XEÙT MÌNH VEÀ MOÄT CHAËNG ÑÖÔØNG NAÊM THAÙNH

Ñöùc cha J. B. Buøi Tuaàn

Giaùm Muïc Long Xuyeân

Môùi hoâm naøo, Naêm Thaùnh ñöôïc khai maïc troïng theå, môû ñaàu moät lòch trình Naêm Thaùnh ñaày nhöõng cöû haønh vaø qui tuï khaùc thöôøng.

Hoâm nay nhìn laïi, ta thaáy gaàn moät nöûa naêm ñaõ troâi qua. Thôøi gian aáy ñaõ ñöôïc chuùng ta söû duïng theá naøo?

Khoâng thieáu ngöôøi xem ra haøi loøng, khi thaáy mình ñaõ laõnh ñöôïc nhieàu ôn toaøn xaù, ñaõ thöïc hieän ñöôïc nhieàu cuoäc haønh höông, ñaõ laøm ñöôïc nhieàu vieäc töø thieän xaõ hoäi, vaø ñaõ ñoïc ñöôïc nhieàu laàn kinh Naêm Thaùnh. Neáu chæ coù theá maø ñaõ an loøng, thì toâi e raèng quaù sôùm. Bôûi vì cho duø nhöõng vieäc treân ñaây coù ñaït ñöôïc möùc trong saùng thöïc söï maø Chuùa muoán, thì vaãn chöa ñuû ñeå ñöôïc goïi laø soáng ôn goïi Naêm Thaùnh.

Ôn goïi Naêm Thaùnh laø ñoåi môùi chính mình.

Caùi nhìn toång quaùt veà ñoåi môùi chính mình.

Theá naøo laø ñoåi môùi chính mình? Thöa ñeå böôùc vaøo söï hieåu bieát moät ñieàu heát söùc quan troïng nhö söï ñoåi môùi chính mình, thieát töôûng chuùng ta neân baùm chaët vaøo neàn taûng Kinh Thaùnh. ÔÛ ñaây, toâi chæ xin ñöa ra maáy lôøi Taân Öôùc sau ñaây:

“Anh em ñöøng raäp theo loái soáng ñôøi naøy, nhöng haõy caûi ñoåi con ngöôøi anh em, baèng caùch ñoåi môùi taâm hoàn, haàu coù theå nhaän ra ñaâu laø yù Thieân Chuùa: Caùi gì laø toát, caùi gì laø ñeïp yù Chuùa, caùi gì laø hoaøn haûo” (Rm 12,2).

“Anh em phaûi côûi boû con ngöôøi cuõ vôùi neáp soáng xöa, laø con ngöôøi phaûi hö naùt vì bò nhöõng ham muoán löøa doái, anh em phaûi ñeå Chuùa Thaùnh Thaàn ñoåi môùi taâm trí anh em, vaø phaûi maëc laáy con ngöôøi môùi, laø con ngöôøi ñaõ ñöôïc saùng taïo theo hình aûnh Thieân Chuùa, ñeå thöïc söï soáng coâng chính vaø thaùnh thieän” (Ep 4,22-24).

“Giöõa anh em vôùi nhau, anh em haõy coù nhöõng taâm tình nhö chính Ñöùc Kitoâ. Ñöùc Kitoâ voán ñaõ laø Thieân Chuùa maø khoâng nghó phaûi nhaát quyeát duy trì ñòa vò ngang haøng vôùi Thieân Chuùa, nhöng ñaõ hoaøn toaøn truùt boû vinh quang, maëc laáy thaân noâ leä... Ngöôøi laïi coøn haï mình, vaâng lôøi cho ñeán noãi baèng loøng chòu cheát, cheát treân caây thaùnh giaù” (Pl 2,5-8).

Qua maáy lôøi Kinh Thaùnh treân ñaây, chuùng ta coù theå taïm ñöa ra moät caùi nhìn caên baûn toång quaùt veà vieäc ñoåi môùi chính mình. Ñoù laø luoân soáng theo söï daãn daét cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, phaán ñaáu gôõ boû loái soáng chieàu theo duïc voïng xaùc thòt theá gian, ñeå khoâng ngöøng tìm thöïc thi yù Chuùa Cha, theo göông Chuùa Gieâsu Kitoâ töø taâm tình, cuoäc soáng cho ñeán caùi cheát vì vaâng phuïc, haàu laøm chöùng cho Thieân Chuùa laø tình yeâu thöông xoùt.

Töø caùi nhìn caên baûn ñoù, chuùng ta coù theå ñöa ra moät vaøi nhaän xeùt.

Ñoåi môùi khoâng phaûi laø tìm hôïp lyù hoùa ñôøi soáng.

Tröôùc heát, söï ñoåi môùi chính mình, maø Chuùa muoán, khoâng phaûi laø söï ñieàu chænh laïi neáp soáng cuûa mình sao cho hôïp lyù, hôïp luaät, hôïp phaùp.

