|
Haàu
nhö khaép nôi treân maët ñaát ñeàu coù caây coû
moïc leân duø cao lôùn hay nhoû beù. Caây coû laø loaøi
thöïc vaät trong coâng trình saùng taïo cuûa Taïo Hoaù
(Saùch Saùng Theá 1,11) . Caây coû caàn cho ñòa caàu
vaø cho söï soáng vì noù ñem laïi veû ñeïp söï töôi
maùt, khoâng khí laønh maïnh vaø thöïc phaåm cho moïi
loaøi.
Phaàn
thaân caây troài leân maët ñaát ñöùng giöõa trôøi
vôùi caønh laù, boâng hoa vaø traùi coøn xanh hay ñaõ
chín moïng maø ta nhìn thaáy ñöôïc laø keát quaû cuûa
moät quaù trình phaùt trieån töø moät haït gioáng nhoû
beù coù khi chæ to baèng haït caùt. Phaàn phaùt trieån
naèm saâu döôùi loøng ñaát giuùp cho caây sinh soâi
naåy loäc caønh laù hoa quaû töôi toát laø caùc reã
caây. Khoâng coù reã caây, khoâng coù thaân caây cuøng
caønh laù hoa traùi. Khi reã caây bò chaët ñoát taøn
luïi, bò uûng thoái hay bò troác baät khoûi ñaát, thaân
caây cuøng caønh laù cuõng heùo uùa vaø cheát daàn moøn!
Khi
moät haït gioáng naåy maàm, reã caây baét ñaàu ñaâm
chóa ngang doïc khaép chung quanh vuøng noù moïc leân. Reã
caây caøng nhieàu, caây caøng to lôùn, caønh laù caøng
xum xueâ töôi toát. Reã caùi cuûa caây aên ñaâm thaüng
saâu xuoáng loøng ñaát. Nhöõng reã nhaùnh aên boø lan
toaû ra theo chieàu ngang, coù khi troài leân maët ñaát
nôi nhöõng caây cao lôùn coå thuï laâu naêm hay nhöõng
caây troàng trong bình chaäu – Caây kieång hay Bonsai.
Moät caây khi bò baät goác khoûi ñaát, ta nhìn thaáy
moät boù nhöõng sôïi, daây reã caây daøi ngaén, to
nhoû ñan chaèng chòt vaøo nhau. Caây ñöùng vöõng
trong khoâng gian vaø traûi qua moïi thôøi tieát khí haäu
ñöôïc laø do reã aên caém chaët trong loøng ñaát, nôi
bôø ñaù vaø boø lan toaû khaép nôi.
Reã
caây laø nguoàn thaåm huùt, bieán cheá cung caáp thöùc
aên nöôùc uoáng töø loøng ñaát cho caây lôùn leân,
cho caønh laù phaùt trieån, cho hoa quaû troå sinh töôi
toát. Ñôøi soáng vaø söï phaùt trieån cuûa caây tuyø
thuoäc vaøo reã caây.
Trong
nhöõng vöôøn troàng caây kieång, nhieàu caây coù giaù
trò kinh teá cuøng ngheä thuaät cao khoâng phaûi vì chuùng
coù hoa quaû töôi toát, nhöng do boä reã cuûa chuùng
xeáp thaønh taàng lôùp ñan chaèng chòt vaøo nhau döông
baøy troài leân treân nhö
reã caây Si...Reã caây caøng to, caøng noåi troài
leân maët ñaát vaø caøng coù nhieàu hình thuø kyø dò
ñan chen vaøo nhau, caây caøng coù giaù trò ngheä thuaät
cao.
Nguoàn
goác xuaát xöù ñôøi soáng moät ngöôøi khaùc naøo
nhö reã cuûa caây: Queâ höông ñaát nöôùc, gia ñình,
chuûng loaïi, laøng xoùm xaõ hoäi nôi sinh ra, nôi lôùn
leân, nôi sinh soáng; tröôøng hoïc, nôi cuøng vôùi moïi
baïn treû cuøng trang löùa chen vai böôùc chaân ñi vaøo
cuoäc ñôøi.
Vaø
ai cuõng vaäy ñeàu lôùn leân theo moät baûn ñoà höôùng
daãn laøm kim chæ nam cho ñôøi soáng. Ñoù laø neàn
giaùo duïc trong gia ñình, laø thoùi quen taäp quaùn laø
nieàm tin toân giaùo.
Chuùa
Gieâsu laø con Thieân Chuùa xuoáng theá laøm ngöôøi nhö
chuùng ta, nhöng ngaøi cuõng sinh ra vaø lôùn leân trong
laøng Nazareth beân ñaát nöôùc Do Thaùi. Cha meï ngaøi
laø oâng thaùnh Giuse vaø ñöùc meï Maria. Ngaøi cuõng
laøm ngheà thôï moäc nhö cha meï ñeå sinh soáng. Do
Thaùi giaùo laø toân giaùo cuûa ngaøi. (Mt 1,18-25; 2,
1-12. Mc 1, 21-28). Nhöõng chi tieát veà lyù lòch nguoàn goác
naøy laø reã caây ñôøi soáng cuûa Chuùa Gieâsu, ngöôøi
ñaõ soáng hôn ba möôi naêm treân traàn gian, ñeå laøm
chöùng vaø ñi rao truyeàn chaân lyù tình yeâu cuûa
Thieân Chuùa cho con ngöôøi.
Trong
saùch Sirach 1, 20 taùc giaû goïi söï kính sôï Thieân
Chuùa trong ñôøi soáng laø (coäi) Reã söï khoân ngoan. Loøng kính sôï
Thieân Chuùa khoâng phaûi laø söï sôï haõi tröôùc
moät ngöôøi quyeàn theá cao sang. Traùi laïi laø loøng
kính yeâu lôøi Thieân Chuùa noùi vôùi con ngöôøi qua
thieân nhieân, trong kinh thaùnh, laø loøng kính troïng
nhaân phaåm ngöôøi khaùc vì hoï cuõng laø con Thieân
Chuùa, laø caùch soáng bieát xa traùnh ñieàu döõ söï
xaáu laøm giaûm giaù trò con ngöôøi vaø ñöa ñeán toäi
aùc hình phaït.
Ñôøi
soáng cuûa moãi ngöôøi coù nhöõng phaùt trieån khoâng
gioáng nhau. Ñoù laø veû ñeïp traêm hoa ñua nôû trong
khu vöôøn saùng taïo cuûa Ñaáng Taïo Hoaù. Nhöng nhöõng
reã caây ñôøi soáng goùp phaàn chính yeáu cho söï
trieån nôû ñoù. Reã caây ñôøi soáng khoâng bao giôø
laø tieâu chuaån ñeå ñaùnh giaù, ño löôøng baát cöù
giaù trò gì cuûa moät con ngöôøi. Nhöng nhöõng reã
caây naøy coù aûnh höôûng raát nhieàu ñeán ñôøi soáng
môõi ngöôøi vaø luoân maõi laø nôi thaåm huùt, bieán
cheáá cung caáp thöùc aên cho ñôøi soáng, nhaát laø
ñôøi soáng taâm linh tinh thaàn, cho duø coù phaûi löu
laïc sinh soáng nôi moät moâi tröôøng khaùc.
Caây
caàn chaát sinh döôõng ñeå phaùt trieån do caùc reã
caây cung caáp. Ñôøi soáng con ngöôøi cuõng ñöôïc
nuoâi döôõng qua nhöõng “reã caây ñôøi soáng“ cuûa
mình.
Lm.
Nguyeãn ngoïc Long |
