|
|
GIAÙO
LYÙ COÂNG GIAÙO (trang
3/4)
|
BAØI THÖÙ VI
.
THAÙNH LEÃ
198. Thaùnh leã laø gì?
Laø leã teá Ñöùc Gieâsu nhôø tay linh muïc hôïp cuøng toaøn theå daân Chuùa maø daâng leân
Thieân Chuùa Cha, nhö xöa chính Ngaøi ñaõ daâng hieán thaân mình treân caây Thaùnh giaù.
199. Taïi sao Thaùnh leã ngaøy nay cuõng laø moät leã ngaøy xöa treân Thaùnh giaù?
Thaùnh leã ngaøy nay cuõng laø moät leã ngaøy xöa treân Thaùnh giaù, vì cuøng moät chuû
teá vaø moät cuûa leã laø Ñöùc Gieâsu, tuy nhieân vaãn khaùc hai ñieåm sau ñaây:
- Ngaøy nay, Ñöùc Gieâsu duøng tay linh muïc maø daâng mình treân baøn thôø.
- Ngaøy nay, Ñöùc Gieâsu khoâng coøn ñoå maùu nhö xöa nöõa.
200. Giaùo Hoäi daâng Thaùnh leã vôùi yù gì?
Giaùo Hoäi daâng Thaùnh leã vôùi hai yù chæ sau ñaây:
- Ñeå kính nhôù maàu nhieäm Ñöùc Gieâsu töû naïn vaø phuïc sinh.
- Ñeå thôø phöôïng, taï ôn Thieân Chuùa, xin Ngaøi tha thöù toäi loãi, cuøng ban ôn laønh
hoàn xaùc cho chuùng ta.
201. Toâi phaûi döï Thaùnh leã nhö theá naøo?
Toâi phaûi hôïp loøng, hôïp yù vôùi chuû teá vaø toaøn theå coäng ñoaøn, ñeå cuøng daâng
Thaùnh leã, ñoàng thôøi giöõ caùc nghi leã, tích cöïc thöa kinh, ca haùt, nhaát laø
soát saéng röôùc leã.
202. Thaùnh leã coù maáy phaàn?
Thaùnh leã coù 2 phaàn: phaàn Phuïng vuï Lôøi Chuùa vaø phaàn Phuïng vuï Thaùnh Theå.
203. Phuïng vuï Lôøi Chuùa laø phaàn naøo?
Laø phaàn goàm nhöõng lôøi nguyeän, ngôïi khen maø chuùng ta daâng leân Thieân Chuùa,
vaø nhöõng lôøi Chuùa muoán daïy chuùng ta, ñöôïc trích ra töø trong Kinh Thaùnh.
Phaàn Phuïng vuï Lôøi Chuùa baét ñaàu töø ñaàu Thaùnh leã cho ñeán heát Lôøi Nguyeän Giaùo
Daân (Prieøre universelle).
204. Phuïng vuï Thaùnh Theå laø phaàn naøo?
Laø phaàn Giaùo Hoäi daâng leân Thieân Chuùa Cha, Mình vaø Maùu Ñöùc Gieâsu laøm cuûa
cuûa leã, ñeå vinh danh Thieân Chuùa vaø ban ôn cöùu ñoä cho chuùng ta. Phaàn naøy
baét ñaàu töø Baøi ca daâng leã (Chant d'offertoire) cho ñeán heát leã.
205. Phuïng vuï Thaùnh Theå goàm nhöõng vieäc gì?
Goàm 3 vieäc chính sau ñaây: daâng leã vaät, truyeàn pheùp vaø hieäp leã.
206. Daâng leã vaät laø gì?
Laø vieäc linh muïc daâng leân Thieân Chuùa baùnh vaø röôïu, töôïng tröng cho nhöõng
leã vaät cuûa chuùng ta, vôùi nhöõng lôøi kinh xin Chuùa vui nhaän vaø ban ôn laønh
xuoáng cho chuùng ta. Phaàn naøy baét ñaàu töø Baøi ca daâng leã cho ñeán heát kinh
Tieàn tuïng (Preùfaces).
207. Truyeàn pheùp laø gì?
Laø vieäc linh muïc laøm laïi nhöõng cöû chæ vaø ñoïc laïi nhöõng lôøi maø Ñöùc Gieâsu
ñaõ laøm vaø ñaõ noùi trong böõa tieäc ly, ñeå baùnh vaø röôïu trôû neân Mình vaø Maùu
Ñöùc Gieâsu, vaø daâng leân Thieân Chuùa Cha. Phaàn naøy baét ñaàu töø kinh Tieàn tuïng
cho ñeán kinh Laïy Cha (Notre Peøre).
208. Hieäp leã laø gì?
Laø vieäc röôùc leã, ñeå thoâng phaàn troïn veïn vaøo vieäc teá leã, ñeå keát hôïp vôùi Ñöùc
Gieâsu vaø laõnh nhaän ôn laønh. Phaàn naøy baét ñaàu töø kinh Laïy Cha cho ñeán heát
leã.
209. Röôùc leã ñöôïc nhöõng ôn ích naøo?
Thöa, ñöôïc nhöõng ôn ích naøy:
a) keát hôïp maät thieát vôùi Ñöùc Gieâsu vaø hôïp nhaát vôùi nhöõng anh chò em khaùc.
b) xoùa boû caùc toäi nheï vaø gia taêng ôn thaùnh hoùa.
c) theâm söùc choáng traû caùc côn caùm doã vaø söûa caùc tính meâ neát xaáu.
d) baûo ñaûm söï soáng ñôøi ñôøi
(xem theâm: Gioan 6, 48-58).
210. Phaûi laøm gì, ñeå vieäc röôùc leã mang laïi lôïi ích thieâng lieâng?
Phaûi doïn linh hoàn vaø xaùc.
211. Phaûi doïn linh hoàn theá naøo?
Phaûi saïch toäi troïng vaø coù yù toát. Phaûi giuïc loøng tin, caäy, kính meán, khieâm
nhöôïng vaø öôùc ao ñöôïc röôùc Chuùa vaøo loøng.
212. Ñang coù toäi troïng maø cöù röôùc leã thì coù phaïm toäi hay khoâng?
Ai bieát mình maéc toäi troïng maø coá tình röôùc leã thì phaïm theâm moät toäi goïi
laø phaïm söï thaùnh, nhö lôøi Thaùnh Phaoloâ ñaõ noùi: "Ai aên baùnh naøy hoaëc uoáng
cheùn cuûa Chuùa caùch baát xöùng thì phaïm ñeán Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa"
(1 Coârintoâ 11, 27).
213. Phaûi doïn thaân xaùc theá naøo?
Phaûi giöõ chay, nghiaõ laø phaûi kieâng aên uoáng tröôùc khi röôùc leã moät tieáng
ñoàng hoà. Coøn nöôùc laïnh vaø thuoác chöõa beänh thì khoâng phaûi kieâng. Ngoaøi ra,
coøn phaûi aên maëc cho xöùng ñaùng.
214. Khi leân röôùc leã phaûi giöõ theá naøo?
Phaûi ñi ñöùng nghieâm trang. Khi linh muïc noùi: "Mình Thaùnh Chuùa Kitoâ" thì
thöa "Amen"(*), roài môùi röôùc leã.
(*) Amen (tieáng Do Thaùi) coù nghiaõ laø "ñuùng nhö theá".
