|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
THÔØI SÖÏ VIEÄT NAM |
|
|
|
|
| |
|
THÔØI SÖÏ |
1.1. Thö cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II gôûi caùc Linh Muïc Ngaøy Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh Naêm 2000
VietCatholic News. 3/4/2000 Anh em linh muïc thaân meán!
1. Ñöùc Gieâsu“yeâu thöông nhöõng keû thuoäc veà mình coøn ôû theá gian, vaø Ngöôøi yeâu thöông hoï ñeán cuøng” (Ga 13,1). Taïi thaønh Gieârusalem naøy, nôi maø theo truyeàn thoáng, Ñöùc Gieâsu vaø nhoùm Möôøi Hai ñaõ cöû haønh Leã Vöôït Qua vaø thieát laäp bí tích Thaùnh Theå, toâi thöïc söï xuùc ñoäng moãi laàn ñoïc laïi nhöõng nhöõng lôøi maø thaùnh söû Gioan töôøng thuaät Böõa Tieäc ly.
Toâi taï ôn Chuùa vì Ngöôøi ban cho toâi, trong Naêm Thaùnh naøy möøng bieán coá Nhaäp Theå cuûa Con Thieân Chuùa, ñöôïc laàn theo veát chaân traàn theá cuûa Ñöùc Kitoâ, baèng caùch böôùc treân nhöõng con ñöôøng maø Ngöôøi ñaõ ñi keå töø khi Ngöôøi sinh ra taïi Beâlem cho ñeán khi cheát treân ñoài Goângoâtha. Hoâm qua toâi ñaõ ôû Beâlem, taïi hang Chuùa Giaùng Sinh. Trong nhöõng ngaøy saép tôùi, toâi seõ thaêm vieáng nhöõng nôi choán khaùc nhau gaén lieàn vôùi cuoäc ñôøi vaø söù maïng cuûa Ñaáng Cöùu Theá, töø nhaø Truyeàn Tin cho ñeán nuùi caùc Moái Phuùc vaø Vöôøn Caây Daàu. Cuoái cuøng vaøo ngaøy Chuùa nhaät toâi seõ ñeán ñoài Goângotha vaø Moä Thaùnh.
Hoâm nay, cuoäc thaêm vieáng Phoøng Tieäc ly naøy cho toâi moät cô hoäi ñeå coù moät caùi nhìn toaøn dieän veà maàu nhieäm Cöùu Chuoäc. Ñaây chính laø nôi maø Ñöùc Kitoâ ñaõ ban cho chuùng ta moùn quaø to lôùn laø bí tích Thaùnh Theå. Ñaây cuõng chính laø nôi maø chöùc linh muïc cuûa chuùng ta ñöôïc sinh ra.
Moät böùc thö töø Phoøng Tieäc ly
2. Töø Phoøng Tieäc ly, toâi muoán gôûi laù thö naøy ñeán cho anh em nhö toâi ñaõ laøm caùch ñaây hôn hai möôi naêm vaøo moãi dòp Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh, ngaøy cuûa bí tích Thaùnh Theå vaø ngaøy cuûa “chuùng ta” ôû möùc ñoä cao nhaát.
Quaû vaäy toâi ñang vieát cho anh em töø Phoøng Tieäc ly, nghó laïi taát caû nhöõng gì ñaõ dieãn ra beân trong nhöõng böùc töôøng naøy, vaøo ñeâm traøn ngaäp maàu nhieäm. Vôùi con maét thieâng lieâng, toâi nhìn thaáy Ñöùc Gieâsu vaø caùc thaùnh Toâng Ñoà ñang ngoài baøn tieäc vôùi Ngöôøi. Toâi nghó veà Pheâroâ caùch ñaëc bieät: döôøng nhö laø toâi coù theå nhìn thaáy ngaøi, cuøng vôùi caùc toâng ñoà khaùc, ñang ngaïc nhieân nhìn nhöõng haønh ñoäng cuûa Chuùa, laéng nghe nhöõng lôøi cuûa Ngöôøi vôùi nieàm caûm xuùc saâu xa vaø, vôùi taát caû gaùnh naëng laø söï yeáu ñuoái cuûa mình, ñang môû loøng ñoùn nhaän maàu nhieäm ñöôïc coâng boá ôû ñaây vaø sôùm ñöôïc hoaøn taát. Ñaây laø nhöõng giôø phuùt cuûa traän chieán quyeát lieät giöõa tình yeâu ban taëng troïn veïn chính mình vôùi maàu nhieäm cuûa söï gian aùc ñang bò caàm giöõ trong söï thuø haän. Söï phaûn boäi cuûa Giuña xuaát hieän ñaây nhö moät bieåu töôïng cho toäi loãi cuûa con ngöôøi.“Ñoù laø ñeâm toái”, döôùi caùi nhìn cuûa Thaùnh söû Gioan (Ga 13,30): giôø cuûa boùng toái, giôø cuûa chia ly vaø noãi buoàn voâ taän. Tuy vaäy, trong nhöõng lôøi ñaày xuùc ñoäng cuûa Ñöùc Kitoâ, aùnh bình minh ñaõ chieáu saùng:“Thaày seõ gaëp laïi anh em vaø loøng anh em seõ vui möøng, vaø nieàm vui cuûa anh em khoâng ai laáy maát ñöôïc (Ga 16,22).
3. Chuùng ta phaûi khoâng ngöøng chieâm ngöôõng laïi maàu nhieäm cuûa ñeâm aáy. Chuùng ta phaûi thöôøng xuyeân höôùng taâm trí veà Phoøng Tieäc ly naøy, nôi maø chuùng ta, nhöõng linh muïc, coù theå caûm nhaän moät caùch ñaëc bieät“nhö ôû nhaø mình” theo moät nghóa naøo ñoù. Nhöõng gì vònh gia noùi veà caùc daân toäc trong moái töông quan vôùi Gieârusalem cuõng coù theå noùi veà chuùng ta trong moái töông quan vôùi Phoøng Tieäc ly:“Chuùa ghi vaøo soå boä caùc daân: keû naøy ngöôøi noï ñeàu sinh ra taïi ñoù” (Tv 86,6).
Trong caên phoøng thaùnh thieän naøy, toâi thaáy mình ñang töï nhieân hình dung ra anh em ôû khaép moïi mieàn treân theá giôùi, vôùi voâ vaøn khuoân maët, moät soá ngöôøi treû hôn, moät soá ngöôøi coù tuoåi, vôùi taát caû caùc taâm traïng khaùc nhau maø anh em ñang caûm nghieäm: ñoái vôùi nhieàu ngöôøi, caùm ôn Chuùa, ñoù laø nieàm vui vaø phaán khôûi, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khaùc coù leõ laø ñau khoå, meät moûi hoaëc thaát voïng. Trong taát caû anh em, toâi toân vinh hình aûnh Ñöùc Kitoâ maø anh em ñaõ nhaän laõnh khi ñöôïc hieán thaùnh,“aán tín” khoâng theå taåy xoaù ñöôïc ôû treân moãi moät anh em. Ñaây laø moät daáu chæ veà tình yeâu ñaëc bieät maø moãi linh muïc ñaõ ñöôïc nhaän bieát vaø coù theå luoân caäy döïa vaøo ñoù ñeå tieán böôùc trong nieàm vui hoaëc laøm moät khôûi ñaàu môùi vôùi söï haêng say ñaõ ñöôïc canh taân, trong nieàm hy voïng veà moät söï trung thaønh luoân maõi lôùn hôn.
Ñöôïc sinh ra cho tình yeâu
4.“Ñöùc Gieâsu vaãn yeâu thöông nhöõng keû thuoäc veà mình coøn ôû theá gian, vaø Ngöôøi yeâu thöông hoï ñeán cuøng”. Khaùc vôùi caùc Tin möøng Nhaát Laõm, Tin möøng Thaùnh Gioan khoâng töôøng thuaät vieäc thieát laäp bí tích Thaùnh Theå, bí tích naøy ñaõ ñöôïc Ñöùc Gieâsu noùi trong dieãn töø taïi Caphanaum (x. Ga 6,26-65); thay vaøo ñoù, döøng laïi ôû bieán coá röûa chaân. Coøn hôn laø moät taám göông khieâm nhöôøng ñeå chuùng ta noi theo, haønh ñoäng naøy cuûa Ñöùc Gieâsu, gaây boái roái cho Pheâroâ, laø moät maëc khaûi veà tính caùch trieät ñeå cuûa vieäc Thieân Chuùa haï mình ñoái vôùi chuùng ta. Trong Ñöùc Kitoâ, Thieân Chuùa ñaõ“truùt boû chính mình”, vaø mang laáy“thaân noâ leä” cho ñeán haï mình toät ñoä nhaát treân Thaäp Giaù (x. Pl 2,7), ñeå nhaân loaïi coù theå tieán vaøo coõi saâu thaúm laø söï soáng ñích thöïc cuûa Thieân Chuùa. Nhöõng baøi dieãn töø quan troïng trong Tin möøng thaùnh Gioan tieáp theo bieán coá röûa chaân vaøø moät caùch naøo ñoù dieãn giaûi vieäc aáy, ñöôïc trình baøy nhö laø daãn nhaäp veà maàu nhieäm hieäp thoâng cuûa Ba Ngoâi maø Chuùa Cha môøi goïi chuùng ta soáng, baèng caùch thaùp nhaäp chuùng ta vaøo Ñöùc Kitoâ nhôø aân hueä cuûa Thaùnh Thaàn.
Söï hieäp thoâng naøy phaûi ñöôïc soáng baèng caùch tuaân giöõ ñieàu raên môùi:“Anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em” (Ga 13,34). Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø lôøi nguyeän hieán teá laø cao ñieåm cuûa“thaàn bí” naøy, vì noù toû loä cho chuùng ta Ñöùc Kitoâ trong söï hieäp nhaát vôùi Chuùa Cha, saün saøng trôû veà vôùi Cha qua söï hieán teá chính mình, vaø chæ muoán raèng caùc moân ñeä bieát thoâng phaàn vaøo söï hieäp nhaát cuûa Ngöôøi vôùi Chuùa Cha:“Nhö, laïy Cha, Cha ôû trong con vaø con ôû trong Cha, ñeå hoï cuõng ôû trong chuùng ta” (Ga 17, 21).
