Tin Tuc

1.1. Baøi trình baøy veà tuyeân ngoân Dominus Jesus (Chuùa Gieâsu) cuûa Ñöùc Hoàng Y Ratzinger, Boä Tröôûng Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin

VietCatholic News. 6/9/2000 Trong cuoäc hoïp baùo ngaøy 5/9/2000 ñeå giôùi thieäu Tuyeân Ngoân Dominus Jesus (Chuùa Gieâsu), Ñöùc Hoàng Y Joseph Ratzinger, boä tröôûng Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin ñaõ cho bieát veà boái caûnh ra ñôøi cuûa tuyeân ngoân nhö sau:

"Trong cuoäc tranh luaän soâi noåi hieän nay veà töông quan giöõa Kitoâ Giaùo vaø caùc toân giaùo khaùc, moät yù töôûng ngaøy caøng ñöôïc phoå bieán cho raèng taát caû caùc toân giaùo ñeàu laø nhöõng con ñöôøng cöùu ñoä höõu hieäu nhö nhau cho caùc tín ñoà. Ñaây laø moät xaùc tín hieän ñöôïc phoå bieán khoâng nhöõng nôi giôùi thaàn hoïc maø thoâi, nhöng caû trong caùc moâi tröôøng roäng lôùn hôn nôi dö luaän quaàn chuùng Coâng Giaùo cuõng nhö khoâng Coâng Giaùo, nhaát laø nôi dö luaän chòu aûnh höôûng nhieàu cuûa traøo löu vaên hoùa ñang chieám öu theá taïi taây phöông, traøo löu maø ta coù theå ñònh nghóa chaéc chaén laø chuû thuyeát töông ñoái hoùa.

Caùi goïi laø thaàn hoïc veà ña nguyeân toân giaùo thaät ra ñaõ daàn daàn ñöôïc cuûng coá töø cuoái thaäp nieân 50 cuûa theá kyû 20 nhöng chæ ngaøy nay noù môùi ñaït ñeán taàm quan troïng lôùn lao ñoái vôùi nhieàu tín höõu Kitoâ. Thöù thaàn hoïc ñoù coù nhieàu hình thaùi khaùc nhau vaø baûn tuyeân ngoân naøy khoâng chuû tröông moâ taû nhöõng neùt noøng coát cuûa caùc xu höôùng thaàn hoïc aáy hoaëc toùm taét chuùng trong moät coâng thöùc duy nhaát. Ñuùng ra, vaên kieän naøy chæ neâu leân moät soá quan nieäm thuoäc laõnh vöïc trieát lyù cuõng nhö thaàn hoïc laøm cô baûn cho nhieàu thöù thaàn hoïc veà ña nguyeân toân giaùo ñang phoå bieán ngaøy nay. Ñoù laø:

Ñöùc Hoàng Y Ratzinger nhaän xeùt raèng "Haäu quaû caên baûn cuûa loái suy tö vaø caûm nghó nhö theá ñoái vôùi trung taâm ñieåm vaø noøng coát cuûa ñöùc tin Kitoâ laø ngöôøi ta loaïi boû söï ñoàng nhaát giöõa nhaân vaät lòch söû coù moät khoâng hai laø Ñöùc Gieâsu thaønh Nazareth vôùi chính thöïc taïi Thieân Chuùa, Thieân Chuùa haèng soáng. Hoï cho raèng ñieàu laø tuyeät ñoái, hoaëc ñaáng laø tuyeät ñoái khoâng heà coù theå hieän höõu trong lòch söû trong moät söï maïc khaûi troïn veïn vaø chung keát. Theo hoï, trong lòch söû chæ coù nhöõng kieåu maãu, nhöõng nhaân vaät lyù töôûng ñöa chuùng ta tôùi nhöõng vieäc hoaøn toaøn khaùc, ñeán nhöõng ñaáng maø ta khoâng theå hieåu ñuùng ngaøi nhö ngaøi hieän thöïc. Moät soá nhaø thaàn hoïc oân hoøa hôn tuyeân xöng Ñöùc Gieâsu Kitoâ laø Thieân Chuùa thaät vaø laø ngöôøi thaät nhöng cho raèng vì söï giôùi haïn nôi baûn tính nhaân loaïi nôi Chuùa Gieâsu neân maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa nôi Ngöôøi khoâng theå ñöôïc coi laø troïn veïn vaø chung keát nhöng phaûi luoân ñöôïc cöùu xeùt trong töông quan vôùi caùc maïc khaûi khaùc cuûa Thieân Chuùa. Nhöõng maïc khaûi naøy coù theå ñöôïc bieåu hieän nôi caùc thieân taøi trong caùc toân giaùo khaùc cuûa nhaân loaïi vaø nôi nhöõng ngöôøi thaønh laäp caùc toân giaùo treân theá giôùi. Nhö theá, noùi moät caùch khaùch quan, ngöôøi ta ñöa ra yù töôûng sai laàm cho raèng caùc toân giaùo treân theá giôùi boå tuùc cho maïc khaûi cuûa Kitoâ Giaùo vaø hieån nhieân laø theo hoï, caû Giaùo Hoäi laãn tín lyù vaø caùc pheùp bí tích khoâng theå coù giaù trò caàn thieát tuyeät ñoái. Hoï noùi khi gaùn cho caùc phöông tieän höõu haïn aáy moät ñaëc tính tuyeät ñoái vaø coi chuùng nhö duïng cuï gaëp gôõ thöïc söï vôùi chaân lyù cuûa Thieân Chuùa coù giaù trò phoå quaùt, töùc laø ñaët treân moät bình dieän tuyeät ñoái moät ñieàu chæ coù tính chaát ñaëc thuø maø thoâi, vaø laøm nhö theá laø boùp meùo thöïc taïi voâ bieân cuûa moät Thieân Chuùa hoaøn toaøn khaùc.