215. Sau khi röôùc leã, phaûi laøm gì?
Phaûi giuïc loøng tin, thôø laïy vaø caûm taï Chuùa ñang ngöï trong loøng, xin Ngaøi
ban cho moïi ôn laønh hoàn xaùc, cuøng quyeát taâm soáng thaùnh thieän, coâng baèng,
baùc aùi theo tinh thaàn Tin Möøng.
216. Moãi ngaøy ñöôïc röôùc leã maáy laàn?
Moãi ngaøy ñöôïc röôùc leã moät laàn. Tuy nhieân, cuõng coù nhöõng tröôøng hôïp ñöôïc
röôùc leã hai laàn, nhö:
- khi tham döï 2 Thaùnh leã trong cuøng moät ngaøy
- khi röôùc leã nhö "cuûa aên ñaøng" (viatique), nghiaõ laø röôùc leã trong giôø haáp hoái
- khi ñaõ röôùc leã ñeâm Giaùng sinh vaø Phuïc sinh, maø coøn döï leã ban ngaøy thì
cuõng ñöôïc röôùc leã.jpg)
moät laàn nöõa.
BAØI THÖÙ VII
.
A. BÍ TÍCH HOØA GIAÛI
217. Bí tích Hoøa giaûi laø gì?
Laø Bí tích Ñöùc Gieâsu ñaõ laäp, ñeå tha nhöõng toäi maø ngöôøi ta ñaõ phaïm töø khi
laõnh nhaän Bí tích Thaùnh Taåy veà sau, ñoàng thôøi cuõng giao hoøa giöõa ngöôøi ta
vôùi Chuùa vaø vôùi Giaùo Hoäi.
218. Ñöùc Gieâsu ñaõ ban quyeàn tha toäi khi naøo?
Sau khi phuïc sinh, Ñöùc Gieâsu ñaõ hieän ra, thoåi hôi treân caùc Toâng ñoà vaø noùi
raèng: "Anh em haõy nhaän laáy Chuùa Thaùnh Thaàn. Anh em tha toäi cho ai thì ngöôøi
aáy ñöôïc tha; anh em caàm buoäc ai thì ngöôøi aáy bò caàm buoäc"
(Gioan 20, 22-23).
219. Ñöùc Gieâsu ban ôn gì cho toâi trong Bí tích Hoøa giaûi?
Trong Bí tích Hoøa giaûi, Ñöùc Gieâsu ban nhöõng ôn naøy cho toâi:
- tha toäi toâi ñaõ phaïm vaø tha caû nhöõng hình phaït ñôøi ñôøi,
- traû laïi hoaëc ban theâm ôn thaùnh hoùa cho toâi,
- ban söùc maïnh giuùp toâi söûa mình vaø tieán tôùi treân ñöôøng nhaân ñöùc.
220. Nhöõng ai coù quyeàn ban Bí tích Hoøa giaûi?
Caùc Giaùm muïc (les eùveâques) laø nhöõng ngöôøi keá vò caùc Thaùnh Toâng ñoà, vaø nhöõng
Linh muïc ñaõ ñöôïc Giaùm muïc cho pheùp, ñeàu coù quyeàn ban Bí tích Hoøa giaûi cho
ngöôøi khaùc.
221. Nhöõng ai caàn laõnh nhaän Bí tích Hoøa giaûi?
Ai ñaõ phaïm toäi naëng (toäi troïng) thì ñeàu caàn laõnh nhaän Bí tích Hoøa giaûi.
Coøn ai chæ phaïm toäi nheï maø laõnh nhaän Bí tích naøy vôùi loøng soát saéng thì
cuõng ñöôïc nhieàu ôn ích thieâng lieâng.
222. Toâi phaûi laøm gì, khi muoán laõnh nhaän Bí tích Hoøa giaûi?
Toâi phaûi laøm 4 vieäc naøy: (1) xeùt mình (töï kieåm thaûo ñôøi soáng cuûa mình trong
quaù khöù), (2) aên naên toäi (thoáng hoái toäi loãi ñaõ phaïm) (3) xöng toäi, (4) ñeàn
toäi.
223. Xeùt mình laø gì?
Laø nhôù laïi - töø laàn xöng toäi vöøa qua cho ñeán nay - nhöõng toäi ñaõ phaïm, moãi
toäi ñaõ phaïm maáy laàn vaø nhöõng hoaøn caûnh coù theå laøm cho toäi ñaõ phaïm trôû thaønh
naëng hôn.
224. AÊn naên toäi laø gì?
Laø thaät loøng thoáng hoái vì ñaõ phaïm toäi maát loøng Chuùa vaø doác loøng khoâng taùi
phaïm nöõa.
225. Coù maáy caùch aên naên toäi?
Coù hai caùch: (1) aên naên toäi caùch troïn (contrition parfaite: hoaøn haûo) vaø (2)
aên naên toäi caùch chaúng troïn (contrition imparfaite: baát toaøn).
226. AÊn naên toäi caùch troïn laø gì?
Laø aên naên thoáng hoái vì ñaõ laøm maát loøng Chuùa laø ngöôøi Cha nhaân töø, ñaùng meán,
ñaõ yeâu thöông toâi, vaø cuõng ñeå ñeàn buø toäi loãi toâi maø Ñöùc Gieâsu ñaõ cheát treân
Thaùnh giaù.
227. AÊn naên toäi caùch chaúng troïn laø gì?
Laø aên naên thoáng hoái vì hoå theïn, hay vì sôï Chuùa phaït ñôøi naøy vaø ñôøi sau.
228. Xöng toäi laø gì?
Laø xöng ra (noùi ra) nhöõng toäi maø mình ñaõ phaïm vôùi moät linh muïc coù quyeàn tha
toäi.
229. Phaûi xöng nhöõng toäi naøo?
Phaûi xöng heát taát caû nhöõng toäi troïng (toäi naëng) vaø caû nhöõng hoaøn caûnh ñaõ laøm
cho toäi ñoù ra naëng hôn hoaëc theâm toäi khaùc. Coøn toäi nheï khoâng buoäc phaûi xöng,
nhöng neáu coù loøng thoáng hoái maø xöng ra thì ñöôïc nhieàu ôn ích.
230. Neáu chæ giaáu (khoâng xöng ra, khoâng noùi ra cho linh muïc giaûi toäi) moät toäi
troïng maø thoâi thì coù ñöôïc tha caùc toäi khaùc khoâng?
Thöa khoâng. Nhö theá, seõ khoâng ñöôïc tha toäi naøo maø coøn phaïm theâm moät toäi nöõa
goïi laø toäi phaïm söï thaùnh. Cho neân khi xöng toäi laàn sau ñoù, phaûi xöng toäi phaïm
söï thaùnh naøy, phaûi xöng nhöõng toäi ñaõ giaáu cuøng taát caû nhöõng toäi ñaõ xöng laàn
tröôùc, dó nhieân cuõng phaûi xöng caû nhöõng toäi troïng môùi phaïm nöõa.
231. Nhöõng toäi troïng maø toâi queân xöng ra coù ñöôïc tha khoâng?
Thöa cuõng ñöôïc tha. Nhöng khi xöng toäi laàn sau ñoù - neáu toâi nhôù laïi - thì
buoäc phaûi xöng toäi aáy ra.
232. Phaûi xöng toäi nhö theá naøo?
Phaûi xöng cho roõ raøng, ñaày ñuû vaø thaønh thöïc.
233. Khi xöng toäi, phaûi coù nhöõng taâm tình naøo?
Phaûi coù loøng khieâm toán, thoáng hoái vaø caäy troâng vaøo Chuùa laø ngöôøi Cha raát nhaân
töø, saün saøng tha thöù cho con caùi, khi con caùi thöïc loøng aên naên.
