(1) Coâng Ñoàng Constantinople I, Symbolum Constantinopolitanum: DS 150.
(2) Cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 1: AAS 83 (1991), 249-340.
(3) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc Leänh Ad gentes and Tuyeân Ngoân Nostra aetate; xem theâm Phaoloâ VI Toâng Khuyeán Thö Evangelii nuntiandi: AAS 68 (1976), 5-76; Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio.
(4) Coâng Ñoàng Vatican II, Tuyeân Ngoân Nostra aetate, 2.
(5) Pontifical Council for Inter-religious Dialogue and the Congregation for the Evangelization of Peoples, Instruction Dialogue and Proclamation, 29: AAS 84 (1992), 424; cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Pastoral Constitution Gaudium et spes, 22.
(6) Cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 55: AAS 83 (1991), 302-304.
(7) Cf. Pontifical Council for Inter-religious Dialogue and the Congregation for the Evangelization of Peoples, Instruction Dialogue and Proclamation, 9: AAS 84 (1992), 417ff.
(8) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Fides et ratio, 5: AAS 91 (1999), 5-88.
(9) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Dei verbum, 2.
(10) Ibid., 4.
(11) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 5.
(12) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Fides et ratio, 14.
(13) Coâng Ñoàng Chalcedon, Symbolum Chalcedonense: DS 301; cf. St. Athanasius, De Incarnatione, 54, 3: SC 199, 458.
(14) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Dei verbum, 4.
(15) Ibid., 5.
(16) Ibid.
(17) Cf. Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo, 144.
(18) Ibid., 150.
(19) Ibid., 153.
(20) Ibid., 178.
(21) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Fides et ratio, 13.
(22) Cf. ibid., 31-32.
(23) Coâng Ñoàng Vatican II, Tuyeân Ngoân Nostra aetate, 2; cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc Leänh Ad gentes, 9, noùi raèng nhöõng yeáu toá söï thieän hieän dieän "trong caùc phong tuïc vaø caùc neàn vaên hoaù rieâng bieät cuûa caùc daân toäc"; Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 16, ñeà caäp ñeán nhöõng yeáu toá söï thieän vaø chaân lyù hieän dieän giöõa ngöôøi khoâng phaûi laø Kitoâ höõu, coù theå ñöôïc xem laø ñeå chuaån bò ñoùn nhaän Tin Möøng.
(24) Cf. Coâng Ñoàng Trentoâ, Decretum de libris sacris et de traditionibus recipiendis: DS 1501; Coâng Ñoàng Vatican I, Hieán Cheá Tín Lyù Dei Filius, cap. 2: DS 3006.
(25) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Dei verbum, 11.
(26) Ibid.
(27) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 55; cf. 56 and Paul VI, Toâng Khuyeán Thö Evangelii nuntiandi, 53.
(28) Coâng Ñoàng Niceâ I, Symbolum Nicaenum: DS 125.

(29) Coâng Ñoàng Chalcedon, Symbolum Chalcedonense: DS 301.
(30) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Muïc Vuï Gaudium et spes, 22.
(31) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 6.
(32) Cf. St. Leo the Great, Tomus ad Flavianum: DS 294.
(33) Cf. St. Leo the Great, Letter to the Emperor Leo I Promisisse me memini: DS 318: "...in tantam unitatem ab ipso conceptu Virginis deitate et humanitate conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana". Cf. also ibid. DS 317.
(34) Coâng Ñoàng Vatican II, Pastoral Hieán Cheá Gaudium et spes, 45; cf. also Coâng Ñoàng Trentoâ, Decretum de peccato originali, 3: DS 1513.
(35) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 3"4.
(36) Cf. ibid., 7; cf. St. Irenaeus, who wrote that it is in the Church "that communion with Christ has been deposited, that is to say: the Holy Spirit" (Adversus haereses III, 24, 1: SC 211, 472).
(37) Coâng Ñoàng Vatican II, Pastoral Hieán Cheá Gaudium et spes, 22.
(38) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 28. For the "seeds of the Word" cf. also St. Justin Martyr, Second Apology 8, 1-2; 10, 1-3; 13, 3-6: ed. E.J. Goodspeed, 84; 85; 88-89.
(39) Cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp, Redemptoris missio, 28-29.
(40) Ibid., 29.
(41) Ibid., 5.