Döïa treân nhöõng quan nieäm ñoù, ngöôøi ta cho raèng chuû tröông cuûa Giaùo Hoäi veà moät chaân lyù phoå quaùt, coù tính chaát baét buoäc vaø coù giaù trò trong chính lòch söû vaø chaân lyù aáy ñöôïc theå hieän trong Chuùa Gieâsu Kitoâ, ñöôïc thoâng truyeàn laïi nhôø ñöùc tin cuûa Giaùo Hoäi laø moät chuû thuyeát cöïc ñoan laøm thöông toån ñeán tinh thaàn taân tieán vaø laø moät ñe doïa choáng laïi tinh thaàn bao dung vaø töï do.

Chính yù nieäm ñoái thoaïi maø hoï söû duïng cuõng coù moät yù nghóa hoaøn toaøn khaùc vôùi yù nghóa nhö coâng ñoàng chung Vatican II ñaõ hieåu. Ñoái thoaïi hay ñuùng ra laø yù thöùc heä ñoái thoaïi ñöôïc ngöôøi ta duøng ñeå thay theá cho vieäc truyeàn giaùo vaø lôøi môøi goïi phaûi caáp thieát hoaùn caûi. Ñoái thoaïi khoâng coøn laø con ñöôøng ñeå khaùm phaù chaân lyù nöõa, khoâng coøn laø tieán trình qua ñoù ngöôøi ta baøy toû cho tha nhaân kinh nghieäm saâu xa cuûa mình veà toân giaùo vaø kinh nghieäm aáy chôø ñôïi ñöôïc hoaøn thaønh vaø ñöôïc thanh taåy trong cuoäc gaëp gôõ vôùi maïc khaûi chung keát vaø troïn veïn cuûa Thieân Chuùa trong Chuùa Gieâsu Kitoâ. Ñoái thoaïi trong nhöõng quan ñieåm yù thöùc heä môùi, ñoái vôùi nhieàu ngöôøi, keå caû nôi nhöõng nhaø thaàn hoïc vaø vaên hoùa Coâng Giaùo coù nghóa laø khoâng coøn tín lyù nöõa hay tín lyù bò töông ñoái hoùa vaø ñoái thoaïi coù nghóa laø söï traùi ngöôïc vôùi hoaùn caûi vaø truyeàn giaùo. Theo quan nieäm töông ñoái hoùa, ñoái thoaïi coù nghóa laø ñaët treân moät bình dieän nhö nhau laäp tröôøng cuûa mình, hoaëc chính ñöùc tin cuûa mình vôùi nhöõng xaùc tín cuûa ngöôøi khaùc ñeán ñoä taát caû chæ laø trao ñoåi nhöõng laäp tröôøng hoaøn toaøn ngang haøng nhau vaø vì theá töông ñoái vôùi nhau ñeå nhaém tôùi muïc ñích cao hôn laø laøm sao ñaït tôùi toái ña söï coäng taùc vaø lieân keát giöõa caùc quan nieäm toân giaùo khaùc nhau.

Söï huûy boû Kitoâ hoïc vaø söï giaûi tröø Giaùo Hoäi gaén lieàn vôùi Kitoâ hoïc laø moät keát luaän taát nhieân cuûa trieát lyù töông ñoái hoùa nhö vöøa noùi treân. Thöù trieát lyù naøy laøm neàn taûng cho tö töôûng haäu sieâu hình hoïc ôû taây phöông vaø cho neàn thaàn hoïc tieâu cöïc cuûa AÙ Chaâu. Haäu quaû laø Chuùa Gieâsu Kitoâ khoâng coøn tính chaát ñoäc nhaát voâ nhò vaø phoå quaùt veà cöùu ñoä nöõa. Haäu quaû thöù hai laø chuû thuyeát töông ñoái hoùa trong cuoäc gaëp gôõ vôùi caùc vaên hoaù ñöôïc coi nhö moät trieát lyù ñích thöïc cuûa nhaân loaïi coù khaû naêng baûo ñaûm tinh thaàn khoan dung vaø daân chuû neân noù ñöa tôùi söï gaït ra ngoaøi leà nhöõng ngöôøi naøo kieân trì trong vieäc baûo veä baûn saéc ñoäc ñaùo Kitoâ Giaùo vaø quyeát taâm baûo veä chaân lyù phoå quaùt vaø cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Trong thöïc teá, cuøng vôùi vieäc pheâ bình ñaëc tính tuyeät ñoái vaø chung keát cuûa maïc khaûi Chuùa Gieâsu Kitoâ nhö ñöùc tin Coâng Giaùo vaãn daïy, ngöôøi ta ñi tôùi quan nieäm sai laïc veà tinh thaàn bao dung. Nguyeân taéc bao dung nhö moät thaùi ñoä toân troïng töï do löông taâm, tö töôûng, vaø toân giaùo ñöôïc coâng ñoàng chung Vatican II baûo veä vaø thaêng tieán laø moät laäp tröôøng luaân lyù cô baûn hieän dieän trong baûn chaát noøng coát cuûa kinh Tin Kính Kitoâ Giaùo vì nguyeân taéc aáy coi troïng töï do cuûa quyeát ñònh ñöùc tin. Nhöng ngaøy nay, nguyeân taéc bao dung vaø toân troïng töï do aáy bò leøo laùi vaø ñi quaù trôùn, khi noù ñöôïc aùp duïng cho vieäc ñaùnh giaù caùc noäi dung cuûa moïi toân giaùo vaø caû caùc quan nieäm khoâng toân giaùo trong cuoäc soáng, coi chuùng ñeàu laø ngang haøng nhau vaø khoâng coøn moät chaân lyù khaùch quan vaø phoå quaùt nöõa vì ngöôøi ta noùi Thieân Chuùa hay laø Ñaáng Tuyeät Ñoái toû mình ra döôùi raát nhieàu teân vaø taát caû caùc teân ñoù ñeàu laø chaân thöïc. Quan nieäm sai laàm nhö theá veà tinh thaàn bao dung laøm cho ngöôøi ta ñaùnh maát vaø töø boû khoâng ñeà caäp ñeán vaán ñeà chaân lyù nöõa. Vaán ñeà naøy ngaøy nay bò nhieàu ngöôøi cho laø khoâng quan troïng vaø thuoäc haøng thöù yeáu. Qua ñoù, ngöôøi ta thaáy roõ ñieåm yeáu veà tri thöùc cuûa neàn vaên hoùa hieän nay. Neàn vaên hoùa aáy thieáu caâu hoûi veà chaân lyù vaø cho raèng noøng coát cuûa toân giaùo chaúng khaùc gì nhöõng ñieàu phuï thuoäc. Ñöùc tin chaúng coøn khaùc bieät vôùi meâ tín, kinh nghieäm chaúng coøn khaùc vôùi aûo töôûng. Sau cuøng, khi khoâng coøn nghieâm chænh tìm kieám söï thaät thì vieäc quyù chuoäng caùc toân giaùo khaùc trôû thaønh voâ lyù vaø maâu thuaãn. Lyù do laø ngöôøi ta khoâng coù tieâu chuaån ñeå nhaän ra ñieàu gì laø tích cöïc trong moät toân giaùo, khoâng phaân bieät ñöôïc ñieàu tích cöïc vôùi ñieàu gì laø tieâu cöïc hoaëc laø saûn phaåm cuûa meâ tín vaø keå caû löôøng gaït."