5. Khôûi töø nhoùm nhoû caùc moân ñeä nghe caùc lôøi naøy, toaøn theå Hoäi thaùnh ñöôïc hình thaønh, baèng caùch lôùn leân qua thôøi gian vaø khoâng gian nhö“moät daân toäc ñöôïc hieäp nhaát nhôø söï hieäp nhaát giöõa Chuùa Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh thaàn” (Thaùnh Cyprianoâ, De Orat. Dom., 23). Söï hieäp nhaát saâu xa cuûa daân toäc môùi naøy khoâng coù nghóa laø khoâng coù nhöõng nhieäm vuï khaùc nhau vaø boå tuùc cho nhau trong ñôøi soáng. Nhö theá nhöõng ngöôøi coù nhieäm vuï nhaân danh Ñöùc Kitoâ laøm laïi cöû chæ maø Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm trong Böõa Tieäc Ly khi Ngöôøi thieát laäp Hi Teá Thaùnh Theå,“nguoàn goác vaø ñænh cao cuûa toaøn boä ñôøi soáng Kitoâ höõu” (Lumen Gentium, 11), ñöôïc noái keát caùch ñaëc bieät vôùi caùc Toâng Ñoà tieân khôûi. Tính bí tích laøm cho hoï khaùc bieät do vieäc nhaän laõnh Chöùc thaùnh, baûo ñaûm raèng söï hieän dieän vaø söù vuï cuûa hoï laø duy nhaát, khoâng theå thieáu vaø khoâng theå thay theá ñöôïc.
Gaàn hai ngaøn naêm ñaõ troâi qua keå töø luùc aáy. Bieát bao nhieâu linh muïc ñaõ laäp laïi ñieàu Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm! Thöôøng hoï laø nhöõng moân ñeä, nhöõng vò thaùnh, nhöõng vò töû ñaïo göông maãu. Laøm sao chuùng ta coù theå queân, trong Naêm Thaùnh naøy, nhieàu linh muïc ñaõ laøm chöùng cho Ñöùc Kitoâ baèng cuoäc soáng cuûa hoï, thaäm chí ñeán ñoå maùu ñaøo? Vieäc töû ñaïo cuûa hoï ñaõ ñoàng haønh vôùi toaøn boä lòch söû cuûa Giaùo hoäi; noù cuõng ñaõ ñaùnh daáu theá kyû vöøa qua, moät theá kyû vôùi ñaëc ñieåm laø coù nhieàu cheá ñoä ñoäc taøi khaùc nhau vaø choáng ñoái Giaùo hoäi. Töø Phoøng Tieäc ly, toâi muoán caûm taï Chuùa vì loøng can ñaûm cuûa nhöõng linh muïc naøy. Chuùng ta haõy höôùng nhìn veà hoï vaø noi theo hoï böôùc theo veát chaân cuûa Ngöôøi Muïc Töû Nhaân Laønh,“Ñaáng hy sinh maïng soáng mình cho ñaøn chieân” (Ga 10,11).
Kho taøng ñöïng trong nhöõng chieác bình saønh
6. Quaû thaät laø trong lòch söû chöùc linh muïc cuõng nhö trong lòch söû cuûa toaøn theå Daân Chuùa, ngöôøi ta ñeàu nhaän thaáy söï hieän dieän taêm toái cuûa toäi loãi. Nhieàu laàn, söï yeáu heøn cuûa con ngöôøi linh muïc ñaõ che khuaát khuoân maët Ñöùc Kitoâ trong con ngöôøi hoï. Taïi Phoøng Tieäc ly ñaây, taïi sao ñieàu ñoù laïi laøm ta ngôõ ngaøng? ÔÛ ñaây khoâng chæ söï phaûn boäi cuûa Giuña ñaït ñeán cao ñieåm, nhöng chính Pheâroâ phaûi ñoái dieän vôùi yeáu ñuoái cuûa mình khi nghe lôøi tieân baùo chua xoùt veà söï khöôùc töø cuûa oâng. Khi choïn nhöõng con ngöôøi gioáng nhö nhoùm Möôøi hai, quaû thöïc Ñöùc Kitoâ khoâng coù aûo töôûng: chính treân söï yeáu ñuoái naøy cuûa con ngöôøi maø Ngöôøi ñaõ ñoùng aán bí tích söï hieän dieän cuûa Ngöôøi. Thaùnh Phaoloâ toû cho chuùng ta bieát lyù do:“Nhöõng kho taøng aáy, chuùng toâi laïi chöùa ñöïng trong nhöõng bình saønh, ñeå chöùng toû quyeàn naêng phi thöôøng phaùt xuaát töø Thieân Chuùa, chöù khoâng phaûi töø chuùng toâi” (2Cr 4,7).
Vì theá, duø tình traïng yeáu ñuoái cuûa caùc linh muïc, Daân Thieân Chuùa khoâng ngöøng ñaët nieàm tin vaøo quyeàn naêng cuûa Ñöùc Kitoâ ñang hoaït ñoäng qua thöøa taùc vuï cuûa hoï. Laøm sao ta queân khoâng nhaéc laïi ñaây chöùng taù raïng ngôøi cuûa thaùnh Phanxicoâ Assisi? Vì loøng khieâm haï, ngaøi khoâng muoán trôû neân linh muïc, nhöng trong Di chuùc, ngaøi dieãn taû nieàm tin vaøo maàu nhieäm Ñöùc Kitoâ hieän dieän trong caùc linh muïc, khi tuyeân boá raèng ngaøi vaãn chaïy ñeán vôùi caùc linh muïc daàu hoï coù baùch haïi ngaøi, maø khoâng xeùt ñeán toäi loãi cuûa hoï. Ngaøi dieãn giaûi:“Toâi haønh ñoäng nhö theá vì toâi khoâng thaáy coù gì cuï theå trong theá gian naøy veà Ngöôøi con toái cao cuûa Thieân Chuùa, ngoaøi Mình vaø Maùu raát thaùnh cuûa Ngöôøi, maø chính caùc ngaøi nhaän laáy vaø chæ caùc ngaøi môùi ñöôïc ban phaùt cho keû khaùc” (Caùc Nguoàn taøi lieäu phan sinh, soá 113).
7. Töø nôi naøy, nôi maø Ñöùc Kitoâ ñaõ noùi nhöõng lôøi thieát laäp bí tích Thaùnh Theå, toâi môøi goïi anh em, hôõi caùc linh muïc thaân meán, anh em haõy taùi khaùm phaù“quaø taëng” vaø“maàu nhieäm” maø chuùng ta ñaõ laõnh nhaän. Ñeå ñi vaøo taâm ñieåm cuûa noù, chuùng ta phaûi suy nieäm chöùc vuï tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ. Thaät theá, toaøn theå Daân Chuùa tham döï vaøo chöùc tö teá nhôø Pheùp Röûa. Nhöng Coâng Ñoàng Vaticanoâ II nhaéc nhôû chuùng ta raèng, theâm vaøo vieäc tham döï rieâng cuûa moïi ngöôøi ñaõ chòu pheùp röûa, coøn coù moät söï tham döï ñaëc bieät, coù tính caùch thöøa taùc, daàu ñöôïc lieân keát saâu saéc vôùi söï tham döï thöù nhaát, nhöng laïi khaùc bieät trong baûn chaát (x. Hieán Cheá veà Hoäi Thaùnh, 10).
Trong boái caûnh cuûa Naêm Thaùnh möøng bieán coá Nhaäp Theå, chuùng ta coù theå ñeà caäp ñeán chöùc tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ töø moät vieãn caûnh ñaëc bieät. Naêm Thaùnh môøi goïi chuùng ta chieâm ngöôõng moái daây lieân keát chaët cheõ giöõa chöùc tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ vaø maàu nhieäm con ngöôøi cuûa Ngöôøi. Chöùc tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ khoâng phaûi laø “ngaãu nhieân”, moät nhieäm vuï maø Ngöôøi ñaõ coù theå hoaëc khoâng ñaûm nhieäm: nhöng noù naèm trong caên tính cuûa Ngöôøi laø Ngöôøi Con Nhaäp Theå, laø Thieân Chuùa-laøm-ngöôøi. Töø nay trôû ñi, moái töông quan giöõa loaøi ngöôøi vaø Thieân Chuùa thoâng giao moät caùch troïn veïn nhôø Ñöùc Kitoâ:“Khoâng ai ñeán ñöôïc vôùi Cha maø khoâng qua Thaày” (Ga 14,6). Ñaây laø lyù do taïi sao Ñöùc Kitoâ laø moät tö teá cuûa moät chöùc linh muïc vónh cöûu vaø phoå quaùt, ñöôïc chöùc tö teá cuûa Giao öôùc thöù nhaát tieân baùo vaø chuaån bò (x. Dt 9,9). Ngöôøi ñaõ thi haønh chöùc vuï ñoù moät caùch ñaày ñuû töø giaây phuùt Ngöôøi ngoài leân ngai cuûa vò Thöôïng Teá“ngöï beân höõu ngai Ñaáng uy linh ôû treân trôøi” (Dt 8,1). Töø ñoù trôû ñi, chính baûn chaát cuûa chöùc tö teá nhaân loaïi ñaõ thay ñoåi: baây giôø chæ coù moät chöùc tö teá duy nhaát, chöùc tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ; chöùc tö teá ñoù coù theå ñöôïc chia seû vaø thöïc thi döôùi nhöõng caùch thöùc khaùc nhau.
Sacerdos et Hostia
8. Cuøng luùc ñoù, yù nghóa cuûa hy teá, moät haønh ñoäng tö teá ôû möùc cao nhaát, ñöôïc ñöa ñeán choã hoaøn haûo. Treân ñoài Goângoâtha, Ñöùc Kitoâ ñaõ bieán chính cuoäc soáng mình thaønh moät quaø taëng coù giaù trò muoân ñôøi, moät quaø taëng“cöùu chuoäc” ñaõ môû laïi maõi maõi moät con ñöôøng hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa, con ñöôøng ñaõ bò ñoùng laïi vì toäi loãi.
