ÑOÅI MÔÙI TRONG NAÊM MÔÙI 

(St 12, 1-5; Mc 4, 35-41 )

Anh Chò Em thaân meán trong cuøng moät Chuùa laø Cha! 

Trong ngoân ngöõ Taây phöông, nhöõng chöõ ñeå chæ thaùng Gieâng ñeàu baét nguoàn töø  teân goïi cuûa moät vò Thaàn Roma. Thí duï, chöõ Janvier cuûa tieáng Phaùp, chöõ Januar cuûa tieáng Ñöùc, chöõ January cuûa tieáng Anh, chöõ Ianuarius cuûa tieáng Latinh... ñeàu coù nguoàn goác töø chöõ Ianus, laø teân cuûa moät vò Thaàn chuyeân lo vieäc coi giôø, giöõ cöûa. Ñeå moâ taû vò Thaàn ñoù, ngöôøi Roma ñaõ cho ñaép moät töôïng Thaàn coù hai maët: moät maët nhìn veà phiaù tröôùc vaø moät maët nhìn veà phiaù sau; moät maët ñeå canh loái vaøo vaø moät maët ñeå canh loái ra. Vôùi hai maët nhö theá, vò Thaàn ñoù seõ khoâng ñeå ai "qua maët", khi ra khi vaøo. Vôùi hai maët nhö theá, vò Thaàn ñoù coù theå vöøa nhìn laïi naêm cuõ vöøa höôùng veà naêm môùi. 

Neàn vaên minh Kitoâ giaùo cuõng duøng moät hình aûnh khaùc, tuy coå ñieån nhöng raát quen thuoäc ñoái vôùi chuùng ta. Ñoù laø hình aûnh dieãn taû nhöõng ngöôøi theo Chuùa nhö nhöõng ngöôøi löõ haønh treân ñöôøng döông theá. Laø ngöôøi Vieät Nam ly höông, thieát töôûng chuùng ta thöøa hieåu theá naøo laø löõ haønh, theá naøo laø ngöôøi rôøi boû queâ höông, leân ñöôøng ñeå tìm veà moät queâ höông khaùc. 

Treân con ñöôøng haønh trình veà queâ höông ñoù, löõ khaùch ñoâi luùc caàn döøng chaân ngöøng nghæ, ñeå laáy söùc nhöng cuõng laø ñeå hoài taâm, suy xeùt. Quay maët laïi nhìn khuùc ñöôøng sau löng, roài ngöôùc maét leân höôùng veà khuùc ñöôøng tröôùc maët. Nhìn veà quaù khöù ñeå tieán veà töông lai. Nhìn vaøo thöïc teá tröôùc maët, ñeå ruùt kinh nghieäm xaây döïng moät töông lai toát ñeïp hôn. 

1. Lôøi môøi goïi leân ñöôøng 

Hoâm nay gaëp nhau nôi ñaây ñeå ñoùn Xuaân, chuùng ta haõy daønh ñoâi phuùt, nhìn laïi naêm cuõ vaø höôùng veà naêm môùi. Hoâm nay gaëp nhau nôi ñaây ñeå cuøng nhau aên Teát, chuùng ta haõy daønh ñoâi phuùt, nhìn vaøo thöïc taïi tröôùc maët ñeå ñoàng taâm xaây döïng moät töông lai toát ñeïp hôn. 

Trong giôø phuùt linh thieâng naøy, Chuùa aâu yeám môøi goïi chuùng ta leân ñöôøng ñeán moät chaân trôøi môùi nhö toå phuï Abraham xöa. Trong giôø phuùt linh thieâng naøy, Chuùa tha thieát môøi goïi chuùng ta cuøng xuoáng thuyeàn sang bôø hoà beân kia vôùi Chuùa nhö caùc Toâng ñoà xöa. 

Coù theå ví, naêm cuõ laø bôø hoà beân naøy, naêm môùi laø bôø hoà beân kia. Naêm qua laø mieàn ñaát cuõ, naêm tôùi laø mieàn ñaát môùi. 

Chuùng ta saép töø giaõ naêm cuõ ñeå böôùc qua moät naêm môùi. Trong luùc Giao thöøa nhö theá, Chuùa môøi goïi moãi ngöôøi chuùng ta haõy böôùc chaân xuoáng thuyeàn, boû bôø hoà beân naøy ñeå qua bôø hoà beân kia laø bôø hoà tin yeâu vaø hy voïng. Trong luùc giao thôøi nhö theá, Chuùa môøi goïi moãi ngöôøi chuùng ta haõy leân ñöôøng boû mieàn ñaát cuõ sang mieàn ñaát môùi laø mieàn ñaát höùa, mieàn ñaát chaåy söõa vaø maät ong. 

