1. 1. 'Con yeâu Chuùa muoän maøng' Thöôïng nghò só Uùc Chaâu vaø laøø Boä Tröôûng trôû neân Linh Muïc

---

Ngoïc Loan

 

1. 2. Ñöùc Thaùnh Cha môøi 200 ngöôøi ngheøo taïi thaønh Roma aên böõa aên toái

---

VietCatholic News. 1/6/2000 LAGOS, Nigeria– Giaùo phaän Kaduna, thuoäc Nigeria, cho tin raèng moät linh muïc ñaõ bò saùt haïi bôûi nhoùm quùa khích Hoài giaùo tuaàn qua vaø chuùng coøn noùi neáu ai gieát ñöôïc linh muïc Coâng giaùo naøo seõ ñöôïc giaûi thöôûng.

Cha Father Peter Yakubu phaùt ngoân vieân cuûa giaùo phaän Kaduna noùi raèng linh muïc Clement Ozi Bello, 26 tuoåi vöøa môùi ñöôïc thuï phong linh muïc naêm qua, ñang khi laùi xe tôùi giaùo xöù cuûa mình ñaõ bò chaën laïi vaø bò boïn coân ñoà Hoài giaùo quaù khích keùo loâo ra khoûi xe, chuùng troùi vò linh muïc naøy laïi, moùc maét, vaø sau ñoù saùt haïi ngaøi.

Cha Yakulu cuõng cho bieát theâm raèng Cha Ozi Bello tröôùc ñaây thuoäc moät gia ñình Hoài giaùo vaø ñaõ trôû laïi ñaïo Coâng giaùo, sau ñoù theo ñuoåi ôn goïi laøm linh muïc.

Cha Yakubu cho bieát theâm raèng giaùo phaän coù bieát veà vieäc nhoùm Hoài giaùo quaù khích ñaõ treo giaûi thöôûng laø cöù moãi ñaàu moät linh muïc Coâng giaùo bò gieát trong vuøng Kaduna thì seõ ñöôïc troïng thöôûng 100,000 naira (khoaûng 1,000 myõ kim) .

Nhöõng cuoäc ñaùnh nhau vaø gaây goå giöõa ngöôøi Kitoâ giaùo vaø Hoài giaùo xaåy ra cuõng ñaõ laâu, ñaõ coù nhieàu baïo ñoäng, ñoát nhaø vaø taøn saùt daân laønh, nhöng nhaát laø trong tuaàn qua laïi buøng leân khi ngöôøi Coâng giaùo ñoå toäi cho nhoùm Hoài giaùo ñaõ gieát moät ngöôøi coâng giaùo daân laøng ôû ñaây, thì nhoùm Hoài giaùo laïi töùc giaän neân caøng coù côù traû thuø.

Vuï ngöôøi Hoài giaùo muoán aùp duïng luaät Sharia cuûa Hoài buøng noå vaøo thaùng Hai naêm nay trong caùc tình mieàn Baéc Nigeria ñaõ gaây hoang mang treân theá giôùi khoâng ít, töøng traêm ngöôøi ñaõ bò saùt haïi, vaø bao nhieâu nhaø cöûa bò ñoát chaùy, nay laïi taùi buøng noå trôû laïi. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 1/6/2000 VATICAN– Toøa Thaùnh loan tin raèng Ñöùc Thaùnh Cha seõ tieáp taân toång thoáng Nga Putin vaøo ngaøy 5-6 nhaân chuyeán thaêm vieáng cuûa toång thoáng Nga soâ sang YÙ ñaïi lôïi.

Ñaây seõ laø gaàn gaëp gôû ñaàu tieân giöõa Ñöùc Thaùnh Cha vôùi oâng Vlamidir Putin. Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ nhieàu laàn töøng gaëp gôõ vôùi caùc vò tieàn nhieäm cuûa oâng Putin nhö vôùi oâng Gobachev nhieàu laàn vaø oâng Borris Yeltsin 2 laàn. Chính cöïu TT Yeltsin ñaõ môøi Ñöùc Thaùnh Cha sang thaêm vieáng Nga soâ.

Sôû dó ngaøi chöa sang Nga soâ laø vì vaán ñeà teá nhò neân ngaøi cuõng caàn ñöôïc Giaùo hoäi Chính Thoáng Giaùo taïi Nga soâ môøi nöõa. Caùc moái daây lieân laïc giöõa Giaùo Hoäi Coâng giaùo vaø Chính Thoáng Nga trôû neân caêng thaúng töø sau khi cuoäc chieán tranh laïnh keát thuùc.

Chính thoáng Nga toá caùo Giaùo Hoäi Coâng giaùo duï doã caùc tín ñoà Chính thoáng theo ñaïo, ñang khi ñoù thì Giaùo hoäi Coâng giaùo ñang muoán ñoøi laïi caùc taøi saûn nhö nhaø thôø vaø nhöõng cô sôû thuoäc veà Giaùo hoäi maø Chính thoáng Nga ñaõ giaønh laáy töø sau khi cheá ñoä Coâng saûn Nga soâ naém quyeàn vaø trao cho Chính thoáng. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 31/5/2000 VATICAN– Moät baûn thoâng caùo ñöôïc Hoäi Ñoàng Giaùo Hoaøng veà Chaêm Soùc Muïc Vuï cho Ngöôøi Di Daân vaø Ngöôøi Löõ Haønh ñöa ra hoâm nay taïi Vatican ñeà ra moät soá nhöõng ñieåm maø Ngaøy Naêm Thaùnh cho Ngöôøi Di Daân vaø Löõ Haønh saép dieãn ra tôùi ñaây (töø 1 tôùi 2 thaùng 6) taïi Roma vaø moät soá caùc giaùo phaän khaùc nhau treân theá giôùi seõ baøn ñeán.

Baûn thoâng caùo nhaän ñònh raèng“Naêm Thaùnh coù nguoàn goác töø Thaùnh Kinh, moät caùch maëc nhieân nhaéc nhôù yeáu toá naøy raát quan troïng vaø gaàn guõi vôùi nhöõng ai bò baét buoäc phaûi boû maùi aâm gia ñình, boû queâ höông laø: hoï ñöôïc tö do vaø ñöôïc trôû veà ñaát rieâng thuoäc veà hoï”.

Yeáu toá ñaëc bieät naøy seõ ñöôïc nhaán maïnh ñeán trong Ngaøy daønh cho Ngöôøi Di Cö cuûa theá giôùi vaøo muøng 1 vaø 2 thaùng Saùu tôùi ñaây. Trong hai ngaøy naøy“moái quan taâm seõ nhaém vaøo nhöõng ai bò baét buoäc phaûi di taûn ngoaøi yù muoán cuûa hoï, maø hieän nay coù treân 50 trieäu ngöôøi di cö, di taûn, hoài höông, nhöõng ngöôøi tò naïn chính trò vaø nhöõng ngöôøi khaùc coù ñoàng caûnh ngoä töông töï”.

Trong thaùnh leã Ñöùc Thaùnh Cha daâng caàu nguyeän cho nhöõng ngöôøi naøy vaoø ngaøy 2.6.2000 taïi Coâng tröôøng Thaùnh Pheâroâ Ñöùc Thaùnh Cha seõ ñeà cao vaø nhaán maïnh ñeán söï kieän naøy.

