Trong kinh Tin Kính chuùng ta vaãn thöôøng ñoïc: "Toâi tin xaùc loaøi ngöôøi ngaøy sau
soáng laïi." Thöû hoûi, Giaùo Hoäi (GH) muoán cho tuyeân xöng gì, khi baét ñoïc caâu naøy?

Sau ñaây chuùng toâi seõ khoâng löu yù tôùi nhöõng tranh luaän Thaàn hoïc, maø nieàm tin
vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc ñaõ ñaët ra cho lyù trí loaøi ngöôøi, nhöng seõ löu yù tôùi
ñieåm caên baûn hôn. Ñoù laø coá gaéng tìm moät choã ñöùng cho tín ñieàu naøy trong cô
caáu toaøn boä Ñöùc tin Kitoâ giaùo. Ñöùc Tin laø moät lieân ñôùi toång hôïp, maø trong ñoù
nhöõng tín ñieàu khoâng ñöôïc cöùu xeùt bieät laäp nhau. Roài Quyù vò seõ thaáy, tín ñieàu
treân ñaây coù lieân heä saâu xa vaø khaêng khít vôùi toaøn boä Ñöùc Tin ñeán möùc naøo. Chæ
caùi nhìn toaøn dieän veà Ñöùc Tin môùi coù theå giuùp chuùng ta coù ñöôïc nhöõng caâu traû
lôøi döùt khoaùt cho lyù trí vaø con tim veà nhöõng thaéc maéc thuaàn lyù cuõng nhö tình
caûm choáng laïi tín ñieàu naøy.

Ngay töø ñaàu, vieäc tuyeân xöng veà söï soáng laïi phaàn xaùc, hay noùi caùch khaùc, vieäc
tuyeân xöng keû cheát seõ soáng laïi, voán laø neàn taûng cuûa Ñöùc Tin Kitoâ giaùo.
Giaùo phuï Tertulian thôøi GH sô khai ñaõ phaùt bieåu raát chính xaùc qua moät caâu
Latinh ngaén goïn nhö sau: Fiducia christianorum resurrectio mortuorum; illam
credentes, sumus. Taïm dòch: Nieàm hy voïng cuûa ngöôøi Kitoâ höõu laø keû cheát soáng
laïi; chính vì chuùng ta tin nhö theá, maø chuùng ta môùi laø (Kitoâ-höõu). " (3) 

Nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc ñaõ gaây neân nhöõng choáng ñoái ngay töø ñaàu.
ÔÛ Athen Thaùnh Phaoloâ ñaõ bò nhaïo baùng, khi Ngaøi môùi baét ñaàu ñeà caäp tôùi söï soáng laïi (Cv 17, 32). Laøm sao thaân xaùc hö naùt laïi coù theå soáng ñôøi ñôøi? Laøm sao
thaân xaùc ñoù, moät khi ñaõ tan raõ, vaãn coøn coù theå hoài sinh? Caàn gì thaân xaùc loaøi
ngöôøi phaûi baát töû, khi tinh thaàn vaø linh hoàn baát töû cuûa hoï ñaõ ñuû laøm cho hoï
khaùc vôùi nhöõng sinh vaät khaùc vaø ñaõ ban cho hoï moät ñòa vò ñoäc toân giöõa theá
giôùi sinh vaät roài? Thaùnh Augustin cho bieát: "Chaúng coù ñieàu gì trong Ñöùc Tin
Kitoâ giaùo maø laïi bò choáng ñoái maõnh lieät, dai daúng, tröôøng kyø vaø say meâ nhö
laø nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc. Vì caùc Trieát gia ngoaïi giaùo cuõng ñaõ noùi
nhieàu tôùi linh hoàn baát töû. Trong nhieàu cuoán saùch hoï ñaõ nhaéc ñi nhaéc laïi raèng
tinh thaàn con ngöôøi seõ baát töû. Theá nhöng, khi ñeà caäp tôùi söï soáng laïi phaàn
xaùc, laø hoï khoâng ngaàn ngaïi phaûn ñoái coâng khai ngay. Ñieåm tröôùc tieân hoï phaûn
ñoái, nhö hoï cho bieát, ñoù laø thaân xaùc ñôøi naøy khoâng theå naøo bay leân tôùi trôøi
ñöôïc." (4)

Lyù do chính, neáu khoâng muoán noùi laø lyù do duy nhaát, taïi sao ngöôøi Kitoâ höõu
vaãn xaùc tín raèng phaàn xaùc seõ soáng laïi, duø moïi choáng ñoái thöôøng gaëp phaûi,
ñoù laø söï soáng laïi cuûa chính Chuùa Gieâsu Kitoâ. Vì chuùng ta tin raèng, Chuùa Kitoâ
laø "Ñaáng ñaàu tieân töø coõi cheát soáng laïi" (Cv 26, 23; xem: 1 Cr 15, 20-23),
neân nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc laø moät phaàn coát yeáu thuoäc Ñöùc Tin cuûa
chuùng ta vaøo Ngaøi.

Sau vaøi ñieåm caàn löu yù veà Trieát hoïc treân ñaây, chuùng toâi seõ baøn veà söï soáng laïi
cuûa Chuùa Kitoâ nhö laø neàn taûng cuûa vieäc tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc, sau
ñoù seõ noùi tôùi nhöõng ñieàu GH daïy veà söï soáng laïi cuûa chuùng ta, cuoái cuøng seõ baøn
veà moät vaøi vaán ñeà lieân quan tôùi khoaûng thôøi gian tröôùc khi chuùng ta soáng laïi,
nghiaõ laø "tình traïng ñôïi chôø" giöõa thôøi Phuïc Sinh vaø Taùi giaùng cuûa Chuùa
Gieâsu.

SOÁNG LAÏI PHAÀN XAÙC - KEÛ CHEÁT SOÁNG LAÏI

Moät soá ngöôøi ñi leã thöôøng xuyeân chaéc seõ laáy laøm ngaïc nhieân veà söï thay ñoåi
trong baûn dòch cuûa kinh Tin Kính. Taïi sao trong Phuïng Vuï laïi phaûi ñoåi caâu
"xaùc... soáng laïi" thaønh "keû cheát soáng laïi"? Söï thay ñoåi naøy coù bieåu loä moät
söï deø daët tröôùc chöõ "phaàn xaùc" hay khoâng? Coù phaûi chöõ "xaùc" naøy quaù naëng neà,
quaù vaät chaát hay khoâng? Thöïc ra, vieäc thay ñoåi trong caùch dòch naøy cuõng hôi laï,
vì baûn vaên kinh Tin Kính cuûa nhöõng theá heä xa xöa raát minh baïch veà ñieåm naøy:
credo carnis resurrectionem. Chæ trong baûn thöôøng ñöôïc goïi laø "kinh Tin Kính
daøi", töùc laø tuyeân tín cuûa Coâng ñoàng Nicea vaø Constantinopel (symbolum
Nicaeo-Constantinopolitanum) (5), laø coù söï khaùc bieät nhö sau: "(Chuùng) toâi tin keû cheát soáng laïi." Caû hai loái dieãn taû ñeàu coù moät truyeàn thoáng raát laâu ñôøi (6). Haàu heát caùc baûn tuyeân tín Ñoâng Phöông ñeàu duøng loái dieãn taû, maø chuùng ta ñaõ thaáy trong baûn tuyeân tín Nicea-Contanstinopel. Traùi laïi caâu "xaùc soáng laïi" laïi thuoäc loaïi coâng thöùc giaùo lyù coá ñònh trong löu truyeàn Roma vaø roài trong taát caû löu truyeàn Latinh vaø Hy-Laïp veà sau.

Trong Taân Öôùc khoâng coù kieåu noùi "soáng laïi phaàn xaùc", maø chæ coù kieåu noùi "keû
cheát soáng laïi" (xem: Mt 22, 31; Cv 17, 32; 23, 6; 24, 21; 26, 23; Rm 1, 4; 1 Cr 15, 12. 42; Dt 6, 2). Kieåu noùi soáng laïi phaàn xaùc baét nguoàn töø moâi tröôøng Kinh thaùnh Do thaùi. Trong neàn vaên chöông Khaûi Huyeàn thaáy cuõng coù quan nieäm sau ñaây: trong "ngaøy sau heát" "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" ñeàu seõ soáng laïi. "Taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" ôû ñaây coù leõ phaûi hieåu laø "moïi ngöôøi". "Thòt" laø thuï taïo dieän ñoái dieän vôùi Thieân Chuùa, Ñaáng Taïo Hoùa cuûa mình. Vieäc soáng laïi cuûa taát caû nhöõng gì coù xöông thòt, minh chöùng raèng Chuùa trung thaønh vôùi thuï taïo cuûa Ngaøi (7). Kieåu noùi "xaùc soáng laïi" nhö theá ñaõ baéc moät nhòp caàu giöõa vieäc saùng taïo vaø vieäc hoaøn taát saùng taïo. Nieàm tin vaøo söï soáng laïi ñöôïc döïa treân nieàm hy voïng: Chuùa khoâng boû beâ nhöng seõ hoaøn taát vieäc saùng taïo cuûa Ngaøi. Nhöng nieàm tin ñoù coøn do moät lyù do khaùc, khoâng theå boû qua, ñoù laø ngaøy phaùn xeùt, tröôùc toøa phaùn xeùt "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" ñeàu phaûi tính soå vôùi Chuùa, Ñaáng Taïo Hoùa cuûa mình.

