lôïi haïi caån thaän.
Hôn nöõa, vì cuoäc tranh luaän coù nhieàu saéc thaùi tình caûm cho neân coù nhieàu lyù leõ veà söùc khoûe vaø moâi sinh choáng laïi loái haønh xöû aáy. Moãi khi ñöa moät vi töû (gene) vaøo moät sinh vaät, nhaø nghieân cöùu seõ gaây ra nhieàu haäu quaû coù theå gaây neân bieán ñoåi teá baøo khoâng löôøng tröôùc ñöôïc vaø ñem laïi nhöõng phaûn öùng khoâng ngôø.

Baùo Avvenire: :Caùc khoa hoïc gia khaún ñònh raèngsaûn sinh voâ tính (cloning) baøo thai seõ giuùp chöûa nhöõng beänh nan y nhaát laø cho ngöôøi giaø.

OÂng Callahan: Hoï coù theå höôùng veà nghieân cöùu khaùc ñeå khoûi phaûi phaïm ñeán luaân lyù ñaïo ñöùc. ÔÛ nhieàu ñòa phöông thöû nghieäm nôi suùc vaät cuõng bò chæ trích. Ñoù seõ laø moät vuï kinh doanh khoång loà vaø chuùng ta ñaõ thaáy söï chia reõ vaø toá tuïng cuûa phe phaùi chính trò.

Baùo Avvenire: OÂng nghæ theá naøo veà caùc khoa hoïc gia khi hoï baøo chöõa cho vieäc nghieân cöùu cuûa hoï, ñoøi hoûi töï do löïa choïn, baát chaáp giôùi haïn chính quyeàn ñöa ra?

OÂng Callahan: Daãu raèng phaûi toân troïng töï do löïa choïn nhöng cuõng caàn phaûi nhaän raèng nhöõng giaûi phaùp chung vaø luaät leä caàn ñöôïc nhieàu nhoùm nghieân cöùu caån thaän chöù khoâng phaûi laø keát quaû cuûa söï ñoàng yù hay moät thuû tuïc. Neáu loøng ñaïo ñöùc luaân lyù caù nhaân chæ coøn laø söï haønh xöû quyeàn töï do löïa choïn khoâng caàn nguyeân taéc naøo ñeå döïa vaøo maø phaân xeùt giaù trò cuûa söï löïa choïn thì leà luaät seõ khoâng traùnh khoûi bò duøng ñeå thay theá cho luaân lyù ñaõ maát ñi. Ñoù laø tình traïng trong ñoù khoa hoïc, kyõ thuaät vaø gaàn nhö khoâng traùnh ñöôïc, chính y khoa ñang tranh luaän.

Baùo Avvenire: Nhoùm Chuyeân gia Nghieân cöùu Baøo thai cuûa ngöôøi ñoøi chính phuû taøi trôï coâng cuoäc nghieân cöùu duøng nhöõng baøo thai coøn thöøa laïi, xem nhö maàm soáng ñang phaùt trieån, ñaùng kính troïng nhöng khoâng coù giaù trò luaân lyù ñaïo ñöùc naøo cuûa moät treû sô sinh hay moät ñöùa beù. OÂng nghæ gì veà vieäc naøy?

OÂng Callahan: Nhoùm naøy khoâng heà cho toâi bieát taïi sao hoï phaûi thöïc hieän moät cuoäc nghieân cöùu ñoøi hoûi kyõ thuaät nhö vaäy vaø cuõng khoâng giaûi thích cho chuùng toâi moät caùch thoûa ñaùng raèng caùch thöùc cuûa hoï laø phuø hôïp vôùi luaân lyù.

Toâi vaãn xaùc nhaän raèng caùch toát nhaát vaø thaät thaø nhaát ñeå bieän hoä cho coâng cuoäc nghieân cöùu baøo thai , khoâng phaûi baèng caùch chöùng minh raèng coâng cuoäc nghieân cöùu quan troïng hôn söï toân troïng baøo thai nhö nhoùm naøy vaãn chuû tröông. Hoï cho laø phaûi toân troïng baøo thai nhöng töø choái toân troïng baøo thai tröôùc khi thai ñaäu. Neáu baïn xem lôøi noùi naøy chæ laø moät lôøi noùi hoa myõ, thì ñuùng ñoù laø caùi haäu yù ñích thöïc cuûa nhoùm naøy.

Nghieân cöùu trong voøng luaân lyù ñaïo ñöùc ñaùng ñöôïc kính troïng. Nhöng nhöõng cuoäc nghieân cöùu tìm caùch traùnh neù khía caïnh ñaïo ñöùc luaân lyù, höùa suoâng nhöõng ñieàu toát ñeïp , thì khoâng ñaùng cho chuùng ta kính troïng. Moïi nghieân cöùu veà con ngöôøi duø laø ôû giai ñoaïn naøo, baøo thai, sô sinh hay ngöôøi lôùn, baét buoäc chuùng ta phaûi xem vaø ñoái xöû con ngöôøi nhö moät nhaân vò, toân troïng phaåm giaù vaø nhaân quyeàn cuûa noù.

VietCatholic News. 10/9/2000 Tröôùc laøn soùng caùc daân quaân phoø Nam Döông vaø gia ñình rôøi boû haøng nguõ ra hoài chaùnh vôùi chính quyeàn Ñoâng Timor nga&osla