Thö gôûi tín höõu Do thaùi soi saùng maàu nhieäm naøy baèng caùch ñaët leân moâi mieäng cuûa Ñöùc Kitoâ nhöõng lôøi thaùnh vònh 40:“Chuùa ñaõ khoâng öa hy leã vaø hieán teá, nhöng ñaõ taïo cho con moät thaân theå... Laïy Thieân Chuùa, naøy con ñaây... con ñeán ñeå thöïc thi yù Ngaøi” (Dt 10,5-7; x. Tv 40,7-9). Theo taùc giaû cuûa laù thö, nhöõng lôøi tieân tri naøy ñöôïc Ñöùc Kitoâ noùi khi Ngöôøi ñeán theá gian laàn thöù nhaát. Nhöõng lôøi naøy dieãn taû maàu nhieäm vaø söù maïng cuûa Ngöôøi. Chuùng baét ñaàu ñöôïc thöïc hieän keå töø chính giaây phuùt Nhaäp Theå vaø ñaït ñeán söï hoaøn taát trong hy teá ôû Goângoâtha. Keå töø luùc ñoù trôû ñi, moïi leã daâng cuûa linh muïc laø söï daâng hieán leân Chuùa Cha leã teá duy nhaát cuûa Ñöùc Kitoâ, ñaõ daâng moät laàn cho taát caû.
Sacerdos et Hostia! Linh muïc vaø Hy leã! Khía caïnh hy leã naøy laø moät aán tín saâu xa cuûa Bí Tích Thaùnh Theå; noù cuõng laø moät chieàu kích caên baûn cuûa chöùc tö teá cuûa Ñöùc Kitoâ vaø vì theá maø cuõng laø cuûa chöùc tö teá cuûa chuùng ta. Trong aùnh saùng naøy, chuùng ta haõy ñoïc laïi moät laàn nöõa nhöõng lôøi maø chuùng ta ñoïc moãi ngaøy, nhöõng lôøi aáy ñaõ vang leân laàn ñaàu tieân trong Phoøng Tieäc Ly naøy:“Taát caû caùc con caàm laày maø aên: naøy laø Mình Thaày seõ bò noäp vì caùc con... Taát caû caùc con caàm laáy maø uoáng: naøy laø cheùn Maùu Thaày, Maùu Giao öôùc môùi, Giao öôùc vónh cöûu seõ ñoå ra cho caùc con vaø moïi ngöôøi ñöôïc tha toäi”.
Nhöõng lôøi naøy chuùng ta gaëp thaáy trong caùc saùch Tin möøng vaø trong thö Phaoloâ, vôùi nhöõng hình thöùc soaïn thaûo raát töông ñoàng. Chuùng ñöôïc noùi leân trong Phoøng naøy vaøo ñeâm khuya thöù Naêm Tuaàn Thaùnh. Khi trao ban cho caùc moân ñeä Thaân Theå cuûa Ngöôøi ñeå aên vaø Maùu Ngöôøi ñeå uoáng, Ñöùc Gieâsu ñaõ coâng boá moät söï thaät saâu xa veà ñieàu maø Ngöôøi seõ phaûi thöïc hieän chaúng bao laâu sau ñoù treân ñoài Goângoâtha. Vì trong Taám Baùnh Thaùnh Theå, chính Thaân Theå ñöôïc Ñöùc Maria sinh ra vaø ñöôïc daâng hieán treân Thaäp Giaù hieän dieän.
Ave verum Corpus natum de Maria Virgine,
Vere passum, immolatum in cruce pro homine.
9. Laøm sao chuùng ta laïi khoâng quay veà vôùi maàu nhieäm naøy, maàu nhieäm chöùa ñöïng toaøn boä ñôøi soáng Hoäi thaùnh? Hai ngaøn naêm qua, Bí Tích naøy ñaõ ban löông thöïc nuoâi soáng voâ vaøn tín höõu. Ñoù laø nguoàn suoái lôùn ban aân phuùc. Bieát bao vò thaùnh ñaõ tìm thaáy nôi ñoù khoâng chæ söï baûo ñaûm, maø coøn söï neám tröôùc Nöôùc Trôøi!
Chuùng ta haõy ñeå taâm hoàn chuùng ta bay boång theo höùng khôûi chieâm ngaém, nhieàu tính thi ca vaø suùc tích thaàn hoïc, ñaõ thuùc ñaåy thaùnh Toâma Aquinoâ ca haùt maàu nhieäm baèng nhöõng lôøi trong baøi thaùnh ca Pange Lingua. Hoâm nay trong Phoøng Tieäc Ly naøy, vang voïng ñeán tai toâi nhöõng tieáng noùi cuûa raát nhieàu coäng ñoàng kitoâ höõu treân toaøn theá giôùi, cuûa raát nhieàu linh muïc, nhöõng ngöôøi thaùnh hieán vaø nhöõng giaùo daân trung thaønh, nhöõng ngöôøi moãi ngaøy ñeán thôø phöôïng maàu nhieäm Thaùnh Theå:
Verbum caro, panem verum verbo carnem efficit,
fitque sanguis Christi merum, et, si sensus deficit,
ad firmandum cor sincerum sola fides sufficit.
Haõy laøm vieäc naøy maø nhôù ñeán Thaày
10. Maàu nhieäm Thaùnh theå, vì loan truyeàn vaø cöû haønh caùi Cheát vaø söï Phuïc sinh cuûa Ñöùc Kitoâ cho ñeán khi Ngöôøi laïi ñeán, laø trung taâm cuûa ñôøi soáng Hoäi thaùnh. Ñoái vôùi chuùng ta, noù cuõng mang moät yù nghóa heát söùc ñaëc bieät, bôûi vì noù naèm ôû trung taâm thöøa taùc vuï cuûa chuùng ta. Leõ dó nhieân thöøa taùc vuï cuûa chuùng ta khoâng giôùi haïn vaøo vieäc cöû haønh bí tích Thaùnh Theå: ñoù laø moät vieäc phuïc vuï bao goàm vieäc loan baùo Lôøi Chuùa, thaùnh hoaù caùc tín höõu qua caùc bí tích, vaø laõnh ñaïo Daân Thieân Chuùa trong söï hieäp thoâng vaø phuïc vuï. Nhöng bí tích Thaùnh Theå laø ñieåm maø töø ñoù moïi söï phaùt xuaát vaø moïi söï quay veà. Chöùc linh muïc cuûa chuùng ta ñöôïc sinh ra taïi Phoøng Tieäc ly cuøng vôùi bí tích Thaùnh Theå.
“Haõy laøm vieäc naøy maø nhôù ñeán Thaày” (Lc 22,19). Duø ñöôïc noùi vôùi toaøn theå Hoäi thaùnh, nhöõng lôøi Ñöùc Gieâsu ñöôïc giao phoù nhö moät nhieäm vuï ñaëc bieät cho nhöõng ai tieáp tuïc söù vuï cuûa caùc Toâng ñoà ñaàu tieân. Chính vôùi hoï maø Ñöùc Gieâsu chuyeån trao haønh ñoäng maø Ngöôøi vöøa thöïc hieän–bieán baùnh thaønh Mình Ngöôøi vaø röôïu thaønh Maùu Ngöôøi– haønh ñoäng qua ñoù Ngöôøi xuaát hieän nhö laø Tö Teá vaø Hi Leã. Chính do yù muoán cuûa Ñöùc Kitoâ maø keå töø naøy veà sau haønh ñoäng cuûa Ngöôøi cuõng seõ trôû thaønh moät caùch bí tích haønh ñoäng cuûa Hoäi thaùnh qua baøn tay cuûa caùc linh muïc. Khi noùi“haõy laøm vieäc naøy”, Ngöôøi khoâng chæ aùm chæ ñeán haønh ñoäng, nhöng coøn ñeán ngöôøi ñöôïc môøi goïi haønh ñoäng; noùi caùch khaùc, Ngöôøi thieát laäp chöùc linh muïc thöøa taùc. Vì theá chöùc linh muïc trôû thaønh moät trong nhöõng yeáu toá thieát yeáu cuûa Hoäi thaùnh.
11. Haønh ñoäng naøy caàn ñöôïc thöïc hieän“maø nhôù ñeán Thaày”: nhöõng töø naøy raát quan troïng. Haønh ñoäng Thaùnh Theå do caùc linh muïc cöû haønh seõ laøm cho hieän dieän trong moïi theá heä kitoâ giaùo, taïi moïi nôi treân theá giôùi, haønh ñoäng ñöôïc Ñöùc Kitoâ hoaøn taát. Taïi baát cöù nôi naøo bí tích Thaùnh Theå ñöôïc cöû haønh, hi teá ñoå maùu taïi Goângoâtha seõ ñöôïc laøm cho hieän dieän trong moät caùch thöùc khoâng ñoå maùu; nôi ñaây chính Ñöùc Kitoâ, Ñaáng Cöùu chuoäc traàn gian, seõ hieän dieän.
“Haõy laøm vieäc naøy maø nhôù ñeán Thaày”. Laéng nghe laïi moät laàn nöõa nhöõng lôøi naày ôû beân trong böùc töôøng cuûa phoøng Tieäc ly, thaâït laø töï nhieân khi coá gaéng töôûng töôïng ñeán caûm xuùc cuûa Ñöùc Kitoâ. Ñaây laø nhöõng giôø phuùt bi thaûm tröôùc cuoäc khoå naïn. Thaùnh söû Gioan gôïi leân söï xuùc caûm maõnh lieät trong nhöõng lôøi cuûa vò Thaày khi chuaån bò cho caùc Toâng ñoà veà söï ra ñi cuûa Ngöôøi. Bao buoàn baõ trong ñoâi maét cuûa hoï:“Vì Thaày noùi ra caùc ñieàu aáy, neân loøng anh em traøn ngaäp noãi öu phieàn” (Ga 16,6). Nhöng Ñöùc Gieâsu laïi ñoan chaéc cuøng hoï:“Thaày seõ khoâng ñeå anh em moà coâi. Thaày seõ ñeán cuøng anh em” (Ga 14,18). Duø Maàu Nhieäm Vöôït Qua seõ ñem Ngöôøi ra khoûi taàm nhìn cuûa hoï, Ngöôøi seõ trôû neân hieän dieän saâu ñaäm hôn bao giôø heát trong ñôøi soáng cuûa hoï,“luoân maõi, cho ñeán ngaøy taän theá” (Mt 28,20).