234. Ñeàn toäi laø gì?
Laø laøm nhöõng vieäc maø linh muïc ñaõ giaûi toäi cho mình baûo mình phaûi laøm, ñeå taï
loãi cuøng Thieân Chuùa vaø ñeàn buø nhöõng thieät haïi maø mình ñaõ gaây ra cho ngöôøi
khaùc.
235. Ngoaøi nhöõng vieäc linh muïc giaûi toäi baûo laøm, toâi coøn coù caùch naøo ñeå
ñeàn toäi nöõa khoâng?
Toâi coøn coù theå hy sinh haõm mình, laøm vieäc thieän vaø laõnh nhaän caùc aân xaù.
236. AÂn xaù laø gì?
Laø ôn Giaùo Hoäi ban - nhôø coâng nghieäp cuûa Ñöùc Gieâsu, Ñöùc Meï vaø caùc Thaùnh -
ñeå tha nhöõng hình phaït maø moät ngöôøi phaûi chòu, duø toäi loãi cuûa ngöôøi aáy ñaõ
ñöôïc tha.
237. Coù maáy thöù aân xaù?
Coù hai thöù: (1) ôn ñaïi xaù vaø (2) ôn tieåu xaù. Ôn ñaïi xaù thì tha heát moïi hình
phaït, coøn tieåu xaù chæ tha moät phaàn hình phaït maø thoâi.
238. Muoán laõnh nhaän aân xaù, phaûi coù nhöõng ñieàu kieän naøo?
Phaûi coù 3 ñieàu kieän naøy:
1. saïch (khoâng coøn) caùc toäi troïng,
2. coù yù höôùng muoán laõnh nhaän aân xaù,
3. laøm theo nhöõng vieäc Giaùo Hoäi daïy phaûi laøm.
B. CAÙCH THÖÙC XÖNG TOÄI
.
239. Ñeå chuaån bò xöng toäi, toâi neân laøm nhöõng vieäc gì?
Toâi neân laøm nhöõng vieäc naøy:
1. Giuïc loøng tin, caäy, meán.
2. Xin Chuùa Thaùnh Thaàn soi saùng cho toâi nhaän ra nhöõng toäi ñaõ phaïm vaø giuùp
toâi thöïc loøng thoáng hoái aên naên.
3. Caàu cuøng Ñöùc Meï vaø caùc Thaùnh giuùp toâi xöng toäi cho neân.
240. Coù caùch naøo giuùp toâi deã xeùt mình hay khoâng?
Coù hai caùch:
1. Xeùt theo möôøi ñieàu raên Ñöùc Chuùa Trôøi, saùu ñieàu raên Hoäi Thaùnh vaø baûy moái
toäi ñaàu (xin xem taøi lieäu ñoïc theâm
*, ôû cuoái baøi naøy), hoaëc laø
2. Xeùt theo vieäc boån phaän ñoái vôùi Chuùa, ñoái vôùi chính mình vaø ñoái vôùi
ngöôøi khaùc.
241. Coù caùch naøo giuùp toâi deã aên naên toäi khoâng?
Coù ba caùch naøy:
1. Nhôù tôùi Chuùa laø Cha raát nhaân töø, luoân yeâu thöông vaø ban moïi ôn laønh cho
toâi, maø toâi laïi phaïm toäi xuùc phaïm tôùi Ngaøi.
2. Nhôù tôùi Ñöùc Gieâsu ñaõ chòu ñau khoå vaø chòu cheát treân Thaùnh giaù vì toäi
loãi nhaân loaïi.
3. Nhôù raèng toäi loãi laøm cho toâi maát haïnh phuùc Thieân ñaøng vaø bò phaït ñôøi
ñôøi.
242. Khi vaøo toøa xöng toäi (confessionnal), toâi phaûi laøm gì?
Toâi coù theå noùi vôùi linh muïc nhöõng lôøi môû ñaàu ñaïi khaùi nhö sau: "Thöa cha,
con laø keû coù toäi, xin cha ban pheùp laønh cho con. Con xöng toäi ñaõ ñöôïc...
(maáy tuaàn, maáy thaùng, maáy naêm). Laàn tröôùc con ñaõ laõnh nhaän Bí tích Hoøa
giaûi vaø ñaõ laøm vieäc ñeàn toäi roài (neáu ñaõ nhôù laøm xong vieäc ñeàn toäi maø linh
muïc tröôùc ñaõ baûo)."
Sau ñoù, baét ñaàu xöng ra nhöõng toäi maø toâi nhôù ñöôïc vaø muoán xöng.
Vaø ñeå keát thuùc, toâi coù theå noùi nhöõng lôøi ñaïi khaùi nhö sau: "Thöa cha, ñoù
laø nhöõng toäi maø con nhôù ñöôïc. Coøn caùc toäi khoâng nhôù ñöôïc, con cuõng muoán
xöng heát. Xin cha ban pheùp giaûi toäi cho con."
Löu yù: Neân ñoïc kinh Caùo Mình, tröôùc khi vaøo toøa xöng toäi
(xin xem taøi lieäu ñoïc theâm **, ôû cuoái baøi naøy)
243. Khi xöng toäi xong, toâi phaûi laøm gì?
Phaûi laéng tai nghe lôøi linh muïc khuyeân baûo vaø ñeà nghò vieäc ñeàn toäi vôùi
toâi. Roài ñoïc thaàm kinh aên naên toäi
(xin xem taøi lieäu ñoïc theâm ***, ôû cuoái
baøi naøy) cho soát saéng, ñeå laõnh ôn tha thoäi.
244. Khi ra khoûi toøa giaûi toäi, toâi phaûi laøm gì?
Toâi phaûi caùm ôn Chuùa ñaõ thöông tha thöù toäi loãi cho toâi. Caàu xin Ngaøi ban
ôn giuùp toâi söûa mình. Vaø neáu coù theå, thì laøm vieäc ñeàn toäi ngay (vieäc maølinh muïc giaûi toäi ñaõ ñeà nghò vôùi toâi).
Taøi lieäu ñoïc theâm: (Lôøi vaên trong kinh ñaõ xöa roài)
* KINH MÖÔØI ÑIEÀU RAÊN ÑÖÙC CHUÙA TRÔØI
Ñaïo Ñöùc Chuùa Trôøi coù 10 ñieàu raên:
Thöù nhaát: Thôø phöôïng moät Ñöùc Chuùa Trôøi vaø kính meán Ngöôøi treân heát moïi söï.
Thöù hai: Chôù keâu teân Ñöùc Chuùa Trôøi voâ côù.
Thöù ba: Giöõ ngaøy Chuùa Nhaät.
Thöù boán: Thaûo kính cha meï.
Thöù naêm: Chôù gieát ngöôøi.
Thöù saùu: Chôù laøm söï daâm duïc.
Thöù baûy: Chôù laáy cuûa ngöôøi.
Thöù taùm: Chôù laøm chöùng doái.
Thöù chín: Chôù muoán vôï choàng ngöôøi.
Thöù möôøi: Chôù tham cuûa ngöôøi.
Möôøi ñieàu raên aáy toùm veà hai naøy maø chôù: Tröôùc kính meán Ñöùc Chuùa Trôøi treân
heát moïi söï, sau laïi yeâu ngöôøi nhö mình ta vaäy. Amen.