Vaøo tröa ngaøy mai (1.6) taïi thính ñöôøng nhaø thôø thaùnh Francis of Caravita taïi Roma, seõ coù buoåi gaëp gôõ vaø suy nieäm veà ñeà taøi Hoøa giaûi cho Ngöôøi Di Cö, Coâng Nhaân vaø nhöõng ngöôøi daán thaân nhaân baûn chaêm soùc muïc vuï cho thaønh phaàn neâu treân. Trong dòp naøy taäp“Hieán Chöông Naêm Thaùnh veà Quyeàn cuûa Ngöôøi Di Cö” seõ ñöôïc ban boá ra.

Baûn tuyeân ngoân naøy cuûa Toøa Thaùnh nhaèm baøy toû moái lieân ñôùi beàn chaët cuûa Toøa Thaùnh ñoái vôùi hoaøn caûnh cuûa ngöôøi di cö, di daân vaø nhöõng ngöôøi bò ly taùn khoûi gia ñình. THIEÂN-AÂN

2. 1. Ñöùc Giaùo Hoaøng coâng boá hai taân Giaùm Muïc taïi Vieät Nam

VietCatholic News. 30/5/2000 VATICAN- Vaøo ngaøy 27 thaùng naêm , Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ ñeä nhò ñaõ boå nhieäm Linh Muïc Phaoloâ Nguyeãn Bình Tónh vaø Linh Muïc Toâma Nguyeãn Vaên Taân laø Giaùm Muïc phoù cho Giaùo Phaän Ñaø Naüng vaø Giaùo Phaän Vónh Long. Cha Tónh 70 tuoåi sinh naêm 1930 taïi Phaùt Dieäm, thuï phong linh muïc naêm 1960, hieän thuoäc Hoäi Doøng Xuaân Bích vaø Giaùm Ñoác cuûa Ñaïi Chuûng Vieän Hueá töø naêm 1994.

Ñöùc taân giaùm muïc Taân 60 tuoåi sinh naêm 1940 taïi Baøi xan, thuï phong linh muïc naêm 1969. Ngaøi seõ thay theá Ñöùc Giaùm Muïc phuï taù Vónh Long laø Ñöùc Cha Raphael Nguyeãn Vaên Ñieäp 75 tuoåi, ñaõ ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha chaáp thuaän ñôn xin töø chöùc. Ñöùc taân giaùm muïc Cha Taân hieän laø giaùm ñoác Tieåu Chuûng Vieän Caùi Raêng , thaønh phoá Caàn Thô , laø chuûng vieän ñaøo taïo caùc linh muïc cho ba giaùo phaän Vóng Long, Caàn Thô vaø Long Xuyeân .

Hai taân giaùm muïc ñöôïc chæ ñònh cho hai giaùo phaän Ñaø Naüng vaø Vónh Long laø keát quaû cuûa cuoäc thaûo luaän laàn thöù 9 vaøo ngaøy 2 tôùi 7 thaùng 5 giöõa phaùi ñoaøn Toaø Thaùnh vaø Chính quyeàn Vieät Nam.

Theo thoáng keâ môùi nhaát, Giaùo Phaän Ñaø Naüng roäng 11,985 caây soá vuoâng, coù 53 281 ngöôøi Coâng Giaùo, 36 Giaùo Xöù, 48 linh muïc , 36 Doøng tu, vaø 329 tu só Nam nöõ. Giaùo Phaän Ñaø Naüng ñöôïc thaønh laäp vaøo naêm 1963 bao goàm töø thaønh phoá Ñaø Naüng vaø tænh Quaûng Nam vôùi toång daân soá khoaûng 2 trieäu ngöôøi.

Giaùo Phaän Vóng Long ôû ñoàng baèng soâng Cöûu Long ñöôïc thaønh laäp töø naêm 1938. Hieän nay coù khoaûng 170 000 ngöôøi Coâng Giaùo, 84 Giaùo Xöù vaø 125 hoï leû , 152 Linh Muïc, 43 tu só Nam, 350 nöõ tu vaø 65 Doøng tu.

Giaùo phaän Vónh Long vôùi toång dieän tích khoaûng 7221 caây soá vuoâng vôùi toång daân soá khoaûng 3.5 trieäu ngöôøi . Goàm coù tænh Vænh Long vaø Traø Vinh vaø moät phaàn cuûa Tænh Ñoàng Thaùp.

Vaøi giôø tröôùc khi coâng boá taân Giaùm Muïc , Boä tröôûng ngoaïi giao Vieät Nam Nguyeãn Dy Nieân ñaõ gaëp Ñöùc Toång Giaùm Muïc Jean Lousi Tauran, toång thö kyù Boä Ngoaïi Giao Toøa Thaùnh trong moät cuoäc“thaêm vieáng thaân maät”.

OÂng Nieân cuøng vôùi toång bí thö Leâ Khaû Phieâu ñang laøm moät cuoäc vieáng thaêm treân nöôùc YÙ sau khi ñaõ ñi vieáng thaêm Phaùp . Ngoïc Loan

VietCatholic News. 3/6/2000 QUI NHÔN: Toøa Giaùm Muïc Qui Nhôn vöøa loan tin buoàn: Ñöùc Cha PHAOLOÂ HUYØNH ÑOÂNG CAÙC, nguyeân Giaùm Muïc Giaùo Phaän Qui Nhôn, ñaõ qua ñôøi vaøo luùc 8 giôø 40 saùng ngaøy 03/06/2000 taïi beänh vieän Thoáng Nhaát, TPHCM, höôûng thoï 77 tuoåi.

Linh cöûu seõ di quan veà Nhaø Thôø Chính Toøa Qui Nhôn vaøo luùc 6 giôø chieàu Chuùa Nhaät 04/06/2000.

Nghi leã An taùng cöû haønh vaøo luùc 9 giôø thöù ba ngaøy 06/06/2000.

Xin kính baùo.
Tm. Toøa Giaùm Muïc Qui Nhôn
Linh Muïc Tâoång Ñaïi Dieän
Anreâ Huyønh Thanh Khöông

VietCatholic News. 4/6/2000 Saøi Goøn: Caùc hoïc vieân thaàn hoïc ôû Thaønh phoá Saøi Goøn cho bieát khoùa hoïc“Höôùng veà Thaàn hoïc Vieät Nam” ñöôïc giôùi thieäu bôûi Cha Ña Minh ñaõ giuùp hoï hieåu ñöôïc baûn vò hoùa (inculturation) qua maïch vaên cuûa ñòa phöông.

Linh Muïc Doøng Ña Minh, Cha Toâma Thieän Traàn Minh Caåm töùc Linh Muïc Thieän Caåm, môùi ñaây ñaõ giôùi thieäu khoaù hoïc môùi cho nhieàu Tu sinh cuûa caùc Hoäi Doøng, laø moät phaàn trong chöông trình boán naêm thaàn hoïc . 73 hoïc vieân ñaõ theo hoïc khoùa naøy.

Thaøy Pheâroâ Nguyeãn Theå cho bieát“Baøi giaûng daïy cuûa Cha Caåm raát laø thaám thía ñaõ giuùp toâi hieåu xaâu xa hôn veà thöïc nghóa cuûa baûn vò hoaù theo ñoù ñöùc tin cuûa Kitoâ Giaùo ñöôïc bieåu loä qua maïch vaên tieâu bieåu cuûa neàn vaên hoùa xaõ hoäi Vieät Nam”.