Moät cuoäc töôûng nieäm laøm cho hieän dieän
12. Söï hieän dieän cuûa Ñöùc Kitoâ seõ ñöôïc dieãn taû baèng nhieàu caùch thöùc. Nhöng trong soá nhöõng söï hieän dieän ñoù, söï hieän dieän cuûa Ngöôøi trong bí tích Thaùnh Theå chaéc chaén seõ laø cao troïng: khoâng chæ laø vieäc hoài töôûng, nhöng laø moät“töôûng nieäm” laøm cho ñieàu noù töôûng nhôù trôû neân hieän dieän; khoâng phaûi laø moät söï gôïi leân coù tính caùch bieåu töôïng cuûa quaù khöù, nhöng laø söï hieän dieän soáng ñoäng cuûa Chuùa ôû giöõa caùc moân ñeä cuûa Ngöôøi. Söï baûo ñaûm vónh vieãn cho ñieàu naøy seõ laø Chuùa Thaùnh Thaàn, bôûi vì Ngöôøi luoân tuoân ñoå quyeàn naêng trong cuoäc cöû haønh bí tích Thaùnh Theå ñeå baùnh vaø röôïu coù theå trôû neân Mình vaø Maùu Ñöùc Kitoâ. Ngöôøi cuõng chính laø Thaàn Khí, vaøo buoåi toái ngaøy Phuïc Sinh, trong Phoøng Tieäc ly naøy, ñaõ ñöôïc“thoåi hôi” treân caùc Toâng ñoà (x. Ga 20,22), vaø thaáy hoï vaãn ôû nôi ñaây, cuøng vôùi Ñöùc Maria, vaøo ngaøy Leã Nguõ Tuaàn. Roài chính luùc ñoù, Ngöôøi ñaõ ngöï xuoáng treân hoï nhö tieáng gioù maïnh vaø löôõi löûa (x. Cv 2,1-4), vaø ñaõ thuùc ñaåy hoï ñi ñeán taän cuøng traùi ñaát ñeå loan truyeàn Lôøi vaø quy tuï daân Thieân Chuùa laïi vôùi nhau trong vieäc“beû baùnh” (x. Cv 2,42).
13. Hai ngaøn naêm sau khi Ñöùc Kitoâ ra ñôøi, trong Naêm Thaùnh naøy, chuùng ta ñaëc bieät caàn nhôù laïi vaø suy nieäm chaân lyù veà ñieàu maø chuùng ta coù theå goïi laø söï“sinh ra bí tích Thaùnh Theå”. Phoøng Tieäc Ly laø nôi cuûa söï phaùt sinh naøy. Nôi ñaây ñaõ khôûi ñaàu moät söï hieän dieän môùi cuûa Ñöùc Kitoâ cho theá gian, moät söï hieän dieän dieãn ra thöôøng xuyeân ôû baát cöù nôi naøo bí tích Thaùnh Theå ñöôïc cöû haønh vaø moät linh muïc cho Ñöùc Kitoâ möôïn tieáng noùi cuûa mình, khi laäp laïi nhöõng lôøi thieâng lieâng cuûa vieäc thieát laäp naøy.
Söï hieän dieän Thaùnh Theå naøy ñaõ ñoàng haønh suoát hai ngaøn naêm cuûa lòch söû Giaùo hoäi, vaø noù seõ thöïc hieän nhö vaäy cho ñeán ngaøy taän theá. Gaén boù chaët cheõ vôùi maàu nhieäm naøy ñoái vôùi chuùng ta vöøa laø nieàm vui vöøa laø nguoàn traùch nhieäm. Hoâm nay chuùng ta muoán yù thöùc saâu xa hôn veà söï hieän dieän naøy, taâm hoàn traøn ngaäp ngöôõng moä vaø loøng bieát ôn, vaø trong tinh thaàn aáy ñeå böôùc vaøo Tam Nhaät Phuïc Sinh cöû haønh cuoäc khoå naïn, caùi cheát vaø söï phuïc sinh cuûa Ñöùc Kitoâ.
Ñieàu maø Phoøng Tieäc Ly trao ban cho chuùng ta
14. Caùc anh em linh muïc thaân meán cuûa toâi, laø nhöõng ngöôøi qui tuï quanh vò muïc töû cuûa mình vaøo ngaøy Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh trong caùc Nhaø Thôø Chính toaø, cuõng nhö linh muïc ñoaøn cuûa Giaùo Hoäi Roâma qui tuï quanh Ngöôøi Keá Vò cuûa Thaùnh Pheâroâ, xin ñoùn nhaän nhöõng suy tö naøy, suy nieäm cuûa toâi trong khung caûnh ñaày gôïi höùng cuûa Phoøng Tieäc Ly! Thaät khoù tìm ra moät nôi toát hôn ñeå coù theå khôi daäy nhöõng yù töôûng veà caû maàu nhieäm Thaùnh Theå laãn maàu nhieäm veà chöùc linh muïc cuûa chuùng ta.
Chuùng ta haõy luoân trung thaønh vôùi ñieàu maø Phoøng Tieäc Ly“trao ban” cho chuùng ta, vôùi quaø taëng lôùn lao cuûa Ngaøy Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh. Öôùc gì chuùng ta luoân cöû haønh bí tích Thaùnh Theå vôùi loøng soát saéng. Öôùc gì chuùng ta ôû laïi thôø phöôïng laâu giôø vaø thöôøng xuyeân tröôùc Ñöùc Kitoâ hieän dieän trong bí tích Thaùnh Theå. Öôùc gì chuùng ta ngoài hoïc hoûi nôi“tröôøng hoïc” cuûa bí tích Thaùnh Theå. Qua nhieàu theá kyû, voâ soá caùc linh muïc ñaõ tìm ñöôïc nôi bí tích Thaùnh Theå nieàm an uûi maø Ñöùc Gieâsu ñaõ höùa ban vaøo buoåi toái trong böõa tieäc ly, bí quyeát ñeå vöôït thaéng söï coâ ñôn, söùc maïnh ñeå gaùnh vaùc nhöõng ñau khoå, löông thöïc ñeå laøm moät khôûi söï môùi sau moãi laàn naûn chí, vaø noäi löïc ñeå naâng ñôõ quyeát ñònh soáng trung thaønh. Chöùng taù maø chuùng ta trao cho Daân Thieân Chuùa trong vieäc cöû haønh Thaùnh Theå phuï thuoäc phaàn lôùn vaøo moái töông quan caù vò cuûa chuùng ta vôùi bí tích Thaùnh Theå.
15. Chuùng ta haõy taùi khaùm phaù chöùc linh muïc cuûa chuùng ta trong aùnh saùng cuûa bí tích Thaùnh Theå! Chuùng ta haõy trôï giuùp caùc coäng ñoaøn cuûa chuùng ta taùi khaùm phaù kho taøng naøy trong vieäc cöû haønh Thaùnh Leã haøng ngaøy, vaø ñaëc bieät trong buoåi tuï hoïp long troïng Ngaøy Chuùa Nhaät. Qua nhöõng hoaït ñoäng toâng ñoà cuûa anh em, öôùc gì tình yeâu ñoái vôùi Ñöùc Gieâsu hieän dieän trong bí tích Thaùnh Theå taêng tröôûng maïnh meõ hôn. Ñaây laø moät muïc tieâu ñaëc bieät quan troïng hôn trong Naêm Thaùnh naøy. Toâi nghó veà Ñaïi Hoäi Thaùnh Theå Quoác Teá ñöôïc toå chöùc taïi Roâma töø ngaøy 18 ñeán 25 thaùng saùu, vôùi chuû ñeà laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Ñaáng Cöùu Ñoä duy nhaát cuûa traàn gian, Taám Baùnh cho Ñôøi Soáng chuùng ta. Ñaïi hoäi seõ laø bieán coá trung taâm cuûa Ñaïi Naêm Thaùnh, phaûi laø“moät naêm ñaëc bieät höôùng veà bí tích Thaùnh Theå” (Toâng thö Tieán veà Ngaøn Naêm thöù ba, soá 55). Ñaïi Hoäi seõ nhaán maïnh ñeán söï lieân heä saâu xa giöõa maàu nhieäm Nhaäp Theå cuûa Ngoâi Lôøi vaø bí tích Thaùnh Theå, Bí tích veà Söï Hieän Dieän Thöïc Söï cuûa Ñöùc Kitoâ.
Töø Phoøng Tieäc Ly, toâi oâm hoân anh em trong bí tích Thaùnh Theå. Öôùc gì hình aûnh Ñöùc Kitoâ ñöôïc caùc moân ñeä bao quanh trong Böõa tieäc ly ban cho moãi ngöôøi chuùng ta moät söï rung ñoäng veà tình huynh ñeä vaø söï hieäp thoâng. Caùc hoaï só noåi tieáng ñaõ duøng nhöõng taøi naêng tuyeät vôøi nhaát cuûa mình ñeå veõ neân göông maët cuûa Ñöùc Kitoâ giöõa caùc Toâng Ñoà trong caûnh Böõa tieäc ly: laøm sao chuùng ta coù theå queân ñöôïc kieät taùc cuûa Leonardo? Nhöng chæ coù caùc Thaùnh, baèng söùc maïnh maõnh lieät laø tình yeâu cuûa hoï, môùi coù theå ñi vaøo chieàu saâu cuûa maàu nhieäm naøy, khi döïa ñaàu vaøo ngöïc Chuùa, gioáng nhö Gioan ñaõ laøm (x. Ga 13,25). Thöïc ra ôû ñaây chuùng ta vöôn ñeán ñænh cao cuûa tình yeâu:“yeâu thöông caùc moân ñeä cuûa Ngöôøi coøn ôû trong theá gian, ngöôøi ñaõ yeâu thöông hoï cho ñeán cuøng”.