Caû hai lyù do neâu treân ñeàu coù chung moät nieàm xaùc tín: Chuùa laø Ñaáng saùng taïo
vaø laø Ñaáng hoaøn taát moïi saùng taïo. Nieàm hy voïng caùnh chung cuûa Do thaùi giaùo
tin raèng, moïi ngöôøi seõ soáng laïi "taäp theå", vì "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt"
seõ soáng laïi vaø seõ ra tröôùc toøa phaùn xeùt chung, tröôùc maët Chuùa. Quan nieäm cho raèng, caù nhaân töøng ngöôøi coù theå seõ soáng laïi tröôùc, laø hoaøn toaøn xa laï ñoái vôùi Do thaùi giaùo (8). Quan nieäm naøy raát quan troïng, ñeå coù theå hieåu ñöôïc nieàm tin soáng laïi Kitoâ giaùo. Vì nieàm hy voïng "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" seõ soáng laïi taäp theå ñaâu coù gì laø voâ lyù ñoái vôùi Caùnh chung hoïc Kitoâ giaùo, vì nhö chuùng ta seõ thaáy, khoâng ñöôïc pheùp taùch bieät giöõa söï soáng laïi phaàn xaùc vôùi söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu: caû hai ñeàu laøm neân moät bieán coá duy nhaát trong thôøi sau heát.

Neáu "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" tröôùc heát coù yù chæ "taát caû moïi loaøi thuï taïo", thì trong ñoù ñaõ goùi gheùm tö töôûng: chaúng coù gì ñöôïc Chuùa taïo döïng maø coù theå thoaùt khoûi chöông trình cöùu ñoä vaø phaùn xeùt cuûa Ngaøi, keå caû "xöông thòt naøy" maø chuùng ta ñang gaùnh vaùc, nghóa laø chính thaân xaùc chuùng ta. Do ñoù, söï "soáng laïi phaàn xaùc" laïi coù moät loái nhìn môùi, maø nhöõng cuoäc tranh luaän seõ buøng leân theo: ñoù laø thaân xaùc cuï theå vaø thöïc teá sau khi soáng laïi seõ nhö theá naøo. Loái nhìn naøy hieån nhieân thuoäc nieàm hy voïng soáng laïi cuûa Do thaùi giaùo, raát tieâu bieåu trong ñaùm Pharisieâu thôøi Chuùa Gieâsu. Nhö theá, caâu "keû cheát soáng laïi" luoân coù yù noùi raát cuï theå laø söï soáng laïi thaân xaùc töø trong moà maû. Bieán coá phuïc sinh ôû Gieârusalem, ngay töø giaây phuùt ñaàu, ñaõ ñöôïc dieãn taû baèng töø ngöõ "soáng laïi", chöùng toû moät maët: söï soáng laïi cuûa "taát caû nhöõng gì coù xöông thòt" vaøo thôøi sau heát ñaõ baét ñaàu töø bieán coá naøy, maët khaùc cuõng chöùng toû: söï kieän naøy coù moät taàm voùc cuï theå veà phaàn xaùc. Neáu ngoâi moä khoâng troáng, ngöôøi ta ñaõ khoâng theå noùi veà söï "soáng laïi" cuûa Chuùa Gieâsu. Kurt Schuber, moät nhaø Do thaùi hoïc noåi tieáng ôû Wien ñaõ vieát veà moái lieân heä naøy nhö sau: "Tin möøng Chuùa Gieâsu soáng laïi ñaõ khoâng theå naøo keùo daøi quaù moät ngaøy taïi Gieârusalem, neáu khoâng chöùng minh ñöôïc laø ngoâi moä ñoù troáng, maø ngoâi moä ñoù phaûi ñöôïc moïi ngöôøi coâng nhaän laø ngoâi moä cuûa Chuùa Gieâsu thaät... Ñoái vôùi dö luaän quaàn chuùng taïi Gieârusalem Tin Möøng Chuùa Gieâsu soáng laïi seõ döùt khoaùt bò baùc boû, neáu hoï chöùng minh ñöôïc raèng, thaân xaùc Chuùa Gieâsu ñaõ thoái röõa ra taïi moät ngoâi moä naøo ñoù. Nhöõng ai rao giaûng Tin Möøng Chuùa soáng laïi ñaõ trôû thaønh caùi bia cheá dieãu cuûa quaàn chuùng, neáu yeáu toá beà ngoaøi cuûa ngoâi moä Chuùa Gieâsu khoâng ñöùng veà phía hoï." (9)

Nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc ngaøy sau heát, vôùi xöông thòt vaø taäp theå vôùi moïi ngöôøi, coù lieân quan maät thieát vôùi nieàm xaùc tín ñöôïc dieãn taû minh baïch veà moät "tình traïng ôû giöõa", veà moät thôøi kyø chôø ñôïi, maø yù nghiaõ cuûa thôøi kyø ñoù môùi chæ laø caùi khung khaù roõ reät nhôø aùnh saùng maïc khaûi Chuùa Gieâsu Kitoâ. Khoâng phaûi töø thôøi Kitoâ giaùo, maø laø ngay töø thôøi Do thaùi giaùo ñaõ coù nieàm xaùc tín raèng khoaûng thôøi gian ôû giöõa naøy laø ñeå taùch bieät thaân xaùc vôùi linh hoàn (10). Cuoái thôøi kyø naøy, cuõng goïi laø thôøi kyø cuoái cuøng, laø thôøi kyø "keû cheát soáng laïi", bao goàm caû söï "soáng laïi phaàn xaùc". Söï soáng laïi naøy coù maãu möïc, caên nguyeân vaø coù theå noùi coù caû vò trí trong söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ.

SÖÏ SOÁNG LAÏI CUÛA CHUÙA GIEÂSU VAØ SÖÏ SOÁNG LAÏI CUÛA CHUÙNG TA

"Taïi sao moät soá trong anh em coù theå quaû quyeát raèng: 'Laøm gì coù keû cheát
soáng laïi'? Neáu khoâng coù keû cheát soáng laïi, thì Ñöùc Kitoâ cuõng ñaõ khoâng soáng
laïi. Maø neáu Ñöùc Kitoâ khoâng soáng laïi, thì lôøi giaûng daïy cuûa chuùng toâi seõ
voâ giaù trò, vaø Ñöùc Tin cuûa anh em cuõng voâ giaù trò... Nhöng Ñöùc Kitoâ ñaõ
soáng laïi thöïc söï nhö laø Ñaáng khôûi ñaàu trong soá nhöõng keû ñaõ yeân nghæ" (1 Cr
15, 12-14. 20). Chuùng ta khoâng bieát, nhöõng ngöôøi ôû Coârintoâ ñaõ theo quan
nieäm naøo, ñeán noãi Thaùnh Phaoloâ phaûi söûa sai nhö theá. Coù phaûi hoï theo moät thöù
"taâm linh hoùa" cuûa chuû thuyeát Duy Trí (Gnosticisme (11) veà söï soáng laïi khoâng?
Hay vieäc phuû nhaän söï soáng laïi ñoù ñaõ baét nguoàn töø quan nieäm nhaân sinh ñaõ bò
Hy-hoùa (Helleùniste) ñi roài? Ñieàu quan troïng laø Thaùnh Phaoloâ ñaõ taïo ra moät theá goïng kìm chaët cheõ giöõa söï soáng laïi (hay laø söï phuïc sinh) cuûa Chuùa Gieâsu vaø söï soáng laïi cuûa chuùng ta. Chæ nôi Chuùa Kitoâ chuùng ta môùi bieát ñöôïc, söï soáng laïi cuûa chuùng ta nhö theá naøo vaø seõ nhö theá naøo.

Nieàm hy voïng soáng laïi chaéc chaén ñaõ coù tröôùc thôøi Chuùa Kitoâ giaùng sinh. Laàn
ñaàu tieân thaáy noùi tôùi nieàm hy voïng naøy caùch roõ raøng trong saùch Daniel (12,
2) vaø saùch Macabeâ, quyeån thöù 2 (7, 9. 11. 13. 23. 29). Ñaùm Pharisieâu vaø
moät soá keû ñoàng thôøi vôùi Chuùa Gieâsu cuõng tin raèng keû cheát seõ soáng laïi (xem:
Cv 23, 6; Ga 11, 24). Chính Chuùa Gieâsu cuõng daïy raát roõ raøng vaø döùt khoaùt
(xem: Mc 12, 18-27). Söï soáng laïi ñöôïc mong ñôïi vaøo "ngaøy sau heát" (Ga 6, 40),
vaø seõ ñi ñoâi vôùi ngaøy phaùn xeùt (xem: Ga 5, 25-29). Chuùa Gieâsu ñaõ laøm cho
keû cheát soáng laïi (xem: Mc 5, 21-42; Lc 7, 11-17; Ga 11), cuõng nhö caùc tieân
tri ñi tröôùc Ngaøi (xem: 2 V 4, 8-37). Pheùp laï naøy chaéc chaén laø daáu chæ
quyeàn naêng cuûa Chuùa Gieâsu, ñoàng thôøi cuõng tieân baùo veà vieäc keû cheát seõ soáng laïi,
nhöng chöa phaûi laø chính söï soáng laïi thöïc, vì nhöõng keû ñöôïc Chuùa cho soáng laïi
nhö theá, hoï chæ trôû laïi ñôøi soáng traàn gian vaø roài hoï seõ coøn cheát nöõa.