Sau khi nhaän ñònh nhö treân, Ñöùc Hoàng Y Ratzinger khaúng ñònh raèng "Veà vaán ñeà naøy, tuyeân ngoân nhaéc laïi giaùo huaán cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II trong thoâng ñieäp "Söù Maïng Ñaáng Cöùu Theá (Redemptoris Missio)". Khi Thaùnh Linh hoaït ñoäng trong taâm hoàn con ngöôøi vaø trong lòch söû caùc daân toäc, trong caùc neàn vaên hoùa vaø toân giaùo, Ngaøi ñaûm nhaän vai troø chuaån bò Tin Möøng. Thoâng ñieäp naøy noùi roõ raøng veà hoaït ñoäng cuûa Thaùnh Linh khoâng nhöõng trong taâm hoàn con ngöôøi nhöng caû trong caùc toân giaùo. Tuy nhieân, vaên maïch ñaët hoaït ñoäng cuûa Thaùnh Linh trong maàu nhieäm Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø khoâng bao giôø coù theå taùch rôøi khoûi Chuùa Kitoâ.

Ngoaøi ra, caùc toân giaùo ñi keøm lòch söû vaø caùc vaên hoùa cuûa caùc daân toäc, trong ñoù chaéc chaén laø coù pha troän giöõa ñieàu toát vaø ñieàu xaáu. Vì theá khoâng phaûi taát caû nhöõng gì ôû trong caùc toân giaùo ñeàu ñöôïc coi nhö söï chuaån bò cho Tin Möøng, nhöng chæ nhöõng gì Thaùnh Linh thöïc hieän trong caùc toân giaùo aáy maø thoâi. Töø ñoù, coù moät heä luaän raát quan troïng naøy laø: con ñöôøng daãn ñeán ôn cöùu ñoä laø söï thieän hieän dieän nôi caùc toân giaùo nhö coâng trình cuûa Thaùnh Linh Chuùa Kitoâ chöù khoâng phaûi vì chính caùc toân giaùo treân cöông vò laø toân giaùo.

Hôn nöõa ñieàu naøy ñöôïc chính coâng ñoàng chung Vatican II xaùc nhaän lieân quan ñeán nhöõng haït gioáng söï thaät vaø söï thieän hieän dieän trong caùc toân giaùo vaø caùc neàn vaên hoùa khaùc. Nhö ñaõ ñöôïc trong baøy trong thoâng ñieäp " Nota dottrinale ", Giaùo Hoäi khoâng loaïi boû nhöõng gì laø chaân thöïc vaø thaùnh thieän trong caùc toân giaùo aáy. Vôùi loøng toân troïng chaân thaønh, Giaùo Hoäi nhìn caùc haønh ñoäng vaø caùch soáng, nhöõng giôùi luaät vaø giaùo lyù tuy coù khaùc bieät nhieàu vôùi nhöõng ñieàu Giaùo Hoäi tin vaø daïy nhöng nhieàu khi nhöõng ñieàu naøy cuõng phaûn aùnh moät tia saùng chaân lyù soi chieáu cho taát caû moïi ngöôøi. Taát caû nhöõng gì laø chaân thöïc, vaø toát laønh hieän höõu trong caùc toân giaùo, chuùng ta khoâng ñöôïc ñeå cho chuùng mai moät ñi nhöng phaûi nhìn nhaän vaø xieån döông. Söï thieän vaø söï thaät duø baát kyø ôû ñaâu ñeàu bôûi Chuùa Cha maø ñeán vaø laø coâng trình cuûa Thaùnh Linh. Caùc haït gioáng cuûa Ngoâi Lôøi ñöôïc reo vaõi khaép nôi. Nhöng ta khoâng theå nhaém maét tröôùc nhöõng sai laàm vaø löôøng gaït laø nhöõng ñieàu cuõng hieän dieän trong caùc toân giaùo. Chính hieán cheá tín lyù cuûa coâng ñoàng chung Vatican II khaúng ñònh: raát nhieàu khi con ngöôøi bò aùc thaàn löøa ñaûo khieán hoï sai laïc trong tö töôûng vaø traùo ñoåi chaân lyù thaàn linh vôùi doái traù, phuïng söï taïo vaät thay vì Ñaáng Taïo Hoùa."