“Baûn vò hoùa khoâng phaûi chæ keå ñeán nhöõng cuoäc thaêm vieáng thöôøng xuyeân tôùi Chuøa hay nhöõng cuoäc trao ñoåi vôùi caùc Nhaø Sö hay Ni coâ”

Thaøy Augustine thuoäc hoäi thöøa sai Lazaroâ Nguyeãn Vieát Chung cho bieát theâm”Khoùa hoïc ñaõ cho toâi moät laäp tröôøng khaúng ñònh raèng, neáu toâi muoán quaûng baù Tin Möøng tôùi ngöôøi ñoàng höông baèng moät phöông phaùp höõu hieäu, thì toâi phaûi bieát nhieàu hôn veà vaên hoùa cuûa nöôùc toâi”.

Cha Caåm noùi khoùa hoïc naøy chæ laø moät“coá gaéng raát khieâm nhöôïng” ñeå môû ra moät phoái caûnh môùi cho nhöõng ngöôøi thích thuù veà thaàn hoïc maø hoï mang trong mình vaên hoùa Vieät Nam vaø duøng ngoân ngöõ ngöôøi Vieät Nam”.

Ngaøi noùi khoùa hoïc cuûa Ngaøi ñöôïc trích moät phaàn trong“Baøi ca cuûa moãi gioøng soâng”, laø moät trong nhöõng thu tích caùc taùc phaåm thaàn hoïc cuûa Ngaøi.

Ngaøi caét nghóa , moãi moät con soâng ñeàu bieåu töôïng cho moät neàn vaên hoùa khaùc bieät.”Chæ nhaéc ñeán moät ít nhö soâng Indus ôû Nam AÙ ñaõ sinh ra moät neàn vaên hoaù, vaø roài coù neàn vaên hoùa cuûa gioøng soâng Euphrates vaø gioøng soâng Tigris“.

“Baøi ca cuûa moãi gioøng soâng ñoøi hoûi raèng ôû ñoù coù nhöõng söï toan tính ñeå hình thaønh coâng thöùc cho neàn thaàn hoïc AÙ Chaâu vaø ñaëc bieät hôn nöõa laø thaàn hoïc Vieät Nam”.

Cha Caåm cuõng so saùnh vôùi Taây Phöông, ñaëc bieät laø caùc hoïc thuyeát thaàn hoïc (taây phöông), ñaõ khoâng thích nghi ñöôïc vôùi caùc toân giaùo taïi AÙ Chaâu bôûi vì noù quaù döïa treân lyù trí.

Ñoái vôùi ngöôøi AÙ Chaâu,“Ñaïo baát vieãn nhaân” nhö ñaõ thöôøng noùi theo Khoång giaùo raèng Trôøi hay Thieân khoâng xa vôùi con ngöôøi.“Ñoù laø lyù do taïi sao ñieàu bí aån, Trôøi taïo döïng con ngöôøi ñaõõ ñöôïc hieåu moät caùch chung chung trong taâm khaûm ngöôøi AÙ Chaâu”

Neáu chæ quan taâm tôùi baûn vò hoùa thì , nghieân cöùu thaàn hoïc theo ñöôøng loái Vieät Nam laø ñieàu“khoâng thöïc teá hay khoâng hôïp thôøi”.

“Noù gôïi leân töø moät nhu caàu raèng Tin Möøng ñöôïc gieo vaøo loøng ñaát, ñöôïc Thieân Chuùa Phuïc Sinh ra leänh, Ngaøi noùi“Haõy ñi tôùi khaép moïi nôi, rao giaûng Tin Möøng cho moïi loaøi”

Khoùa hoïc do Cha Caåm giaûng thuyeát, bao goàm nhöõng ñeà taøi nhö neàn taûng sieâu hình cuûa neàn vaên hoùa AÙ Ñoâng, truyeàn thoáng vaên hoùa Vieät vaø caên baûn cuûa “Tam giaùo hoøa ñoàng”. Vì ngoaøi Kitoâ Giaùo ra, thì coù moät toân giaùo toång hôïp ba ñaïo: Laõo, Khoång vaø Phaät Giaùo. Cha Caåm cuõng cho bieát moät caùch giaûn löôïc“veà phöông dieän ñaïo lyù, ngöôøi ta theo Phaät, maø ñieàu tieâu bieåu nhaát laø ngöôøi ta tin vaøo thuyeát nhaân quaûn vaø heä luïy cuûa noù laø thuyeát luaân hoài, hay goïi chung laø thuyeát luaân hoài nghieäp baùo. Veà phöông dieän ñaïo ñöùc, ngöôøi ta theo Khoång Gíao, laáy Nhaân Nghóa Leã Trí laøm caên baûn cho ñôøi soáng xaõ hoäi. Ngoaøi ra, trong thöïc haønh toân giaùo cuõng nhö nhöõng tuïc leä, ngöôøi ta cuõõng chòu aûnh höôûng Laõo Giaùo”. Ngaøi coøn tieáp“Tuy nhieân, ngoaøi nhöõng yeáu toá tam giaùo, moài ngöôøi Vieät Nam coøn coù moät ñaïo raát gaàn guõi vaø cô baûn ñoù laø Ñaïo Oâng Baø”.

Theo Cha Caåm vôùi phoái caûnh cuûa ngöôøi Vieät Nam, thì con ngöôøi khoâng phaûi sinh ra laø ngöôøi, nhöng con ngöôøi sinh ra ñeå laøm ngöôøi, vaø ñieàu naøy coù nghóa laø hoï hoïc caùch laøm ngöôøi hay noùi moät töø noâm na quen goïi laø“Ñaïo laøm ngöôøi”.

“Ñeå hieåu ñöôïc ñaëc tính cuûa neàn vaên hoùa Vieät Nam, thì haõy nhìn caùch hoï aên, caùch maëc vaø caùch soáng”.

Nhöõng chöông trình thaàn hoïc cho caùc tu só ñöôïc baét ñaàu vaøo naêm 1993. Laàn ñaàu tieân ñöôïc môû taïi Ñaïi Chuûng Vieän Thaùnh Giuse vaø roài ñeán tu vieän Mai Khoâi cuûa caùc Cha Ña Minh taïi Quaän 3 .

Cha Thieän Caåm, ngöôøi chuyeân daïy trieát hoïc Ñoâng Phöông taïi ñaïi hoïc trong nhieàu naêm, hieän laø phoù Giaùm Ñoác caùc giaùo huaán thaàn hoïc cho lieân tu só . Ngaøi cuõng laø Giaùm Hoïc cuûa Tænh Doøng Ña Minh Vieät Nam. Ngoïc Loan

VietCatholic News. 2/6/2000 HAØ NOÄI (Reuters) (VB) - Hoâm thöù naêm 1-6 Vieät Nam noùi ñang chuaån bò môû cuoäc hoïp môùi vôùi Myõ veà baûn Hieäp öôùc Maäu dòch hieän ñang bò khöïng laïi, nhöng phía Hoa Kyø noùi chöa nhaän ñöôïc traû lôøi cuûa Vieät Nam veà vieäc môøi hoïp cuûa Myõ.

Phaùt ngoân nhaân Phan Thuùy Thanh cuûa boä Ngoaïi giao Haø Noäi noùi vôùi caùc phoùng
vieân baø ta khoâng theå xaùc nhaän tin noùi Boä tröôûng Thöông Maïi Vuõ Khoan ñaõ phuùc
ñaùp lôøi môøi cuûa Ñaïi dieän Thöông maïi Myõ Charlene Barshefsky göûi ngaøy 17-5.
Nhöng Thanh noùi: "Hieän nay hai beân ñang tieáp tuïc thöïc hieän nhöõng vieäc caàn
thieát, keå caû vieäc chuaån bò cho moät cuoäc hoäi ñaøm môùi".