.gif)
KINH SAÙU ÑIEÀU RAÊN HOÄI THAÙNH
Hoäi Thaùnh coù 6 ñieàu raên:
Thöù nhaát: Xem leã ngaøy Chuùa Nhaät cuøng caùc ngaøy leã buoäc
(chuù thích: leã lôùn, leã troïng).
Thöù hai: Chôù laøm vieäc xaùc ngaøy Chuùa Nhaät cuøng caùc ngaøy leã buoäc.
Thöù ba: Xöng toäi trong moät naêm ít laø moät laàn.
Thöù boán: Chòu Mình Thaùnh Ñöùc Chuùa Gieâsu trong muøa Phuïc sinh.
Thöù naêm: Giöõ chay (chuù thích: aên chay)
nhöõng ngaøy Hoäi Thaùnh buoäc (chuù thích:
ngaøy Thöù Tö Leã Tro (Mercredi des Cendres) vaø ngaøy Thöù saùu Tuaàn Thaùnh
(Vendredi Saint).
Thöù saùu: Kieâng thòt ngaøy Thöù Saùu cuøng nhöõng ngaøy khaùc Hoäi Thaùnh daïy
(coù hai ngaøy nhö chuù thích ôû ñieàu thöù naêm, treân).
KINH BAÛY MOÁI TOÄI ÑAÀU
Caûi toäi 7 moái coù 7 ñöùc:
Thöù nhaát: khieâm nhöôøng chôù keâu ngaïo.
Thöù hai: roäng raõi chôù haø tieän.
Thöù ba: giöõ mình saïch seõ chôù meâ daâm duïc.
Thöù boán: hay nhòn chôù hôøn giaän.
Thöù naêm: kieâng bôùt chôù meâ aên uoáng.
Thöù saùu: yeâu ngöôøi chôù ghen gheùt.
Thöù baûy: sieâng naêng vieäc Ñöùc Chaùu Trôøi chôù laøm bieáng.
** KINH CAÙO MÌNH (kinh môùi)
Toâi thuù nhaän cuøng Thieân Chuùa toaøn naêng vaø cuøng anh chò em: Toâi ñaõ phaïm toäi
nhieàu trong tö töôûng, lôøi noùi, vieäc laøm vaø nhöõng ñieàu thieáu soùt. Loãi taïi
toâi, loãi taïi toâi, loãi taïi toâi moïi ñaøng. Vì vaäy toâi xin Ñöùc Baø Maria troïn
ñôøi ñoàng trinh, caùc Thieân thaàn, caùc Thaùnh vaø anh chò em khaån caàu cho toâi
tröôùc toøa Thieân Chuùa, Chuùa chuùng ta.
*** KINH AÊN NAÊN TOÄI
Laïy Chuùa con, Chuùa laø Ñaáng troïn toát troïn laønh voâ cuøng. Chuùa ñaõ döïng neân
con vaø cho Con Chuùa ra ñôøi chòu naïn chòu cheát vì con; maø con ñaõ caû loøng
phaûn nghòch loãi nghiaõ cuøng Chuùa, thì con lo buoàn ñau ñôùn cuøng cheâ gheùt moïi
toäi con treân heát moïi söï. Con doác loøng chöøa caûi,
vaø nhôø ôn Chuùa thì con seõ
traùnh xa dòp toäi cuøng laøm vieäc ñeàn toäi cho xöùng. Amen.
BAØI THÖÙ VIII .
BÍ TÍCH XÖÙC DAÀU BEÄNH NHAÂN
245. Bí tích Xöùc daàu laø gì?
Laø Bí tích Ñöùc Gieâsu ñaõ laäp, ñeå giuùp ñôõ beänh nhaân veà phaàn hoàn vaø veà phaàn
xaùc.
246. Bí tích Xöùc daàu giuùp ñôõ phaàn hoàn beänh nhaân theá naøo?
Bí tích Xöùc daàu taåy saïch daáu veát toäi loãi, tha caùc toäi queân soùt hay nhöõng toäi
vì côn beänh maø xöng chaúng ñöôïc. Nhaát laø ban ôn theâm söùc choáng traû nhöõng côn
caùm doã, vui loøng chòu ñau khoå vaø giuùp beänh nhaân doïn mình cheát laønh.
247. Bí tích Xöùc daàu giuùp ñôõ phaàn xaùc beänh nhaân theá naøo?
Bí tích Xöùc daàu giuùp beänh nhaân bôùt ñau ñôùn hoaëc vôi ñi nhöõng ñau khoå, hoaëc
laøm cho beänh nhaân ñöôïc khoûe maïnh laïi, neáu Chuùa xeùt vieäc aáy coù ích lôïi cho linh
hoàn ngöôøi ñoù.
248. Ai coù quyeàn ban Bí tích Xöùc daàu?
Caùc giaùm muïc vaø caùc linh muïc laø nhöõng ngöôøi coù quyeàn ban Bí tích aáy cho
ngöôøi khaùc.
249. Giaùm muïc vaø linh muïc xöùc daàu beänh nhaân theá naøo?
Caùc ngaøi laáy daàu thaùnh, ghi hình Thaùnh giaù treân traùn beänh nhaân maø noùi: "Baèng
vieäc xöùc daàu thaùnh naøy, xin Chuùa nhaân töø cöùu chöõa con (...), nhôø ôn Chuùa Thaùnh
Thaàn." Sau ñoù, laïi xöùc daàu treân hai baøn tay ngöôøi ñoù maø noùi: "Xin Chuùa giaûi
thoaùt con khoûi moïi toäi loãi, cöùu chöõa vaø laøm cho beänh taät con (...) ñöôïc
thuyeân giaûm. Amen."
250. Ai caàn laõnh nhaän Bí tích Xöùc daàu?
Moïi tín höõu ñaõ ñeán tuoåi khoân lôùn, khi thaáy mình kieät söùc hoaëc ñau naëng,
thì caàn laõnh nhaän Bí tích Xöùc daàu, khoâng neân trì hoaõn.
251. Muoán laõnh nhaän Bí tích Xöùc daàu xöùng ñaùng, caàn nhöõng ñieàu kieän gì?
Phaûi saïch toäi troïng (toäi naëng). Neáu vì beänh taät maø khoâng theå xöng toäi ñöôïc
thì phaûi coù loøng aên naên toäi, ít laø aên naên toäi caùch chaúng troïn (contrition
imparfaite).
252. Coù theå laõnh Bí tích Xöùc daàu maáy laàn?
Moãi khi bò beänh naëng thì ñöôïc laõnh nhaän Bí tích Xöùc daàu moät laàn.
253. Ngöôøi coi soùc beänh nhaân phaûi laøm gì?
Phaûi an uûi, khuyeân baûo beänh nhaân vui loøng chòu ñau ñôùn ñeå thoâng phaàn ñau
khoå vôùi Ñöùc Gieâsu. Vaø khi thaáy beänh hoï naëng theâm thì giuùp hoï doïn mình laõnh
caùc Bí tích (Hoøa giaûi, Xöùc
daàu, Thaùnh Theå) roài baùo tin cho linh muïc höõu
traùch.
BAØI THÖÙ IX
.
BÍ TÍCH TRUYEÀN CHÖÙC THAÙNH
254. Bí tích Truyeàn chöùc Thaùnh laø gì?
Laø Bí tích Ñöùc Gieâsu ñaõ laäp, ñeå thoâng quyeàn Linh muïc cuûa Ngaøi cho nhöõng
ngöôøi ñöôïc choïn, cuøng ban ôn cho hoï aên ôû xöùng ñaùng, chu toaøn chöùc vuï mình
trong vieäc cöùu roãi loaøi ngöôøi.