Ñöùc Hoàng Y Ratzinger noùi theâm raèng "Trong moät theá giôùi ngaøy caøng cuøng nhau taêng tröôûng caùc toân giaùo vaø vaên hoùa gaëp gôõ nhau ñoù laø ñieàu deã hieåu. Söï kieän aáy khoâng nhöõng laøm cho con ngöôøi xích laïi gaàn nhau töø beân ngoaøi nhöng coøn laøm cho hoï chuù yù hôn tôùi nhöõng theá giôùi toân giaùo xa laï. Theo nghóa ñoù, nghóa laø theo söï hieåu bieát laãn nhau, ta coù lyù ñeå noùi raèng con ngöôøi laøm cho nhau ñöôïc theâm phong phuù. Nhöng ñieàu naøy khoâng loaïi boû xaùc quyeát cuûa ñöùc tin Kitoâ raèng mình ñaõ nhaän ñöôïc töø Thieân Chuùa trong Ñöùc Gieâsu Kitoâ söï maïc khaûi chung keát vaø troïn veïn veà maàu nhieäm cöùu ñoä. Ñuùng ra, ñaây phaûi laø cô may ñeå loaïi tröø naõo traïng döûng döng do thaùi ñoä töông ñoái hoùa toân giaùo khieán cho ngöôøi ta cho raèng ñaïo naøo cuõng nhö ñaïo naøo.

Thaùi ñoä quyù chuoäng vaø toân troïng caùc toân giaùo treân theá giôùi cuõng nhö caùc neàn vaên hoùa laøm cho söï thaêng tieán phaåm giaù con ngöôøi vaø söï phaùt huy vaên minh ñöôïc phong phuù moät caùch khaùch quan nhöng khoâng heà giaûm bôùt söï ñoäc ñaùo vaø tính chaát duy nhaát coù moät khoâng hai cuûa maïc khaûi Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø khoâng heà giaûm bôùt nghóa vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi. Giaùo Hoäi rao giaûng vaø buoäc phaûi rao giaûng khoâng ngöøng Chuùa Gieâsu Kitoâ laø ñöôøng laø söï thaät vaø laø söï soáng. Nôi Ngaøi con ngöôøi tìm ñöôïc cuoäc soáng sung maõn vaø trong Ngaøi Thieân Chuùa ñaõ hoøa giaûi moïi söï vôùi mình. Ñoàng thôøi, nhöõng lôøi ñôn sô aáy cho thaáy roõ lyù do taïi sao Giaùo Hoäi xaùc tín söï sung maõn phoå quaùt vaø söï hoaøn taát maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa chæ hieän dieän trong ñöùc tin Kitoâ maø thoâi. Lyù do ñoù khoâng heä taïi ôû ñieàu goïi laø öu tieân daønh cho nhöõng phaàn töû cuûa Giaùo Hoäi vaø caøng khoâng phaûi do nhöõng thaønh quaû lòch söû Giaùo Hoäi ñaït ñöôïc trong cuoäc löõ haønh traàn theá nhöng vì maàu nhieäm cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ, ñaáng vöøa laø Thieân Chuùa thaät vöøa laø ngöôøi thaät hieän dieän trong Giaùo Hoäi.

Lôøi xaùc quyeát veà ñaëc tính duy nhaát vaø phoå quaùt cöùu ñoä cuûa Kitoâ Giaùo chuû yeáu xuaát phaùt töø maàu nhieäm Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaáng tieáp tuïc hieän dieän trong Giaùo Hoäi laø thaân mình vaø laø hieàn theâ cuûa ngaøi. Vì theá do baûn chaát Giaùo Hoäi caûm thaáy phaûi daán thaân trong coâng cuoäc rao giaûng Tin Möøng cho caùc daân toäc caû trong boái caûnh hieän nay coù nhieàu toân giaùo vaø noåi baät vôùi nhöõng ñoøi hoûi töï do quyeát ñònh vaø töï do tö töôûng. Giaùo Hoäi vaãn yù thöùc mình ñöôïc keâu goïi ñeå cöùu vôùt vaø ñoåi môùi moïi thuï taïo ñeå moïi söï ñöôïc goàm toùm trong Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø ñeå trong ngaøi con ngöôøi trôû thaønh moät gia ñình vaø moät daân toäc duy nhaát."

Ñöùc Hoàng Y Ratzinger keát luaän "Khi taùi khaúng ñònh chaân lyù maø Giaùo Hoäi luoân xaùc tín vaø tuaân giöõ veà nhöõng vaán ñeà noùi treân ñaây vaø khi baûo veä caùc tín höõu khoûi nhöõng sai laàm vaø nhöõng giaûi thích mô hoà ñang ñöôïc phoå bieán ngaøy nay, tuyeân ngoân Dominus Jesus cuûa boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin ñöôïc chính Ñöùc Thaùnh Cha pheâ chuaån vôùi yù thöùc chaéc chaén vaø do quyeàn toâng ñoà cuûa ngaøi thi haønh hai nhieäm vuï: Moät ñaøng tuyeân ngoân naøy laø moät chöùng töø coù theá giaù, môùi meû nhaát ñeå toû cho theá giôùi thaáy aùnh quang raïng ngôøi Tin Möøng vinh hieån cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, ñaøng khaùc vaên kieän cho thaáy nhö moät ñieàu boù buoäc ñoái vôùi taát caû caùc tín höõu nhöõng gì laø neàn taûng ñaïo lyù khoâng theå töø boû ñöôïc. Neàn taûng aáy phaûi dìu daét, soi saùng vaø ñònh höôùng cho vieäc suy tö thaàn hoïc cuõng nhö nhöõng hoaït ñoäng muïc vuï vaø truyeàn giaùo cuûa taát caû caùc coäng ñoaøn Coâng Giaùo raûi raùc treân theá giôùi. "
Nguyeãn Vieät Nam