Moät giôùi chöùc Söù quaùn Myõ noùi phía Myõ vaãn chôø söï traû lôøi cuûa Vieät Nam veà thö
cuûa Barshefsky môøi Khoan ñeán thaêm Washington ñeå hoaøn taát Hieäp öôùc Maäu
dòch.

Tuaàn tröôùc Söù quaùn Myõ ñaõ caûi chính tin moät tôø baùo nhaø nöôùc noùi Washington vaø
Haø Noäi seõ môû laïi ñaøm phaùn tröôùc cuoái thaùng 5.

Baûn Hieäp öôùc Maäu dòch Vieät-Myõ ñaõ ñöôïc thoûa thuaän treân nguyeân taéc hoài thaùng
7 naêm ngoaùi, nhöng sau ñoù Vieät Nam ñaõ khöïng laïi khoâng chòu kyù, noùi raèng moät
soá ñieàu khoaûn khoâng coâng baèng.

Söï trì treä naøy ñaõ laøm raàu ró theâm taâm traïng nhöõng nhaø ñaàu tö ngoaïi quoác ñaõ saün
chaùn ngaùn veà neàn kinh teá ñoùng cöûa cuûa Vieät Nam vaø phí toån laøm aên quaù cao.
Caùc giôùi chöùc Myõ noùi hoï saün saøng laøm saùng toû caùc chi tieát, nhöng khoâng ñieàu
ñình laïi.

Caùc nhaø phaân tích noùi cheá ñoä Coäng saûn Vieät Nam ngaàn ngaïi khoâng daùm kyù
thöông öôùc vì sôï maát quyeàn kieåm soaùt kinh teá moät khi môû cöûa thò tröôøng nhö baûn
thöông öôùc ñaõ ghi.

Böùc thö cuûa Barshefsky laø thö phuùc ñaùp moät böùc thö cuûa Haø Noäi göûi cho Myõ hoài
thaùng 3 vöøa qua. Thö naøy laø thô chính thöùc ñaàu tieân cuûa Haø Noäi göûi cho Myõ ñeå
noùi taïi sao thöông öôùc bò hoaõn kyù keát.

Caùc kinh teá gia noùi Vieät Nam caàn phaûi laøm moät soá cam keát giaûi toûa kinh teá theo baûn Hieäp öôùc Maäu dòch vôùi Myõ.

Ñoái laïi Vieät Nam ñöôïc baùn haøng treân thò tröôøng Myõ vôùi giaù bieåu quan thueá thaáp nhö phaàn lôùn caùc nöôùc khaùc ñaõ ñöôïc höôûng. ÑOÃ-HÖÕU

VietCatholic News. 31/5/2000 PARIS (VB) - Dö luaän Phaùp noùi raát ít veà chuyeán ñi Phaùp cuûa oâng Leâ Khaû Phieâu, maø laïi noùi nhieàu veà baûn Baïch Thö Nhaân Quyeàn Vieät Nam, theo baûn tin töø UÛy Ban Baûo Veä Quyeàn Laøm Ngöôøi VN loan ñi. Baûn tin nhö sau.

THOÂNG CAÙO BAÙO CHÍ TAÏI PARIS NGAØY 29.5.2000
Dö luaän Phaùp veà chuyeán coâng du cuûa oâ. Leâ Khaû Phieâu vaø cuoán Baïch thö:
Nhaät baùo Le Monde vieát baøi giôùi thieäu Baïch thö, Libeùration noùi veà keû ngaên caûn "ñoåi môùi", Les Echos ñeà caäp tôùi neàn kinh teá xuoáng doác, Ñaøi truyeàn hình TV5 phoûng vaán Chuû tòch Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam - Chuû tòch Thöôïng vieän Phaùp vieát thö cho oâ. Voõ Vaên AÙi taùn ñoàng quan ñieåm Nhaân quyeàn, Chuû tòch Quoác hoäi Phaùp beânh vöïc cho nhaân quyeàn Vieät Nam khi tieáp xuùc vôùi Leâ Khaû Phieâu.

Theá giôùi ñang soáng giöõa thôøi ñaïi tin hoïc sieâu toác. Moãi haønh ñoäng, moãi bieåu döông, moãi lôøi noùi khoâng ñöôïc truyeàn ñi treân baùo ñaøi vaø cô quan truyeàn thoâng quoác teá, coi nhö voâ voïng neáu khoâng laø thaát baïi. Chuyeán coâng du cuûa oâng Leâ Khaû Phieâu vaø moät phaùi ñoaøn 81 ngöôøi ñaõ bò söï im laëng khoâng ñoàng tình choân kín, hoaëc chæ nhaéc nhôû moät caùch baát lôïi.

BAÙO CHÍ VAØ CHÍNH GIÔÙI PHAÙP LEÂN TIEÁNG
Nhaät baùo Theá giôùi - Le Monde - tôø baùo coù uy tín quoác teá mang quan ñieåm chính trò quan troïng nhaát cuûa nöôùc Phaùp, trong soá ra ngaøy 27.5.2000, vieát moät baøi döôùi töïa ñeà "Uyû ban Vieät Nam toá caùo Haø Noäi "bòt mieäng moïi töï do ngoân luaän". Nguyeân vaên nhö sau:
"Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam, toå chöùc phi chính phuû löu vong, vöøa phaûn khaùng chính quyeàn Phaùp tieáp röôùc Leâ Khaû Phieâu, Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. OÂng naøy vöøa keát thuùc chuyeán coâng du boán ngaøy taïi Phaùp. Ñaây laø chuyeán coâng du ñaàu tieân cuûa nhaân vaät soá moät Vieät Nam. Chuû tòch Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam, Voõ Vaên AÙi, tieác raèng Paris ñaõ ñoùn tieáp moät thuû lónh ñaûng phaùi ""keû ñang töï chuyeân naém heát quyeàn haønh vaø ñaët aùch ñoäc taøi leân ñaát nöôùc Vieät Nam".

"Nhaân chuyeán vieáng thaêm naøy, oâng Chuû tòch cuûa Uyû ban phaùt haønh moät cuoán Baïch Thö (Saùch Traéng) veà (tình traïng Nhaân quyeàn taïi) Vieät Nam, vaø göûi ñeán Toång thoáng Coäng hoaø, Thuû töôùng, vaø hai vò Chuû tòch Quoác hoäi vaø Thöôïng vieän (Phaùp). Trong cuoán Baïch thö, oâng Voõ Vaên AÙi löôïng ñònh hieän ñang coøn "nhieàu nghìn" tuø nhaân chính trò taïi Vieät Nam, duø raèng "soá löôïng chính xaùc khoâng theå bieát ñöôïc". "Hieän coù ít nhaát 150 nhaø giam (traïi Caûi taïo vaø nhaø tuø) chia thaønh nhieàu phaân traïi. Môùi ñaây, vaøo naêm 1998, moät Nghò ñònh döï kieán xaây theâm 650 nhaø tuø môùi". "Caûi taïo laø moät cô cheá huyû dieät söï baát ñoàng chính kieán", oâng AÙi toá caùo.

