Moät nhaø thoâng thaùi veà nghæ heø vuøng thoân queâ. Moät hoâm oâng ñi daïo quanh laøng thaáy moät ngöôøi ñaøn oâng vaøo tuoåi ngoaøi nguõ tuaàn ñang troàng döøa. Nhaø thoâng thaùi döøng laïi quan saùt vaø hoûi: “ Chaøo oâng Baïn. Oâng ñang troàng caây gì vaäy? 

Ngöôøi kia traû lôøi ngay: Toâi troàng döøa! 

Vaäy bao giôø caây coù traùi? 

Khoaûng treân döôùi hai möôi naêm thoâi! 

Oâng noùi caùi gì. Treân döôùi hai möôi naêm ö ? Sao laâu vaäy? Vaø ñeán khi caây coù hoa traùi lieäu oâng coù coøn soáng ñeå höôûng hoa lôïi khoâng? Oâng laøm vieäc chaúng suy hôn tính thieät gì heát! Toâi nghó oâng neân troàng thöù caây gì mau ra hoa traùi ñeå coøn höôûng duøng hoa lôïi nhö caây chuoái, caây ôùt, caây maêng caàu, caây ñu ñuû... Vì toâi nghó, tuoåi oâng cuõng nhö toâi, chuùng ta ñaâu coøn soáng ñöôïc bao laâu nöõa maø ñi troàng nhöõng thöù caây haøng hôn chuïc naêm môùi coù hoa quaû. Ñeán khi chuùng ñaâm boâng keát traùi, coù leõ chuùng ta chaúng coøn ñeå nhìn thaáy chuùng, chöù noùi chi ñeán gaët haùi hoa maàu !... Oâng ñaõ thaáy caïi lôïi haïi, nieàm vui cuøng coâng lao mình boû ra chöa? 

Ngöôøi troàng caây ñeå tai nghe, nhöng laïi ñeå heát taâm trí tieáp tuïc cuùi mình cuoác ñaát troàng cho xong haøng döøa non nhö ñaõ döï tính, maëc cho nhaø thoâng thaùi kia ñöùng thuyeát phaùp. Xong coâng vieäc, oâng baïn troàng caây choáng xeûng cuoác höôùng veà nhaø thoâng thaùi noùi: “ Toâi sinh ra vaø lôùn leân ôû mieàn thoân queâ naøy. Toâi chæ bieát moät ñieàu: khi toâi môû maét chaøo ñôøi, toâi ñaõ thaáy haøng döøa moïc ôû sau vöôøn nhaø roài vaø cha meï toâi thöôøng laáy döøa boå cho toâi uoáng nöôùc aên cuøi döøa. Thaät laø ngon tuyeät haûo!  

Nhö theá nhöõng caây döøa ñoù phaûi do toå tieân oâng baø cha meï toâi töø thuôû tröôùc khi coù toâi ñaõ troàng tæa vun xôùi roài. Baây giôø toâi ñöôïc höôûng hoa traùi maø khoâng phaûi boû coâng khoù nhoïc troàng tæa, vun xôùi. Cuõng theá, toâi muoán troàng chuùng ñeå cho con chaùu toâi sau naøy coù hoa traùi maø höôûng duøng. 

Neáu ai cuõng chæ nghó ñeán mình, ñeán ngaøy hoâm nay vaø khoâng chung löng ñaáu caät vun xôùi troàng tæa, thì laøm sao ngaøy mai chuùng ta coù theå trao taëng con chaùu söï soáng vaø nieàm vui ñöôïc! 

Toâi laømoät ngöôøi daân queâ vaø cha oâng chuùng toâi ôû ñaây daïy baûo: Ñoaøn keát thì soáng, chia reõ thì cheát!    

Lm D. Nguyeãn Ngoïc Long söu taàm vaø chuyeån ngöõ