16. Toâi muoán keát thuùc nhöõng suy tö naøy, maø toâi thaân aùi trao phoù cho anh em suy gaãm, baèng nhöõng lôøi cuûa moät kinh coå xöa:
“Laïy Cha, chuùng con caûm taï Cha,
vì söï soáng vaø hieåu bieát
maø Cha ñaõ maïc khaûi cho chuùng con
qua Ñöùc Gieâsu, ngöôøi toâi tôù cuûa Cha.
Vinh danh Cha ñeán thieân thu vaïn ñaïi!
Nhö taám baùnh chuùng con beû ra
ñöôïc gieo vaõi khaép nôi treân nöông ñoàng,
nhöng khi thu hoaïch laïi trôû neân moät,
cuõng vaäy, öôùc gì Giaùo Hoäi ñöôïc taäp hôïp laïi
vaøo Vöông Quoác cuûa Cha
töø nhöõng bieân cöông xa xoâi nhaát cuûa ñòa caàu...
Laïy Chuùa toaøn naêng, Ngaøi ñaõ taïo döïng vuõ truï
vì vinh quang danh Ngaøi;
Ngaøi ñaõ ban cho con ngöôøi cuûa aên vaø cuûa uoáng
ñeå taêng söùc maïnh cho hoï
nhôø ñoù hoï coù theå daâng lôøi caûm taï Ngaøi;
nhöng Cha ñaõ ban cho chuùng con
cuûa aên vaø cuûa uoáng thieâng lieâng,
vaø söï soáng muoân ñôøi qua Con cuûa Cha...
Vinh danh Cha ñeán thieân thu vaïn ñaïi!”
(Ñiñakeâ 9,3-4; 10,3-4)
Caùc anh em linh muïc thaân meán, töø Phoøng Tieäc Ly, toâi oâm hoân taát caû anh caùch thieâng lieâng, vaø thaân aùi ban phuùc laønh cho anh em.
Gieârusalem, ngaøy 23 thaùng 03 naêm 2000.
1.2. Ñöùc Thaùnh Cha göûi Daân Chuùa möøng Naêm Thaùnh: Haønh höông nhöõng nôi lieân quan ñeán lòch söû cöùu roãi
VietCatholic News. 2/4/2000 VATICAN -- Saùu thaùng tröôùc naêm Toaøn Xaù, Ñöùc Thaùnh Cha göûi laù thö naøy cho“taát caû nhöõng ai Möøng Naêm Toaøn Xaù trong Ñöùc Tin” vaø seõ haønh höông ñeán Ñaát Thaùnh noùi veà yù nghóa quan troïng cuûa vieäc Haønh Höông. Chính Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ laøm cuoäc Haønh Höông Thaùnh Ñòa trong thaùng vöøa qua. VietCatholic cho ñaêng taøi lieäu quan troïng naøy haàu giuùp Daân Chuùa yù thöùc ñöôïc taàm quan troïng cuûa vaán ñeà. Laù thö naøy ñaõ ñöôïc Lm. Pheâroâ Nguyeãn Quang Saùch chuyeån ngöõ nhö sau:
Göûi tôùi taát caû nhöõng ai ñang chuaån bò möøng Naêm Toaøn Xaù trong ñöùc tin:
1. Sau nhöõng naêm chuaån bò, chuùng ta ñang ôû taïi ngöôõng cuûa Naêm Toaøn Xaù. Trong 3 naêm naøy, Giaùo Hoäi ñaõ laøm nhieàu vieäc ñeå ñaët keá hoaïch cho bieán coá aân suûng naøy. Nhöng giôø ñaây, trong giai ñoaïn sau heát chuaån bò cuoäc haønh höông, ñaõ tôùi luùc hoaøn thaønh nhöõng neùt cuoái cuøng. Naêm Toaøn Xaù khoâng haün laø moät loaït phaän söï phaûi laøm, nhöng laø moät kinh nghieäâm troïng ñaïi noäi taâm phaûi soáng. Nhöõng nhaân toá beân ngoaøi chæ coù yù nghóa bao laâu chuùng dieãn taû ñöôïc söï daán thaân saâu xa hôn, daán thaân ñaùnh ñoäng loøng ngöôøi. Thöïc teá, Toâi ñaõ muoán baøy toû cho moïi ngöôøi chính chieàu kích noäi taâm naøy trong Toâng Thö cuûa toâi Tertio millennio adveniente (Tieán veà ngaøn naêm thöù ba) vaø Saéc leänh aán ñònh ngaøy khai maïc Incarnationis mysterium (Maàu nhieäm Nhaäp Theå), caû hai vaên kieän ñöôïc ña soá moïi ngöôøi ñoùn nhaän. Trong caùc vaên kieän ñoù, caùc Giaùm muïc gaëp ñöôïc nhöõng gôïi yù höõu ích, vaø nhöõng chuû ñeà ñöôïc ñeà nghò cho nhöõng naêm chuaån bò ñaõ ñöôïc suy nieäm roäng raõi. Do taát caû söï kieän naøy, Toâi muoán caûm taï Chuùa vaø noùi lôøi caûm kích chaân thaønh cuûa Toâi ñoái vôùi caùc vò Chuû Chaên vaø toaøn theå Daân Chuùa.
Baây giôø, Naêm Toaøn Xaù tôùi gaàn thuùc giuïc Toâi ñöa ra moät soá suy tö gaén lieàn vôùi loøng ao öôùc cuûa Toâi, nhö Chuùa muoán, thöïc haønh moät cuoäc haønh höông ñaëc bieät Naêm Thaùnh, vieáng thaêm moät soá nôi gaén lieàn vôùi Maàu Nhieäm Nhaäp Theå cuûa Ngoâi Lôøi Thieân Chuùa, bieán coá maø Naêm Thaùnh 2000 tröïc tieáp nhaéc tôùi.
Do ñoù, vieäc suy gaãm cuûa Toâi höôùng veà nhöõng "nôi" Chuùa ñaõ choïn ñeå "caém leàu" giöõa chuùng ta (Ga 1, 14; x. Xh 40, 34-35; 1 V 8, 10-13), ñeå cho pheùp con ngöôøi gaëp ñöôïc Chuùa caùch tröïc tieáp hôn. Noùi ñöôïc, Toâi hoaøn thaønh ñieàu Toâi ñaõ vieát trong Tertio millenio adveniente, trong Toâng Thö naøy, vieãn töôïng noåi baät, trong boái caûnh lòch söû cöùu ñoä, laø chuû yeáu xaùc ñònh "thôøi gian". Thaät vaäy, chieàu kích khoâng gian khoâng keùm quyeát ñònh hôn chieàu kích thôøi gian trong vieäc hoaøn thaønh cuï theå Maàu Nhieäm Nhaäp Theå.
2. Vöøa nhìn qua laàn ñaàu, xem ra khoù coù theå noùi chính xaùc veà "nhöõng nôi" lieân heä vôùi Chuùa. Chaúng leõ khoâng gian chaúng hoaøn toaøn thuoäc quyeàn kieåm soaùt cuûa Chuùa, nhö thôøi gian chaêng ? Moïi söï phaùt sinh töø hai tay cuûa Ngöôøi vaø khoâng coù nôi naøo maø khoâng coù Chuùa: "Chuùa laøm chuû traùi ñaát cuøng muoân vaät muoân loaøi, laøm chuû hoaøn caàu vôùi toaøn theå daân cö. Neàn traùi ñaát Ngöôøi döïng treân bieån caû, ñaët vöõng vaøng treân laøn nöôùc meânh moâng" (Tv 24, 1-2). Thieân Chuùa cuõng hieän dieän trong moïi ngöôøi ñeán treân theá gian, ñeán noãi toaøn theå theá giôùi ñöôïc coi nhö laø "ñeàn thôø" Ngöôøi hieän dieän.
Nhöng ñieàu ñoù khoâng xoaù boû söï kieän naøy: cuõng nhö thôøi gian coù theå ñaùnh daáu baèng kairol, baèng nhöõng luùc ñaëc bieät aân suûng, thì khoâng gian cuõng coù theå, baèng loaïi suy, mang daáu veát nhöõng haønh ñoäng cöùu ñoä ñaëc bieät cuûa Thieân Chuùa. Vaû laïi, ñieàu naøy laø moät tröïc giaùc trong moïi thöù toân giaùo, khoâng nhöõng coù nhöõng giôø phuùt thaùnh thieâng maø coøn coù nhöõng nôi choán thaùnh thieâng, nôi maø vieäc gaëp gôõ vôùi thaàn linh coù theå ñöôïc kinh nghieäm maïnh meõ hôn, nhö bình thöôøng ôû trong meânh moâng vuõ truï.
3. Trong töông quan vôùi khuynh höôùng chung naøy, Kinh Thaùnh coù söù vuï rieâng cuûa mình, ñaët vaán ñeà "nôi thaùnh" beân trong boái caûnh Lòch Söû Cöùu Ñoä. Moät ñaøng, Kinh Thaùnh ñeà phoøng nhöõng lieàu lónh keøm theo aán ñònh khoâng gian kieåu ñoù, khi laøm ñieàu naøy, laø coù duïng yù thaàn linh hoaù taïo vaät: ôû ñaây, chuùng ta phaûi nhaéc laïi luaän chieán huøng maïnh cuûa caùc Ngoân Söù choáng laïi vieäc thôø ngaãu töôïng, ñeå giöõ loøng trung thaønh vôùi Yaveâ, Thieân Chuùa cuûa Xuaát Haønh. Ñaøng khaùc, Kinh Thaùnh khoâng loaïi tröø vieäc söû duïng khoâng gian ñeå laøm vieäc thôø phöôïng, mieãn laø söï naøy dieãn taû ñaày ñuû ñaëc tính rieâng bieät cuûa nhöõng laàn Thieân Chuùa can thieäp trong lòch söû daân Israel. Nhö vaäy, khoâng gian thaùnh laàn hoài "taäp trung veà thaønh Ñeàn thôø Gieârusalem, nôi maø Thieân Chuùa daân Israel muoán ñöôïc thôø phöôïng vaø, coù theå noùi, ñöôïc gaëp gôõ. Ñoâi maét caùc ngöôøi Do Thaùi haønh höông höôùng veà Ñeàn thôø vaø hoï vui möøng thoaû thueâ khi hoï ñaët chaân tôùi nôi Thieân Chuùa ñaõ duøng laøm nhaø mình: "Vui döôøng naøo khi thieân haï baûo toâi: "ta cuøng traåy leân Ñeàn Thaùnh Chuùa !" Vaø giôø ñaây, Gieârusalem hôõi, cöûa noäi thaønh ta ñaõ döøng chaân" (Tv 122, 1-2).