2. Boû bôø beân naøy sang bôø beân kia 

Tröôùc lôøi môøi goïi ñoù, chöa chaéc chuùng ta ñaõ vui, maø traùi laïi coøn caûm thaáy ngaïi nguøng: ngaïi nguøng vì phaûi leân ñöôøng, vì phaûi xuoáng thuyeàn; ngaïi nguøng vì hai bôø cuõ môùi coøn caùch trôû, vì hai mieàn cuõ môùi quaù xa xoâi. Nhöng coù thaéng vöôït ñöôïc nhöõng ngaïi nguøng ñoù, chuùng ta môùi coù ñöôïc nhöõng nieàm vui môùi. 

Bôø hoà beân naøy coù theå laø nhöõng lo toan trong naêm cuõ. Coù tin töôûng vaøo Chuùa quan phoøng, xuoáng thuyeàn theo tieáng Chuùa sang bôø beân kia, chuùng ta môùi caäp ñöôïc beán an bình trong naêm môùi. 

Bôø hoà beân naøy coù theå laø nhöõng tranh ñua trong naêm cuõ. Coù chaáp nhaän töø boû, xuoáng thuyeàn theo tieáng Chuùa sang bôø beân kia, chuùng ta môùi caäp ñöôïc beán an nhaøn trong naêm môùi. 

Bôø hoà beân naøy coù theå laø nhöõng khuyeát ñieåm, loãi laàm trong naêm cuõ. Coù saùng suoát, xuoáng thuyeàn theo tieáng Chuùa sang bôø beân kia, chuùng ta môùi caäp ñöôïc beán canh taân trong loøng mình. 

Bôø hoà beân naøy coù theå laø thoùi caàu an, uø lì trong naêm cuõ. Coù can ñaûm, xuoáng thuyeàn theo tieáng Chuùa sang bôø beân kia, chuùng ta môùi caäp ñöôïc beán thaêng tieán nôi chính mình. 

Mieàn ñaát cuõ coù theå laø nhöõng hieåu laàm giöõa nhau, trong gia ñình, trong coäng ñoaøn cuõng nhö ngoaøi xaõ hoäi. Coù ñaïi löôïng, leân ñöôøng theo tieáng Chuùa goïi, chuùng ta môùi ñaët ñöôïc chaân leân mieàn ñaát höùa caûm thoâng vaø tha thöù.

Mieàn ñaát cuõ coù theå laø loøng töï cao töï ñaïi khi laøm vieäc chung. Coù haï mình xuoáng moät chuùt, leân ñöôøng theo tieáng Chuùa goïi, chuùng ta môùi ñaët ñöôïc chaân leân mieàn ñaát höùa, ñeå chaân thaønh hôïp taùc vôùi nhau hôn. 

Naêm môùi laø moät lôøi môøi goïi môùi, vöôït thoaùt khoûi laèn bieân giôùi cuõ, ñeå tìm veà moät theá giôùi môùi hôn. Chuùng ta laø ngöôøi Vieät. Chöõ "Vieät" neáu laø tieáng Haùn-Vieät, thì cuõng coù nghiaõ laø vöôït, vöôït qua, vöôït ñeå thoaùt, vöôït ñeå thaêng hoa. Trong töï ñieån Vieät-Phaùp, chöõ "Vieät" ñöôïc giaûi thích laø "deùpasser, surpasser", coøn trong töï ñieån Vieät-Ñöùc chöõ ñoù ñöôïc caét nghiaõ laø "hinuebergehen, uebertreten, ueberschreiten". Nhö theá coù theå hieåu, daân Vieät laø moät gioáng daân luoân tìm caùch vöôït leân treân nhöõng khoå ñau ñeå toàn taïi, vöôït treân nhöõng caùi cuõ ñeå canh taân, vöôït treân nhöõng laàm loãi ñeå tu thaân tích ñöùc. Moät gioáng daân, neáu cöù tìm caùch vöôït leân maõi nhö theá, seõ thaønh moät gioáng daân sieâu vieät. Moät caù nhaân, neáu cöù tìm caùch vöôït leân maõi nhö theá, seõ thaønh moät caù nhaân traùc vieät. Moät con caù, neáu cöù tìm caùch vöôït leân maõi nhö theá, coù ngaøy cuõng seõ hoùa long (cuõng seõ thaønh con roàng vaøng) ! 

Laø ngöôøi Coâng giaùo Vieät Nam, chuùng ta caøng caàn phaûi tìm caùch vieät/ vöôït leân treân maõi nhö theá. Vì ñoù laø lôøi môøi goïi cuûa Chuùa, vì ñoù laø tinh thaàn cuûa daân toäc chuùng ta. 

3. Coù Chuùa ñoàng haønh 

Anh Chò Em thaân meán! 