Coù moät caùi gì raát môùi laï trong nhöõng lôøi tieát loä bí nhieäm cuûa Chuùa Gieâsu veà
söï ñau khoå vaø söï soáng laïi saép tôùi cuûa Con Ngöôøi. Phuùc AÂm Nhaát laõm cho bieát,
Chuùa Gieâsu ñaõ tieân baùo 3 laàn veà cuoäc töû naïn vaø veà söï phuïc sinh tieáp theo
ñoù (Mc 8, 31-33; 9, 30-32; 10, 32-34 ss). Khoâng coù lyù do gì chính ñaùng, ñeå
ñaët laïi vaán ñeà xem nhöõng lôøi tieân tri naøy coù phaûi laø lôøi cuûa Chuùa thöïc hay
khoâng (12); vì chuùng quaù môùi laï ñoái vôùi quan nieäm vaø nieàm mong ñôïi cuûa nhöõng ngöôøi soáng vaøo thôøi ñaïi ñoù, quaù môùi laï ñeán ñoä khoâng theå cho raèng, chuùng coù theå vay möôïn töø moät khuoân maãu Do thaùi giaùo; ñaøng khaùc chuùng laïi aên khôùp vôùi taát caû nhöõng gì Chuùa Gieâsu ñaõ maïc khaûi qua cöû chæ, vieäc laøm vaø lôøi noùi cuûa Ngaøi, aên khôùp tôùi ñoä ñuû lyù chöùng ñeå coù theå coi chuùng nhö laø lôøi ñoàng voïng (eùcho) trung thöïc veà giaùo huaán cuûa chính Chuùa Gieâsu (13) .Chuùng ta phaûi coá gaéng laøm saùng toû taàm quan troïng khoân löôøng cuûa nhöõng lôøi treân ñaây. Trong khi rao giaûng Chuùa Gieâsu ñaõ daàn daàn maïc khaûi chính Ngaøi laø Ñaáng Messia, laø Con Ngöôøi treân trôøi vaø laø Con Thieân Chuùa, song song vôùi lôøi maïc khaûi moãi ngaøy moät theâm saùng toû veà con ñöôøng khoå naïn tröôùc maët vaø söï phuïc sinh cuûa Ngaøi qua con ñöôøng ñau khoå ñoù. Lôøi rao giaûng veà Nöôùc Chuùa saép ñeán, nhöng thöïc ra ñaõ khai maïc, coù lieân heä maät thieát vôùi lôøi maïc khaûi song ñoâi (töû naïn vaø phuïc sinh) naøy. Chuùa Gieâsu rao giaûng raèng thôøi ñaïi caùnh chung ñaõ khai maïc, trong thôøi ñoù Thieân Chuùa seõ vieáng thaêm daân Ngaøi, seõ taùi laäp Israel, seõ khai sinh moät vöông quoác bình an vaø coâng chính. Nhöng Nöôùc Chuùa ñeán khaùc vôùi loøng mong ñôïi. Chính Ngaøi laø trung taâm ñieåm cuûa nöôùc naøy, do ñoù Nöôùc Chuùa cuõng chæ seõ ñeán qua söù maïng cuûa Ngaøi, nghiaõ laø qua caùi cheát cuûa Ngaøi thay "cho nhieàu ngöôøi" (Mc 10, 45) vaø qua söï phuïc sinh cuûa Ngaøi. Vì theá, quyeát ñònh coù ñöôïc vaøo Nöôùc Chuùa hay khoâng seõ tuøy thuoäc vaøo thaùi ñoä ñoái vôùi Chuùa Gieâsu. Chæ nhöõng ai ñi vôùi Ngaøi, vaùc thaùnh giaù theo Ngaøi vaø qua ñoù tuyeân xöng Ngaøi, thì môùi ñeán ñöôïc vôùi Ngaøi maø thoâi (xem: Mc 8, 34-38) (14).

Trong caùc Phuùc AÂm chuùng ta cuõng thaáy raát thöïc teá, khi caùc Toâng Ñoà ñaùng thöông ñaõ khoâng hieåu noåi Tin Möøng Chuùa Gieâsu vaø vieäc theå hieän Tin Möøng ñoù. Thöïc ra, ngay töø ñaàu Chuùa Gieâsu ñaõ cho thaáy tröôùc moái lieân heä naøy (15), nhöng caùc ngaøi chæ hieåu thaáu sau khi Thaùnh Pheâroâ ñaõ tuyeân xöng ôû Cesareâa Philippi raèng: Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Messia, laø Con Thieân Chuùa (Mc 8, 29; Mt 16, 16) (16). Chính luùc vò thuû laõnh trong nhoùm 12 keû ñöôïc Chuùa Gieâsu löïa choïn, nhôø Thieân Chuùa linh öùng (xem: Mt 16, 17), ñaõ long troïng tuyeân xöng baûn tính Chuùa Gieâsu, thì Chuùa môùi baét ñaàu khai taâm cho hoï hieåu raèng: "Con Ngöôøi baét buoäc phaûi chòu nhieàu ñau khoå, bò Kyø laõo, Thöôïng teá vaø Kyù luïc khai tröø, bò gieát cheát vaø 3 ngaøy sau seõ soáng laïi" (Mc 8, 31). Söï "baét buoäc" naøy khoâng phaûi laø chuyeän cöôõng baùch ngoaïi taïi, cuõng khoâng phaûi laø soá phaän muø quaùng, nhöng laø keá hoaïch cöùu ñoä cuûaThieân Chuùa. Keá hoaïch ñoù "baét buoäc" phaûi ñöôïc thöïc hieän qua con ñöôøng naøy. Ñoái vôùi caùc Toâng Ñoà "ñieàu caàn cuûa Chuùa" naøy laø chuyeän hoaøn toaøn khoâng theå hieåu noåi. Thay vì laø Ñaáng xaây döïng vöông quoác an bình, laø Ñaáng ñem laïi moät thôøi haïnh phuùc, Ñaáng Messia laïi phaûi chòu ñau khoå, ñoù laø ñieàu raát traùi ngöôïc vôùi kyø voïng cuûa caùc ngaøi. Chöa heà coù moät lôøi naøo ñoäc ñòa cho baèng lôøi Chuùa Gieâsu ñaõ söûa sai Pheâroâ, keû muoán ngaên caûn Chuùa treân con ñöôøng ñau khoå: "Ñoà Satan, haõy luûi ra sau löng Ta! Vì ngöôi chaúng hieåu chuyeän Thieân Chuùa, maø chæ hieåu chuyeän theá gian" (Mc 8, 33).

Taïi sao ñieàu tieân baùo cuûa Chuùa Gieâsu veà vieäc phuïc sinh cuûa Ngaøi ñaõ laøm cho
caùc Toâng Ñoà khoâng hieåu noåi? " Caùc ngaøi nhôù kyõ lôøi naøy vaø noùi vôùi nhau:
soáng laïi töø coõi cheát nghiaõ laø gì? (Mc 9, 10). Taïi sao sau khi Chuùa Gieâsu
soáng laïi vaãn phaûi caàn moät thôøi gian daøi, caùc ngaøi môùi coù theå tin vaøo söï kieän
naøy caùch vöõng chaéc (xem: Mt 28, 17; Mc 16, 14; Lc 24-38)? Moät lyù do khoâng theå coi thöôøng, coù leõ laø vì nieàm tin phoå caäp thôøi ñoù: keû cheát chæ soáng laïi vaøo ngaøy sau heát vaø söï soáng laïi khoâng theå xaåy ra cho töøng caù nhaân moät nhöng laø cho caû taäp theå loaøi ngöôøi. Söï phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu, hieån nhieân khoâng phaûi laø söï trôû laïi ñôøi soáng traàn gian, nhöng laø söï soáng laïi sau heát, coù yù nghóa gì trong khung caûnh cuûa nieàm tin phoå caäp naøy? Ñaây ñôn thuaàn khoâng phaûi laø chuyeän tieáp tuïc soáng maõi sau khi cheát, nhö ngöôøi ta thöôøng mong ñôïi nôi caùc linh hoàn quaù coá, nhöng laø söï soáng laïi thöïc söï cuûa thaân xaùc (xem: Lc 24, 39), vì moà troáng thöïc, nhöng cuõng khoâng phaûi laø xaùc cheát tænh daäy, nhö pheùp laï Chuùa Gieâsu ñaõ laøm cho keû cheát soáng laïi. Vieäc ngöôøi ta goïi söï kieän naøy laø soáng laïi hay phuïc sinh, chöùng toû caùc Toâng Ñoà ñaõ thaáy söï kieän naøy - nhôø Chuùa Gieâsu ñaõ tieân baùo tröôùc vaø nhôø söï gaëp gôõ Ngaøi sau khi phuïc sinh - coù lieân quan vôùi söï soáng laïi chung cuûa moïi keû cheát trong thôøi caùnh chung. Nhöng vieäc Chuùa Gieâsu, Ñaáng Kitoâ, ñaõ phuïc sinh rieâng leû nhö theá coù yù nghóa gì?

Qua caâu hoûi naøy chuùng ta ñang baøn tôùi ñieåm noàng coát cuûa quan nieäm "soáng laïi
phaàn xaùc" theo Kitoâ giaùo: Chuùa Kitoâ khoâng soáng laïi rieâng leû. Söï soáng laïi cuûa Ngaøi laø khôûi ñieåm, laø nguyeân nhaân, hay moät caùch naøo ñoù, ñaõ theå hieän söï soáng laïi chung cuûa moïi keû qua ñôøi. Söï soáng laïi chung vaøo thôøi sau heát khoâng phaûi laø moät söï kieän khaùc haún, bieät laäp vôùi söï phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu, nhöng lieân heä maät thieát vôùi söï phuïc sinh cuûa Ngaøi. Ngaøy sau heát ñaõ khôûi ñaàu. Caùi cheát cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ laø "ngaøy giôø" khai sinh vöông quoác cuûa Chuùa. Vì vöông quoác ñoù ñaõ xuaát hieän, neân thôøi caùnh chung cuõng ñaõ baét ñaàu. Vieäc saùng taïo môùi ñaõ khôûi ñaàu vaøo buoåi saùng phuïc sinh.