255. Ñöùc Gieâsu ñaõ thoâng quyeàn Linh muïc cuûa Ngaøi cho Giaùo Hoäi khi naøo?
Khi laäp Bí tích Thaùnh Theå, Ñöùc Gieâsu noùi raèng: "Caùc con haõy laøm vieäc naøy maø
nhôù ñeán Thaày" (Lc 22, 19). Ñoù laø luùc Ñöùc Gieâsu ñaõ trao quyeàn teá leã cho caùc
Toâng ñoà vaø nhöõng ngöôøi keá vò caùc ngaøi.
256. Trong Bí tích Truyeàn chöùc Thaùnh, Ñöùc Gieâsu trao cho linh muïc nhöõng
quyeàn gì?
Ñöùc Gieâsu ñaõ trao cho linh muïc quyeàn daâng Thaùnh leã, quyeàn ban caùc Bí tích
ñeå phaân phaùt aân suûng cuûa Chuùa, quyeàn rao giaûng Lôøi Chuùa, vaø quyeàn chuùc
laønh cho ngöôøi khaùc.
257. Ai coù quyeàn ban Bí tích Truyeàn chöùc Thaùnh?
Chæ coù caùc giaùm muïc môùi coù quyeàn ban Bí tích ñoù maø thoâi, vì caùc ngaøi ñaõ
nhaän quyeàn aáy nôi caùc Thaùnh Toâng ñoà.
258. Ai ñöôïc laõnh nhaän Bí tích Truyeàn chöùc Thaùnh?
Nhöõng tín höõu ñöôïc Chuùa keâu goïi, coù ñuû ñieàu kieän theo giaùo luaät, vaø ñöôïc caùc
baäc beà treân choïn vaøo chöùc vuï aáy.
259. Ngöôøi tín höõu coù boån phaän gì vôùi caùc linh muïc?
Ngöôøi tín höõu coù boån phaän caàu nguyeän cho caùc linh muïc, phaûi toân kính, vaâng
lôøi trong caùc ñieàu hôïp leõ ñaïo, phaûi coäng taùc trong vieäc baûo veä vaø môû roäng
Nöôùc Chuùa, sau heát cuõng phaûi
naâng ñôõ caùc linh muïc veà tinh thaàn vaø vaät
chaát.
BAØI THÖÙ X .
BÍ TÍCH HOÂN PHOÁI
260. Bí tích Hoân phoái laø gì?
Laø Bí tích Ñöùc Gieâsu ñaõ laäp, ñeå keát hôïp hai ngöôøi tín höõu - moät nam, moät
nöõ - thaønh vôï choàng tröôùc maët Chuùa vaø Giaùo Hoäi, cuøng ban ôn cho hoï soáng
xöùng ñaùng trong chöùc vuï cuûa mình.
261. Ñöùc Gieâsu ban nhöõng ôn gì trong Bí tích Hoân Phoái?
Ngaøi ban nhieàu ôn ñaëc bieät, ñeå thaùnh hoùa ñôøi soáng vôï choàng, cuøng giuùp hoï
chu toaøn nghiaõ vuï ñoái vôùi baïn (choàng/ vôï) mình vaø con caùi cuûa mình.
262. Nghiaõ vuï vôï choàng laø gì?
Nghiaõ vuï vôï choàng laø phaûi trung thaønh, thöông yeâu, giuùp ñôõ nhau phaàn hoàn
phaàn xaùc, sinh saûn con caùi vaø giaùo duïc chuùng theo leà luaät Chuùa.
263. Ñöùc Gieâsu daïy gì veà Bí tích Hoân Phoái?
Ñöùc Gieâsu daïy phaûi giöõ moät vôï moät choàng, khoâng ñöôïc boû nhau, vaø phaûi soáng
hoøa thuaän vôùi nhau cho ñeán cheát, nhö lôøi Ngaøi ñaõ noùi: "Söï gì Thieân Chuùa ñaõ
keát hôïp, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc phaân ly"
(Mt 19, 6).
264. Ñeå thaønh Bí tích Hoân Phoái, phaûi coù nhöõng ñieàu kieän naøo?
Phaûi coù 3 ñieàu kieän naøy:
1) giöõa hai ngöôøi khoâng coù ngaên trôû gì,
2) hai ngöôøi hieåu bieát vaø töï yù öng thuaän vieäc hoân nhaân,
3) hai ngöôøi coâng boá baèng loøng laáy nhau theo nghi thöùc cuûa Giaùo Hoäi.
265. Nhöõng ngöôøi khoâng Coâng giaùo laáy nhau coù thaønh vôï choàng tröôùc maët Chuùa
hay khoâng?
Thöa, coù. Hoï laø vôï choàng vôùi nhau tröôùc maët Chuùa, nhöng hoân nhaân cuûa hoïkhoâng phaûi laø Bí tích.
266. Toâi phaûi laøm gì, khi saép laáy vôï hoaëc laáy choàng?
Phaûi caàu nguyeän, suy nghó, baøn hoûi vôùi nhöõng ngöôøi khoân ngoan, phaûi hoïc theâm
giaùo lyù, nhaát laø veà Bí tích Hoân Phoái, vaø phaûi giöõ trong saïch.
267. Cha meï coù quyeàn eùp duyeân con caùi mình khoâng?
Thöa, khoâng. Nhöng coù boån phaän giaùo duïc vaø höôùng daãn con caùi mình trong vieäc
hoân nhaân.
268. Baäc hoân nhaân Coâng giaùo coù quan troïng khoâng?
Thöa, raát quan troïng vì 2 lyù do sau ñaây:
1) Tình yeâu giöõa vôï choàng laø hình aûnh tình yeâu cuûa Ñöùc Gieâsu ñoái vôùi Giaùo
Hoäi.
2) Hai ngöôøi coäng taùc vôùi Chuùa trong vieäc saùng taïo laø sinh saûn con caùi,
theâm soá ngöôøi thôø
thöôïng Chuùa ñôøi naøy vaø ñôøi sau.
BAØI THÖÙ XI .
ÔN THIEÂN TRIEÄU
269. Chuùa coù muoán cho heát moïi ngöôøi tín höõu soáng trong baäc vôï choàng khoâng?
Chuùa khoâng muoán cho heát moïi ngöôøi tín höõu soáng trong baäc vôï choàng, vì Ngaøi
coøn keâu goïi nhieàu ngöôøi daâng mình cho Ngaøi trong ñôøi soáng tu trì, ñeå phuïng
söï Chuùa vaø phuïc vuï anh chò em ñoàng loaïi.
270. Ôn thieân trieäu laø gì?
Ôn thieân trieäu laø yù Chuùa muoán cho moãi ngöôøi soáng trong moät ñòa vò naøo ñoù.
Nhöng theo nghiaõ thoâng thöôøng thì ôn thieân trieäu laø tieáng Chuùa goïi moät soá
ngöôøi daâng mình cho Chuùa trong ñôøi soáng tu doøng hoaëc trong haøng giaùo só
trieàu (seùculariteù).
271. Nhôø ñaâu maø bieát mình coù ôn thieân trieäu?
Nhôø 3 daáu naøy: (1) coù yù höôùng ngay laønh, (2) coù ñuû ñieàu kieän, (3) ñöôïc Beà treân
chaáp thuaän.
272. Ngöôøi muoán daâng mình cho Chuùa phaûi laøm gì?
Phaûi caàu nguyeän, suy nghó, nhôø ngöôøi khoân ngoan chæ daãn vaø saün saøng ñaùp laïi
lôøi Chuùa keâu goïi mình.