(42) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Muïc Vuï Gaudium et spes, 10. Cf. St. Augustine, Ngaøi vieát: Ñöùc Kitoâ laø con ñöôøng, maø "khoâng bao giôø thieáu cho nhaân loaïi… vaø taùch xa khoûi con ñöôøng naøy thì khoâng ai hieän ñöôïc giaûi thoaùt, cuõng khoâng ai seõ ñöôïc giaûi thoaùt". De civitate Dei 10, 32, 2: CCSL 47, 312.
(43) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 62.
(44) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 5.
(45) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Muïc Vuï Gaudium et spes, 45. Söï thieát yeáu vaø ñôn nhaát tuyeät ñoái cuûa Ñöùc Kitoâ trong lòch söû con ngöôøi ñöôïc Thaùnh Ireâneâ trình baøy roõ raøng trong khi chieâm ngöôõng söï troãi vöôït cuûa Ñöùc Kitoâ nhö laø Ngöôøi Con ñaàu loøng: "Treân trôøi, laø Con ñaàu loøng do yù ñònh cuûa Chuùa Cha, Ngoâi Lôøi hoaøn haûo cai trò vaø ban leà luaät cho moïi loaøi; döôùi ñaát, laø Con ñaàu loøng cuûa Ñöùc Trinh Nöõ, moät con ngöôøi coâng chính vaø thaùnh thieän, kính toân Thieân Chuùa vaø laøm haøi loøng Thieân Chuùa, toát laønh vaø hoaøn haûo moïi ñaøng, Ngöôøi cöùu khoûi hoaû nguïc taát caû nhöõng ai theo Ngöôøi vì Ngöôøi laø tröôûng töû töø trong coõi cheát vaø laø Taùc Giaû söï soáng cuûa Thieân Chuùa" (Demonstratio apostolica, 39: SC 406, 138).
(46) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 6.

(47) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 14.
(48) Cf. ibid., 7.
(49) Cf. St. Augustine, Enarratio in Psalmos, Ps. 90, Sermo 2,1: CCSL 39, 1266; St. Gregory the Great, Moralia in Iob, Praefatio, 6, 14: PL 75, 525; St. Thomas Aquinas, Summa Theologiae, III, q. 48, a. 2 ad 1.
(50) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 6.
(51) Symbolum maius Ecclesiae Armeniacae: DS 48. Cf. Boniface VIII, Unam sanctam: DS 870-872; Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 8.
(52) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 4; Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Ut unum sint, 11: AAS 87 (1995), 927.
(53) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 20; cf. also St. Irenaeus, Adversus haereses, III, 3, 1-3: SC 211, 20-44; St. Cyprian, Epist. 33, 1: CCSL 3B, 164-165; St. Augustine, Contra adver. legis et prophet., 1, 20, 39: CCSL 49, 70.
(54) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 8.
(55) Ibid.; cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Ut unum sint, 13. Xem theâm Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 15 vaø Saéc leänh Unitatis redintegratio, 3.
(56) Söï giaûi thích cuûa nhöõng ngöôøi naøy, laø nhöõng ngöôøi muoán ruùt ra töø coâng thöùc subsistit trong luaän thuyeát cho raèng moät Giaùo Hoäi Chuùa Kitoâ coù theå toàn taïi vöøa trong Giaùo Hoäi khoâng Coâng giaùo vöøa trong nhöõng coäng ñoàng Giaùo Hoäi, (söï giaûi thích ñoù) ngöôïc laïi vôùi yù nghóa ñích thöïc cuûa Lumen gentium. "Coâng Ñoàng, ngöôïc laïi, choïn chính xaùc töø subsistit ñeå minh xaùc raèng chæ toàn taïi moät "baûn theå" (subsistence) cuûa Giaùo Hoäi ñích thöïc, trong khi beân ngoaøi cô caáu höõu hình cuûa Giaùo Hoäi chæ toàn taïi elementa Ecclesiae, - laø nhöõng yeáu toá cuûa cuøng Giaùo Hoäi ñoù - höôùng chieàu vaø daãn ñeán Giaùo Hoäi Coâng Giaùo" (Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin, Notification on the Book "Church: Charism and Power" by Father Leonardo Boff: AAS 77 [1985], 756-762).
(57) Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 3.
(58) Cf. Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin, Tuyeân Ngoân Mysterium Ecclesiae, 1: AAS 65 (1973), 396-398.