Giaùo huaán cuûa caùc Toâng Ñoà cuõng ñaõ nhaéc tôùi baèng nhieàu caùch khaùc nhau. Thí
duï Thaùnh Phaoloâ: "Vaø baây giôø Chuùa Kitoâ, laø Ñaáng ñaàu tieân trong soá nhöõng keû qua ñôøi, ñaõ soáng laïi. Vì neáu caùi cheát do moät ngöôøi, thì söï soáng laïi cuûa keû cheát cuõng do moät ngöôøi. Nhö moïi ngöôøi ñaõ cheát trong Adong theá naøo, thì moïi ngöôøi cuõng seõ ñöôïc soáng laïi trong Chuùa Kitoâ nhö vaäy. Moãi ngöôøi ñeàu theo thöù töï xaép saün cho mình: tröôùc heát laø Ñöùc Kitoâ, sau ñoù laø nhöõng keû thuoäc veà Ngaøi trong ngaøy Ngaøi taùi giaùng. Roài cuøng taän seõ ñeán, khi Ngaøi trao laïi vöông quoác cho Thieân Chuùa, laø Cha" (1 Cr 15, 20-24). Nhö theá Chuùa Kitoâ laø Ñaáng ñaàu loøng trong nhöõng keû ñaõ qua ñôøi! (Cl 1, 18). Söï soáng laïi chung cho moïi ngöôøi quaù coá ñaõ khôûi ñaàu qua söï phuïc sinh cuûa Ngaøi. Söï soáng laïi naøy seõ ñöôïc theå hieän coâng khai vaø troïn haûo trong ngaøy Ngaøi taùi giaùng. Söï phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu khoâng phaûi laø moät söï kieän bieät laäp, cuõng nhö caùi cheát cuûa Ngaøi treân thaùnh giaù khoâng phaûi laø soá phaän haåm hiu rieâng leû. Caû hai söï kieän ñeàu laø thôøi ñieåm quyeát ñònh sau cuøng cuûa lòch söû: "Taän cuøng cuûa caùc thôøi ñaïi ñaõ ñeán cuøng chuùng ta (xem: 1 Cr 10. 11) vaø söï ñoåi môùi theá giôùi cuõng ñaõ coù neàn taûng vónh vieãn (17). Chæ trong loái nhìn naøy veà caùc söï kieän phuïc sinh, chuùng ta môùi coù theå hieåu ñöôïc moät soá ñieåm ñaëc thuø cuûa nieàm mong ñôïi soáng laïi theo Kitoâ giaùo, tröôùc heát laø vaán ñeà "mong ñôïi Chuùa gaàn ñeán" (18) vaãn thöôøng ñöôïc ñem ra tranh luaän, xa hôn nöõa laø quan nieäm, chuùng ta ñaõ ñöôïc phuïc sinh vôùi Chuùa Kitoâ vaø cuoái cuøng laø nieàm mong ñôïi xem ra coù veû maâu thuaãn vôùi nieàm mong ñôïi treân, ñoù laø chuùng seõ coøn phuïc sinh trong ngaøy Chuùa Gieâsu taùi giaùng.

SÖÏ SOÁNG LAÏI CHUNG CUÛA NHÖÕNG KEÛ ÑAÕ QUA ÑÔØI

Vaán ñeà "mong ñôïi Chuùa gaàn ñeán"

Neáu Chuùa Kitoâ ñaõ soáng laïi, thì söï soáng laïi chung cuûa moïi keû quaù coá cuõng ñaõ
khôûi ñaàu. Nhöng coøn bao laâu nöõa vieäc aáy môùi ñöôïc coâng khai? Thaùnh Phaoloâ vaø
cuøng vôùi Ngaøi taát caû GH sô khai ñeàu ñaõ mong chôø, laø hoï seõ ñöôïc thaáy Chuùa Kitoâ
taùi giaùng ngay treân maët ñaát naøy. Nhöng "moät soá ñaõ an nghæ" (1 Cr 15, 6).
Chuyeän gì seõ xaåy ra cho nhöõng ngöôøi aáy? Trong böùc thö coå nhaát, Thaùnh Toâng Ñoà ñaõ an uûi giaùo ñoaøn Texaloânica nhö sau: "Anh em thaân meán, chuùng toâi khoâng
muoán ñeå anh em phaûi muø tòt veà nhöõng ngöôøi ñaõ khuaát, ñeå anh em khoûi buoàn phieàn nhö nhöõng ngöôøi khaùc, laø nhöõng keû khoâng coù nieàm hy voïng. Vì neáu chuùng ta tin raèng: Chuùa Gieâsu ñaõ cheát vaø ñaõ soáng laïi, thì cuõng theá, nhöõng keû cuøng cheát
vôùi Chuùa Gieâsu cuõng seõ ñöôïc Thieân Chuùa ñem veà vôùi Ngaøi. Chuùng toâi xin duøng
moät lôøi cuûa Chuùa maø baûo ñaûm vôùi anh em: Chuùng ta, nhöõng keû ñang soáng vaø seõ
coøn toàn taïi cho ñeán ngaøy Chuùa taùi giaùng, seõ khoâng vöôït maët noåi nhöõng ngöôøi ñaõ khuaát. Chính Ngaøi laø Chuùa seõ töø trôøi taùi giaùng, luùc meänh leänh ñöôïc ban ra, khi tieáng Toång laõnh Thieân Thaàn vaø tieáng loa Thieân Chuùa cuøng vang leân.  Sau ñoù, nhöõng keû ñaõ qua ñôøi seõ soáng laïi tröôùc heát. Roài môùi ñeán chuùng ta, nhöõng keû ñang soáng vaø seõ coøn toàn taïi cho tôùi ngaøy ñoù, chuùng ta seõ ñöôïc ñoùn leân maây treân khoâng trung cuøng vôùi hoï ñeå ñi ñoùn Chuùa vaø nhö theá chuùng ta seõ ñöôïc ôû vôùi Ngaøi maõi maõi" (1 Tx 4. 13-17).

Nhôø söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu maø nhöõng keû ñaõ qua ñôøi vaø nhöõng keû coøn soùt laïi
treân maët ñaát seõ hôïp nhaát laïi, luùc Ngaøi taùi giaùng. Thaùnh Phaoloâ noùi vôùi nhöõng
giaùo höõu Coârinthoâ raèng: "Ñaây toâi tieát loä cho anh em moät bí maät: Khoâng phaûi
taát caû chuùng ta ñeàu seõ cheát caû ñaâu, nhöng chaéc chaén moïi ngöôøi seõ ñöôïc bieán ñoåi, trong "tích taéc", trong moät nhaùy maét, luùc coù tieáng loa cuoái cuøng: tieáng loa seõ vang leân vaø nhöõng keû ñaõ cheát seõ soáng laïi thaønh loaøi baát huûy vaø chuùng ta seõ ñöôïc bieán ñoåi. Vì loaøi huûy hoaïi naøy seõ maëc laáy tính baát huûy vaø thöù töû vong naøy seõ maëc laáy tính baát töû vong" (1 Cr 15, 51-53).

Sau ñoù, luùc vò Toâng Ñoà ngoài tuø, ngaøi coøn nhaåm tính raèng, raát coù theå ngaøi seõ phaûi cheát, tröôùc khi Chuùa Kitoâ trôû laïi. Trong hoaøn caûnh ñoù, hình nhö caùi cheát ñoái vôùi ngaøi laø ñieàu mô öôùc, vì ngaøi mong moûi ñöôïc gaàn Ñöùc Kitoâ. "Toâi vöõng vaøng caäy troâng, Ñöùc Kitoâ seõ ñöôïc vinh hieån nôi thaân xaùc toâi, duø laø qua söï soáng hay söï cheát. Vì ñoái vôùi toâi soáng laø Ñöùc Kitoâ vaø cheát laø moät thaéng lôïi. Neáu phaûi tieáp tuïc soáng trong thaân xaùc naøy, nghiaõ laø toâi vaãn coøn hoaït ñoäng coù hieäu quaû, thì thöïc toâi khoâng bieát phaûi choïn gì. Hai ñaøng ñeàu haáp daãn ñoái vôùi toâi. Toâi ao öôùc ra ñi, ñeå ñöôïc gaàn Ñöùc Kitoâ; vì nhö theá thì toát hôn; nhöng neáu cöù lì laïi trong thaân xaùc naøy thì laïi caàn cho anh em hôn" (Pl 1, 20-24).

Vieäc ngaøy taùi giaùng cuûa Chuùa bò trì hoaõn ñaõ khoâng laøm cho GH sô khai bò xaùo
troän naëng neà, ñoù laø moät ñieàu laï. Coù loái giaûi thích khaù hôïp lyù veà vaán ñeà naøy nhö
sau: Giaùo höõu sô khai ñaõ tin vaøo Ñöùc Kitoâ khoâng phaûi nhö laø moät Ñaáng seõ taùi
giaùng, nhöng laø moät Ñaáng ñang hieän dieän. Ñöùc Kitoâ trôû thaønh troïng taâm cuûa
nieàm tin vaø nieàm hy voïng Kitoâ giaùo (19) .Tröôùc phuïc sinh Ñöùc Kitoâ ñaõ noái keát nhöõng moân ñeä maø Ngaøi ñaõ choïn (xem: Mc 3, 13) vôùi chính Ngaøi, "ñeå hoï cuøng ôû vôùi Ngaøi vaø ñeå Ngaøi sai hoï ñi rao giaûng" (Mc 3, 14). Hoï thuoäc veà Ngaøi (xem: Lc 22, 56-59) vaø Ngaøi ôû vôùi hoï, baát khaû phaân ly: "Ai nghe caùc con laø nghe Ta" (Lc 10, 16). Söï lieân heä khaêng khít naøy khoâng chaám döùt qua vieäc phuïc sinh, nhöng mang moät yù nghiaõ vaø söùc soáng vöøa môùi vöøa phoå quaùt (universel): "Naøy, Ta ôû cuøng caùc con moïi ngaøy cho ñeán taän theá" (Mt 28, 20). Thaùnh Phaoloâ cuõng coù ñöôïc nieàm xaùc tín baùch thaéng naøy, ñeán noãi chaúng coøn gì coù theå ly giaùn chuùng ta khoûi tình yeâu Ñöùc Kitoâ (Rm 8, 35. 39).