1.2. Toùm taét tuyeân ngoân Dominus Jesus (Chuùa Gieâsu) cuûa Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin

VietCatholic News. 6/9/2000 Saùng hoâm thöù ba 5/9/2000, Ñöùc Hoàng Y Joseph Ratzinger, boä tröôûng Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin vaø Ñöùc Toång Giaùm Muïc Tarcisio Bertone, toång thö kyù Thaùnh Boä ñaõ hoïp baùo ñeå giôùi thieäu Tuyeân Ngoân Dominus Jesus (Chuùa Gieâsu) ñeà caäp ñeán ñaëc tính duy nhaát vaø phoå quaùt cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Giaùo Hoäi.

Vaên kieän ñaõ ñöôïc aán haønh baèng 8 thöù tieáng La Tinh, YÙ, Anh, Phaùp, Ñöùc, Taây Ban Nha, Boà Ñaøo Nha vaø Ba Lan daøi trung bình 36 trang. Ngoaøi phaàn nhaäp ñeà vaø keát luaän , taøi lieäu ñöôïc chia thaønh 6 chöông, goàm toång coäng 23 ñoaïn. Tuyeân ngoân ñaõ ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha pheâ chuaån vaøo ngaøy 6/8/2000 vaø ñöôïc aán kyù bôûi Ñöùc Hoàng Y Ratzinger ngaøy 16/6/2000.

Chöông I, II vaø III laàn löôït xaùc quyeát tính chaát troïn veïn vaø chung keát trong maïc khaûi cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, söï thoáng nhaát trong chöông trình cöùu ñoä cuûa Ngoâi Lôøi Thieân Chuùa vaø Thaùnh Linh. Sau cuøng, laø ñaëc tính duy nhaát vaø phoå quaùt cuûa maàu nhieäm cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Vieäc taùi khaúng ñònh nhöõng xaùc quyeát treân ñaây nhaém choáng laïi nhöõng luaän ñeà vaø chuû tröông cho raèng maïc khaûi cuûa Chuùa Gieâsu chæ coù tính chaát haïn cheá vaø baát toaøn, caàn phaûi ñöôïc boå tuùc baèng nhöõng maïc khaûi trong caùc toân giaùo khaùc.

Chöông IV, V vaø VI cuûa tuyeân ngoân baøn veà nhöõng haäu quaû veà phöông dieän giaùo hoäi hoïc cuûa ñaïo lyù ñöôïc chöùa ñöïng trong caùc chöông tröôùc ñoù, nhaát laø khaúng ñònh söï hieän höõu cuûa moät Giaùo Hoäi duy nhaát, töông öùng vôùi ñaëc tính ñoäc nhaát vaø phoå quaùt cuûa söï trung gian cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Söï töông öùng aáy döïa treân yù muoán cuûa Chuùa, ñaáng ñaõ thieát laäp Giaùo Hoäi khoâng phaûi nhö moät coäng ñoaøn caùc moân ñeä maø thoâi nhöng coøn nhö moät maàu nhieäm cöùu ñoä. Giaùo Hoäi laø söï hieän dieän cuûa chính Chuùa Kitoâ, ñaáng thöïc hieän söï cöùu ñoä nôi caùc moân ñeä vaø qua caùc moân ñeä trong lòch söû loaøi ngöôøi. Vì theá, cuõng nhö chæ coù moät Chuùa Kitoâ, neân cuõng chæ coù moät Giaùo Hoäi duy nhaát: Moät ñaàu, moät thaân mình.

Tuyeân ngoân nhaéc laïi moät giaùo huaán quan troïng cuûa coâng ñoàng chung Vatican II vaø xaùc ñònh: Giaùo Hoäi duy nhaát hieän höõu trong Giaùo Hoäi Coâng Giaùo, döôùi quyeàn cuûa ñaáng keá vò thaùnh Pheâroâ vaø caùc Giaùm Muïc. Tuyeân ngoân cuõng baùc boû moät giaûi thích sai laàm ñang lan traøn ngaøy nay vaø hoaøn toaøn traùi ngöôïc vôùi ñöùc tin Coâng Giaùo vì cho raèng taát caû caùc toân giaùo töï chuùng ñeàu laø nhöõng con ñöôøng cöùu ñoä beân caïnh Kitoâ Giaùo. Theo giaùo huaán cuûa coâng ñoàng chung Vatican II, trong caùc toân giaùo khaùc, toàn taïi caùc yeáu toá toân giaùo xuaát phaùt töø Thieân Chuùa vaø thuoäc vaøo soá nhöõng gì Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng trong taâm hoàn, nôi con ngöôøi vaø lòch söû caùc daân toäc, vaên hoùa vaø toân giaùo. Nhöõng yeáu toá naøy coù giaù trò chuaån bò Tin Möøng. Duø vaäy, cuõng neân nhôù raèng trong caùc toân giaùo khaùc cuõng toàn taïi caùc yeáu toá caûn trôû Tin Möøng. Do ñoù, tuyeân ngoân taùi nhaán maïnh nghóa vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi vaø cuûa moãi tín höõu Kitoâ mang aùnh saùng vaø söùc maïnh cöùu ñoä cuûa Tin Möøng cho moïi ngöôøi.