"Cuoán Baïch thö nhaän xeùt raèng chính quyeàn Vieät Nam "ngaøy caøng bôùt aùp duïng nhöõng cuoäc baét bôù haøng loaït, nhöõng cuoäc xöû aùn daøn caûnh hoaëc nhöõng lôøi buoäc toäi quaù loä lieãu veà chính trò. Thay vaøo ñoù, nhaø caàm quyeàn söû duïng caùc luaät phaùp löng chöøng, nhöng laïi raát ñoäc haïi ñeå bòt hoïng moïi töï do ngoân luaän vaø ñaøn aùp moïi söï choáng ñoái hay chæ laø söï baát ñoàng chính kieán, ñeå kieåm soaùt nhaân daân moät caùch chaët cheõ vaø kín ñaùo". "Leâ Khaû Phieâu ñaõ hoäi kieán hoâm thöù tö vôùi Lionel Jospin, trong cuoäc hoäi kieán Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam ñaõ coá coâng taùn döông coâng traïng cuûa moät quoác gia "ñang môû cöûa vaø hieän ñaïi hoaù", theo moät nguoàn tin thaân caän cuûa Thuû töôùng".

Sau khi baøi baùo xuaát hieän, nhieàu baïn beø trí thöùc Phaùp ñieän thoaïi ñeán vaên phoøng Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam khen ngôïi taùc duïng cuûa cuoán Baïch thö. Hoï baûo raèng: "Ñöôïc nhaät baùo Le Monde ñaêng taûi laø moät kyø coâng. Neáu caùc baïn khoâng ñaám vaøo dö luaän baèng cuoán Baïch thö, thì dö luaän Phaùp chaúng bieát moâ teâ gì veà tình traïng ñaøn aùp nhaân quyeàn taïi Vieät Nam".

"Baïch thö veà tình traïng Nhaân quyeàn taïi Vieät Nam - Ñieàu maø Töôùng Leâ Khaû Phieâu seõ chaúng heù raêng" (Livre Blanc sur les Droits de l'Homme - Ce dont ne parlera pas le Geùneùral Leâ Khaû Phieâu) daøy 30 trang, ñaõ ñöôïc göûi ñeán 904 vò Thöôïng Nghò só, Daân bieåu Quoác hoäi vaø baùo chí, truyeàn thoâng Phaùp. Hai haõng tin quoác teá, Myõ lieân xaõ AP vaø Phaùp taán xaõ AFP, ñaõ ñaùnh ñi vaø nhaéc laïi nhieàu laàn trong ngaøy 22.5.2000 nhö moät cuoäc daøn chaøo phaùi ñoaøn Leâ Khaû Phieâu. Baïch thö toá caùo chính saùch maët daøy maøy daïn cuûa Ñaûng coäng saûn Vieät Nam xem khinh coäng ñoàng quoác teá, nhöõng vi phaïm lieân tuïc vaø quy moâ caùc quyeàn töï do ngoân luaän, töï do baùo chí, töï do toân giaùo, nhöõng ñieàu kieän giam giöõ khoác lieät tuø nhaân trong caùc Traïi caûi taïo, hoaëc cô cheá "quaûn cheá haønh chính" (loaïi nhaø tuø ngoaøi nhaø tuø), xöû aùn töû hình böøa baõi, caùc cô cheá keàm keïp nhaân daân, nhöõng vi phaïm quyeàn kinh teá-xaõ hoäi, cuøng naïn tham nhuõng keách suø laøm trôû löïc cho söï phaùt trieån quoác gia vaø chaän ñöùng söï ra ñôøi cuûa moät xaõ hoäi coâng daân.

AÂm höôûng vaø taùc duïng cuûa cuoán Baïch thö ñaõ gaây ñoäng dö luaän nhaân daân Phaùp vaø theá giôùi. Ñaëc bieät qua ba tieáng noùi cuûa chính giôùi: Thöù nhaát, söï leân tieáng cuûa Daân bieåu Alain Madelin, Chuû tòch Ñaûng Daân chuû töï do, treân ñaøi Phaùp Quoác teá saùng ngaøy 23.5.2000. OÂng tuyeân boá : "Toâi thaáy chöôùng maét vieäc ngöôøi ta phoâ tröông tieáp ñoùn Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. Y laø keû khai tröø baåm sinh cuûa Coäng ñaûng, ñuùng hôn phaûi goïi laø keû khaùt maùu". Thöù hai, sau cuoäc hoäi kieán boán möôi phuùt vôùi oâng Leâ Khaû Phieâu taïi Nhaø khaùch Lassay, oâng Chuû tòch Quoác hoäi Phaùp, Raymond Forni, tuyeân boá vôùi haõng thoâng taán AFP raèng : "Toâi raát quan taâm ñeán Nhaân quyeàn taïi Vieät Nam, nhaân quyeàn noùi chung cuõng nhö quyeàn töï do baùo chí, maø trong thöïc teá moät soá nhaø baùo ñang bò caàm tuø trong nhöõng ñieàu kieän khieán chuùng ta phaûi töï hoûi veà caùch haønh xöû daân chuû nôi xöù naøy". Tuy nhieân, oâng Forni cuõng bi quan khi nhaän xeùt: "Thaät chaúng deã gì trong moät sôùm moät chieàu ñeå chuyeån töø cheá ñoä hieän nay cuûa hoï sang moät cheá ñoä daân chuû toaøn veïn".

Söï leân tieáng thöù ba laø böùc thö ñeà ngaøy 23.5.2000 cuûa oâng Coá vaán Ngoaïi giao, Nicolas de La Grandeville, thay maët Chuû tòch Thöôïng vieän Phaùp Christian Poncelet, göûi cho oâng Voõ Vaên AÙi, Chuû tòch Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam. Thö noùi leân söï ñoàng tình veà vaán ñeà Nhaân quyeàn taïi Vieät Nam vaø giaûi thích vì sao coù cuoäc tieáp ñoùn phaùi ñoaøn Leâ Khaû Phieâu. Nguyeân vaên thö nhö sau:

"Thöa OÂng Chuû tòch,
"Chuû tòch Thöôïng vieän ñaõ nhaän ñöôïc böùc thö oâng göûi hoâm 19.5.2000 lieân quan chuyeán vieáng thaêm Phaùp cuûa oâng Leâ Khaû Phieâu, Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. "Chuû tòch Christian Poncelet ghi nhaän nhöõng lyù do khieán oâng phaûn ñoái cuoäc tieáp ñoùn oâng Leâ Khaû Phieâu taïi Phaùp. Tuy nhieân, oâng Chuû tòch nghó raèng moïi cuoäc tieáp xuùc thöôøng kyø vôùi moïi ngöôøi Vieät Nam, keå caû nhaø caàm quyeàn cuûa quoác gia naøy, seõ töø töø giuùp môû roäng cheá ñoä, cho vieäc daân chuû hoaù caùc thieát cheá. OÂng Chuû tòch tha thieát mong Vieät Nam tieán trieån thuaän haûo haàu giuùp ñôõ cho nhaân daân caûi thieän möùc soáng. "OÂng Chuû tòch döï tính trong cuoäc tieáp xuùc vôùi oâng Phieâu, seõ neâu leân vaán ñeà Nhaân quyeàn vaø nhöõng quan taâm cuûa oâng maø oâng Chuû tòch (Thöôïng vieän) chia seû. "Xin oâng Chuû tòch nhaän nôi ñaây loøng kính troïng thaâm thieát cuûa toâi.