Trong Taân Öôùc, "söï taäp trung" naøy veà nôi thaùnh, ñaït tôùi choùp ñænh trong Chuùa Kitoâ, Ñaáng, trong baûn theå Ngöôøi laø "Ñeàn Thôø Môùi" (x. Ga 2, 21), trong Ñeàn Thôø naøy ngöï trò "söï vieân maõn cuûa Thieân Chuùa" (Cl 2, 9). Vôùi vieäc Chuùa Kitoâ xuaát hieän, vieäc thôø phöôïng phaûi trieät ñeå vöôït treân nhöõng ñeàn thôø vaät chaát, ngoõ haàu trôû neân söï thôø phöôïng "trong thaàn khí vaø chaân lyù" (Ga 4, 24). Vaäy thì, trong Chuùa Gieâsu Kitoâ, Giaùo Hoäi cuõng ñöôïc Taân Öôùc coi nhö laø "Ñeàn Thôø" (x. 1 Cr 3, 17), cuõng nhö laø moân ñeä caù theå cuûa Chuùa Kitoâ, bôûi vì caû hai ñeàu ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ngöï trò (x. 1 Cr 6, 19; Rm 8, 11). Chaéc chaén, ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø ngöôøi Kitoâ höõu khoâng coù nôi thôø phöôïng, nhö lòch söû Giaùo Hoäi chöùng toû; nhöng khoâng neân queân raèng nhöõng nôi naøy chæ duøng ñeå phuïc vuï ñôøi soáng phuïng vuï vaø huynh ñeä cuûa coäng ñoàng maø thoâi, ñoàng thôøi phaûi hieåu raèng söï hieän dieän cuûa Chuùa töï noù khoâng theå haïn cheá taïi moät nôi naøo, bôûi vì söï hieän dieän cuûa Chuùa, ñöôïc dieãn taû ñaày ñuû nhaát vaø trong nieàm hieäp thoâng, trong Chuùa Kitoâ, söï hieän dieän ñoù lan traøn khaép khoâng gian.
Do ñoù, Maàu Nhieäm Nhaäp Theå caûi toå laïi kinh nghieäm phoå bieán veà "khoâng gian thaùnh", moät ñaøng thì töông ñoái hoaù noù, vaø ñaøng khaùc nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa noù baèng nhöõng töø ngöõ môùi. Chính vieäc Ngoâi Lôøi "maëc laáy xaùc phaøm" (Ga 1, 14), treân thöïc teá, laø moät quy chieáu veà khoâng gian. Trong Chuùa Gieâsu thaønh Nazareth, Thieân Chuùa ñaõ maëc laáy nhöõng neùt rieâng bieät ñaëc thuø cuûa baûn tính nhaân loaïi, goàm vieäc con ngöôøi thuoäc vaøo moät daân toäc rieâng vaø moät phaàn ñaát rieâng. "ÔÛ ñaây, Chuùa Kitoâ ñöôïc sinh ra bôûi Ñöùc Nöõ Ñoàng Trinh Maria". - Nhöõng lôøi sau ñaây mang ñaëc tính huøng hoàn taïi Beâlem, ñöôïc khaéc treân nôi, maø theo truyeàn thoáng, Chuùa Gieâsu ñöôïc sinh ra– Taïi ñaây, Chuùa Gieâsu Kitoâ ñöôïc sinh ra bôûi "Ñöùc Trinh Nöõ Maria". Ñaëc tính rieâng theå lyù cuûa phaàn ñaát vaø söï xaùc ñònh ñòa lyù cuûa noù khoâng theå taùch lìa khoûi söï thaät laø Ngoâi Lôøi maëc laáy xaùc thòt loaøi ngöôøi
4. Vì leõ ñoù, trong vieãn töôïng kyû nieäm 2000 naêm Maàu Nhieäm Nhaäp Theå, Toâi ao öôùc maõnh lieät ñích thaân ñi caàu nguyeän taïi nhöõng nôi quan troïng nhaát, nhöõng nôi maø töø Cöïu Öôùc cho tôùi Taân Öôùc ñaõ thaáy nhöõng laàn can thieäp cuûa Thieân Chuùa, cao ñieåm laø Maàu Nhieäm Nhaäp Theå, cuoäc Thöông Khoù, Töû Naïn vaø Phuïc Sinh cuûa Chuùa Kitoâ. Nhöõng nôi naøy ñaõ ñöôïc ghi khaéc vónh vieãn trong trí oùc Toâi töø naêm 1965, laø thôøi gian Toâi ñaõ coù may maén ñi thaêm vieáng Ñaát Thaùnh. Ñoù laø moät kinh nghieäm khoâng bao giôø queân ñöôïc. Hoâm nay toâi vaãn vui möøng oân laïi nhöõng gì toâi ñaõ vieát luùc ñoù, nhöõng trang ñaày caûm ñoäng. "Toâi ñaõ ñi qua caùc nôi maø Chuùa ñaõ tôùi moät laàn vaø maõi maõi… OÂi nôi choán… ngöôi ñaõ ñöôïc bieán ñoåi raát nhieàu tröôùc khi ngöôi, nôi cuûa Chuùa, trôû neân nôi cuûa toâi. Laàn ñaàu tieân khi Ngöôøi ñeán vôùi ngöôi, thì ngöôi chöa phaûi laø moät nôi ôû beân ngoaøi; ngöôi chæ laø loøng daï cuûa Meï Ngöôøi. Toâi ao öôùc döôøng naøo ñöôïc bieát nhöõng vieân ñaù maø toâi ñang daãm chaân taïi Nazareth, cuõng laø nhöõng vieân ñaù maø chaân cuûa Meï ñaõ chaïm tôùi, hai chaân cuûa Meï Chuùa. OÂi Ñaáng xuoáng tôùi maët ñaát, nôi trong ñaát thaùnh laø loaïi nôi naøo trong toâi ? Nhöõng böôùc chaân Toâi khoâng theå ñaïp treân ngöôi; toâi phaûi quyø goái. Nhö theá ñoù ngaøy nay toâi quaû quyeát ngöôi laø nôi gaëp gôõ. Khi quyø goái toâi in moät daáu treân ngöôi, ngöôi seõ ôû ñaây vôùi daáu chaân toâi– ngöôi vaãn ôû ñaây, coøn toâi seõ duøng ngöôi vaø bieán ngöôi thaønh nôi chöùng môùi ôû beân trong toâi. Toâi seõ ñi xa nhö moät chöùng nhaân laøm chöùng qua caùc ngaøn naêm" (Karol Wojtyla, Poezje Poems, Wydawnickwoo Literakie, Kralow 1998, p. 168).
Khi toâi vieát nhöõng lôøi naøy, caùch ñaây hôn 30 naêm, Toâi khoâng theå töôûng töôïng raèng chöùng töø Toâi ñaõ trình baøy laïi ñöôïc Toâi neâu leân hoâm nay, vôùi tö caùch ngöôøi keá vò Thaùnh Pheâroâ, ñeå phuïc vuï toaøn theåû Giaùo Hoäi. Ñoù laø moät chöùng töø ñaët Toâi trong moät ñoaøn dieãu haønh daøi, goàm nhöõng ngöôøi töø 2000 naêm nay ñaõ ñeán tìm kieám veát chaân cuûa Chuùa trong phaàn ñaát naøy, thaät ñuùng laø "thaùnh", toâi döôøng nhö ñi theo hoï treân nhöõng vieân ñaù, nhöõng ñoài nuùi, nhöõng gioøng soâng ñaõ taïo neân khung caûnh cuoäc soáng traàn theá cuûa Con Thieân Chuùa. Töø nhöõng thôøi xa xöa, soå nhaät kyù cuoäc haønh trình cuûa ngöôøi nöõ haønh höông Egeria ñaõ ñöôïc ngöôøi ta bieát ñeán nhieàu. Bieát bao ngöôøi haønh höông, bieát bao vò thaùnh, ñaõ ñi theo con ñöôøng cuûa ngöôøi nöõ aáy qua bao nhieâu theá kyû ! Maëc duø caùc bieán coá trong lòch söû ñaõ quaáy raày baûn tính coát yeáu hoaø bình cuûa cuoäc haønh höông tôùi Ñaát Thaùnh, gaây neân moät aán töôïng, daàu vôùi yù ñoà gì, khoù maø haøi hoaø vôùi hình aûnh cuûa Ñaáng chòu ñoùng ñinh, nhöng nhöõng taâm hoàn Kitoâ höõu nhaïy caûm hôn chæ tìm gaëp kyù öùc soáng ñoäng cuûa Chuùa Kitoâ trong phaàn ñaát naøy. Vaø Chuùa Quan Phoøng ñaõ quyeát ñònh raèng, cuøng vôùi caùc anh em caùc Giaùo Hoäi Phöông Ñoâng, Phöông Taây coù con caùi thaùnh Phanxicoâ Assisi, Vò Thaùnh cuûa söï khoù ngheøo, hieàn laønh vaø hoaø bình, nhöõng ngöôøi con aáy trong phong caùch thöïc söï tin möøng muoán toû baøy söï ao öôùc chaân chính cuûa ngöôøi Kitoâ höõu baûo veä nhöõng nôi phaùt sinh ra nhöõng nguoàn goác thieâng lieâng chuùng ta.
