Muoái laø chaát gia vò maën duøng ñeå neâm neám vaøo thöùc aên. Khoâng coù muoái neâm vaøo, moùn aên seõ nhaït nheõo voâ vò.   

Muoái laø chaát tinh theå laéng ñoïng töø nöôùc bieån. ÔÛ doïc theo bôø bieån, nhieàu nôi ngöôøi ta ñaép ñaäp be bao bôø thaønh nhöõng thöûa ruoäng canh taùc laáy muoái töø nöôùc bieån nhö vuøng bôø bieån ôû Nha Trang, ôû Phan Rang... Vaø ngöôøi ta cuõng khai thaùc muoái töø nhöõng quaëng moû thieân nhieân döôùi loøng ñaát nhö quaëng moû muoái Salzburg beân AÙo, Salzgitter beân Ñöùc... 

Muoái laø gia vò caàn duøng ñöôïc baùn khaép moïi nôi. Muoái coù hình thaùi nhoû mòn maàu traéng nhö haït caùt bieån. Nhöng muoái cuõng coù hình to nhö haït baép ngoâ maàu ngaø ngaø naâu. Loaïi muoái naøy ñöôïc goïi laø muoái cuïc hay muoái ngoâ. 

Muoái laø chaát deã tan chaûy ra nöôùc khi gaëp moâi tröôøng aåm öôùt vaø cuõng laøm cho baêng ñaù, tuyeát mau tan thaønh chaát loûng. Vaøo nhöõng ngaøy muøa ñoâng tuyeát rôi nhieàu beân xöù laïnh, ngöôøi ta raûi muoái treân ñöôøng coù tuyeát, coù baêng ñeå laøm tan tuyeát khai thoâng ñöôøng xaù cho khoûi trôn tröôït. 

Tình lieân ñôùi giöõa con ngöôøi vôùi nhau khaùc naøo nhö chaát muoái laøm tan bieán khoâng khí laïnh luøng döûng döng giöõa con ngöôøi vôùi nhau. 

Muoái coù coâng duïng baûo veä chaát töôi maùt, trong laønh cuûa thöùc aên cuûa uoáng. Caù hay thòt maø khoâng coù muoái öôùp seõ mau öôn thoái, khoâng theå giöõ ñöôïc laâu vaø duøng ñöôïc.  

Ñòa caàu nôi chuùng ta sinh soáng ñöôïc bao phuû baèng ¾ nöôùc bieån. Nhö  theá traùi ñaát vaø khí trôøi ñöôïc baûo veä gìn giöõ cho trong laønh nhôø chaát maën cuûa nöôùc bieån, nguoàn phaùt sinh ra muoái.  

Trong vieäc giaùo duïc daïy baûo con caùi, cha meï chuùng ta thöôøng hay noùi: Caù khoâng aên muoái caù öôn, con caõi cha meï traêm ñöôøng con hö! 

Loøng trung thaønh vôùi Thieân Chuùa laø Cha, Ñaáng taïo döïng trôøi ñaát vaø söï soáng. Vaø loøng trung thaønh giöõa con ngöôøi vôùi nhau cuõng töïa nhö chaát muoái giöõ cho cuoäc soáng trong töông quan vôùi nhau ñöôïc beàn chaët vaø laøm taêng noàng ñoä höông vò ngon ngoït trong ñôøi soáng. 

Muoái laø chaát xuùc taùc laøm taêng vò maën maø cho thöïc phaåm aên uoáng. Baùnh mì, khoai lang, khoai taây, khoai mì, pommes  frites, laïc rang, baùnh ña... trôû neân ñaäm ñaø khi coù muoái ñöïôc troän laãn vaøo. Thöùc aên duø laø sôn haøo haûi vò hay taàm thöông nhö rau muoáng luoäc, rau caûi luoäc, caù kho, thòt choù hay thòt lôïn luoäc, neáu khoâng coù muoái, seõ khoâng theå laø moùn aên ngon mieäng hôïp khaåu vò ñöôïc. 

Ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa, Ñaáng laø nguoàn söï soáng, töïa nhö  chaát xuùc taùc mang laïi cho söï soáng söùc bieán ñoåi, söï phong phuù töôi maùt. Ñoù chính laø nieàm hy voïng. 

Vaø ngöôøi coù ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa cuõng laø chaát xuùc taùc cuûa Thieân Chuùa nhö muoái trong cuoäc soáng ôû traàn gian. Chaát xuùc taùc naøy laø ñôøi soáng chia seû, caùch soáng kính troïng nhaân phaåm con ngöôøi, bieát quí troïng gìn giöõ coâng trình saùng taïo trong thieân nhieân, yeâu meán söï chaân thaønh tình lieân ñôùi vôùi ngöôøi khaùc. 

Muoái coøn ñöïôc duøng pha vaøo nöôùc ñeå röûa rau, röûa caù. Coù chaát muoái troän laãn vaøo, moïi chaát dô baån baùm vaøo rau hay chaát nhôùt tanh baùm vaøo caù ñeàu tan bieán mau leï.  

Loøng aên naên thoáng hoái gheùt söï döõ, yeâu meán ñieàu toát laønh cuõng töïa nhö chaát muoái ñem laïi cho taâm hoàn söï thanh thaûn ôn bình an, moät ñieàu raát caàn thieát cho ñôøi soáng cuûa baát cöù ngöôøi naøo.   

Ñoù laø yù nghóa lôøi Chuùa noùi vôùi con ngöôøi: Chuùng con laø muoái traàn gian (Mt 5,13) 

Lm. Nguyeãn ngoïc Long