OÂ. LEÂ KHAÛ PHIEÂU VAØ OÂ. VOÕ VAÊN AÙI TREÂN ÑAØI TRUYEÀN HÌNH TV5
Ngaøy 24.5.2000, Chuû tòch Thöôïng vieän Christian Poncelet baûo trôï cho cuoäc Hoäi thaûo mang ñeà taøi "Giai ñoaïn 2 cuûa chính saùch Ñoåi môùi?", do Trung taâm Ngoaïi thöông Phaùp (CFCE) toå chöùc. Caàn löu yù daáu hoûi ñaùnh leân sau tieâu ñeà trong taát caû caùc baûn in phaân phaùt cho treân 100 doanh nhaân vaø chuyeân gia tö vaán Phaùp ñeán döï hoäi thaûo. Ñaây laø söï ra maét ñaàu tieân cuûa moät thuû lónh Coäng ñaûng Vieät Nam taïi phöông Taây nhaèm chinh phuïc giôùi kinh doanh Phaùp. Nhöng phaùi ñoaøn Leâ Khaû Phieâu khoâng ñöa ra chöông trình gì cuï theå cuûa caùi goïi laø giai ñoaïn 2 naøy, laøm giôùi kinh doanh Phaùp thaát voïng. Hoâm aáy, laàn ñaàu tieân vaø laø laàn duy nhaát, oâng Leâ Khaû Phieâu ñöôïc ñaøi Truyeàn hình Phaùp TV5 laáy hình vaø phaùt hình. OÁng kính queùt vaøo oâng Toång bí thö luùc oâng ñoïc baøi dieãn vaên khai maïc cuoäc hoäi thaûo baèng tieáng Vieät, sau ñaáy oâng Phieâu traû lôøi phoûng vaán ñaøi TV5 qua moät caâu: "Cuoäc hôïp taùc Phaùp Vieät laø maãu möïc". Ñaéc yù vôùi caâu naøy, oâng phaùn cho thoâng dòch vieân ñi theo oâng phaûi laäp laïi laàn thöù hai caâu tuyeân boá vó ñaïi naøy.

Sau phaàn phaùt hình oâng Leâ Khaû Phieâu, hoâm 25.5.2000, ñaøi TV5 truyeàn tieáp cuoäc phoûng vaán oâng Voõ Vaên AÙi trong vöôøn hoa Luxembourg tröôùc cöûa Thöôïng vieän, nôi ñang xaåy ra cuoäc Hoäi thaûo kinh doanh. OÂng Voõ Vaên AÙi ñöa leân hình cuoán Baïch thö, giaûi thích noäi dung, roài keâu goïi "Nhaân daân Phaùp haõy haäu thuaãn daân toäc Vieät Nam trong cuoäc ñaáu tranh giaønh Töï do, Nhaân quyeàn vaø Daân chuû". Ñöôïc bieát ñaøi truyeàn hình TV5 phaùt veà Vieät Nam vaø AÙ chaâu haèng ngaøy qua heä thoáng veä tinh.

Cuõng vaøo luùc 18 giôø chieàu ngaøy thöù naêm, 25.5, Ñaøi Quan saùt Töï do taïi Ñoâng AÙ (Observatoire des Liberteùs en Asie Orientale) toå chöùc cuoäc hoäi thaûo taïi Thöôïng vieän Phaùp veà vaán ñeà Nhaân quyeàn vaø Daân chuû ôû AÙ chaâu. Dieãn giaû goàm coù caùc oâng Vöông Ñan (Trung quoác), Voõ Vaên AÙi, Buøi Tín (Vieät Nam), vaø U Nwe Aung (Mieán Ñieän). Veà phaàn Vieät Nam, hai oâng Tín vaø AÙi noùi leân phaûn öùng vaø nhaän ñònh cuûa hoï veà chuyeán coâng du cuûa oâng Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. OÂng Buøi Tín cho raèng tröôùc nhöõng khoù khaên choàng chaát, tröôùc söï kieän ñaûng Coäng saûn Vieät Nam maát tính chính thoáng, OÂng Leâ Khaû Phieâu ñeán Phaùp vôùi muïc tieâu tìm caùch sôn pheát laïi thanh danh. Söï thaát baïi thaáy roõ cuûa cheá ñoä naøy laø hoï ñaõ khoâng hoaøn thaønh hai lôøi höùa möôøi naêm tröôùc ñaây: moät laø gia taêng gaáp ñoâi möùc thu nhaäp moãi ñaàu ngöôøi, hai laø san baèng hoá chia caùch giaøu ngheøo.

OÂng Voõ Vaên AÙi thì nhaéc ñeán thöïc taïi Vieät Nam maø chính quyeàn Phaùp khoâng muoán thaáy, khi ñoùn tieáp long troïng nhö Quoác tröôûng moät oâng toång thö kyù Ñaûng. Thöïc taïi aáy laø trong khi oâng Leâ Khaû Phieâu ôû Paris, thì hoâm 23 vöøa qua, noâng daân Nam, Trung, Baéc, töø ñoàng baèng soâng Cöûu Long, töø Hueá, ñeán Vónh Phuù, bieåu tình taïi Haø Noäi choáng Cöôøng haøo Ñoû vaø ñoøi hoûi cho nhaân quyeàn vaø daân chuû. Keå veà chuû tröông phaùt huy khoái Phaùp ngöõ cuûa Phaùp, thì keát quaû thaät thaûm thöông: Vieät Nam ñaøo taïo ñöôïc 20.000 sinh vieân hoïc tieáng Phaùp trong voøng 5 naêm qua, treân moät daân soá 79 trieäu ngöôøi. Keå veà phaùt trieån kinh teá, thì 67% ngöôøi ñaàu tö ngoaïi quoác ruùt khoûi Vieät Nam naêm 1999, vaø 5 thaùng ñaàu naêm nay, con soá naøy taêng leân 75%. Moät quoác gia vöøa bò Uyû hoäi Nhaân quyeàn LHQ toá caùo vi phaïm nhaân quyeàn quy moâ vaø traàm troïng, theo thuû tuïc toá tuïng 1503, theá maø nöôùc Phaùp laïi coâng khai hoaù cheá ñoä ñoäc taøi toaøn trò naøy qua cuoäc tieáp röôùc.

Theo caùc söï kieän keå treân, chuùng ta khoâng theå ñaùnh giaù laø dö luaän Phaùp ñaõ im hôi laëng tieáng tröôùc cuoäc vieáng thaêm cuûa phaùi ñoaøn Leâ Khaû Phieâu. Coù im laëng vieäc ca tuïng caù nhaân oâng Leâ Khaû Phieâu hay coâng lao ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. Nhöng ñoàng loaït phôi baøy söï thaát baïi ñoåi môùi kinh teá cuûa Ñaûng, cuøng vôùi thöïc taïi ñaøn aùp Nhaân quyeàn neâu leân trong cuoán Baïch thö.