273. Ngöôøi daâng mình cho Chuùa trong ñôøi soáng tu trì thöôøng khaán giöõ nhöõng
ñieàu gì?
Thöa, 3 ñieàu naøy: (1) soáng ngheøo khoù, (2) soáng trong saïch, (3) soáng vaâng
lôøi.
274. Cha meï coù quyeàn ngaên caûn hoaëc eùp buoäc con caùi daâng mình cho Chuùa
khoâng?
Thöa khoâng, vì nhö vaäy laø traùi yù Chuùa vaø loãi luaät Giaùo Hoäi. Nhöng khi thaáy con
mình muoán daâng mình cho Chuùa, cha meï haõy hy sinh giuùp ñôõ vaø saün saøng vaâng
theo thaùnh yù Chuùa veà con caùi mình.
275. Baäc vôï choàng vaø baäc tu trì, trong hai baäc ñoù baäc naøo troïng hôn?
Baäc tu trì troïng hôn, vì ngöôøi ñi tu daâng hieán troïn ñôøi mình ñeå chuyeân lo vieäc
Chuùa vaø phuïc
vuï anh chò em ñoàng loaïi.
BAØI THÖÙ XII
.
PHUÏ TÍCH
(hay coøn goïi
laø AÙ Bí tích)
276. Phuï tích laø gì?
Laø nhöõng daáu chæ beà ngoaøi do Giaùo Hoäi laäp ra, nhôø ñoù ngöôøi tín höõu chuaån bò
chu ñaùo, nhaän ñöôïc nhieàu ôn Chuùa giuùp do lôøi Giaùo Hoäi caàu xin.
277. Coù maáy loaïi phuï tích?
Coù 3 loaïi phuï tích:
(1) nhöõng leã nghi laøm pheùp ngöôøi vaø ñoà duøng.
(2) nhöõng leã nghi cung hieán ngöôøi vaø nhöõng duïng cuï daønh rieâng cho vieäc thôø
phöôïng.
(3) nhöõng leã nghi tröø khöû ma quyû.
278. Giaùo Hoäi coù yù gì khi laäp ra caùc Phuï tích?
Giaùo Hoäi muoán cho ngöôøi tín höõu hieåu raèng: Ôn cöùu ñoä coù theå khöû tröø aûnh höôûng
xaáu xa cuûa ma quyû, vaø laøm cho moïi vaät trôû neân phöông tieän laønh thaùnh giuùp
chuùng ta keát hôïp ñöôïc vôùi Chuùa.
279. Ñoái vôùi caùc Phuï tích, toâi phaûi coù taâm tình naøo?
Toâi phaûi coù loøng toân kính vaø tin töôûng, nhöng caàn traùnh söï meâ tín dò ñoan.
PHAÀN III: LUAÂN LYÙ
CHUÙNG TA ÑAÙP LAÏI LOØNG THÖÔNG YEÂU CUÛA CHUÙA
"Ai bieát caùc giôùi luaät cuûa Thaày vaø tuaân giöõ caùc giôùi luaät ñoù, thì hoï laø
ngöôøi yeâu meán Thaày. Vaø ai yeâu meán Thaày thì seõ ñöôïc Cha cuûa Thaày yeâu meán
hoï" (Ga 14. 21).
BAØI THÖÙ
I
.
SOÁNG THEO YÙ CHUÙA
280. Toâi phaûi laøm gì ñeå xöùng ñaùng laø con caùi Chuùa?
Toâi phaûi nhaän bieát vaø tuaân theo thaùnh yù Chuùa laø Cha cuûa toâi, nhö chính
Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm göông cho toâi.
281. Laøm sao toâi bieát ñöôïc yù Chuùa?
Toâi bieát ñöôïc yù Chuùa baèng 4 caùch sau ñaây:
1) Nhôø luaät töï nhieân maø Chuùa ñaõ ghi vaøo löông taâm moãi ngöôøi.
2) Nhôø 10 giôùi luaät maø Chuùa ñaõ truyeàn cho oâng Moâisen treân nuùi Sinai
(ñöôïc trình baøy trong caâu 284 phía döôùi; xem Saùch Xuaát Haønh [trong Cöïu öôùc] 20,
1-21).
3) Nhôø lôøi Chuùa daïy trong Kinh Thaùnh, nhaát laø luaät meán Chuùa yeâu ngöôøi
trong Tin Möøng cuûa Ñöùc Gieâsu.
4) Nhôø giaùo huaán vaø luaät leä cuûa Giaùo Hoäi thay maët Chuùa maø daïy cho toâi.
282. Löông taâm laø gì?
Löông taâm laø tieáng Chuùa noùi trong taâm hoàn khuyeân toâi laøm ñieàu toát vaø traùnh
ñieàu xaáu.
283. Phaûi laøm gì ñeå löông taâm cuûa toâi khoûi bò lu môø, leäch laïc?
Phaûi traùnh xa toäi loãi, töø boû nhöõng tính hö neát xaáu, traùnh moïi aûnh höôûng
xaáu xa chung quanh vaø phaûi hoïc ñeå bieát roõ giôùi luaät cuûa Chuùa.
284. Möôøi giôùi luaät cuûa Chuùa laø nhöõng giôùi luaät naøo?
Laø 10 giôùi luaät naøy (1)
Thöù nhaát: thôø phöôïng moät Ñöùc Chuùa Trôøi (2) vaø kính meán Ngöôøi treân heát moïi söï.
Thöù hai: chôù (3) keâu teân Ñöùc Chuùa Trôøi voâ côù.
Thöù ba: giöõ ngaøy Chuùa Nhaät.
Thöù boán: thaûo kính cha meï.
Thöù naêm: chôù gieát ngöôøi.
Thöù saùu: chôù laøm söï daâm duïc.
Thöù baûy: chôù laáy cuûa ngöôøi.
Thöù taùm: chôù laøm chöùng doái.
Thöù chín: chôù muoán vôï/ choàng ngöôøi.
Thöù möôøi: chôù tham cuûa ngöôøi.
Möôøi ñieàu raên (= giôùi luaät) aáy toùm veà hai (= toùm taét thaønh 2 ñieàu) naøy maø
chôù (= maø thoâi): tröôùc kính meán moät Ñöùc Chuùa Trôøi treân heát moïi söï, sau laïi
yeâu ngöôøi nhö mình ta vaäy (= yeâu ngöôøi khaùc nhö chính mình toâi). Amen
285. Ñöùc Gieâsu ñaõ daïy luaät meán yeâu (= luaät baùc aùi, giôùi luaät yeâu thöông)
nhö theá naøo?
Ngaøi ñaõ daïy baèng göông saùng vaø baèng lôøi giaûng daïy trong Tin Möøng (Bonne
Nouvelle), nhaát laø trong "baøi giaûng treân nuùi", baét ñaàu baèng "8 moái
phuùc (phöôùc) thaät (thöïc söï, ñích thöïc)" nhö sau (2):
Thöù nhaát: ai coù loøng khoù khaên (ngheøo khoù: les pauvres de coeur) aáy laø phuùc
thaät, vì chöng nöôùc Ñöùc Chuùa Trôøi (Nöôùc Trôøi: Royaume des cieux) laø cuûa mình
vaäy.
Thöù hai: ai hieàn laønh aáy laø phuùc thaät, vì chöng seõ ñöôïc ñaát Ñöùc Chuùa Trôøi
laøm cuûa mình vaäy.