Naêm cuõ ñaõ qua, haõy cho qua luoân nhöõng chuyeän cuõ. Böôùc qua naêm môùi, haõy cuøng nhau (vaø giuùp nhau!) ñaùp laïi lôøi môøi goïi ñoåi môùi cuûa Chuùa: ñoåi môùi trong taâm hoàn, ñoåi môùi giöõa nhöõng lieân heä vôùi Chuùa, giöõa nhöõng lieân heä vôùi nhau. Chaáp nhaän xuoáng thuyeàn, chaáp nhaän leân ñöôøng laø chaáp nhaän nhieàu coá gaéng. Nhöng trong nhöõng coá gaéng ñoåi môùi ñoù, coù Chuùa cuøng ñoàng haønh vôùi chuùng ta. Chuùa ñang treân ñöôøng vôùi chuùng ta. Chuùa ñang treân thuyeàn vôùi chuùng ta. Duø  nhieàu luùc, chuùng ta coù caûm töôûng laø ñang ñoäc haønh, coù caûm töôûng laø Chuùa ñang nguû treân con thuyeàn cuûa chuùng ta.

Nhöng khi coù Chuùa cuøng ñoàng haønh nhö theá, duø ñöôøng daøi muoân daëm, chuùng ta vaãn coù theå ñaët chaân ñeán mieàn Ñaát höùa nhö Toå phuï Abraham xöa. Khi coù Chuùa cuøng ñoàng haønh nhö theá, duø trôû trôøi gioâng gioù, chuùng ta vaãn coù theå tôùi ñöôïc beán bôø beân kia nhö caùc Toâng ñoà xöa. Ai tin töôûng vaøo Chuùa, seõ ñeán ñöôïc ñích, vì hoï khoâng haønh trình moät mình, maø ñang haønh trình vôùi Chuùa. Amen 

J. Vuõ xuaân Huyeân

Chuû teá: Naêm cuõ saép qua, naêm môùi saép ñeán. Chuùng ta haõy taï ôn Chuùa veà nhöõng ôn laønh maø Chuùa ñaõ ban cho chuùng ta trong naêm cuõ, ñoàng thôøi cuõng xin Chuùa ban cho chuùng ta nhöõng ôn laønh trong naêm môùi: 

1. Xin Chuùa chuùc laønh cho Queâ höông vaø Giaùo Hoäi Vieät Nam cuûa chuùng con, ñeå ñaát nöôùc ñöôïc phaùt trieån, ngöôøi daân ñöôïc aám no vaø Giaùo Hoäi ñöôïc tröôûng thaønh. - Laïy Chuùa, chuùng con caàu xin Chuùa. 

2. Xin Chuùa chuùc laønh cho taát caû nhöõng ñoàng baøo Vieät Nam cuûa chuùng con taïi haûi ngoaïi, ñeå trong khi thích nghi vôùi ñôøi soáng môùi, chuùng con vaãn luoân luoân gaén boù vôùi nguoàn goác daân toäc, vaãn duy trì vaø truyeàn ñaït vaên hoùa cho nhöõng theá heä mai sau. - Laïy Chuùa, chuùng con caàu xin Chuùa. 

3. Xin Chuùa chuùc laønh cho taát caû nhöõng ngöôøi ñang hieän dieän trong Thaùnh leã hoâm nay, trong luùc vui Xuaân vaãn neâu cao tinh thaàn caûm thoâng vaø vui veû vôùi moïi ngöôøi: keû gaàn cuõng nhö ngöôøi xa, ngöôøi thaân cuõng nhö ngöôøi laï. - Laïy Chuùa, chuùng con caàu xin Chuùa. 

4. Xin Chuùa chuùc laønh cho taát caû nhöõng ngöôøi trong coäng ñoaøn cuûa chuùng con ñöôïc moät naêm môùi doài daøo söùc khoûe, an vui vaø haïnh phuùc. - Laïy Chuùa, chuùng con caàu  xin Chuùa. 

5. Xin Chuùa cho taát caû nhöõng ngöôøi thaân yeâu cuûa chuùng con ñaõ qua ñôøi, nhaát laø cho nhöõng ngöôøi trong giaùo ñoaøn cuûa chuùng con ñaõ qua ñôøi trong nhöõng naêm qua, ñöôïc vaøo höôûng muøa Xuaân ñích thöïc vaø tröôøng cöûu trong Nöôùc Chuùa. - Laïy Chuùa, chuùng con caàu xin Chuùa. 

Chuû Teá: Laïy Chuùa, Chuùa quan phoøng ñôøi soáng chuùng con. Chuùng con xin caûm taï Chuùa vì nhöõng ôn laønh maø Chuùa ñaõ ban cho chuùng con trong naêm cuõ. Chuùng con cuõng xin daâng leân Chuùa naêm môùi saép tôùi naøy vôùi nhöõng coá gaéng môùi, vôùi nhöõng buoàn vui môùi, vôùi nhöõng thaønh coâng vaø thaát baïi môùi, vôùi nhöõng ñau khoå vaø haïnh phuùc môùi... Xin cho moïi bieán coá lôùn nhoû trong naêm môùi saép tôùi ñeàu trôû neân nhöõng cô hoäi ngaøn vaøng thaùnh hoùa ñôøi soáng chuùng con. Chuùng con caàu xin Chuùa, nhôø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng con. Amen