Ñaõ coù moät thôøi, söï löïa choïn trong vieäc ñoåi môùi chính mình ñöôïc nhaán maïnh ñeán söï hôïp-lyù-hoùa vaø hôïp-luaät hoùa ñôøi soáng. Khuynh höôùng ñoù coù moät phaàn toát, nhöng cuõng coù moät phaàn khoâng toát, vì môû ñöôøng cho nhieàu ngöôøi ñi tôùi ñaïo hình thöùc, thaäm chí ñi tôùi choã tìm hôïp thöùc hoùa nhöõng  thaùi ñoä ñoäc quyeàn, ñoäc toân, ñoäc aùc nhaân danh luaät Chuùa.

Phuùc AÂm thaùnh Gioan keå laïi chuyeän nhoùm bieät phaùi vaø luaät só daãn moät phuï nöõ ñeán tröôùc maët Chuùa Gieâsu. Hoï thöa vôùi Ngöôøi raèng: Coâ naøy bò baét vì toäi ngoaïi tình. Cöù theo luaät Maisen, thì coâ naøy phaûi bò neùm ñaù cho tôùi cheát. Coøn Thaày nghó sao? Nhoùm toá caùo naøy thuoäc loaïi ngöôøi chuû tröông phaûi ñieàu chænh mình vaø coäng ñoaøn mình theo höôùng hôïp lyù hoùa vaø hôïp luaät hoùa ñôøi soáng. Nhöng Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng nghó theá. Ngöôøi ñi xa hôn vaø höôùng cao hôn, nhö chuùng ta ñaõ bieát (x. Gioan 8,3-11). Ngaøi laøm chöùng cho tình yeâu thöông xoùt.

Ôn thaùnh khoâng thay theá töï nhieân

Ngoaøi ra, söï ñoåi môùi chính mình maø Chuùa muoán, ñoøi hoûi phaûi coù moät nhaän thöùc ñuùng veà söï phöùc taïp cuûa lieân heä giöõa ôn thaùnh vaø cô caáu taâm sinh lyù, trình ñoä tröôûng thaønh nhaân baûn vaø tình hình xaõ hoäi.

Ôn thaùnh khoâng huyû dieät vaø thay theá nhöõng gì thuoäc laõnh vöïc töï nhieân. Moät caáu truùc taâm sinh lyù bò leäch laïc, moät nhaân baûn bò beänh hoaïn hoaëc quaù non yeáu, moät loái suy nghó cuûa cô cheá coäng ñoaøn voán töø laâu sai traùi vaø ñaõ trôû thaønh xô cöùng chai lì, taát caû nhöõng thöù ñoù trong con ngöôøi seõ khoâng thay ñoåi ñöôïc chæ nhôø duy ôn Chuùa, maø khoâng caàn ñeán söï coá gaéng taùi ñaøo taïo. Söï kieän Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II môùi roài xin loãi veà saùu thöù loãi laàm taäp theå lôùn lao keùo daøi trong quaù khöù Giaùo Hoäi chöùng toû raèng: ôn thaùnh khoâng thieáu trong Giaùo Hoäi, nhöng ñaõ chæ  ñoåi môùi ñöôïc con caùi Giaùo Hoäi, khi naøo hoï böøng tænh, nhaän mình sai traùi, khieâm nhöôøng ñoùn nhaän ôn chöõa trò cuûa Chuùa vaø muoán thöïc tình phaán ñaáu nghieân cöùu, hoïc hoûi, tìm toøi vôùi nhöõng caùi nhìn môùi cuûa Kinh Thaùnh hoïc, Thaàn hoïc, Giaùo Hoäi hoïc vaø Truyeàn giaùo hoïc.

Ñieàu chænh laïi loái soáng ñaïo ñöùc khoâng laø Tin Möøng

Moät nhaän xeùt nöõa cuõng raát caàn ñeå yù, ñoù laø söï ñoåi môùi chính mình, maø Chuùa muoán, khoâng chæ laø boû ñi nhöõng loái soáng theo thoùi xaùc thòt vaø theá gian, maø cuõng phaûi ñieàu chænh laïi nhöõng loái soáng ñaïo khoâng thöïc söï mang Tin Möøng Chuùa Gieâsu Kitoâ.

Kinh nghieäm cho thaáy, trong thaâm taâm nhieàu ngöôøi, thöôøng vaãn coù moät hoaøi voïng thaàm kín veà söï toân suøng caùi toâi. Nhieàu khi, tham voïng thaàm kín ñoù ñöôïc nuoâi döôõng cuõng baèng caû nhöõng thaønh coâng ñaïo ñöùc, vaø ñöôïc boïc trong nhöõng lôùp sôn ñaïo ñöùc. Theá roài, noù trôû thaønh khoân ranh vaø hung haêng, khoâng ngaàn ngaïi lôïi duïng thaàn thaùnh vaøo muïc ñích tìm tö lôïi. Ba thöù lôïi duïng maø Satan xöa ñaõ ñöa ra ñeå caùm doã Ñöùc Kitoâ trong sa maïc, nay vaãn coøn laø vaán ñeà thôøi söï trong Hoäi Thaùnh, nôi caù nhaân naøy, coäng ñoaøn kia. Thaéng vöôït ñöôïc nhöõng caùm doã ñoù, ñeå ñoåi môùi chính mình, laø chuyeän khoâng deã.