Thöù ba: ai khoùc loùc (vì gaëp ñieàu ñau khoå) aáy laø phuùc thaät, vì chöng seõñöôïc (Chuùa) an uûi vaäy.
Thöù boán: ai khao khaùt nhaân ñöùc troïn laønh aáy laø phuùc thaät, vì chöng seõ ñöôïc
(Chuùa laøm cho) no ñuû vaäy.
Thöù naêm: ai thöông xoùt ngöôøi (ngöôøi khaùc, tha nhaân) aáy laø phöôùc thaät, vì
chöng mình seõ ñöôïc (Chuùa) thöông xoùt vaäy.
Thöù saùu: ai giöõ loøng saïch seõ aáy laø phöôùc thaät, vì chöng seõ ñöôïc thaáy maët
Ñöùc Chuùa Trôøi vaäy.
Thöù baûy: ai laøm cho ngöôøi hoøa thuaän aáy laø phuùc thaät, vì chöng seõ ñöôïc goïi
laø con Ñöùc Chuùa Trôøi vaäy.
Thöù taùm: ai chòu khoán naïn (bò baùch haïi, ñau khoå, ñoïa ñaøy...) vì ñaïo ngay
(perseùcuteùs pour la justice: bò baùch haïi vì soáng coâng chính) aáy laø phuùc
thaät, vì chöng nöôùc Ñöùc Chuùa Trôøi laø cuûa mình vaäy. Amen
(Xin xem Mt 5, 1-12)
Chuù thích:
(1) Theo lôøi kinh xöa, coøn quen ñoïc hieän nay.
(2) Ñöùc Chuùa Trôøi: caùch xöng hoâ ngaøy xöa, chæ Thieân Chuùa hay Chuùa.
(3) Chôù: (tieáng ngaøy xöa) coù nghiaõ laø: ñöøng, khoâng neân, khoâng ñöôïc...
Phaàn ñoïc theâm (Xuaát Haønh 20,
1-17)
Thieân Chuùa ñaõ phaùn heát thaûy caùc lôøi naøy, raèng: "Ta laø Yaveâ
(*), Thieân Chuùa cuûa
ngöôi (ngoâi thöù hai soá ít: con, baïn, anh, chò, em...), Ñaáng ñaõ ñem ngöôi ra
khoûi ñaát Ai caäp, khoûi nhaø toâi moïi (toâi tôù, noâ leä). (1) Ngöôi seõ khoâng coøn caùc
thaàn khaùc tröôùc nhan (maët) Ta. Ngöôi seõ khoâng taïc töôïng thaàn, taïc hình vaät gì
nôi trôøi beân treân hay nôi ñaát beân
döôùi, hay trong nöôùc beân döôùi ñaát. Ngöôi seõ khoâng thôø laïy chuùng vaø phuïng
söï chuùng, vì Ta, Yaveâ Thieân Chuùa cuûa ngöôi, Ta laø Thieân Chuùa ghen tuoâng
phaït toäi cha oâng treân con chaùu ñeán ba boán ñôøi, ñoái vôùi ai thuø gheùt Ta, vaøgiöõ nghiaõ dö ngaøn vôùi nhöõng ai yeâu meán Ta vaø giöõ caùc leänh truyeàn cuûa Ta.
(2) Ngöôi seõ khoâng hö töø neâu danh Yaveâ, Thieân Chuùa cuûa ngöôi, vì Yaveâ seõ
khoâng dung keû hö töø neâu danh Ngöôøi. (3) Ngöôi haõy nhôù tôùi ngaøy höu leã ñeå
taùc thaùnh (thaùnh hoùa) ngaøy aáy. Trong 6 ngaøy ngöôi seõ lao ñoäng vaø laøm moïi coâng vieäc cuûa
ngöôi. Nhöng ngaøy thöù baûy laø ngaøy höu leã kính Yaveâ Thieân Chuùa cuûa ngöôi;
ngöôi seõ khoâng laøm baát cöù vieäc naøo, ngöôi vaø con trai con gaùi ngöôi, tôù
trai tôù gaùi cuûa ngöôi, thuù vaät cuûa ngöôi vaø khaùc nguï cö ôû beân trong coång
thaønh ngöôi. Vì trong saùu ngaøy, Yaveâ ñaõ laøm neân trôøi ñaát, bieån vaø taát caûmoïi söï trong caùc nôi aáy, nhöng Ngöôøi ñaõ nghæ ngaøy thöù baûy; bôûi theá Yaveâ ñaõ
chuùc laønh cho ngaøy thöù baûy vaø taùc thaùnh noù. (4) Haõy troïng kính cha meï
ngöôi, ngoõ haàu ngaøy ñôøi ngöôi ñöôïc keùo daøi treân thöûa ñaát Yaveâ Thieân Chuùa
cuûa ngöôi saép ban cho ngöôi. (5) Ngöôi seõ khoâng gieát ngöôøi. (6) Ngöôi seõ
khoâng ngoaïi tình. (7) Ngöôi seõ khoâng troäm caép. (8) Ngöôi seõ khoâng laøm
chöùng gian caùo toäi ñoàng loaïi. (10) Ngöôi seõ khoâng meâ muoán nhaø cöûa cuûa ñoàng
loaïi. (9+ 10) Ngöôi seõ khoâng meâ muoán vôï cuûa ñoàng loaïi, tôù trai tôù gaùi cuûa noù,
boø löøa cuûa noù vaø baát cöù vaät gì cuûa noù.
(Theo baûn dòch cuûa Lm Nguyeãn Theá Thuaán.
Nôi ñaây ghi theâm nhöõng soá töø 1 tôùi 10
ñeå deã ñoái chieáu vôùi baûn kinh ôû treân)
Phuï chuù (*): Yaveâ (Giaveâ) teân cuûa Thieân Chuùa, vaø theo Saùch Xuaát Haønh 3, 14
thì teân rieâng
naøy coù nghiaõ laø: "Ta laø Ñaáng ôû cuøng caùc con".
BAØI THÖÙ II .
NHAÂN ÑÖÙC
286. Toâi phaûi laøm gì ñeå noi göông Ñöùc Gieâsu?
Ñeå noi göông Ñöùc Gieâsu, toâi phaûi taäp luyeän caùc nhaân ñöùc (caùc tính toát).
287. Coù maáy thöù nhaân ñöùc?
Coù 2 thöù nhaân ñöùc: (1) nhaân ñöùc töï nhieân vaø (2) nhaân ñöùc sieâu nhieân.
288. Nhaân ñöùc töï nhieân laø gì?
Nhaân ñöùc töï nhieân laø nhöõng thoùi quen toát, do taäp luyeän maø coù ñöôïc, giuùp
toâi laøm ñieàu laønh, traùnh ñieàu döõ moät caùch deã daøng, nhö tính ngay thaúng, söï
thaät thaø, lieâm chính...
289. Nhaân ñöùc sieâu nhieân laø gì?
Nhaân ñöùc sieâu nhieân laø nhöõng khaû naêng, maø Chuùa ban cho toâi khi laõnh nhaän Bí
tích Thaùnh Taåy, giuùp toâi soáng xöùng ñaùng laø con caùi Thieân Chuùa vaø höôûng haïnh
phuùc ñôøi ñôøi.
290. Coù maáy thöù nhaân ñöùc sieâu nhieân?
Coù hai thöù: (1) nhaân ñöùc ñoái thaàn, laø nhöõng nhaân ñöùc tröïc tieáp quy höôùng veà
Thieân Chuùa; (2) nhaân ñöùc luaân lyù, laø nhöõng nhaân ñöùc giuùp toâi soáng tinh thaàn Tin
Möøng giöõa xaõ hoäi maø toâi ñang soáng.