Nhieàu baùo chí Phaùp ôû caùc tænh nhaéc nhôû ñeán cuoán Baïch thö cuûa Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam. Rieâng baùo chí taïi thuû ñoâ Paris, coù boán baøi vieát, ngoaøi baøi "Uyû ban Vieät Nam toá caùo Haø Noäi bòt mieäng moïi töï do ngoân luaän" vöøa nhaéc ôû treân. Khôûi ñaàu laø nhaät baùo Le Monde soá ra ngaøy 23.5.2000 ñaêng taûi baøi cuûa kyù giaû Jean-Claude Pomonti phoûng vaán taïi Haø Noäi tröôùc khi oâng Phieâu leân ñöôøng ñi Phaùp. Baøi naøy noùi leân söï mong moûi thaét chaët lieân heä vôùi Phaùp vaø caùc nöôùc tieân tieán thuoäc Lieân Hieäp AÂu chaâu, oâng Phieâu tuyeân boá: "Chuùng toâi gaëp raát nhieàu khoù khaên. Chuùng toâi caàn ñaøo taïo lôùp caùn boä lôùn leân trong chieán tranh. Chuùng toâi caàn söï ñoùng goùp cuûa coâng ngheä hoïc". Cuõng trong baøi naøy, traû lôøi caâu hoûi söï ñoäc quyeàn chính trò cuûa Ñaûng coäng saûn coù laøm maát ñi nhöõng cô hoäi may maén cho söï haäu thuaãn cuûa nöôùc ngoaøi chaêng, oâng Leâ Khaû Phieâu noùi: "Coäng saûn ñaâu coù aên thòt ngöôøi? Neáu toâi laø keû ñoäc taøi, toâi ñaâu coù theå töï do ñi vaøo caùc laøng maïc thaêm daân?" Cuøng ngaøy 23.5.2000, treân baùo taû khuynh Giaûi phoùng - Libeùration - kyù giaû Arnaud Dubus vieát baøi "Ngöôøi cuûa guoàng maùy (apparatchik) Vieät Nam vieáng thaêm Paris" ñaùnh giaù oâng Phieâu laø "ngöôøi ñaàu ñaûng kìm haõm söï môû cöûa vaø ñoåi môùi"; treân nhaät baùo Coâng giaùo Thaùnh giaù - La Croix - loan moät coät ngaén "Töø hoâm qua, Paris ñoùn tieáp ngöôøi soá moät cuûa Vieät Nam", maø nöûa baøi nhaéc ñeán cuoán Baïch thö cuûa Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam.

Ngaøy 24.5.2000, nhaät baùo kinh teá Nhöõng Tieáng Voïng - Les Echos - in 2 trang baøi phaân tích tình hình kinh teá suy suïp taïi Vieät Nam döôùi töïa ñeà: "Vieät Nam xuoáng nöôùc" ngay döôùi doøng giôùi thieäu ñaäm: "Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Vieät Nam ñang chính thöùc vieáng thaêm nöôùc Phaùp. Hoâm nay, oâng ta seõ khoe khoang veà nhöõng con baøi chuû cuûa nöôùc oâng vôùi nhöõng nhaø ñaàu tö hoäi hoïp taïi Thöôïng vieän. Moät nhieäm vuï khoù khaên; khi maø nhöõng naêm gaàn ñaây, caùc con baøi chuû aáy bò nhöõng naïn quan lieâu cöûa quyeàn, saùch nhieãu vaø tham nhuõng boùp cheït vaø phaù hoaïi. Uy tín toài teä cuûa Vieät Nam ñang bò toån thaát, duø raèng neàn kinh teá cuûa noù gaéng göôïng xoaù boû caùc di haïi cuûa cuoäc khuûng hoaûng AÙ chaâu".

Ngöôøi Vieät phaãn noä vieäc Coäng hoaø Phaùp ñoùn tieáp oâng Leâ Khaû Phieâu nhö moät Quoác tröôûng. Coù theå ñaáy chæ laø söï höùa heïn trong boùng toái. Tröôùc thanh thieân baïch nhaät, moïi dieãn tieán ñaõ khoâng xaåy ra nhö nhaø ñoäc taøi Leâ Khaû Phieâu mong öôùc. Hai laù côø Phaùp Vieät khoâng heà phaát phô treân ñaïi loä Champs Elyseùes, töø Khaûi hoaøn moân xuoáng quaõng tröôøng Concorde, theo thuû tuïc ñoùn tieáp caùc quoác tröôûng. Chæ coù maáy laù côø ñoû sao vaøng treo caïnh Vieän Pheá binh - Les Invalides - vaø doïc con ñöôøng beù nhoû nôi coù khaùch saïn Marigny daønh cho phaùi ñoaøn Leâ Khaû Phieâu taù tuùc. Sau cuoäc hoäi kieán vôùi Toång thoáng Jacques Chirac vaø Thuû töôùng Lionel Jospin, cuõng khoâng coù baûn thoâng caùo chung giöõa hai nöôùc theo thuû tuïc ngoaïi giao daønh cho caùc quoác tröôûng.

Toång bí thö ñaûng Coäng saûn Leâ Khaû Phieâu luûi thuûi ñeán, luûi thuûi ñi, khoâng moät lôøi chaøo ñoùn trong dö luaän Phaùp. Ngoaøi tieáng noùi cho Nhaân quyeàn Vieät Nam caát cao treân thuû ñoâ AÙnh saùng, qua cuoán Baïch thö veà nhöõng cuoäc ñaøn aùp khoác lieät Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam.

Laøm taïi Paris, ngaøy 29.5.2000
Uyû ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam

VietCatholic News. 30/5/2000 HANOI (AFP) - Boä Tröôûng Vaên Hoùa Thuïy Ñieån Marita Ulvskog ñaõ tôùi Haø Noäi hoâm Thöù Hai cho chuyeán vieáng thaêm 4 ngaøy, trong ñoù baø seõ höùa vieän trôï 4 trieäu ñoâ la cho caùc cô quan truyeàn thoâng nhaø nöôùc CSVN ñeå khuyeán khích côûi môû theâm.

Thoûa öôùc vieän trôï, seõ ñöôïc kyù vaøo ñeâm Thöù Hai, seõ cung caáp taøi trôï cho theâm caùc phaàn tröïc tieáp truyeàn thanh cuõng nhö huaán luyeän trong cô quan cho caùc phoùng vieân VN, theo lôøi toøa ñaïi söù.

Noù cuõng trôï caáp cho Boä Vaên Hoùa VN ñeå thöïc hieän baûn töôøng trình vaên hoùa quoác gia, cuõng nhö trôï giuùp moät quyõ trao ñoåi vaên hoùa.

"Muïc tieâu chính... laø hoã trôï cho vieäc taïo ra caùc ñieàu kieän cho söï côûi môû vaø phaùt trieån veà höôùng daân chuû," theo moät baûn vaên cuûa toøa ñaïi söù.
Vaøo chieàu Thöù Tö, Ulvskog, chính baø cuõng laø moät cöïu phoùng vieân, seõ gaëp caùc phoùng vieân VN trong khoùa hoäi thaûo nöûa ngaøy taäp trung veà vai troø vaø ñaïo ñöùc truyeàn thoâng. Baø cuõng seõ vieáng thaêm nhaät baùo Nhaân Ñaân cuûa Ñaûng CSVN, vaø ñaøi phaùt thanh vaø ñaøi TV nhaø nöôùc.

Thuïy Ñieån vaø Phaàn Lan laø hai nöôùc Taây Phöông duy nhaát tieáp tuïc chöông trình vieän trôï cho VN cho tôùi ñaàu thaäp nieân 1980s thì bò aùp löïc Myõ phaûi ngöng vieän, sau maøn CSVN xaâm laêng Cam Boát naêm 1978 vaø sau ñoù laø cuoäc chieán bieân giôùi vôùi Trung Quoác. THIEÂN-AÂN

2. 7. Thaåm ñònh laïi töông quan tu chính Maäu Dòch Vieät- Myõ

---

VietCatholic News. 4/6/2000 ALEXANDRIA, Egypt– Thöù Baûy hoâm qua (3-6) caùc nhaø khaûo coå theàm bieån Ñòa Trung Haûi ñaõ loan tin raèng hoï ñaõ tìm laïi ñöôïc nhöõng ñoå naùt cuûa nhöõng thaønh phoá thôøi Pharaon coù töø 2,500 naêm tröôùc ñaây, chæ coù ñöôïc bieát vaø ghi nhaéc trong caùc thieân bi huøng ca cuûa Hy Laïp, töôûng raèng maát tích, nhöng nay trôû thaønh thöïc teá.