Thieän chí ñoåi môùi nhôø Thaùnh Linh

Maëc daàu vieäc ñoåi môùi chính mình laø vieäc raát khoù thöïc hieän ñöôïc theo nhö Chuùa muoán. Nhöng Chuùa vaãn ñoøi chuùng ta phaûi coù thieän chí. Thieän chí muoán ñoåi môùi, thieän chí coá gaéng ñoåi môùi, thieän chí phaán ñaáu vôùi chính mình ñeå ñoåi môùi, nhaát laø thieän chí chaáp nhaän keá hoaïch ñoåi môùi do Chuùa ñeà ra, ñoù laø: Nhôø Chuùa Thaùnh Linh, böôùc theo Ñöùc Gieâsu Kitoâ, treân con ñöôøng thöïc thi thaùnh yù Chuùa Cha, ñeå trôû neân taïo vaät môùi.

ÔÛ ñaây, toâi chæ xin döøng laïi chuùt ít ôû moät ñieåm quan yeáu, ñoù laø: Nhôø Chuùa Thaùnh Linh. Döùt khoaùt toâi phaûi nhôø Chuùa Thaùnh Linh trong moïi canh taân.

Khi caàu nguyeän, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå bieát caàu xin söï gì, caàu nguyeän laøm sao, cho hôïp vôùi yù Chuùa veà baûn thaân toâi, trong töøng hoaøn caûnh thôøi gian vaø khoâng gian. Khi caàu nguyeän cho ngöôøi khaùc, cho queâ höông, cho Hoäi Thaùnh, toâi cuõng phaûi nhôø Chuùa Thaùnh Linh nhö vaäy.

Khi nghe moät Lôøi Chuùa, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå ñoùn nhaän ñöôïc yù Chuùa gôûi ñeán cho rieâng toâi qua Lôøi ñoù.

Khi laøm vieäc, toâi phaûi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå bieát nhaïy caûm tröôùc caùc thöïc taïi cuï theå, bieát ngoan ngoaõn vôùi ñoäng löïc thuùc ñaåy beân trong cuûa Chuùa Thaùnh Linh, vaø bieát giöõ yù höôùng luoân ñöôïc trong traéng.

Khi hoïc hoûi, quan saùt, tìm toøi nghieân cöùu, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå bieát ñoïc ñöôïc yù nghóa caùc tín hieäu Chuùa gôûi qua caùc daáu chæ.

Khi xeùt mình haèng ngaøy, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå bieát nhaän ra nhöõng gì Thaùnh Linh ñang ñôïi chôø.

Khi phaân ñònh vaø choïn löïa, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå luoân tìm thaùnh yù Chuùa Cha treân neàn taûng vaø nguyeân taéc laø göông Ñöùc Kitoâ vaø lôøi Ñöùc Kitoâ.

Khi gaëp thöû thaùch, toâi nhôø Chuùa Thaùnh Linh, ñeå bieát tìm ñöôïc söï laønh trong söï döõ, vaø bieát bieán ñoåi söï xaáu thaønh söï toát ñeïp.

Ñeå keát, toâi xin nhaán maïnh ñieàu naøy: Ñoåi môùi chính mình khoâng chuû yeáu laø ñoåi quan ñieåm hay phong-phuù-hoùa kho taøng kieán thöùc veà giaùo lyù, nhöng laø ñoåi môùi chính söï soáng noäi taâm. Khi ñöùc tin khoâng chæ laø söï chaáp nhaän moät heä thoáng chaân lyù, maø ñaõ trôû thaønh söï soáng tình yeâu do Thaùnh Thaàn höôùng daãn, ñeå gaëp gôõ vaø böôùc theo Ñöùc Kitoâ, treân ñöôøng ñi veà Chuùa Cha, thì söï soáng aáy lan ra moät caùch töï nhieân, nheï nhaøng.

Noù laøm chöùng vaø rao giaûng nhôø söùc maïnh Thieân Chuùa ôû cuøng. Tôùi ñaây, chuùng ta ñaõ roõ: Maáu choát vaán ñeà ñoåi môùi baûn thaân mình chính laø söï soáng noäi taâm.

Thôøi gian coøn laïi cuûa Naêm Thaùnh ñang ruùt vaén laïi. Chuùng ta haõy quan taâm nhieàu hôn ñeán lôøi keâu goïi khaån caáp cuûa Naêm Thaùnh: Ñoåi môùi chính mình.

Ngay baây giôø, tröôùc maét, chuùng ta haõy ñaùp laïi lôøi goïi cuûa Traùi Tim Chuùa Gieâsu treân thaùnh giaù “Ta khaùt” (Ga 19,28).

Ngöôøi khaùt tình yeâu khieâm nhöôøng cuûa ta.  

Ngöôøi khaùt thieän chí ñoåi môùi noäi taâm cuûa ta.

Ngöôøi khaùt söï daán thaân cuûa ta laøm chöùng cho tình yeâu thöông xoùt voâ bieân cuûa Ngöôøi.