291. Coù maáy nhaân ñöùc ñoái thaàn?
Coù 3 nhaân ñöùc ñoái thaàn, ñoù laø Tin, Caäy, Meán.
292. Coù maáy nhaân ñöùc luaân lyù?
Coù nhieàu nhaân ñöùc luaân lyù, nhöng coù 4 nhaân ñöùc caên baûn naøy, ñoù laø: khoân
ngoan, coâng baèng,
duõng caûm (can ñaûm) vaø tieát ñoä (chöøng möïc, coù ñoä löôïng).
BAØI THÖÙ III .
BA NHAÂN ÑÖÙC ÑOÁI THAÀN
A. ÑÖÙC TIN
293. Ñöùc tin laø gì?
Ñöùc tin laø nhaân ñöùc sieâu nhieân, giuùp toâi chaáp nhaän vöõng vaøng nhöõng ñieàu Chuùa
daïy vaø nhôø Giaùo Hoäi truyeàn laïi.
294. Taïi sao toâi laïi tin nhöõng ñieàu Chuùa daïy?
Toâi tin nhöõng ñieàu Chuùa daïy, vì Ngaøi laø Ñaáng chaân thöïc, khoâng theå sai laàm
vaø khoâng löøa doái ai.
295. Ñöùc tin coù caàn, ñeå toâi ñöôïc cöùu ñoä khoâng?
Ñöùc tin raát caàn, ñeå toâi ñöôïc cöùu ñoä nhö Thaùnh Phaoloâ ñaõ vieát: "Khoâng coù
Ñöùc tin thì khoâng theå laøm ñeïp loøng Thieân Chuùa"
(Thö Do Thaùi 11, 6).
296. Coù toäi naøo phaûn nghòch cuøng (choáng laïi) Ñöùc tin khoâng?
Coù nhöõng toäi sau ñaây:
(1) coá tình hoà nghi hay laø khoâng tin nhöõng ñieàu Chuùa daïy.
(2) hoå theïn (maéc côû, xaáu hoå) khoâng daùm toû mình ra laø ngöôøi Coâng giaùo.
(3) lieàu mình trong nhöõng dòp nguy hieåm coù theå laøm maát Ñöùc tin.
(4) choái ñaïo (boû ñaïo).
297. Nhöõng dòp naøo coù theå laøm cho toâi maát Ñöùc Tin?
Thöôøng laø nhöõng dòp naøy:
(1) giao thieäp vôùi nhöõng ngöôøi thuø nghòch vôùi ñaïo Chuùa.
(2) xem saùch baùo vaø nhöõng phim aûnh xaáu.
(3) löôøi bieáng khoâng chòu hoïc hoûi theâm ñaïo lyù, ñeå soáng Ñöùc tin.
298. Soáng Ñöùc tin laø gì?
Laø taäp cho mình quen phaùn ñoaùn moïi söï döôùi aùnh saùng Tin Möøng (theo giaùo huaán
Phuùc aâm) vaø coá gaéng aùp duïng nhöõng ñieàu Chuùa daïy vaøo ñôøi soáng haèng ngaøy.
299. Coù kinh naøo giuùp cho toâi coù theâm Ñöùc tin khoâng?
Coù kinh Ñöùc tin. Lôøi kinh aáy
(*) nhö sau: "Laïy Chuùa con, con tin thaät coù moät
Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng thöôûng phaït voâ cuøng. Con laïi tin thaät Ñöùc Chuùa Trôøi
coù ba ngoâi, maø ngoâi thöù hai ñaõ xuoáng theá laøm ngöôøi, chòu naïn chòu cheát maø
chuoäc toäi cho thieân haï. Baáy nhieâu ñieàu aáy
cuøng caùc ñieàu Hoäi thaùnh daïy, thì
con tin vöõng vaøng, vì Chuùa laø Ñaáng thoâng minh vaø chaân
thaät voâ cuøng ñaõ phaùn
truyeàn cho Hoäi Thaùnh, Amen."
B. ÑÖÙC CAÄY .
300. Ñöùc Caäy laø gì?
Ñöùc Caäy laø nhaân ñöùc giuùp toâi troâng caäy vöõng vaøng, nhôø coâng ôn cuûa Ñöùc Gieâsu,
toâi seõ ñöôïc Chuùa ban ôn ñaày ñuû, ñeå soáng ñaïo soát saéng ôû ñôøi naøy vaø ñôøi sau
ñöôïc höôûng haïnh phuùc muoân ñôøi vôùi Chuùa.
301. Taïi sao toâi troâng caäy vaøo Chuùa?
Vì Chuùa laø Ñaáng ñaày quyeàn naêng, raát nhaân töø vaø trung tín, luoân giöõ troïn lôøi
ñaõ höùa.
302. Coù nhöõng toäi naøo phaûn nghòch cuøng (choáng laïi) Ñöùc caäy khoâng?
Coù nhöõng toäi naøy:
(1) quaù yû laïi vaøo loøng nhaân töø cuûa Chuùa, maø khoâng lo laøm ñieàu laønh traùnh
ñieàu döõ.
(2) caäy vaøo söùc mình moät caùch thaùi quaù.
(3) quaù thaát voïng, khoâng coøn troâng caäy vaøo Chuùa nöõa.
303. Khi naøo toâi caàn phaûi troâng caäy vaøo Chuùa hôn?
Toâi caàn phaûi troâng caäy vaøo Chuùa hôn, nhaát laø khi bò caùm doã, thöû thaùch vaønhöõng luùc gaëp gian nan ñau khoå ôû ñôøi, nhö lôøi Thaùnh Pheâroâ ñaõ khuyeân nhuû:
"Anh chò em haõy truùt boû moïi thöù lo aâu cho Chuùa, vì Chuùa luoân saên soùc anh
chò em" (Thö thöù nhaát cuûa Thaùnh Pheâroâ 5, 7).
304. Coù kinh naøo giuùp toâi troâng caäy vaøo Chuùa hôn khoâng?
Coù kinh Ñöùc caäy. Lôøi kinh aáy (*) nhö sau: "Laïy Chuùa con, con troâng caäy
vöõng vaøng, vì coâng nghieäp Ñöùc Chuùa Gieâsu, thì Chuùa seõ ban ôn cho con giöõ
ñaïo neân ôû ñôøi naøy, cho ngaøy sau ñöôïc leân Thieân ñaøng xem thaáy maët Ñöùc Chuùa
Trôøi höôûng phuùc ñôøi ñôøi, vì Chuùa laø Ñaáng
pheùp taéc (quyeàn pheùp) vaø loøng
laønh (nhaân töø) voâ cuøng ñaõ phaùn höùa söï aáy, chaúng coù leõ naøo sai ñöôïc, Amen."
C. ÑÖÙC MEÁN
.
305. Ñöùc meán laø gì?
Laø nhaân ñöùc giuùp toâi kính meán Thieân Chuùa treân heát moïi söï, vaø vì Chuùa toâi
cuõng seõ yeâu thöông moïi ngöôøi nhö chính mình toâi.
306. Kính meán Thieân Chuùa treân heát moïi söï, nghiaõ laø theá naøo?
Nghiaõ laø yeâu meán Thieân Chuùa heát loøng: yeâu Ngaøi hôn taát caû moïi loaøi, moïi
ngöôøi, moïi vaät treân traàn gian. Thaø maát heát moïi sö&ium |