5. Trong tinh thaàn ñoù, neáu Chuùa muoán, Toâi coù yù ñònh nhaân dòp Naêm Thaùnh 2000, ñi theo nhöõng veát lòch söû cöùu ñoä treân phaàn ñaát xaûy ta lòch söû ñoù.
Ñieåm baét ñaàu seõ laø moät soá ñieåm maáu choát trong Cöïu Öôùc. Nhö vaäy Toâi mong muoán baøy toû yù thöùc cuûa Giaùo Hoäi veà nhöõng sôïi giaây lieân keát beàn vöõng cuûa mình vôùi daân Giao Öôùc xöa. Ñoái vôùi chuùng ta oâng Abraham cuõng laø "cha chuùng ta trong ñöùc tin" caùch hoaøn haûo (x. Rm 4, Gl 3, 6-9; Dt 11, 8-19). Trong Tin Möøng thaùnh Gioan, chuùng ta ñoïc nhöõng lôøi maø ngaøy kia Chuùa noùi veà oâng: "OÂng Abraham ñaõ hôùn hôû vui möøng vì hy voïng ñöôïc thaáy ngaøy cuûa Toâi. OÂng ñaõ thaáy vaø oâng möøng rôõ" (Ga 6, 56).
Giai ñoaïn ñaàu cuoäc haønh trình maø toâi hy voïng thöïc hieän, coù lieân heä vôùi Abraham. Thaät vaäy, neáu ñoù laø yù Chuùa, toâi muoán ñi tôùi thaønh Ur xöù Chaldees, ngaøy nay goïi laø Tell el-Muqayyar mieàn nam xöù Iraéc, taïi ñaây, theo töôøng thuaät cuûa Kinh Thaùnh, oâng Abraham ñaõ nghe tieáng Chuùa môøi goïi oâng boû queâ höông oâng, daân toäc oâng, noùi ñöôïc caû chính oâng, ñeå bieán oâng thaønh duïng cuï cho chöông trình cöùu ñoä goàm daân töông lai cuûa Giao Öôùc vaø ñuùng laø cuûa heát caùc daân toäc treân theá giôùi: "Ñöùc Chuùa phaùn vôùi oâng Abraham,‘Haõy rôøi boû xöù sôû, hoï haøng vaø nhaø cha ngöôi maø ñi tôùi Ñaát Ta seõ chæ cho ngöôi. Ta seõ laøm cho ngöôi thaønh moät daân lôùn, seõ chuùc phuùc cho ngöôi. Ta seõ laøm cho teân tuoåi ngöôi ñöôïc laãy löøng, vaø ngöôi seõ laø moät moái phuùc laønh… Nhôø ngöôi moïi daân toäc treân maët ñaát seõ ñöôïc chuùc phuùc" (St 12, 1-3). Cuoäc haønh trình lôùn cuûa daân Chuùa baét ñaàu vôùi nhöõng lôøi naøy. Khoâng phaûi nhöõng keû töï haøo laø doøng doõi Abraham môùi toân kính Abraham, nhöng coøn moïi keû khaùc, vaø hoï nhieàu voâ soá, coi chính mình laø mieâu dueä "thieâng lieâng" cuûa oâng, bôûi vì hoï chia seû ñöùc tin vaø söï phoù thaùc khoâng chuùt deø daët cuûa oâng vaøo saùng kieán cuûa Ñaáng Toái Cao.
6. Kinh nghieäm cuûa con chaùu Abraham ñaõ môû ra treân haøng traêm naêm, ñaït tôùi nhieàu nôi ôû Caän Ñoâng. Trung taâm kinh nghieäm naøy laø nhöõng bieán coá Xuaát Haønh, khi daân Israel, sau thôøi kyø cam go thöû thaùch laøm noâ leä, ñi tôùi mieàn töï do, döôùi söï höôùng daãn cuûa oâng Moâseâ. Ba thôøi kyø ñaùnh daáu cuoäc haønh trình naøy, moãi moät thôøi kyø lieân heä vôùi nhöõng vuøng nuùi ñaày huyeàn bí. Tröôùc heát trong giai ñoaïn ñaàu, coù nuùi Horeb, thænh thoaûng cuõng goïi laø Sinai trong Kinh Thaùnh, nôi oâng Moâseâ ñöôïc maïc khaûi veà teân Thieân Chuùa, daáu chæ maàu nhieäm cuûa Ngöôøi vaø söï hieän dieän cöùu ñoä ñaày quyeàn naêng cuûa Ngöôøi: "Ta laø Ñaáng Hieän Höõu" (Kh 3, 14). Khoâng keùm oâng Abraham, oâng Moâseâ ñöôïc keâu goïi tín thaùc vaøo chöông trình Thieân Chuùa, vaø laõnh ñaïo daân mình. Nhö theá baét ñaàu bieán coá huøng traùng giaûi phoùng maø daân Israel maõi maõi ghi nhôù nhö laø kinh nghieäm neàn taûng ñöùc tin cuûa mình.
Trong cuoäâc haønh trình qua sa maïc, cuõng chính nuùi Sinai laø khung caûnh Keát Öôùc giöõa Giaveâ vaø daân Ngöôøi, nhö vaäy laø noái keát nuùi vôùi aân ban Möôøi Giôùi Raên, "möôøi lôøi" daïy daân Israel soáng moät ñôøi soáng bieát vaâng nghe troïn haûo yù muoán cuûa Chuùa. Treân thöïc teá, nhöõng "lôøi" naøy baøy toû nhöõng coät truï cuûa luaät luaân lyù phoå quaùt vieát trong con tim cuûa moãi ngöôøi, nhöng ñöôïc cho daân Israel, trong boái caûnh moät hieäp öôùc hoã töông trung thaønh, qua ñoù daân phaûi yeâu meán Chuùa, vì nhôù laïi nhöõng söï laï luøng Chuùa ñaõ laøm trong thôøi kyø Xuaát Haønh, vaø Thieân Chuùa baûo ñaûm loøng nhaân haäu vónh vieãn cuûa Ngöôøi: "Ta laø Ñöùc Chuùa, Thieân Chuùa cuûa ngöôi, ñaõ ñöa ngöôi ra khoûi ñaát Ai caäp, khoûi caûnh noâ leä" (Xh 20, 2). Thieân Chuùa vaø daân cam keát vôùi nhau. Neáu trong thò kieán buïi gai boác chaùy, nôi maïc khaûi "teân" vaø "chöông trình" cuûa Chuùa, töùc laø nuùi Horeb, hôn heát laø "nuùi ñöùc tin", thì baây giôø ñoái vôùi daân haønh höông nôi sa maïc, nuùi ñoù trôû neân nôi gaëp gôõ vaø hieäp öôùc hoã töông, do ñoù noùi ñöôïc laø "nuùi tình yeâu". Ñaõ nhieàu laàn suoát bao theá kyû, khi toá giaùc söï baát tín cuûa daân Giao Öôùc, caùc Ngoân Söù coi ñoù laø moät söï thaát nghóa vôï choàng, ñích thöïc laø moät söï phaûn boäi vôùi Thieân Chuùa, vò hoân phu cuûa daân, hieàn theâ cuûa Ngöôøi (x. Gr 2, 2; Ed 16, 1-43).
Cuoái cuoäc haønh trình Xuaát Haønh, noåi leân moät ñænh nuùi khaùc, nuùi Neâboâ, ñöùng töø ñoù oâng Moâseâ coù theå thaáy Ñaát Höùa (Ñnl 32, 49), nhöng khoâng ñöôïc vui möøng ñaët chaân treân ñoù, duø bieát raèng mình ñaõ ñi tôùi ñoù. Caùi nhìn cuûa oâng töø nuùi Neâboâ laø chính bieåu tröng nieàm Hy Voïng. Töø treân nuùi naøy, Moâseâ coù theå thaáy Chuùa ñaõ giöõ lôøi höùa cuûa Ngöôøi. Laïi moät laàn nöõa, oâng phaûi töø boû mình vaø phoù thaùc cho quyeàn naêng voâ bieân cuûa Chuùa ñeå chöông trình ñaõ noùi tröôùc thì cuoái cuøng ñöôïc hoaøn thaønh.
Coù leõ Toâi khoâng theå vieáng thaêm taát caû nhöõng nôi naøy trong cuoäc haønh höông cuûa Toâi. Nhöng ít nhaát, neáu Chuùa muoán, Toâi muoán thaêm vieáng thaønh Ur, nôi nguoàn goác cuûa oâng Abraham, roài töø ñoù ñi tôùi Ñan Vieän cuûa thaùnh Catarina treân nuùi Sinai, gaàn nuùi Giao Öôùc, nuùi naøy baèng caùch naøo ñoù noùi leân toaøn theå Maàu Nhieäm cuoäc Xuaát Haønh, moät taám göông ñaày ñuû treân nuùi Golgotha.
7. Nhöõng cuoäc haønh trình naøy vaø nhieàu cuoäc haønh trình khaùc trong Cöïu Öôùc ñaày yù nghóa ñoái vôùi chuùng ta, nhöng roõ raøng Naêm Toaøn Xaù, vieäc kyû nieäm troïng theå Maàu Nhieäm Nhaäp Theå loâi keùo chuùng ta hôn heát tôùi nhöõng nôi Chuùa Gieâsu ñaõ soáng cuoäc ñôøi mình.
Tröôùc heát Toâi ao öôùc vieáng thaêm Nadareth, moät thaønh phoá noái keát vôùi thôøi buoåi cuûa Maàu Nhieäm Nhaäp Theå vaø laø nôi Chuùa Gieâsu lôùn leân "trong khoân ngoan, tuoåi taùc vaø aân suûng tröôùc maët Chuùa vaø ngöôøi ta" (Lc 2, 52). Nôi ñaây Ñöùc Maria nghe lôøi Söù Thaàn chaøo: "Möøng vui leân, Ñaáng Ñaày AÂn Suûng, Thieân Chuùa ôû cuøng Baø" (Lc 1, 28). Nôi ñaây Ñöùc Maria noùi leân tieáng xin vaâng ñaùp traû söù ñieäp keâu goïi Baø laøm Meï Ñaáng Cöùu Theá vaø, ñöôïc rôïp boùng bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn, baø bieán thaønh loøng daï ñoùn nhaän Con Thieân Chuùa.