Ñieàu hieän thöïc choùi chang bao truøm taát caû chính laø ñöôïc-ôû-beân-Ñöùc-Kitoâ,
hay ñuùng hôn: ñöôïc-ôû-trong-Ñöùc Kitoâ, nhö laø Thaùnh Phaoloâ nhieàu laàn vaãn noùi.
Vì chuùng ta ôû trong Ñöùc Kitoâ, neân: "Neáu chuùng ta soáng, laø chuùng ta soáng cho
Chuùa; vaø neáu chuùng ta cheát, laø chuùng ta cheát cho Chuùa. Duø soáng hay cheát, chuùng
ta ñeàu thuoäc veà Chuùa. Ñöùc Kitoâ ñaõ cheát vaø soáng laïi, laø ñeå thoáng trò keû cheát
vaø keû soáng" (Rm 14, 8-9). Loái nhìn naøy giuùp chuùng ta deã hieåu, taïi sao söï
soáng laïi khoâng phaûi chæ coù theå noùi ôû thì töông lai maø coøn coù theå noùi caû ôû thì
hieän taïi.

"SOÁNG LAÏI VÔÙI ÑÖÙC KITOÂ"

Thaùnh Phaoloâ daïy raèng: Trong bí tích Thaùnh Taåy ñaõ coù vieäc cuøng cheát vôùi
Ñöùc Kitoâ, "ñeå nhö Ñöùc Kitoâ, nhôø vinh quang cuûa Ñöùc Chuùa Cha maø ñöôïc soáng
laïi töø coõi cheát, thì chuùng ta cuõng ñang haønh trình trong cuoäc soáng môùi" (Rm
6, 4). Nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc röûa toäi, phaûi coi nhö mình ñaõ cheát cho toäi loãi,
ñeå "soáng cho Chuùa trong Ñöùc Kitoâ" (Rm 6, 11). Ñôøi soáng môùi chính laø ôû-beân-
Ñöùc-Kitoâ, Ñaáng ñaõ soáng laïi. Vì theá: "Neáu ai ôû trong Ñöùc Kitoâ, thì hoï laø
taïo vaät môùi; caùi cuõ ñaõ qua ñi, caùi môùi ñaõ thaønh hình" (2 Cr 5, 17). Thaùnh
Phaoloâ coøn ñi xa hôn nöõa, khi ngaøi coi nhöõng keû ñaõ ñöôïc röûa toäi nhö laø nhöõng keû ñaõ ñöôïc soáng laïi vôùi Ñöùc Kitoâ: "Neáu baây giôø anh em ñaõ ñöôïc soáng laïi vôùi Ñöùc Kitoâ, thì haõy lo tìm kieám nhöõng gì treân trôøi, laø nôi Ñöùc Kitoâ ñang ngöï beân höõu Thieân Chuùa" (Cl 3, 1). Hoaëc roõ hôn: "Vaø chuùng ta, nhöõng keû ñaõ cheát vì phaïm toäi, Ngaøi ñaõ cho hoài sinh trong Ñöùc Kitoâ - nhôø aân suûng maø anh em ñöôïc cöùu -, Ngaøi ñaõ cho soáng laïi trong Ñöùc Kitoâ vaø cho cuøng ngöï trò treân trôøi" (Ep 2, 5-6) (20). Ñôøi soáng môùi vôùi Ñöùc Kitoâ ñaõ thoâng phaàn soáng laïi vôùi Ngaøi ngay töø baây giôø. Nhöng chaân lyù naøy chöa ñöôïc maïc khaûi hoaøn toaøn: "Anh em ñaõ cheát vaø söï soáng vôùi Ñöùc Kitoâ cuûa anh em ñaõ tieàm taøng nôi Thieân Chuùa. Khi Ñöùc Kitoâ, söï soáng cuûa chuùng ta, xuaát hieän, anh em cuõng seõ cuøng xuaát hieän vôùi Ngaøi trong vinh quang" (Cl 3, 3-4; xem: 1 Ga 3, 2).

Vì Kitoâ höõu coù nghiaõ laø ôû-beân-Ñöùc-Kitoâ, neân nôi naøo coù Chuùa Kitoâ ngöï trò, nôi
ñoù cuõng laø queâ höông cuûa ngöôøi Kitoâ höõu: "Queâ höông cuûa chuùng ta ôû treân trôøi,
töø nôi ñoù chuùng ta mong ñôïi Ñaáng cöùu ñoä chuùng ta, Chuùa Gieâsu Kitoâ, seõ ñeán"
(Pl 3, 20). Vì theá, thôøi gian hieän höõu treân traàn gian laø thôøi gian haønh höông (21) , coøn "xa queâ nhaø": "Do ñoù chuùng ta vaãn an taâm vaø bieát raèng, bao laâu coøn löu laïi trong thaân xaùc naøy, baáy laâu chuùng ta vaãn coøn soáng löu vong xa Chuùa. Chuùng ta haønh trình trong Ñöùc Tin, maø khoâng haønh trình trong chieâm ngöôõng; nhöng vaãn an taâm vaø mong moûi seõ ñöôïc thoaùt xaùc maø veà queâ vôùi Chuùa" (2 Cr 5, 6-8).

Ngay töø baây giôø chuùng ta ñaõ ñang soáng "trong Ñöùc Kitoâ", nhöng khi "caên leàu
taïi theá ñöôïc nhoå leân" (2 Cr 5, 1), nhöng khi chuùng ta nhôø söï cheát maø ñöôïc
"thoaùt ly" (Pl 1, 23) coõi soáng trong "thaân xaùc" (Pl 1, 22), chuùng ta seõ ñöôïc "veà queâ vôùi Chuùa". Nhö theá, vieäc ôû-beân-Ñöùc-Kitoâ cuûa chuùng ta vaãn chöa hoaøn taát. Chæ khi naøo Ngaøi taùi giaùng, "Ngaøi môùi bieán ñoåi thaân xaùc thaáp heøn cuûa chuùng ta neân gioáng thaân xaùc vinh quang cuûa Ngaøi, baèng quyeàn naêng Ngaøi, thöù quyeàn naêng chinh phuïc moïi loaøi (Pl 3, 21).

Nhö theá chuùng ta coù theå naém vöõng keát luaän sau ñaây: Laø Kitoâ höõu coù nghiaõ laø
ôû-beân-Ñöùc-Kitoâ. Tuy nhieân, veà ñieåm naøy coù ba trình ñoä nhö sau: (1)"Hieän
höõu 'trong-Ñöùc-Kitoâ' qua thaân xaùc phaøm heøn; (2) ñöôïc theâm phaàn thoâng hieäp
vôùi Ñöùc Kitoâ ('trong Ñöùc Kitoâ') trong tình traïng ñôïi chôø, moät maët ñaõ ñöôïc
giaûi phoùng khoûi thaân xaùc phaøm heøn, nhöng maët khaùc vaãn chöa ñöôïc maëc laáy thaân xaùc cuûa trôøi cao; (3) veïn toaøn nhôø ñoùn nhaän thaân xaùc cuûa trôøi cao." (22).

"KEÛ CHEÁT SOÁNG LAÏI NHÖ THEÁ NAØO ?"

"Nhöng", coù ngöôøi thaéc maéc, "keû cheát seõ soáng laïi nhö theá naøo? Hoï trôû veà
vôùi thaân xaùc naøo ñaây?" (1 Cr 15, 35). Coù leõ nhieàu ngöôøi khoù tin vaøo söï soáng
laïi phaàn xaùc laø vì cuõng khoù töôûng töôïng ñöôïc söï soáng laïi sau naøy seõ ra sao.
Giaùo huaán cuûa GH daïy raèng: vaøo thôøi cuoái cuøng taát caû moïi ngöôøi seõ soáng laïi
vôùi thaân xaùc maø hoï ñang coù treân traàn gian (23). Nhöng giöõa thaân xaùc treân traàn gian vaø thaân xaùc seõ soáng laïi coù ñieåm ñoàng nhaát naøo ñaây? Haõy nhìn vaøo söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu maø ñi tìm chaân lyù cho söï soáng laïi cuûa chuùng ta. Dó nhieân giöõa söï soáng laïi cuûa Ngaøi vaø söï soáng laïi cuûa chuùng ta vaãn coøn maàu nhieäm chính ñaùng cuûa Ñöùc Tin. Tuy nhieân, thaân xaùc soáng laïi cuûa Chuùa laø moät thöïc theå thaáy ñöôïc vaø sôø ñöôïc tröôùc maët caùc chöùng nhaân. Qua thöïc traïng soáng laïi cuûa Ngaøi maø chuùng ta coù theå möôøng töôïng ñöôïc söï soáng laïi cuûa chuùng ta.

a) Ñieåm ñaàu tieân chuùng ta caàn phaûi noùi veà söï soáng laïi cuûa chuùng ta, döïa vaøo söï
soáng laïi cuûa Chuùa, ñoù laø: söï phaân bieät roõ raøng giöõa caùi cheát vaø söï soáng laïi.
Giöõa caùi cheát vaø söï soáng laïi cuûa Chuùa laø ngaøy Thöù Saùu tuaàn thaùnh nhieäm maàu,
ñoù laø vieäc taùng xaùc Chuùa trong moà vaø vieäc Chuùa "xuoáng nguïc Toå toâng". Chuùa
ñaõ soáng laïi töø trong moà . Do ñoù cuøng vôùi Ñöùc Tin coù theå toaøn quyeàn khaúng ñònh raèng: söï soáng laïi ñaõ xaåy ra trong coõi cheát. Quan nieäm cho raèng söï soáng laïi ñaõ xaåy ra ngay luùc môùi cheát seõ ñuïng phaûi söï thaät neàn taûng veà vieäc taùng xaùc Chuùa vaø "söï soáng laïi vaøo ngaøy thöù ba". Giaùo huaán coå kính nhaát cuûa GH ñaõ nhaán maïnh tôùi thöù töï naøy ( cheát - mai taùng - soáng laïi; xem: 1 Cr 15, 3-4), phuø hôïp vôùi dieãn tieán lòch söû cuûa caùc söï kieän. Ñeå choáng laïi khuynh höôùng taâm linh hoùa cuûa thuyeát Duy Trí (Gnose) (24) cho raèng, "soáng laïi" laø linh hoàn bay leân vôùi Chuùa, coøn thaân xaùc ôû laïi, Thaùnh Ireâneâ thaønh Lyon ñaõ nhaéc ñeán thöïc taïi söï soáng laïi cuûa Chuùa nhö laø hình aûnh nguyeân thuûy söï soáng laïi mai naøy cuûa chuùng ta nhö sau:

