Trong ñeâm möøng kyû nieäm Chuùa Gieâsu soáng laïi töø coõi cheát, giaùo hoäi coâng giaùo thöôøng cöû haønh nghi leã naøy raát long troïng vaø caûm ñoäng khi maët trôøi ñaõ laën hoaëc vaøo buoåi saùng tinh söông ngaøy chuùa nhaät phuïc sinh luùc maët trôøi chöa moïc. Nghi leã naøy khoâng chæ nhaéc nhôû moät bieán coá, moät kyû nieäm ñaõ qua caùch ñaây treân döôùi 2000 naêm, nhöng coøn muoán noùi ñeán nguoàn goác cuûa Ñöùc Tin. Nhö thaùnh Phaolo tuyeân tín: ‘’ Neáu Chuùa Gieâ su khoâng soáng laïi, ñöùc tin cuûa chuùng ta trôû neân hoang ñöôøng!’’ (1 Cor 15,17) ) .  Nhö theá  leã phuïc sinh möøng kyû nieäm Chuùa Gieâ su soáng laïi chính laø leã cuûa Ñöùc tin, leã cuûa nieàâm vui vaø cuûa nieàm hy voïng. 

Nghi leã möøng kyû nieäm baét ñaàu vôùi nghi leã laøm pheùp löûa vaø röôùc Caây Neán Phuïc Sinh. Ai cuõng bieát, neán duøng ñeå ñoát chieáu saùng. Vaø aùnh saùng chieáu toûa ra töø ngoïn neán khoâng laøm choùi maét ngöôøi nhìn vaøo ngoïn neán ñang chaùy saùng, nhöng mang ñeán baàu khí thaùnh thieâng thi vò eâm dòu. Chaát saùp töø caây neán chaùy saùng ñaùnh tan muøi hôi aåm thaáp vaø mang hôi aám cho khoâng gian chung quanh. Chuùa Gieâsu soáng laïi töø coõi cheát nhö ngoïn neán chaùy saùng trong ñeâm toái toäi loãi.    

Trong ñeâm naøy giaùo hoäi röôùc Caây Neán Phuïc Sinh chaùy saùng vaø to lôùn hôn moïi caây neán khaùc, tieán vaøo nhaø thôø vaø haùt xöng tuïng: Lumen Christi - AÙnh saùng Chuùa Kytoâ!  Vì laø caây neán töôïng tröng cho Chuùa Kytoâ phuïc sinh, neân caây neán naøy ñöôïc trang trí chaïm troå vôùi nhöõng hình thöùc khaùc thöôøng: 

1. Thaùnh Giaù: laø hình aûnh Chuùa Gieâsu vì tình yeâu ñaõ hy sinh chòu cheát treân ñoù. Thaùnh giaù coù hai chieàu doïc vaø chieàu ngang. Chieàu doïc thaúng ñöùng noái keát trôøi vaø ñaát, Thieân Chuùa vôùi con ngöôøi laïi vôùi nhau. Chieàu ngang noái keát hai beân traùi vaø phaûi, con ngöôøi vôùi con ngöôøi laïi.

Chuùa Gieâsu qua thaùnh giaù laø nhòp caàu noái keát töø Thieân Chuùa xuoáng con ngöôøi vaø con ngöôøi ñeán vôùi Thieân Chuùa. 

2. Naêm daáu ñinh veõ treân thaäp gía laø nhöõng veát thöông cuûa Chuùa Gieâsu  nôi hai baøn tay , chaân vaø nôi caïnh söôøn bò quaân lính duøng giaùo ñaâm thaâu qua, khi bò ñoùng ñinh treo treân thaäp gía. Nhöõng daáu tích ñöôïc ghi veõ laïi treân thaäp gía muoán noùi leân loøng bieát ôn, söï phoù thaùc troâng caäy, taâm tình caàu nguyeän , taám loøng cung kính toân thôø vaø loøng tin töôûng vaøo Chuùa Gieâsu. 

3. Maãu töï A  - Alphalaø maãu töï ñaàu trong baûng maãu töï Hylaïp - ôû treân ñaàu caây thaùnh giaù mang yù nghóa: Chuùa Gieâsu laø khôûi ñaàu vaø ñaõ hieän dieän nôi Thieân Chuùa ngaøy hoâm qua. 

4. Nhöõng con soá nieân hieäu cuûa naêm möøng leã Phuïc sinh ( 1999 - 2000 ...) muoán nhaán maïnh ñeán naêm thaùng ngaøy giôø laø cuûa Chuùa vaø Chuùa Gieâ su luoân coù maët trong hieän taïi. 

5. Maãu töïï O - Omega: maãu töï cuoái cuøng trong baûng maãu töï Hylaïp - ôû cuoái caây thaùnh giaù mang yù nghóa: Chuùa Gieâsu laø cuøng taän  coøn hieän dieän maõi trong töông lai. 

Khi caây neán naøy ñöôïc ñoát leân, chieáu toûa ra moät luoàng aùnh saùng thaùnh thieâng. AÙnh saùng naøy baùo tin Chuùa Gieâsu soáng laïi töø coõi cheát. Chuùa Gieâsu laø aùnh saùng traàn gian. Vaø coù söùc maïnh chieáu toûa vaøo trong ñeâm toái söï cheát.  

AÙnh saùng naøy mang söù ñieäp: Chuùng ta, nhöõng ngöôøi tin theo Chuùa, haõy vui möøng leân. Vì Chuùa Gieâsu ñaõ soáng laïi. Ngaøi mang ñeán söùc soáng môùi, nieàm hy voïng  cho con ngöôøi ngaøy sau cuõng ñöôïc soáng laïi vôùi Chuùa!  

Caây Neán phuïc sinh khoâng chæ ñöïôc ñoát leân trong ngaøy leã möøng Chuùa soáng laïi. Cuõng khoâng phaûi laø ñoà trang trí cho cung thaùnh trong nhaø thôø. Khoâng, caây neán naøy quanh naêm thöôøng ñöïôc döïng gaàn beân gieáng nöôùc röûa toäi vaø ñöôïc ñoát leân khi cöû haønh leã nghi röûa toäi, caû khi cöû haønh leã nghi an taùng tieãn ñöa ngöôøi quaù coá.   

Khi moät ngöôøi nhaän bí tích röûa toäi, caây neán röûa toäi  ñöôïc ñoát leân töø ngoïn löûa cuûa caây neán Chuùa Kitoâ phuïc sinh. AÙnh saùng Chuùa Kito soi chieáu daãn ñöôøng taâm hoàn trong ñôøi soáng nguoi tin huu. Vaø  qua ñôøi soáng, ngöôøi tín höõu ñaõ nhaän bí tích röûa toäi coù söù maïng ñem aùnh saùng naøy cho moïi ngöôøi xung quanh.   

Vaø khi moät ngöôøi tín höõu lìa coõi ñôøi, caây neán naøy laïi ñöôïc thaép saùng leân: AÙnh saùng Chuùa Kitoâ laø ñeøn soi chieáu daãn daét trong cuoäc soáng vaø trong ngaøy sau heát cuûa cuoäc ñôøi aùnh saùng Ngaøi cuõng chieáu doïi daãn ñöôøng veà queâ höông treân trôøi vôùi Thieân Chuùa. 

Leã Chuùa Phuïc sinh 2000

Lm. Nguyeãn ngoïc Long