Cuõng trong cuoäc hoïp baùo Ñöùc Toång Giaùm Muïc Tarcisio Bertone, toång thö kyù Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin minh xaùc raèng vaên kieän môùi coâng boá laø moät tuyeân ngoân nghóa laø khoâng giaûng daïy moät ñieàu gì môùi nhöng taùi khaúng ñònh vaø toùm taét ñaïo lyù ñöùc tin Coâng Giaùo ñaõ ñöôïc xaùc ñònh hoaëc giaûng daäy trong caùc vaên kieän giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi. Tuyeân ngoân naøy nhaèm neâu roõ söï giaûi thích ñuùng ñaén tröôùc nhöõng sai laàm vaø ñaïo lyù mô hoà ñang phoå bieán trong laõnh vöïc thaàn hoïc vaø trong Giaùo Hoäi ngaøy nay. Tuyeân ngoân ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha pheâ chuaån minh nhieân neân cuõng coù tính chaát giaùo huaán phoå quaùt vaø tham phaàn vaøo huaán quyeàn bình thöôøng cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng.

1.3. Vaán ñeà "Trieát Ñoâng vaø Trieát Taây" trong tuyeân ngoân Dominus Jesus

VietCatholic News. 6/9/2000 Moät tuyeân ngoân maïnh meõ, roõ raøng vaø döùt khoaùt nhö tuyeân ngoân Dominus Jesus chaéc chaén khoâng theå traùnh khoûi vieäc moät soá toân giaùo khaùc "khoâng haøi loøng". Tuy nhieân, moät khía caïnh khaùc coù tính chaát teá nhò trong noäi boä Giaùo Hoäi laø vaán ñeà "Trieát Ñoâng vaø Trieát Taây".

Trong tuyeân ngoân Dominus Jesus, coù hai phaàn ñeà caäp tröïc tieáp ñeán caùc khuynh höôùng trieát hoïc Ñoâng Phöông. Tröôùc heát, tuyeân ngoân maïnh meõ baùc boû moät khuynh höôùng thöôøng ñöôïc cho laø "ñoái laäp trieät ñeå" giöõa "suy tö lyù trí cuûa Taây Phöông vaø suy tö hình töôïng cuûa Ñoâng Phöông". Thaùi ñoä naøy, nhö vaên baûn ñaõ chæ ra, seõ daãn ñeán keát luaän laø Giaùo Hoäi Coâng Giaùo khoâng phaûi laø con ñöôøng toát nhaát daãn ñeán ôn cöùu ñoä cho caùc daân toäc AÙ Chaâu.

Tieáp theo, tuyeân ngoân cuõng maïnh daïn ñaû kích nhöõng neàn thaàn hoïc tieâu cöïc cuûa AÙ Chaâu vaø nhöõng aûnh höôûng caûn trôû Tin Möøng cuûa caùc toân giaùo vaø vaên hoùa Ñoâng Phöông.

Hai ñieàu naøy coù theå seõ bò xuyeân taïc laø caùc Ñöùc Hoàng Y vaø Giaùm Muïc trong Thaùnh Boä Ñöùc Tin maø ña soá laø nhöõng ngöôøi sinh ra ôû caùc nöôùc phöông taây, aûnh höôûng saâu saéc bôûi vaên hoïc vaø trieát hoïc Taây Phöông ñaõ ñaùnh giaù thaáp hay thaäm chí khoâng hieåu gì veà vaên hoùa, trieát hoïc Ñoâng Phöông. Ñöùc Toång Giaùm Muïc Bertone, toång thö kyù cuûa Thaùnh Boä ñaõ minh xaùc ngay trong buoåi hoïp baùo laø tuyeân ngoân Dominus Jesus ñaõ ñöôïc tham khaûo raát roäng raõi vôùi caùc Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc AÙ Chaâu. Ñaëc bieät Thaùnh Boä ñaõ toå chöùc raát nhieàu cuoäc hoïp vôùi Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc AÁn Ñoä.

1.4. Toång Giaùm Muïc Anh Giaùo thaønh Cantebury khoâng vui vôùi tuyeân ngoân Dominus Jesus

VietCatholic News. 6/9/2000 Thuû laõnh cuûa Anh Giaùo, Tieán Só George Carey,Toång Giaùm Muïc Cantebury ñaõ toû yù khoâng vui vôùi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo vì cho raèng Anh Giaùo khoâng phaûi laø moät Giaùo Hoäi ñích thöïc.

Tieán Só George Carey, ñaõ phaûn öùng vôùi moät ñoaïn trong tuyeân ngoân Dominus Jesus nhaèm taùi xaùc nhaän vai troø duy nhaát vaø phoå quaùt cöùu ñoä cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo trong ôn cöùu chuoäc. Toång Giaùm Muïc Carey ñaëc bieät choáng ñoái ñoaïn noùi raèng: "Caùc coäng ñoàng toân giaùo khoâng duy trì giaù trò cuûa haøng giaùm muïc cuõng nhö chaân giaù trò vaø baûn chaát troïn veïn cuûa maàu nhieäm Thaùnh Theå thì khoâng phaûi laø caùc giaùo hoäi ñuùng nghóa."

Vò Toång Giaùm Muïc Anh Giaùo cho raèng khaúng ñònh naøy khoâng noùi leân ñöôïc "söï thoâng caûm saâu xa ñaõ thöïc hieän ñöôïc qua cuoäc ñoái thoaïi vaø coäng taùc ñaïi keát trong 30 naêm qua." Ngaøi noùi theâm laø Giaùo Hoäi Anh "tin raèng chính mình laø phaàn töû cuûa Giaùo Hoäi Ñöùc Kitoâ duy nhaát, thaùnh thieän, phoå quaùt vaø toâng truyeàn."

Taøi lieäu Dominus Jesus cuûa Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin ñöôïc coâng boá laø ñeå laøm roõ moät vaøi quan ñieåm sai laàm vaø mô hoà noåi leân trong quaù trình ñoái thoaïi ñaïi keát.