Nhöõng khaùm phaù môùi thaät laø söõng sôø vaø thích thuù, vì nhöõng thaønh coå nhö Herakleion, Canopus vaø Menouthis moät thôøi kieâu huøng, nay chìm trong loøng bieån, nhöng vaãn coøn ñöôïc duy trì ñaùng keå goàm coù nhaø cöûa, ñeàn ñaøi, töôïng ñaù, loái ñi, thaønh quaùch, v.v... maø tröôùc ñaây ngöôøi ta chæ bieát tôùi veà ñôøi soáng sung tuùc vaø xa xæ cuûa nhöõng thaønh phoá naøy do nhöõng buùt tích cuûa caùc nhaø du lòch thaùm hieåm xöa kia ñeå laïi -- Moät thôøi ñaõ töôûng laø huyeàn thoaïi nhöng nay laø thöïc theå.

Toång thö kyù Hoäi Ñoàng Toái Cao veà Di Tích Coå cuûa Ai Caäp laø Gaballa Ali Gaballa ñaõ thoát leân: "Ñaây laø moät khaùm phaù voâ cuøng khích ñoäng trong lòch söû coå hoïc döôùi loøng bieån. Noù cho thaáy raèng neàn coå hoïc vaø di tích cuûa Ai Caäp khoâng chæ haïn heïp treân ñaát lieàn maø thoâi”.

Nhaø khaøo coå ngöôøi Phaùp laø Franck Goddio vôùi nhoùm chuyeân vieân quoác teá ñaõ töø 2 naêm qua laën loäi döôùi loøng bieån gaàn cuøng Alexamdria vôùi nhöõng maùy moùc vaø kó thuaät toâí taân. ngay goàm caû duïng cuï tra tìm baèng soùng ma-nheâ-tic ñeå veõ baûn ñoà ñaùy bieån khu vöïc naøy saâu döôùi bieån khoaûng 6 tôùi 10 meùt (20-33 feet)

Ñaõ tìm laïi ñöôïc di tích toaøn thaønh phoá Herakleion, thôøi xöa laø haûi caûng thueá khoaùn vaø thöông maïi truø phuù vaø noåi danh cho tôùi khi Vua Alexander ñaïi ñeá laäp thaønh Alexandria vaøo naêm 331 tröôùc coâng nguyeân.

Nhaø khaûo coå Goddio noùi "Chuùng ta giôø ñaây coù moät thaønh nguyeân veïn ñaõ ñöôïc laøm ñoâng laïnh laïi trong thôøi gian”.

Theo oâng Gaballa cho bieát thì nhöõng thaønh phoá döôùi ñaïi döông naøy coù leõ ñöôïc döïng leân vaøo nhöõng ngaøy taøn cuûa caùc thôøi Pharaooâ trong nhöõng theá kyû 7 hay 6 tröôùc Coâng nguyeân. OÂng cuõng cho bieát raèng haàu nhö sau naøy caùc thaønh naøy cuõng seõ ñöôïc giöõ nguyeân veïn döôùi ñaïi döông vaø seõ ñöôïc bieán thaønh caùc vieän baûo taøng döôùi nöôùc.

Nhieàu saùch vôû vaø taøi lieäu noùi ñeán nhöõng thaønh coå naøy. Nhaø du lòch Hy Laïp teân laø Herodotus thaêm Ai caäp vaøo naêm 450 B.C., vieát veà thaønh Herakleion vaø ñeàn daâng cuùng cho thaàn Hercules. Nhöõng ñòa danh naøy ñöôïc ñaët teân theo nhöõng danh nhaân cuûa bi huøng ca Hy Laïp. Huyeàn thoaïi Hy Laïp noùi veà truyeän Menelaos, vua cuûa ngöôøi Sparta, laø vò vua ñaõ döøng chaân laïi taïi Herakleion trong khi chuyeán trôû veà töø thaønh Troy cuøng vôùi Helena. Ngöôøi töôùng cuûa vua laø Canopus bò raén caén cheát vaø sau ñoù bieán thaønh moät vò thaàn. Teân cuûa Canopus vaø vôï laø Menouthis ñöôïc tröôøng sinh vì hai thaønh phoá mang teân cuûa caëp vôï choàng naøy.

Taùc giaû Strabo taû veà ñòa danh cuûa nhöõng thaønh phoá naøy vaø cho bieát loái soáng xa hoa giaàu coù cuûa hoï, coøn Seneca thì leân aùn ñôøi soáng sa ñoïa veà luaân lyù cuûa nhöõng thaønh neâu treân.

Caùc chuyeân vieân cho bieát haàu nhö nhöõng thaønh naøy bò taøn phaù vaøo khoaûng theá kyû thöù 7 hay 8 sau coâng nguyeân. Caùc nhaø thaùm hieåm laën saâu trong ñaïi döông cuõng tìm thaáy caùc ñoàng tieàn vaø ñoà trang söùc thôøi Hoài giaùo vaø thôøi Byzantine, nhöng khoâng coù daáu tích naøo vaøo nhöõng thôøi sau ñoù caû. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 4/6/2000 MOSCOW– Hoâm nay caû hai TT Clinton vaø TT Nga Putin trong cuoäc hoïp thöôïng ñænh taïi Moscow ñaõ cho hay haõy coøn nhieàu khoù khaên veà chöông trình phoøng thuû baèng phi ñaïn hoûa tieãn sau 2 ngaøy hoäi ñaøm, nhöng caùc oâng noùi seõ laøm vieäc ñeå haøn gaén khoaûng caùch coøn laïi.

Tuy nhieân Hoa Kyø vaø Nga soâ ñaõ ñoàng yù vónh vieãn loaïi boû 68 taán meùt vuoâng chaát Plotonium duøng laøm voõ khí nguyeân töû -- soá löôïng naøy ñuû duøng cheá taïo khoaûng 8,000 quaû bom nguyeân töû loaïi ñaõ ñöôïc thaû xuoáng Hiroshima trong thôøi theá chieán thöù hai.

Thoûa öôùc veà chaát plutonium laø moät trong maáy thoûa öôùc maø hai toång thoáng ñaõ kyù vaø seõ ñöôïc tuyeân boá vaøo ngay hoâm nay taïi Moscow.

Hai quoác gia cuõng ñoàng yù xaây moät trung taâm kyõ thuaät chung taïi Moscow ñeå trao ñoåi nhöõng tin töùc veà vieäc theo doõi phoùng phi ñaïn treân theá giôùi.

Muïc ñích cuûa trung taâm naøy laø theo doõi vieäc kieåm soaùt theo doõi vaø ñeà phoøng nhöõng khoù khaên hay hieåu laàm xaåy ra khi phi ñaïn treân theá giôùi ñöôïc phoùng ñi. THIEÂN-AÂN

VietCatholic News. 4/6/2000 BAÉC KINH– Chính quyeàn Trung Coâng cho hay hoï ñaõ baét giöõ 9 ngöôøi trong nhoùm bieåu tình kæ nieäm naêm 11 bieán coá taøn saùt taïi Thie&ac