"Neáu Chuùa 'tieán vaøo giöõa boùng toái söï cheát', laø nôi caùc linh hoàn quaù coá cö nguï,
thì tröôùc ñoù Ngaøi ñaõ soáng laïi phaàn xaùc vaø sau khi soáng laïi ñaõ ñöôïc vinh thaêng,
nhö theá hieån nhieân linh hoàn cuûa caùc moân ñeä Ngaøi, vì hoï maø Chuùa laøm nhö theá,
cuõng seõ ñeán moät nôi voâ hình naøo ñoù, ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa ñònh saün cho hoï vaø hoï
seõ ôû ñoù cho tôùi khi soáng laïi maø ñôïi chôø. Roài hoï seõ soáng laïi, nhaän laïi thaân xaùc
mình, nghiaõ laø soáng laïi phaàn xaùc, nhö Chuùa ñaõ soáng laïi, ñeå chieâm ngöôõng dung
nhan Thieân Chuùa." (25)

b) Ñieåm thöù hai cuõng minh baïch nôi söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu: Thaân xaùc
soáng laïi vaø thaân xaùc traàn gian laø moät. Caùc baøi töôøng thuaät trong Phuùc AÂm
nhaán maïnh tôùi ñieåm ñoàng nhaát naøy raát roõ raøng. Söï ñoàng nhaát cuûa Ñaáng hieän ra
ñöôïc minh chöùng qua thaân xaùc: "Sao caùc con laïi hoaûng hoát, sao loøng caùc
con laïi sinh nghi? Haõy nhìn tay Ta vaø chaân Ta, ñeå nhaän roõ chính laø Ta ñaây!" (Lc
24, 38-39). Caùc veát thöông cuõng chöùng minh chaéc chaén, Ñaáng caùc Toâng Ñoà troâng thaáy laø ai (xem: Ga 20, 24-29). Caùc cöû chæ thaân xaùc coù taùc duïng nhö laø nhöõng daáu chæ nhaän dieän (xem: Lc 24, 30-31. 35) Maria thaønh Magdala (26) nhaän ra Chuùa Gieâsu qua gioïng noùi baát bieán cuûa Ngaøi (Ga 20, 16). Trong khi giaûng, caùc Toâng ñoà cuõng thöôøng nhaéc tôùi vieäc ñaõ cuøng aên cuøng uoáng vôùi Chuùa sau khi Ngaøi soáng laïi nhö moät baèng chöùng chöùng minh thöïc traïng soáng laïi (xem: Tñcv 10, 41). Taát caû nhöõng ñieàu ñoù chöùng minh söï thaät thaø cuûa caùc nhaân chöùng Chuùa soáng laïi, laø Ngaøi ñaõ soáng laïi vaø soáng maõi "vôùi chính thaân xaùc cuûa Ngaøi", nhôø thaân xaùc ñoù maø Maria ñaõ ñoùn tieáp ñöôïc Ngaøi vaø cuõng qua thaân xaùc ñoù maø Ngaøi ñaõ chung soáng vôùi nhöõng nhaân chöùng cuûa Ngaøi.

c) Ñieåm thöù ba, qua söï soáng laïi cuûa Chuùa maø chuùng ta bieát ñöôïc veà söï soáng
laïi cuûa chuùng ta, ñoù laø caùi "hoaøn toaøn khaùc" cuûa cuøng moät thaân xaùc sau khi
ñaõ soáng laïi. Nhöõng hình aûnh quen thuoäc: khoâng nhaän ra ("Ñoâi maét bò caûn trôû,
laøm hoï khoâng nhaän ra ñöôïc Ngaøi"; Lc 24, 16); khoâng leä thuoäc khoâng gian (xem:
Ga 20, 21; Lc 24, 31); söï gaàn guõi nhieäm maàu maø vaãn xa laï (xem: Ga 21).
Caên cöù vaøo Ñöùc Kitoâ maø Thaùnh Phaoloâ ñaõ goïi ñoù laø "thaân xaùc thaàn khí", thay cho "thaân xaùc vaät lyù". Thaân xaùc traàn theá laø thaân xaùc "coù hoàn", coøn thaân xaùc
soáng laïi laø thaân xaùc "coù thaàn", hoaøn toaøn thaám nhieãm bôûi Thaùnh Linh.
Söï "thaàn khí hoùa" naøy khoâng theå laãn loän vôùi "taâm linh hoùa" theo quan nieäm
Duy Trí ñöôïc. Thaân xaùc ñích thöïc naøy cuûa toâi ñöôïc soáng laïi nhôø Thaùnh Linh,
ñöôïc "ñaày traøn" Thaùnh Linh. "Neáu Thaàn Khí cuûa Ñaáng ñaõ laøm cho Chuùa Gieâsu
soáng laïi cö nguï trong anh em, thì Ngaøi, Ñaáng ñaõ cho Ñöùc Kitoâ soáng laïi töø coõi
cheát, cuõng seõ hoài sinh thaân xaùc hay cheát cuûa anh em, nhôø Thaàn Khí cuûa Ngaøi
cö nguï trong anh em" (Rm 8, 11).

Nhöng laøm sao phaàn thaân xaùc vaät chaát, traàn tuïc, taïm bôï naøy laïi coù theå soáng
vónh cöûu ñöôïc? Nhoùm Duy Trí vaøo theá kyû thöù 2 raát öa tröng daãn lôøi Thaùnh
Phaoloâ vaø coi ñoù nhö laø moät trong nhöõng lyù chöùng quan troïng nhaát cho quan
nieäm "taâm linh hoùa" cuûa hoï veà söï soáng laïi: "Xaùc thòt khoâng theå thöøa töï
ñöôïc Nöôùc Thieân Chuùa, cuõng nhö caùi huûy hoaïi khoâng theå thöøa töï ñöôïc caùi baát huûy" (1 Cr 15, 50) (27). Nhöõng lôøi leõ ñoù coù veû loaïi haún söï soáng laïi phaàn xaùc cuûa moät ngöôøi cuï theå "baèng thòt baèng maùu" ra ngoaøi. Sau caùi lyù chöùng ruùt ra töø KT ñoù coù tieàm taøng nieàm xaùc tín cuûa thuyeát Duy Trí nhö sau: Treân nguyeân taéc neáu chæ chaát theå maø thoâi, thì chaát theå khoâng coù khaû naêng "laõnh nhaän söï cöùu ñoä". Noù töï giôùi haïn chính mình vaø khoâng theå vöôït qua ngöôõng cöûa ñeå vaøo ñôøi sau. Con ñöôøng ñeán ñoù buoäc phaûi giaõ töø chaát theå. Traùi laïi, nieàm tin vaøo söï soáng laïi veà phaàn xaùc laïi coù lieân heä maät thieát vôùi söï khaúng ñònh: chaát theå cuõng laø thuï taïo toát laønh cuûa Chuùa, chaát theå coù theå laø "keû gaùnh vaùc" thaàn khí sinh ñoäng. Trong cuoäc tranh luaän vôùi thuyeát Duy Trí, Thaùnh Ireâneâ ñaõ ñöa ra moät lyù chöùng raát giaù trò, ñeå choáng laïi loái nhìn "haïn heïp" veà chaát theå. Ñieàu ñaùng löu yù laø cuõng coù nhöõng chaát theå sinh ñoäng, nhö taát caû nhöõng gì coù söï soáng ñeàu chöùng minh roõ raøng ñieàu ñoù. Chaát theå ñoù sinh ñoäng laø vì noù tieáp nhaän ñöôïc söï soáng. Nhö theá, "xöông thòt" cuõng ñoùn nhaän ñöôïc söï soáng: "Neáu söï soáng hieän taïi yeáu hôn söï soáng vónh cöûu gaáp boäi maø coøn ñuû khaû naêng laøm hoài sinh ñöôïc nhöõng chi theå deã cheát, theá thì taïi sao söï soáng vónh cöûu coù khaû naêng nhieàu hôn gaáp boäi, laïi khoâng theå laøm hoài sinh ñöôïc thaân xaùc naøy voán ñaõ taäp vaø cuõng ñaõ quen mang söï soáng trong mình?" (28) .

d) Nhöng chuùng ta vaãn coøn thaéc maéc, soáng laïi phaàn xaùc seõ nhö theá naøo ñaây.
Moät laàn nöõa neáu caên cöù vaøo Chuùa Gieâsu Kitoâ, chuùng ta coù theå noùi ñöôïc raèng:
Neáu Chuùa Gieâsu laø Lôøi vónh cöûu cuûa Ñöùc Chuùa Cha, ñaõ maëc laáy xaùc phaøm, thì
thaân xaùc deã cheát cuûa chuùng ta cuõng coù theå ñoùn nhaän ñöôïc Lôøi Chuùa vaø Thaàn Khí
cuûa Ngaøi. Thöïc traïng Chuùa xuoáng laøm ngöôøi laø lôøi baûo ñaûm chaéc chaén nhaát cho
söï soáng laïi ñích thöïc phaàn xaùc. "Chuùa trong xaùc phaøm" laø lôøi ñoan höùa, xaùc
phaøm cuõng seõ soáng trong Chuùa. Nhö theá, khoâng phaûi luùc Chuùa Gieâsu soáng laïi môùi laø luùc khôûi ñieåm cho söï soáng laïi cuûa chuùng ta mai sau, nhöng thöïc ra ngay töø khi Con Chuùa xuoáng laøm ngöôøi, nhôø Ngaøi maëc laáy xaùc phaøm deã cheát cuûa chuùng ta, maø xaùc phaøm ñoù ñaõ ñöôïc trôû neân "phaàn gia nghieäp cuûa Chuùa". Thaùnh Ireâneâ coøn noùi theâm: "Tuy thaân xaùc töï mình khoâng theå thöøa töï ñöôïc Nöôùc Trôøi, nhöng hieån nhieân nhôø Thaàn Khí maø ñöôïc thöøa töï Nöôùc Trôøi (29).

Nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc baét nguoàn töø Chuùa Gieâsu Kitoâ, laø Lôøi Chuùa
ñaõ maëc xaùc phaøm, ñaõ töû naïn, ñaõ ñöôïc mai taùng vaø ñaõ phuïc sinh. Vì theá, nieàm
tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc cuõng soáng ñoäng nhö laø Ñöùc Tin vaøo chính Chuùa
Gieâsu Kitoâ: "Neáu Ñöùc Kitoâ khoâng soáng laïi, thì Ñöùc Tin cuûa anh em seõ thaønh
roãng tuyeách, maø anh em cuõng vaãn coøn trong toäi loãi" (1 Cr 15, 17).

Ñöùc Tin laø moät cô theå toaøn veïn. Khi moät chi theå bò yeáu, sôùm muoän gì caùc
chi theå khaùc cuõng seõ bò maát söùc theo. Nieàm tin vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc cuoái
cuøng roài cuõng leä thuoäc vaøo ñeä nhaát tín ñieàu chi phoái caùc tín ñieàu khaùc, ñoù laø:
Thieân Chuùa saùng taïo taát caû moïi loaøi, voâ hình cuõng nhö höõu hình. Nieàm tin
vaøo söï soáng laïi phaàn xaùc ñaët neàn taûng treân nieàm tin: taát caû nhöõng gì hieän höõu,
duø tinh thaàn hay laø chaát theå, ñeàu do Chuùa taïo neân vaø ñeàu vöøa yù Ngaøi, do ñoù,
khoâng coù moät taùc phaåm naøo cuûa Ngaøi seõ thaønh uoång coâng. Neáu Chuùa saùng taïo moïi loaøi ñeå laøm saùng danh Ngaøi, thì thaân xaùc toâi ñaây cuõng ñöôïc chæ ñònh rao truyeàn vinh quang Ngaøi. Neàn Thaàn Hoïc thôøi GH sô khai cuûa Thaùnh Ireâneâ cuõng ñaõ nhaán maïnh tôùi moái lieân heä naøy. Tin vaøo Chuùa Saùng Taïo laø ñieàu kieän ñeå tin vaøo keû cheát soáng laïi:

"Ai chæ ñeå yù tôùi söï baát löïc cuûa thaân xaùc, maø khoâng löu taâm tôùi söùc maïnh cuûa
Ñaáng laøm cho keû cheát soáng laïi, laø kinh thöôøng quyeàn naêng Thieân Chuùa... Vì
neáu Thieân Chuùa khoâng laøm cho caùi ñaõ cheát soáng laïi ñöôïc, khoâng daãn caùi
huûy hoaïi tôùi caùi baát hoaïi ñöôïc, thì Ngaøi ñaâu coøn laø toaøn naêng. Vì Ngaøi toaøn
naêng trong moïi vieäc, neân chuùng ta phaûi hoïc nhaän bieát ngay töø nguoàn goác chuùng
ta, khi Ngaøi duøng buøn ñaát maø döïng neân loaøi ngöôøi. Töø hö voâ... maø döïng neân
moät ngöôøi... coøn khoù hôn vaø phi lyù hôn... laø döïng neân moät ngöôøi ñaõ coù saün,
bò tan bieán trong loøng ñaát... roài laïi ñöôïc taùi taïo nhö môùi" (30).

GIÖÕA CHEÁT VAØ SOÁNG LAÏI

Tín ñieàu soáng laïi phaàn xaùc coù lieân quan maät thieát vôùi tín ñieàu veà GH.
Trong moät baûn Credo Ai Caäp coå xöa thaáy coù caâu: "Toâi tin... Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn vaø tin söï soáng laïi phaàn xaùc trong Hoäi Thaùnh (HT) Coâng giaùo" (31) . G. Kretschmar ñaõ bình luaän caâu ñoù nhö sau: "Soáng laïi phaàn xaùc trong HT" coù nghóa laø "lôøi baûo ñaûm cöùu roãi roõ reät, laø nieàm hy voïng cuûa daân Chuùa: nhöõng gì ñaõ khôûi söï trong HT hoâm nay, cuõng seõ ñöôïc hoaøn taát trong söï soáng laïi sau naøy " (32).

Vieäc Chuùa Gieâsu soáng laïi ñaõ khai maøo cho söï soáng laïi chung cuûa moïi ngöôøi. Ñöùc Kitoâ laø "tröôûng töû" cuûa nhöõng keû soáng laïi töø coõi cheát. Töø ngaøy ñoù "quyeàn naêng soáng laïi cuûa Ngaøi" (Pl 3, 19) vaãn coøn tieáp tuïc hoaït ñoäng. Quyeàn naêng naøy seõ taùc ñoäng vieân maõn trong ngaøy Ñöùc Kitoâ trôû laïi vaø ngaøy soáng laïi taäp theå. Tuy trong thôøi gian chôø ñôïi quyeàn naêng ñoù vaãn hoaït ñoäng nhôø Thaùnh Linh, "laø Ñaáng tieáp tuïc coâng trình Ñöùc Kitoâ ôû traàn gian vaø hoaøn taát moïi vieäc thaùnh hoùa" (33). Thôøi gian chôø ñôïi naøy laø thôøi gian GH treân ñöôøng haønh höông.

Trong Caùnh Chung hoïc, giaùo huaán veà nhöõng söï sau cuøng, thaáy coù nhaéc tôùi tình
traïng ñôïi chôø laø tình traïng cuûa loaøi ngöôøi giöõa söï cheát vaø söï soáng laïi. Ngöôøi
ta ñaõ tranh luaän raát nhieàu veà tình traïng ñôïi chôø naøy (34).

Ñaëc bieät giaùo huaán veà anima separata, veà linh hoàn lìa khoûi xaùc, ñaõ gaây neân söï choáng ñoái dai daúng laï thöôøng. Nhaân danh söï hôïp-nhaát-xaùc-hoàn nôi con ngöôøi neân yù nieäm veà moät linh hoàn, do vieäc xaùc lìa khoûi hoàn hay hoàn lìa khoûi xaùc, ñaõ bò loaïi ra ngoaøi, vì bò coi laø "taøn dö cuûa Platon", bò coi laø "ngoaïi Kinh Thaùnh", veà ñieåm naøy ngöôøi ta thöôøng bò laàm laïc khi döïa vaøo Thaùnh Thoma Aquinoâ (35) . Môùi ñaây laïi thaáy baét ñaàu vieäc "taùi khaùm phaù linh hoàn " tröôùc tieân trong Trieát hoïc (36) , roài sau ñoù cuõng lan sang Thaàn hoïc (37) , duø môùi laø nhöõng böôùc doø daãm gaàn nhö coøn luùng tuùng (38).

Giaùo huaán coå ñieån Coâng giaùo cuõng daïy raèng, caùi cheát seõ taùch bieät linh hoàn ra
khoûi xaùc. Linh hoàn baát töû khoâng coù xaùc seõ taïm dung trong moät "tình traïng ñôïi
chôø", tình traïng naøy vaãn coøn ngaên caùch linh hoàn hôïp nhaát vôùi thaân xaùc, cho
tôùi ngaøy keû cheát soáng laïi taäp theå. Phaûi maát moät thôøi gian khaù laâu, giaùo huaán
cuûa GH veà "tình traïnh ñôïi chôø" môùi coù ñöôïc moät caùi khung roõ raøng. Roõ raøng nhaát laø trong Toâng hieán Benedictus Deus (Benedictoâ XII, 1334) chuùng ta thaáy ñöôïc dieãn taû nhö sau: "Linh hoàn cuûa taát caû caùc Thaùnh... ñaõ, ñang vaø seõ leân trôøi roài vaøo Thieân Ñaøng, ngay sau khi caùc ngaøi qua ñôøi hay laø sau khi ñaõ ñöôïc thanh taåy caù nhaân, neáu caàn; ngay caû tröôùc khi taùi hôïp vôùi thaân xaùc caùc ngaøi, ngay caû tröôùc khi coù toøa phaùn xeùt chung, nhöng sau khi Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta ñaõ veà trôøi.

Sau cuoäc khoå naïn vaø caùi cheát cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta, caùc ngaøi
ñaõ vaø ñang tröïc tieáp chieâm ngaém Thieân tính dieän ñoái dieän... Trong söï chieâm
ngaém naøy caùc ngaøi seõ ñöôïc thöôûng thöùc no ñaày Thieân tính. Nhôø söï chieâm ngöôõng vaø thöôûng thöùc naøy, linh hoàn nhöõng keû ñaõ cheát seõ ñöôïc haïnh phuùc ñích thöïc vì
ñöôïc soáng vaø an nghæ muoân ñôøi... Söï chieâm ngöôõng vaø thöôûng thöùc naøy toàn taïi
khoâng giaùn ñoaïn, khoâng giaûm suy vaø keùo daøi cho tôùi ngaøy phaùn xeùt vaø töø
ñoù cho ñeán muoân ñôøi " (39).