1.5. Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago: Tuyeân Ngoân Dominus Jesus raát kòp thôøi

VietCatholic News. 6/9/2000 Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago toång thö kyù cuûa Thaùnh Boä Truyeàn Giaùo cho caùc Daân Toäc ñaõ leân tieáng ca ngôïi tuyeân ngoân Dominus Jesus vaø ngaøi cho raèng Toøa Thaùnh Vatican ñaõ ñaùp öùng nhu caàu muïc vuï caàn thieát nhaèm xaùc ñònh vai troø ñoäc ñaùo cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo.

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Marcello Zago töøng laø nhaø truyeàn giaùo ôû Laøo trong thaäp nieân 1970, noùi vôùi haõng thoâng taán Fides raèng xu höôùng tieán ñeán thuyeát toân giaùo töông ñoái, nhaát laø ôû AÙ Chaâu laø khaù phoå bieán vaø nguy hieåm. Ngaøi noùi, raát nhieàu nhaø thaàn hoïc "ñaët vaán ñeà nhu caàu phuùc aâm hoùa, vaø hoï do döï khoâng muoán ñeà nghò ngöôøi ta trôû laïi ñaïo."

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Zago noùi roõ laø khi Giaùo Hoäi töï cho mình laø moät phöông tieän ñoäc ñaùo vaø phoå quaùt ñeå ñöôïc cöùu ñoä thì ñieàu ñoù ñaõ gaây neân söï choáng ñoái kòch lieät töø caùc toân giaùo ôû AÙ Chaâu– nhaát laø AÁn Giaùo ôû AÁn Ñoä vaø Hoài Giaùo ôû Nam Döông vaø caùc nôi khaùc. Moät soá nhaø thöøa sai Kitoâ Giaùo phaûn öùng vôùi söï choáng ñoái ñoù baèng caùch laøm nheï bôùt noäi dung cuûa ñöùc tin Coâng Giaùo, vaø ngaøi noùi, "ñoù laø moät sai laàm."

Ñöùc Toång Giaùm Muïc Zago keát luaän, hoaït ñoäng truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi ñoøi hoûi moät ñoäng löïc muoán hoaùn caûi moïi ngöôøi veà vôùi ñöùc tin chaân chính. Ngaøi noùi: "Tranh ñaáu cho söï coâng baèng hoaëc choáng naïn ñoùi ngheøo laø caùc khía caïnh coù lieân heä ñeán hoaït ñoäng truyeàn giaùo. Nhöng vaøo nhöõng luùc aáy thöôøng coù söï baát quaân bình trong taâm ñieåm cuûa hoaït ñoäng truyeàn giaùo, ñoù laø thieáu söùc soáng Phuùc AÂm cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø khoâng giôùi thieäu Ñöùc Gieâsu Kitoâ cho caùc ngöôøi khaùc."

1.6. Thaát baïi trong aâm möu ngaên caûn Giaùo Hoäi thaàm laëng taán phong moät giaùm muïc, coâng an baét taân giaùm muïc.

VietCatholic News. 7/9/2000 Theo haõng tin Fides cuûa Boä Truyeàn Giaùo, moät Giaùm Muïc thuoäc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo thaàm laëng taïi Hoa Luïc, Ñöùc Cha Giang Minh Nguyeân ñaõ bò coâng an baét giam hoài cuoái thaùng 8 vöøa qua taïi Trieäu Huyeän, tænh Haø Baéc vaø töø ñoù ñeán nay khoâng ai bieát ngaøi soáng cheát ra sao. Nhöõng ngöôøi chöùng kieán taän maét caûng coâng an Hoa Luïc baét ngaøi ñaõ thuaät laïi tin naøy cho haõng Fides bieát.

Ñöùc Cha Giang Minh Nguyeân ñöôïc thuï phong giaùm muïc ngaøy 8/8/2000 trong moät leã nghi cöû haønh voäi vaõ luùc 6h30 saùng tröôùc söï hieän dieän cuûa 26 linh muïc, toaøn theå coäng ñoaøn caùc nöõ tu doøng Thaùnh Teâreâxa haøi ñoàng Gieâsu vaø 1000 tín höõu Coâng Giaùo thaàm laëng. Ñöùc cha Raymond Vöông Trung Laâm, Giaùm Muïc giaùo phaän Trieäu Huyeän.

Nhaø nöôùc ñaõ tìm caùch ngaên caûn leã taán phong baèng caùch tung coâng an ñi ñieàu tra xem ai seõ ñöôïc taán phong giaùm muïc, doø tìm ñòa ñieåm haønh leã, toå chöùc caùc buoåi hoïp raên ñe vaø nhoài soï veà vai troø caùc Giaùm Muïc trong toå chöùc Coâng Giaùo Yeâu Nöôùc.

2.1. Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø phuùc trình veà vaán ñeà töï do tín ngöôõng

VietCatholic News. 6/9/2000 Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø hoâm qua ñaõ cho coâng boá phaûn phuùc trình haøng naêm noùi veà tình traïng töï do toân giaùo treân toaøn theá giôùi trong naêm vöøa qua. Trong 23 trang ñaùnh maùy noùi veà tình traïng töï do toân giaùo ôû Vieät Nam, baûn phuùc trình mang nhan ñeà Phuùc Trình Naêm 2000 Veà Töï Do Tín Ngöôõng Quoác Teá do Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø soaïn thaûo vieát laø trong naêm vöøa qua, maëc duø coù moät soá tieán boä ñang löu yù tôùi veà vaán ñeà tín ngöôõng, nhöng nhìn chung thì Vieät Nam vaãn chöa thaät söï toân troïng quyeàn töï do toân giaùo cuûa ngöôøi daân.