(59) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 14 and 15; Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin, Letter Communionis notio, 17: AAS 85 (1993), 848.
(60) Cf. Coâng Ñoàng Vatican I, Hieán Cheá Pastor aeternus: DS 3053-3064; Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 22.
(61) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 22.
(62) Cf. ibid., 3.
(63) Cf. ibid., 22.
(64) Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin, Tuyeân Ngoân Mysterium Ecclesiae, 1.
(65) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Ut unum sint, 14.
(66) Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 3.
(67) Thaùnh Boä Giaùo Lyù Ñöùc Tin, Letter Communionis notio, 17; cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Unitatis redintegratio, 4.
(68) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 5.
(69) Ibid., 1.
(70) Ibid., 4. Cf. St. Cyprian, De Dominica oratione 23: CCSL 3A, 105.
(71) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 3.
(72) Cf. ibid., 9; xem theâm lôøi nguyeän daâng leân Thieân Chuùa trong Didache 9,4: SC 248, 176: "Xin cho Giaùo Hoäi ñöôïc thu veà töø khaép cuøng coõi ñaát vaøo trong Vöông Quoác cuûa Ngaøi" and ibid. 10, 5: SC 248, 180: "Xin haõy nhôù ñeán, laïy Chuùa, Giaùo Hoäi Ngaøi… vaø, thaùnh hoaù, thu taäp Giaùo Hoäi aáy töø khaép boán phöông vaøo trong Vöông Quoác maø Ngaøi ñaõ ñaõ doïn saün cho".
(73) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 18; cf. Toâng Khuyeán Thö Ecclesia in Asia, 17: L'Osservatore Romano (November 7, 1999). Vöông Quoác khoâng theå bò taùch rôøi khoûi Ñöùc Kitoâ, ñeán noãi, trong nghóa naøo ñoù, vöông quoác ñöôïc ñoàng hoaù vôùi Ngöôøi (cf. Origen, In Mt. Hom., 14, 7: PG 13, 1197; Tertullian, Adversus Marcionem, IV, 33,8: CCSL 1, 634.)
(74) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 18.
(75) Ibid., 15.
(76) Ibid., 17.

(77) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 14; cf. Saéc leänh Ad gentes, 7; Saéc leänh Unitatis redintegratio, 3.
(78) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 9; cf. Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo, 846-847.
(79) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 48.
(80) Cf. St. Cyprian, De catholicae ecclesiae unitate, 6: CCSL 3, 253-254; St. Irenaeus, Adversus haereses, III, 24, 1: SC 211, 472-474.
(81) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 10.
(82) Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Ad gentes, 2. The famous formula extra Ecclesiam nullus omnino salvatur is to be interpreted in this sense (cf. Fourth Lateran Council, Cap. 1. De fide catholica: DS 802). Cf. also the Letter of the Holy Office to the Archbishop of Boston: DS 3866-3872.
(83) Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Ad gentes, 7.
(84) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 18.
(85) Ñaây laø nhöõng haït gioáng Lôøi Chuùa (semina Verbi), maø Giaùo Hoäi nhaän bieát caùch vui möøng vaø traân troïng (cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Ad gentes, 11; Tuyeân Ngoân Nostra aetate, 2).
(86) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 29.
(87) Cf. ibid.; Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo, 843.
(88) Cf. Coâng Ñoàng Trentoâ, Decretum de sacramentis, can. 8, de sacramentis in genere: DS 1608.
(89) Cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 55. (90) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 17; Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 11.
(91) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 36.
(92) Cf. Pius XII, Thoâng Ñieäp Mystici corporis: DS 3821.
(93) Coâng Ñoàng Vatican II, Hieán Cheá Tín Lyù Lumen gentium, 14.
(94) Coâng Ñoàng Vatican II, Tuyeân Ngoân Nostra aetate, 2.
(95) Coâng Ñoàng Vatican II, Saéc leänh Ad gentes, 7.
(96) Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo, 851; cf. also 849-856.
(97) Cf. Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Redemptoris missio, 55; Toâng Khuyeán Thö Ecclesia in Asia, 31.
(98) Cf. Coâng Ñoàng Vatican II, Tuyeân Ngoân Dignitatis humanae, 1.
(99) Ibid.
(100) Gioan Phaoloâ II, Thoâng Ñieäp Fides et ratio, 15.
(101) Ibid., 92.
(102) Ibid., 70.