Vaø sao Toâi laïi khoâng theå vieáng thaønh Beâlem, nôi Chuùa Kitoâ sinh ra vaø caùc muïc töû vaø nhöõng vò ñaïo só cho toaøn theå nhaân loaïi tieáng noùi thôø phöôïng ? Cuõng taïi thaønh Beâlem, laàn ñaàu tieân, gioùng leân tieáng chaøo hoaø bình, lôøi chaøo naøy, do caùc thieân thaàn phaùt ngoân seõ tieáp tuïc vang doäi töø theá heä naøy sang theá heä khaùc maõi tôùi ngaøy nay.
Cuoäc thaêm vieáng thaønh Gieârusalem ñaëc bieät mang ñaày yù nghóa, vì laø nôi Chuùa Gieâsu chòu cheát treân Thaùnh Giaù vaø Soáng Laïi.
Chaéc chaén, coøn nhieàu nôi khaùc lieân heä vôùi cuoäc ñôøi traàn theá cuûa Ñaáng Cöùu Theá vaø raát nhieàu choã nhö vaäy ñaùng ñöôïc thaêm vieáng laém. Ví duï, laøm sao chuùng ta laïi queân nuùi caùc Moái Phuùc, hay laø nuùi Hieån Dung, hay laø thaønh Xeâsareâ Philíppheâ, nôi Chuùa Gieâsu ñaõ trao chìa khoaù Nöôùc Trôøi cho Pheâroâ, ñaët Ngaøi laøm neàn taûng Giaùo Hoäi (x. Mt 16, 13-19) ? Trong Ñaát Thaùnh, töø Baéc chí Nam, chuùng ta coù theå noùi, moïi söï ñeàu nhaéc tôùi Chuùa Kitoâ. Nhöng toâi phaûi ñöôïc thoaû maõn vôùi nhöõng nôi quan troïng hôn, vaø Gieârusalem noùi ñöôïc laø thu goïn trong mình taát caû vaäy. ÔÛ ñoù, nhôø ôn Chuùa, Toâi muoán dìm mình trong lôøi caàu nguyeän, mang toaøn theå Giaùo Hoäi trong tim Toâi. ÔÛ ñoù, Toâi seõ chieâm ngaém nhöõng nôi Chuùa Gieâsu ñaõ boû maïng soáng mình vaø laáy noù laïi trong ngaøy Phuïc sinh, ban cho chuùng ta ôn Thaàn khí cuûa Ngöôøi. ÔÛ ñoù, Toâi öôùc muoán la leân moät laàn nöõa laø "Thieân Chuùa yeâu theá gian ñeán noãi ñaõ ban Con Moät, ñeå ai tin vaøo Con cuûa Ngöôøi, thì khoûi phaûi cheát, nhöng ñöôïc soáng muoân ñôøi" (Ga 3, 16).
8. Trong soá nhöõng nôi taïi Gieârusalem coù lieân heä nhaát tôùi cuoäc soáng traàn theá cuûa Chuùa Kitoâ, Toâi muoán thaêm Laàu Treân, nôi Chuùa Gieâsu ñaõ laäp Bí Tích Thaùnh Theå, nguoàn maïch vaø choùp ñænh cuûa ñôøi soáng Giaùo Hoäi. ÔÛ ñaây, cuõng vaäy, theo truyeàn thoáng, caùc Toâng Ñoà hoïp nhau caàu nguyeän cuøng vôùi Ñöùc Maria, Meï Chuùa Kitoâ, khi trong ngaøy leã Nguõ Tuaàn Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc ñoå traøn xuoáng treân caùc oâng. Roài baét ñaàu giai ñoaïn choùt cuûa cuoäc haønh trình lòch söû cöùu roãi, ñoù laø thôøi gian cuûa Giaùo Hoäi, Thaân Theå vaø Hieàn Theâ Chuùa Kitoâ, moät daân laøm cuoäc haønh höông qua thôøi gian, ñöôïc keâu môøi trôû neân daáu chæ vaø khí cuï cuûa söï keát hôïp maät thieát vôùi Chuùa vaø cuûa söï hôïp nhaát toaøn theå nhaân loaïi (LG, s.1).
Nhö vaäy, cuoäc vieáng thaêm Laàu Treân coù nghóa laø moät söï trôû veà nguoàn goác cuûa Giaùo Hoäi. Vò keá vò Thaùnh Pheâroâ, soáng ôû Roâma taïi nôi vò Thuû Laõnh caùc Toâng Ñoà chòu töû ñaïo, phaûi lieân læ veõ laïi nhöõng böôùc ñi tôùi nôi thaùnh Pheâroâ, trong ngaøy leã Nguõ Tuaàn, baét ñaàu caát tieáng to, cuøng vôùi quyeàn löïc meâ maãn loøng ngöôøi cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, loan baùo "Tin Möøng" Chuùa Gieâsu Kitoâ laø Chuùa (x. Cv 2, 36).
9. Söï vieáng thaêm nhöõng nôi Thaùnh maø Chuùa Cöùu Theá ñaõ soáng cuoäc soáng traàn theá, theo logic daãn chuùng ta tôùi nhöõng nôi quan troïng ñoái vôùi Giaùo Hoäi non treû (infant Church) vaø nhöõng nôi chöùng kieán söï phaùt trieån truyeàn giaùo cuûa coäng ñoàng Kitoâ höõu ñaàu tieân. Coù nhieàu nôi nhö vaäy neáu chuùng ta theo doõi töôøng thuaät cuûa thaùnh Luca trong saùch Coâng Vuï Toâng Ñoà. Nhöng caùch rieâng Toâi cuõng muoán döøng laïi ñeå suy nghó veà hai thaønh phoá lieân heä nhau caùch ñaëc bieät trong lòch söû Thaùnh Phaoloâ, vò Toâng Ñoà daân ngoaïi. Tröôùc heát Toâi nghæ tôùi thaønh Ñamas, nôi nhaéc laïi söï trôû laïi cuûa ngöôøi. Treân thöïc teá vò Toâng Ñoà töông lai luùc ñoù treân ñöôøng ñi vôùi söù meänh baét ñaïo, thì chính Chuùa Kitoâ chaän ñöôøng oâng: "Saoleâ, Saoleâ, taïi sao ngöôi baét bôù Ta ?" (Cv 9, 4). Töø ñoù, loøng haêng say cuûa Phaoloâ luùc baáy giôø ñaõ ñöôïc Chuùa Kitoâ chinh phuïc, traûi daøi vôùi moät söùc löïc khoâng gì ngaên caûn, aûnh höôûng tôùi moät phaàn lôùn theá giôùi ñöôïc bieát luùc ñoù. Nhöõng thaønh phoá ñöôïc ngöôøi rao giaûng Tin Möøng thì nhieàu… Neáu ñöôïc neân vieáng thaønh Athen, nôi thaùnh Phaoloâ ñoïc moät baøi dieãn vaên tuyeät vôùi taïi ñoài Areopago (x. Cv 17, 22-31) Neáu chuùng ta xeùt tôùi vai troø cuûa nöôùc Hy Laïp trong vieäc hình thaønh neàn vaên hoaù cuûa theá giôùi xöa, thì chuùng ta hieåu ñöôïc vì sao dieãn vaên cuûa thaùnh Phaoloâ, noùi ñöôïc coù theå coi nhö laø bieåu tröng söï gaëp gôõ Tin Möøng vôùi vaên hoaù nhaân loaïi.
10. Khi töø boû mình hoaøn toaøn theo yù Chuùa, Toâi coù theå ñöôïc haïnh phuùc neáu chöông trình naøy coù theå thöïc hieän ít nhaát trong caùc ñieåm chính cuûa noù. Cuoäc haønh höông naøy hoaøn toaøn coù tính caùch toân giaùo trong baûn chaát vaø muïc ñích cuûa noù, vaø Toâi seõ buoàn loøng neáu coù ai gaùn nhöõng yù nghó khaùc cho Toâi. Thaät vaäy, treân bình dieän thieâng lieâng Toâi ñaõ haønh höông nhö vaäy roài, bôûi vì cho daàu chæ ñi trong trí khoân ñeán nhöõng choã naøy, cuõng ñaõ coù nghóa laø ñoïc laïi chính saùch Tin Möøng, coù nghóa laø ñi theo nhöõng con ñöôøng cuûa maïc khaûi roài.
Ñi trong tinh thaàn caàu nguyeän töø nôi naøy ñeán nôi khaùc, töø thaønh naøy tôùi thaønh khaùc, trong nhöõng phaàn ñaát ñöôïc ghi daáu caùch rieâng bôûi söï can thieäp cuûa Chuùa, ñieàu ñoù giuùp chuùng ta khoâng nhöõng soáng ñôøi soáng chuùng ta nhö moät cuoäc haønh trình, nhöng coøn cho chuùng ta moät caûm giaùc soáng ñoäng veà moät Thieân Chuùa ñi tröôùc chuùng ta vaø höôùng daãn chuùng ta, chính Ngöôøi ñi treân con ñöôøng cuûa con ngöôøi, laø moät Thieân Chuùa khoâng nhìn xuoáng chuùng ta töø nôi cao, nhöng ñaõ trôû neân ngöôøi baïn ñoàng haønh cuûa chuùng ta.
Cuoäc haønh höông tôùi nhöõng Nôi Thaùnh, nhö vaäy, trôû thaønh moät kinh nghieäm raát coù yù nghóa vaø noùi ñöôïc cuoäc haønh höông naøy ñöôïc gôïi yù do moãi cuoäc haønh höông Naêm Thaùnh khaùc. Giaùo Hoäi khoâng theå queân coäi reã cuûa mình. Thaät vaäy, Giaùo Hoâi phaûi trôû laïi vôùi chuùng (coäi reã) neáu muoán soáng trung thaønh v&