Baûn phuùc trình vieát laø taát caû caùc toå chöùc toân giaùo ôû Vieät Nam ñeàu phaûi xin pheùp nhaø nöôùc neáu muoán thöïc hieän nhöõng buoåi huaán luyeän veà ñaïo giaùo, hay toå chöùc hoäi thaûo vaø nhöõng buoåi thôø phöôïng naèm ngoaøi lòch trình thöôøng leä, vì chuû tröông maø nhaø nöôùc ñaët ra laø caøng ít hoäi hoïp caøng toát.

Ngay caû vieäc söûa chöõa hay xaây döïng ñòa ñieåm thôø phöôïng cuõng phaûi xin pheùp chính quyeàn, neáu muoán tham gia caùc chöông trình töø thieän cuõng phaûi coù pheùp cuûa nhaø nöôùc, vaø muoán huaán luyeän taäp sinh, chuûng sinh, muoán cho chuûng sinh taäp sinh chòu chöùc, muoán boå nhaäm, thay ñoåi caùc tu só töø nôi naøy ñeán nôi khaùc cuõng phaûi ñöôïc nhaø nöôùc chaáp thuaän. Ngay chính trong soå hoä khaåu, ngöôøi daân Vieät Nam cuõng bò baét phaûi ghi roõ toân giaùo cuûa mình.

Baûn phuùc trình cuõng noùi laø maëc duø hieán phaùp vaø luaät phaùp cam keát baûo veä quyeàn töï do haønh ñaïo cuûa daân chuùng, nhöng luaät leä naøy ñöôïc aùp duïng tuøy theo töøng ñòa phöông, chaúng haïn nhö ôû caùc thaønh phoá lôùn, ngöôøi daân Vieät Nam ñöôïc deã daõi hôn trong vieäc tu ñaïo vaø haønh ñaïo, nhöng ôû nhöõng khu vöïc noâng thoân, ôû caùc khu thuoäc vuøng cao, tình traïng ñaøn aùp toân giaùo vaãn tieáp tuïc dieãn ra. Baûn phuùc trình coøn ghi roõ laø taïi moät soá ñòa phöông, nhaát laø ôû vuøng Taây Baéc, caùc vieân chöùc ñòa phöông cho hay ngöôøi daân trong khu vöïc maø hoï cai quaûn khoâng ai coù ñaïo caû, vì nhöõng ngöôøi coù tín ngöôõng khoâng ñöôïc coâng nhaän ôû nhöng khu vöïc naøy.

2.2. Laàn ñaàu tieân sau naêm 1975 coù moät ñoaøn haønh höông ñeán Roâma töø quoác noäi

VietCatholic News. 7/9/2000 Hoâm thöù tö (6/9/2000), trong buoåi trieàu yeát chung vôùi Ñöùc Thaùnh Cha, laàn ñaàu tieân moät ñoaøn haønh höông chính thöùc Vieät Nam töø trong nöôùc ra ñaõ ñöôïc tieáp kieán Ñöùc Thaùnh Cha.

Ñoaøn haønh höông naøy goàm 23 ngöôøi thuoäc giaùo phaän Saøigoøn do hai linh muïc Giuse Nguyeãn Coâng Ñoan (doøng Teân) haït phuù Nhuaän vaø Leâ Vaên Toû höôùng daãn. Nhoùm tín höõu Vieät Nam ñaõ ñöôïc long troïng giôùi thieäu leân Ñöùc Thaùnh Cha.

Trong phaàn chaøo caùc nhoùm haønh höông noùi tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ chaøo ñoaøn haønh höông Vieät Nam: "Toâi sung söôùng chaøo caùc anh chò em trong caùc ñoaøn haønh höông noùi tieáng Phaùp hieän dieän saùng nay, ñaëc bieät laø caùc tín höõu haønh höông Vieät Nam vaø tín höõu cuûa giaùo phaän Nice ...toâi heát loøng ban pheùp laønh Toøa Thaùnh cho anh chò em taát caû".

VietCatholic News. 6/9/2000 Sau 3 ngaøy thaûo luaän, thöôïng ñænh Nga-Nhaät ñaõ keát thuùc hoài tröa hoâm qua (5/09/2000) maø khoâng ñaït ñöôïc keát quaû naøo ñaùng keå.

Trôû ngaïi xaåy ra vì hai beân khoâng töông nhöôïng nhau trong cuoäc tranh chaáp chuû quyeàn 4 hoøn ñaûo cuûa Nhaät maø Nga chieám ñoùng töø thôøi ñeä nhò theá chieán cho ñeán nay. Tin töùc cho bieát Nhaät ñoøi Nga phaûi traû laïi nhöõng hoøn ñaûo naøy tröôùc khi hai nöôùc kyù baûn hieäp ñònh hoøa bình, nhöng phía Moscow khoâng chaáp nhaän.

Cho duø gaëp khoù khaên, nhöng Toång Thoáng Vladimir Putin cuûa Nga vaø Thuû Töôùng Mori cuûa Nhaät Baûn vaãn leân tieáng ca ngôïi moái quan heä moãi ngaøy moät toát ñeïp hôn tröôùc. Thuû Töôùng Nhaät Baûn cuõng cho hay laø oâng vaø Toång Thoáng Putin cuûa Nga ñaõ ñoàng yù seõ thaûo luaän tieáp veà nhöõng vaán ñeà ñang baøn thaûo dôû dang, vaø coå voõ caùc noã löïc maø chính phuû Nga ñang thöïc hieän ñeå ñoùng vai troø quan troïng hôn treân baøn côø chính trò ôû vuøng Chaâu AÙ-Thaùi Bình Döông.

Toång Thoáng Nga thì cho hay laø chính phuû nöôùc oâng uûng hoä ñôn xin laøm hoäi vieân thöôøng tröïc Hoäi Ñoàng Baûo An cuûa Nhaät.