Ñeå coá gaéng traû lôøi cho caâu hoûi naøy, chuùng toâi xin trôû laïi coâng thöùc Credo coå ñieån vöøa noùi treân: "Toâi tin... söï soáng laïi phaàn xaùc trong Hoäi Thaùnh Coâng giaùo". YÙ nghiaõ cuûa "söï soáng laïi ngaøy sau heát" seõ khai môû cho chuùng ta moät loái nhìn môùi, neáu chuùng ta khoâng quan saùt söï soáng laïi moät caùch bieät laäp, nhöng laø trong töông quan vôùi maàu nhieäm GH.

Giöõa nhöõng ngöôøi löõ haønh trong Ñöùc Tin vaø nhöõng keû ñaõ an nghæ trong Chuùa coù ñieåm gì chung nhau? Thöa, coù hai: Chuùng ta cuøng thuoäc moät GH vaø cuøng chöa ñöôïc soáng laïi veà phaàn xaùc. Taát caû nhöõng ngöôøi cuøng tin vaøo Ñöùc Kitoâ vaø cuøng coù Thaàn Khí cuûa Ngaøi taïo thaønh moät GH, duø laø ñang haønh höông treân traàn theá hay laø ñaõ ly traàn, duø laø ñang ñöôïc thanh luyeän hay laø ñaõ ñöôïc vinh hieån vaø chieâm ngaém toû töôøng Ba Ngoâi (40) .

GH duy nhaát treân trôøi cuõng nhö döôùi theá ñeàu coù moät ñieåm chung, ñoù laø caùc phaàn töû cuûa GH naøy chöa ñöôïc höôûng vinh quang do vieäc soáng laïi phaàn xaùc (tröø Ñöùc Meï). Quyeàn naêng soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ ñaõ hoaït ñoäng trong caû ba tình traïng vôùi nhöõng möùc ñoä khaùc nhau. Ngay trong cuoäc soáng treân traàn gian mau cheát naøy, söï soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ cuõng ñaõ aûnh höôûng ít nhieàu tôùi söï bieán hình cuûa thaân xaùc chuùng ta, nhö ñaõ xaåy ra coâng khai nôi nhieàu vò Thaùnh. Tính caùch doøn moûng cuûa söï soáng phaàn xaùc nhaéc nhôû cho bieát, söï soáng laïi toaøn phaàn vaãn chöa hoaøn taát. Trong tình traïng thanh luyeän ("Luyeän toäi") vì khoâng coøn thaân xaùc nöõa, neân linh hoàn luùc ñoù môùi thaáy ñöôïc söï baát löïc cuûa mình trong vieäc töï thanh luyeän. Tình traïng khoâng coøn thaân xaùc ñoù vaø nieàm khaùt voïng ñöôïc soáng laïi phaàn xaùc laøm cho linh hoàn laïi caøng ñau khoå hôn. Linh hoàn cuûa nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc chieâm ngöôõng Chuùa thì ñöôïc traøn ñaày vinh phuùc Chuùa. Nhöng nhöõng linh hoàn aáy vaãn khao khaùt ñöôïc soáng laïi, khoâng phaûi vì mình thieáu thoán, nhöng vì ñöôïc keát hôïp vôùi Chuùa thaâm saâu hôn, neân caùc linh hoàn aáy mong cho nöôùc Ngaøi trò ñeán, nöôùc ñoù seõ hoaøn taát trong cuoäc chieán thaéng keû thuø cuoái cuøng laø söï cheát (xem: 1 Cr 15, 27) nghiaõ laø trong söï soáng laïi cuûa keû cheát.

Nhöõng linh hoàn ñöôïc keát hôïp vôùi Ñöùc Kitoâ trong nieàm vinh phuùc (caùc "Thaùnh treân taàng trôøi") seõ coäng taùc khoâng ngöøng vôùi Ngaøi trong vieäc xaây döïng thaân theå Ngaøi, ñeå cöùu ñoä nhaân loaïi. Khaùt voïng ñöôïc soáng laïi phaàn xaùc cuûa caùc linh hoàn khoâng phaûi laø nieàm hy voïng vaøo vieäc caù nhaân mình seõ ñöôïc haïnh phuùc hôn. Ñaõ ñöôïc chieâm ngöôõng Chuùa haèng soáng, thì coøn ñaït ñeán caùi gì hôn nöõa ñaây? Caùc linh hoàn khoâng hy voïng vaøo söï soáng laïi ñaëc bieät, nhöng vaøo "söï soáng laïi thaân xaùc", nghiaõ laø vaøo vieäc hoaøn taát caùi ñaõ baét ñaàu döùt khoaùt qua söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu. Caùc linh hoàn hy voïng, vöông quoác cöùu ñoä cuûa Ñöùc Kitoâ seõ ñöôïc thieát laäp toaøn veïn. Chæ khi naøo taát caû ñaõ tuøng phuïc Ñöùc Kitoâ vaø khi Ngaøi ñaõ phaù huûy taát caû quyeàn naêng vaø baïo löïc (xem: 1 Cr 15, 24), thì luùc ñoù söï soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ môùi thöïc söï toaøn thaéng vónh vieãn trong vieäc soáng laïi cuûa taát caû nhöõng loaøi coù xöông thòt. Nghiaõ laø chæ khi naøo "Thieân Chuùa trôû neân taát caû trong moïi söï" (1 Cr 15, 28). Ñoù laø ñieàu caùc Thaùnh treân trôøi khao khaùt, ñoù cuõng chính laø söï soáng laïi cuûa caùc Ngaøi. Khi chuùng ta caàu xin cho nöôùc Chuùa trò ñeán, laø chuùng ta cuõng caàu xin cho vieäc ñoù.

KHAÙT VOÏNG CUÛA MOÏI LOAØI THUÏ TAÏO

Tín ñieàu "soáng laïi phaàn xaùc" ñaõ daãn ñöa chuùng ta vaøo trung taâm cuûa toaøn boä nieàm tin vaø nieàm hy voïng Kitoâ giaùo. Chæ trong caùi toaøn boä naøy maø moãi tín ñieàu môùi ñöôïc saùng suûa vaø coù yù nghiaõ. Chuùng ta haõy toùm laïi nhöõng ñieåm quan troïng, maø chuùng ta vöøa coá gaéng baøn qua moät caùch ñôn sô ngheøo naøn ôû treân.

Khôûi ñieåm vaø chung keát ñaõ gaëp nhau. Ñöùc tin vaøo Chuùa Saùng Taïo laø ñieàu kieän ñeå tin vaøo söï soáng laïi. Ñaáng ñaõ taïo döïng vuõ truï vaø trong vuõ truï laø con ngöôøi
vôùi hoàn vaø xaùc, Ngaøi ñaõ taïo döïng laøm sao, ñeå hoï coù theå ñöôïc tham döï vaøo söï
soáng cuûa Ngaøi. Ngay caû thaân xaùc mau cheát cuûa chuùng ta cuõng ñaõ ñöôïc döïng neân
ñeå ñöôïc soáng ñôøi ñôøi.

Söï soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ laø khôûi ñieåm cho vieäc soáng laïi cuûa moïi keû cheát.
Söï soáng laïi ñoù seõ laø chieán thaéng döùt khoaùt treân söï cheát. Chieán thaéng naøy
ñaõ ñöôïc quyeát ñònh döùt khoùat nhôø söï soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ. "Toaøn thaéng ñaõ daäp
vuøi söï cheát. Töû thaàn ôi, chieán thaéng cuûa ngöôi ñaâu? Töû thaàn ôi, ñoøn voït cuûa
ngöôi ñaâu?" (1 Cr 15, 54-55). Taát caû chuùng ta coøn phaûi "chôø ñôïi" cho
tôùi ngaøy chieán thaéng naøy ñöôïc coâng khai, khi Ñöùc Kitoâ taùi giaùng vaø khi moïi
keû cheát soáng laïi.

Khoaûng caùch giöõa söï soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ vaø söï soáng laïi cuûa keû cheát laø moät
khoaûng thôøi gian ñôïi chôø laâu daøi lòch söû. Taát caû chuùng ta, duø laø löõ haønh treân
ñöôøng döông theá hay laø ñaõ an nghæ, moät caùch naøo ñoù ñeàu coøn ñang trong
"tình traïng ñôïi chôø", tuøy "tình traïng" trong GH (ñang löõ haønh, coøn thanh
luyeän hay ñaõ vinh hieån) maø khaùc bieät nhau. Nhöng caên baûn vaãn laø cuøng ñôïi
chôø vaø cuøng hy voïng moät ngaøy naøo ñoù vöông quoác Ñöùc Kitoâ seõ ñöôïc hoaøn taát.
Chæ khi naøo Ñöùc Kitoâ thoáng trò toaøn dieän, thì luùc ñoù thaân theå Ngaøi trong moïi
chi theå môùi ñöôïc troïn veïn.

Chuùng ta tuyeân xöng Ñöùc Tin chuùng ta veà vieäc keû cheát soáng laïi. Nghiaõ laø qua ñoù chuùng ta cuõng tuyeân xöng: Chuùng ta "ñang mong ñôïi nieàm hy voïng hoàng phuùc vaø ngaøy trôû laïi cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta" (41) . Söï trôû laïi naøy seõ laø söï soáng laïi vinh quang cuûa chuùng ta - öôùc gì soáng laïi ñeå soáng chöù khoâng phaûi ñeå bò luaän phaït! (xem: Ga 5, 29) - vaø laø khaùt voïng cuûa moïi loaøi thuï taïo.

Lm J. Vuõ xuaân Huyeân chuyeån ngöõ

GHI CHUÙ:

(1) Dòch trong: Internationale katholische Zeitschrift - Communio - 19 (1/1990)  tr. 13 - 29 (Koeln-Paderborn)